T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/192 Esas
KARAR NO : 2024/853
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/03/2024
KARAR TARİHİ : 04/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... turları ve yolcu taşımacılığı ve seyahat acenteliği yaptığını, davalı şirketinde aynı meslek kolunda faaliyet gösterdiğini, davalı şirketin 26/03/2019 tarihinde yaşadığı talihsizlik sebebi ile müvekkil şirketten vize uçak bileti ve konaklama yardımı talep ettiğini, davalının tur şirketinden hizmet alan 8 yolcunun uçaklarını kaçırması sonucunda müvekkili şirketten destek talebinde bulunduğunu ve müvekkili tarafından ... tarihinde ... sefer sayılı ...uçuşu ile 8 adet bilet kesildiğini, ayrıca 2 Gece ... bakanlığı tarafından zorunlu konaklama, transfer hizmeti, yolcuların tekrar mağdur olmaması için müvekkil şirket rehberi tarafından ...’ye uğurlama hizmetlerinin verildiğini,
verilen hizmetler için davalı adına yurt dışı otel bedeli olan 2.071,00 SAR için 21.06.2019 tarihli ... no’lu faturanın, 8 adet yurtdışı yolcu biletine ait 2.634,72 USD bedelli için 21.06.2019 tarih, ... no'lu faturanın tanzim edilerek davalıya ibraz edildiğini
Tanzim edilen faturalara davalı tarafından itiraz edilmediğini muhasebe kayıtlarına işlendiğini, Davalı şirket yetkilisinin dönem dönem ödeme yapacağını ancak, piyasanın durgun olduğunu, uçağı kaçıran yolculardan tahsil etmeye çalıştığını, üzerinden zaman geçtiği için yarısını ödeyip helalleşmek istediğini ve benzeri bahaneler ileri sürerek müvekkil şirketi oyaladığını ve ödeme yapmadığını ve davalı aleyhine ... 5. İcra Müdürlüğü ... Esas numaralı dosyası üzerinden takip yapıldığını, yapılan bu takibe davalı tarafından itiraz edildiğini ve takibin durduğunu belirterek, açıklanan sebepler doğrultusunda, icra dosyasına yapılan itirazın kaldırılması ve takibin devamına, davalı aleyhine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilerek, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ... kurulduğu günden bu yana davacı ... ile hiçbir ticari ilişkisini olmadığını, ... 5. İcra Müdürlüğü’nün... sayılı dosyasında yapılan icra takibine haklı olarak itiraz ettiklerini, davacının müvekkili şirkete 26.03.2019 ve 27.03.2019 tarihlerinde ...yollarından 8 uçak bileti, yine bu sekiz kişiye ait iki gece konaklama hizmeti ve mesai hizmetleri verildiği iddiasında olduğunu, Davacı şirketin, hizmet verdiğini iddia ettiği bu 8 kişinin ad soyad, TC no.ları vesair bilgilerini mahkemeye sunması, müvekkili şirketin müşterisi olduğunu ortaya koyması gerektiğini, verilen hizmete ilişkin davacı şirketin ticari defter ve sair kayıtlarından hem de müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarına bilirkişi incelemesi ile ortaya konulması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası, taraf şirketlerin sicil kayıtları, fatura suretleri, cari hesap kayıtları, muavin hesap dökümleri, BA-BS formlarına ilişkin vergi dairesi kayıtları, ticari defterler, pasaport ve uçak bilgileri, celp edilmiş incelenmiştir.
Dosya, SMMM Bağımsız Denetimci Mali Bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 19/10/2024 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle ve sonuç olarak; "... Davacının, kendi yasal ticari defter kayıtlarına göre davalıdan 11.01.2024 takip tarihi itibariyle ... ve 2.634,72 USD alacaklı gözüktüğü,
Davalı ...’un, kendi yasal ticari defter kayıtlarına göre davacıya 11.01.2024 takip tarihi itibariyle 18.264,74 TL borçlu gözüktüğü, bu borcun, davacı tarafından davalı adına tanzim edilen 2.071,00 SAR ve 2.634,72 USD tutarlı faturaların TL karşılığı olduğu, Tarafların yasal ticari defter kayıtlarına göre oluşan bakiyelerin birbirini teyit ettiği, Davalı tarafından bu borç için davacıya kısmen veya tamamen ödeme yapılmadığı kanaatine varılmıştır ..." şeklinde tespit edilmiştir. Denetime açık ve gerekçeli bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı, davalı şirketten hizmet alan 8 yolcunun uçaklarını kaçırması sebebiyle davalı tarafa talebi doğrultusunda uçak bileti, konaklama ve transfer hizmeti verildiğini, ancak bu hizmetlerden kaynaklanan fatura alacaklarının ödenmediğini ileri sürmektedir.
