T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/17 Esas
KARAR NO: 2024/17
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/03/2022
KARAR TARİHİ: 10/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı şirketi temsilen tasfiye memurunun Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; ... 6. İcra Müdürlüğü nezdindeki... Esas nolu ''Yenileme Emri'' icra dosyasının içine alınarak icra takibinin iptaline karar verilmesi talebininin kabulü ile dava masrafı ve avukatlık ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; öncelikle dava dilekçesi bakımından, HMK’nın 119.maddesi gereğince işlem yapılmasını, dilekçenin kanuna uygun hale getirilmemesi halinde ise dava dilekçesinin reddine karar verilmesini, dava “takibin iptali” davası ise başka bir araştırma yapmaya gerek kalmadan davanın usulden reddi gerektiğini, davanın menfi tespit davası olarak değerlendirilmesi halinde ise dava dilekçesinin HMK’nun 119. maddesine uygun olması gerektiğini, aksi halde dava dinlenemez, dava menfi tespit davası olarak kabul edilse ve dava dilekçesi HMK’nın 119.maddesine uygun hale getirilse dahi yine de dinlenemeyeceğini, zira davacı aynı konuda daha evvel dava açmış, açtığı dava ret edilmiş ve karar kesinleştiğini, bu nedenle dava kenin hüküm nedeniyle ret edilmesi gerektiğini, davacının iddialarının tamamı daha evvel kurumumuza karşı açtığı muhtelif davaların konusu olmuş ve bahsi geçen davalar ret edildiğini, bu nedenle işbu davada ileri sürülen iddialar hususunda derdestlik ve kesin hüküm itirazlarınızı beyan ediyor ve davanan bu sebeplerle da reddini talep ettiklerini davada esasa girişilmesini, bilirkişi incelemesi ve keşif yapılmasına mahal olmadığını, öncelikle HMK’nın 119.maddesi gereğince dava dilekçesinin reddine ve anılan madde uyarınca işlem yapılmasını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın HMK gereğince kesin hüküm nedeniyle usulden reddini, reddini, esastan da haksız olan davanın esastan reddini, dava harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... 14.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ...Karar sayılı kararı ile, davanın, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 142/2.maddesi gereğince ihtisas mahkemesi olarak belirlenen İstanbul 1 ve 2 Asliye Ticaret Mahkemelerince görülmesi gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verildiği ve dosyanın mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava, davalı fonun davacı şirket hakkında başlatmış olduğu ... 6.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasından gönderilen yenileme emrinin ve icra takibinin iptaline ve borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
4389 sayılı Bankalar Yasasının 14/5-d maddesi 12/05/2001 gün ve 4672 sayılı ve daha sonra 12/12/2003 ve 5020 sayılı Yasalarla değiştirilerek, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu 19/10/2005 tarihinde kabul edilmek suretiyle yürürlüğe girmiştir.
"Bankalar ile fon ve bankaların iflas idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılır. O yerde, birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür...." şeklini almıştır. Madde metnindeki “bankalar” ifadesi 4672 Sayılı Yasa ile eklendiğinden bankalar ile fon ve bankalarının iflas idaresi tarafından açılacak hukuk davalarının çözüm yerinin yasada belirtilen ticaret mahkemeleri olacağı kabul edilmişse de daha sonra yürürlüğe giren 19/10/2005 gün ve 5411 Sayılı Bankacılık Yasasının 142.maddesi; "Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesinde bakılır, o yerde birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde, bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür." hükümü getirmiştir.
5411 sayılı Bankacılık Yasası ile "4672" sayılı Yasa ile eklenen “bankalar” sözcüğü yasa metninde çıkarıldığına göre, yasa koyucu ihtisaslaşma sağlanarak hükümlerde doğruluk ve yargılamaya hız kazandırmak istemiş olduğu anlaşılmakla, sadece "Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına birden çok asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1 ve 2. Asliye Ticaret Mahkemelerinin" bakacağı sonucuna ulaşılır (Yargıtay 20. Hukuk Dairesi 2019/1466 Esas 2019/2768 Karar).
Nitekim doktrinde de ... 14.ATM'nin görevsizlik kararına dayanak yapmış olduğu 5411 sayılı Bankacılık Kanununun m.142/f.1 hükmünde yer alan "Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesinde bakılır, o yerde birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde, bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür" düzenlemenin sadece "Fon, Fon bankaları ve müflis bankanın iflas dairesi tarafından açılacak davalarla ilgili olduğundan; Fona, Fon bankalarına ve müflis bankanın iflas idarelerine karşı açılan hukuk davalarına uygulanmayacak; bu davalar genel hükümlere tabi olacaktır." (Prof.Dr.Seza REİSOĞLU, Bankacılık Kanunu Şerhi, Yaklaşım Yayınları, Ankara, 2015, Sayfa 142).
Somut olayda ... 14.ATM'nin görevsizlik kararına esas kılmış olduğu hükmün içeriği karşısında davacının Fon, Fon bankası veya müflis bankanın iflas idaresi olmadığı tartışmasızdır. Bu itibarla adı geçen kararda belirtilen dayanak hüküm nedeniyle Mahkememizin görevli olabilmesi yasal olarak mümkün değildir.
Bu şekilde kanun koyucu 5411 sayılı Bankacılık Kanununun m.142/f.1 hükmü uyarınca İstanbul 1. ve 2. Asliye Ticaret Mahkemelerinin hangi hallerde görevli olduğunu açıkça düzenlemiştir. Kanun koyucunun amacı ve hükmün açıklığı karşısında davanın açıldığı tarih itibariyle Mahkememizin görevli olmadığı, genel görevli mahkemenin görevli olduğu, mahkememizin ihtisas alanında kalan bir dava bulunmadığı açıktır.
Yapılan açıklamalar karşısında Mahkememizin "ihtisas mahkemesi olarak" bu davada özel görevli bulunmaması nedeniyle 6100 sayılı HMK m.114 hükmü uyarınca davanın usulden reddine, dava dosyasının "doğal hakim ilkesi gereği ... 14.Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, yargı yeri belirlenmesi amacı ile dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle,
1-Mahkememizin "ihtisas mahkemesi olarak" bu davada özel görevli bulunmaması nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 114.maddesi uyarınca davanın usulden reddine,
2-Mahkememizce verilen hükme karşı süresi içinde kanun yoluna başvurmayarak karar kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak dava dosyasının "doğal hakim ilkesi gereği İstanbul 14.Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini" taraflardan birinin talep etmesine; aksi halde davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine,
3-Mahkememizce verilen karara yönelik istinaf yoluna başvurması halinde ilgili daire tarafından; istinaf yoluna başvurulmaması durumunda ise davaya bakacak mahkemenin tayini için taraflardan birinin yargı yeri belirlenmesi amacı ile Bölge Adliye Mahkemesine başvurması halinde ilgili dairece görevli mahkemenin belirlenmesine,
4-Karardan sonra davaya başka mahkemede devam edilmesi halinde, yargılama giderlerinin o mahkemece hükmedilmesine; karardan sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise davanın açıldığı mahkememizce dosya üzerinden bu durumun tespiti ile davacının yargılamaya giderlerine mahkum olunmasına,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/01/2024
Katip ...
Hakim ...