Davalı, davacının kendilerine herhangi bir hizmet vermediğini savunmaktadır.
O halde, öncelikle ispat külfeti olup davacı tarafta olup, davacının icra takibinin dayandığı fatura içeriğindeki hizmetleri davalı tarafa verdiğini, hasılı alacağın varlığını ispatlamak zorundadır.
Davacının uçak bileti, konaklama ve transfer hizmeti kapsamında icra takibine konu 21/06/2019 tarihli iki adet fatura düzenlendiği, faturaların e-arşiv fatura şeklinde düzenlenmesi sebebiyle davalı tarafa tebliğ edildiği hususunda tartışma bulunmadığı, davalının faturalara karşı yasal süre içinde herhangi bir itirazda bulunmadığı, yine bu faturaları davacı tarafa iade de etmediği belirlenmiştir.
Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında belirtildiği üzere, takibe ve davaya konu faturaların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olması veya davalının bağlı olduğu Vergi Dairesi Müdürlüğüne BA formları ile bildirilmiş olması halinde fatura içeriği malların davalıya teslim edildiğinin yahut hizmet verildiğinin kabulü gerekir. (Yargıtay 19. HD. ... E. ...K., Yargıtay 19. HD. ...E.... K.; Yargıtay 19.HD. ...E. ... K.). Bu amaçla, davalının BA formları celp edilmiştir. Davalının ... Vergi Dairesi Müdürlüğünden temin edilen BA formlarında davacı tarafından düzenlenen davaya konu iki adet faturanın tamamının dönem formlarında kayıtlara alınması için Vergi Dairesi Müdürlüğüne bildirdiği / beyan edildiği belirlenmiştir. Davalının, davacı tarafından düzenlenen faturalara karşı yasal süre içinde herhangi bir itirazda bulunmadığı, bu faturaları iade de etmediği, tam aksine bu faturaları kabul ederek ticari defter ve kayıtlarına işlenmesi için Vergi Dairesi Başkanlığına BA formu olarak bildirmesi sebebiyle yerleşik içtihatlar uyarınca artık davalıya hizmetin verildiğinin kabulü zorunludur.
Öte yandan; davacı vekili tarafından sunulan 08/04/2024 tarihli dilekçe ekindeki kayıtlardan ve uçuş bilgilerinden davacının isimleri yazılı olan 8 yolcuya 2.634,72 USD uçak bileti satın aldığı, ...Ülkesi ... Bakanlığı tarafından bu yolcular için iki gece konaklama ve transfer hizmeti nedeniyle davacıya 2.071,00 SAR fatura edildiği ve bu tutarın davacı tarafından ödendiği, hasılı uçak bileti, hac konaklama ve transfer hizmetine yönelik tüm belge ve delillerin dosya içerisinde mevcut olduğu (isimleri, kimlikleri ve pasaport bilgileri sunulan 8 yolcu için) ve bu hizmetlerin davalıya verildiği sübuta ermiştir / ispatlanmıştır.
Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222.maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK m.222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK m.222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.
Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (HMK m.222/4).
Mahkememizce tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Davacının ticari defter ve belgelerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onaylarının yaptırılmış olduğu görülmekle birlikte; davalının ticari defter ve belgelerinin eksik kapanış tasdikleri sebebiyle usulüne uygun tutulmadığı belirlenmiştir.
Davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda takip tarihi itibariyle davalıdan 2.634,72 USD ve 2.071,00 SAR alacaklı olduğu tespit edilmiştir.
Davalının ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davaya konu iki adet faturanın davalı tarafından teslim alındığı, faturalara herhangi bir itirazda bulunulmadığı, ayrıca fatura miktarlarının TL karşılıklarının ticari defterlere davacı adına alacak kaydedildiği, bu nedenle takip tarihi itibariyle davacının 18.264,74 TL alacaklı gözüktüğü, davalı tarafından davaya konu iki adet fatura sebebiyle herhangi bir ödeme yapılmadığı, bu suretle davaya konu iki adet faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, tarafların ticari defter ve belgelerinin birbirini teyit ettiği, davaya konu iki adet faturanın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 2.634,72 USD ve 2.071,00 SAR alacaklı olduğu ispatlanmıştır.
Davalı bilirkişi raporuna karşı cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrar eder şekilde kendisine herhangi bir hizmet verilmediğini, davacının faturalar sebebiyle herhangi bir alacağının olmadığını ileri sürmüştür. Ne var ki, basiretli hiçbir tacir kendi aleyhine olan hususları ticari defterine kaydetmez. Davalı şirket tarafından faturalar ticari defterlere kaydedildiğine göre, artık davacının fatura bedelleri kadar davalı taraftan alacaklı olduğunun kabul edilmesi zorunludur. Kaldı ki, usulüne uygun şekilde tutulsun ya da tutulmasın, ticari defterler, sahiplerinin aleyhine delil teşkil ederler (HMK 220/4).
Öte yandan, davaya konu faturalara itiraz edilmediği ve iade faturası tanzim edilmediği sabittir.
O halde, davaya konu faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğundan HMK 220/4. maddesi hükmü uyarınca hizmetin verilmediği yönündeki savunmasına itibar edilmemiştir.
Mali Bilirkişinin 19/10/2024 tarihli raporu muhasebesel yönden gerekçeli, ayrıntılı, tarafların ve mahkemenin denetimine açık olup, muhasebe bilimi yönünden yapılan incelemelerin, açıklamaların ve hesaplamanın isabetli tespit ve değerlendirmeler içermesi sebebiyle hükme esas alınmıştır.
Bu çerçevede, davalı şirketten hizmet alan 8 yolcunun uçaklarını kaçırması sebebiyle davalı tarafa talebi doğrultusunda uçak bileti, konaklama ve transfer hizmeti verildiğinin sabit olması, bu suretle düzenlenen davaya konu faturaların tarafların ticari defter ve belgelerinde kayıtlı olması, nihayetinde mahkememizce hükme esas alınan 19/10/2024 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne davalının ... 5. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasına yönelik olarak yapmış olduğu itirazın iptali ile, takibin kaldığı yerden aynı koşullar altında ve aynen devamına karar verilmiştir. Diğer taraftan; icra inkar tazminatı talebi bakımından, alacak likit ve muayyen olduğundan (faturalar, uçak biletleri, ...Bakanlığı konaklama faturası) İİK'nın 67/2. maddesindeki yasal koşullar bulunmakla davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiştir. Yerleşik Yargıtay içtihatlarında vurgulandığı üzere, yabancı para cinsinden yapılan icra takiplerinde, icra inkar tazminatına takip tarihindeki kur karşılığı Türk Lirası üzerinden hükmedilmesi gerektiğinden (bkz. Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesi ... E., ... K.). takip tarihindeki kur birimi esas alınarak icra inkar tazminatına hükmedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KABULÜ ile,
1-Davalının ... 5. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasına yönelik olarak yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile, takibin kaldığı yerden aynı koşullar altında ve aynen DEVAMINA,
2-Alacağın likit ve muayyen olduğu anlaşılmakla, hükmedilen asıl alacak 2.634,72 USD'nin takip tarihindeki (1 USD = 30,0124 TL) karşılığı olan 79.074,27 TL ve 2.071,00 SAR'ın takip tarihindeki (1 SAR = 8.0506 TL) karşılığı olan 16.672,79 TL olmak üzere toplam 95.747,06 TL 'nin %20'si oranındaki 19.149,41 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Kabul edilen dava değeri (103.318,64 TL) üzerinden alınması gereken 7.057,69 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 1.285,69 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 5.772,00 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 1.285,69 TL peşin harç, 325,00 TL posta ve tebligat masrafı ile 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.610,69 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca maktudan az olmamak koşulu ile belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin davalıdan tahsil edilerek HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 04/12/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır