T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/269 Esas
KARAR NO: 2024/470
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 29/04/2024
KARAR TARİHİ: 24/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Bankası ... Şubesi’nin ... seri numaralı, 01.06.2024 .keşide tarihli, keşide yeri ... olan 565.000,00 TL bedelli çekin zilyedi olduğunu, iş bu çekin kaybedildiğini, çekin kaybolduğunun fark edilmesinden sonra müvekkili tarafından şikâyette bulunularak muhatap bankaya gerekli talimatın verildiğini, ancak çeki eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesi halen söz konusu olduğunu, çekin üçüncü şahısların eline geçmesi halinde müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ... bankası ... Şubesi’ne müzekkere yazılarak ödeme yasağı konulması yönünden tedbir alınmasına, müvekkilinin lehtar olduğu ve elinde iken kaybolan ... Bankası ... Şubesi’nin ... seri numaralı, 01.06.2024 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 565.000,00 TL ( beşyüz altmış beşbin) bedelli çekin zayii nedeniyle zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep dava etmiştir.
Müdahale talebinde bulunan vekili müdahale talep dilekçesinde özetle; ... Bankası A.Ş. ... Şubesi, ... IBAN numaralı hesaba bağlı olarak, ... çek seri numaralı 20/09/2023 basım tarihli, keşidecisi ... olan 01.06.2024 keşide tarihli 565.000,00 TL bedelli çekin yetkili hamilinin müvekkilinin olduğunu, bahse konu çekin ...Bankası A.Ş. ... Şubesine ibraz edilmiş olup mahkemenizce ödeme yasağı kararı verildiğinden çek bedelinin müvekkiline ödenmediğini, çek bedeli keşideci tarafından banka hesabına yatırılmış olmasına rağmen müvekkilinin çek bedelini tahsil edemediğini, çekip iptalini talep eden davacı tarafın kötü niyetli olduğunu, çekin müvekkil tarafından çalınmadığını ve ayrıca bulunmuş olmadığını, bahse konu çek dışında başkaca çeklerinde müvekkiline verildiğini ve ödemenin de yapıldığını, davacı tarafından çekin hamilinin müvekkilinin olduğunun bilindiğini, hamili bilinen bir kıymetli evrakın iptalinin talep edilmesi hukuken mümkün olmadığını, ayrıca davacının müvekkilini mağdur etmek amacıyla bu başvuruda bulunduğunu, ... Şti’nin iyi niyetli ve meşru hamil olması nedeniyle ödeme yasağı kararının kaldırılmasını ve çekin yetkili hamilinin müvekkili olması ve dava neticesinin müvekkilinin menfaatiyle ilgili olması nedeniyle işbu çek iptali davasına müdahale edilmelerini talep ve beyan etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Çek sureti, muhatap banka yazı cevapları celp edilmiş incelenmiştir.
Talep, zayi nedeniyle hasımsız olarak açılan çekin iptali istemine ilişkindir.
Dava konusu ... Bankası A.Ş, ... Şubesine ait, ... seri numaralı, 01/06/2024 keşide tarihli ve 565.000,00 TL bedelli çek için kaybedildiği / zayi olduğu iddiasına dayalı olarak iptal isteminde bulunulmuştur.
Ne var ki, yargılama sürecinde dava konusu çekin zayi olmadığı, aksine çekin halen müdahale talebinde bulunan ... Ltd. Şti. 'de olduğu anlaşılmıştır.
Nitekim, müdahale talebinde bulunan çek hamilinin 03/06/2024 ve 04/06/2024 tarihli dilekçe içerikleri ile ibraz edilen çek suretinden, şeklen düzgün ciro silsilesine göre çekin meşru hamilinin ...Ltd. Şti.'dir.
Diğer taraftan, muhatap bankaya yazılan müzekkereye 11/06/2024 tarihinde verilen cevapta; dava konusu çekin zayi olmadığı, aksine çekin meşru hamili olan ... Şti. tarafından 10/06/2024 tarihinde tahsil için ibraz edildiği bildirilmiştir.
Bu çerçevede, davacının iddiasının aksine dava konusu çekin zayi olmadığı sübuta ermiş, çekin meşru hamilinin ve hallihazırda ... Şti. nezdinde olduğu ortaya çıkmıştır.
Değinilen durum karşısında, Mahkememizin 05/06/2024 tarihli ara kararı ile davacı vekili Av....'e dava konusu çekin hamiline karşı istirdat davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre ve imkan verilmiş, dava açıldığı takdirde buna ilişkin tevzi forumunun aynı kesin süre içinde derhal mahkememize ibraz edilmesine, aksi halde verilen kesin süre içinde dava açılmadığı veya dava açılıp da tevzi formu mahkememize ibraz edilmediği takdirde 6102 s.TTK 763. madde hükmü uyarınca dava konusu çek yönünden davanın reddine karar verileceğinin ve ödeme yasağının kaldırılacağının davacı vekiline ihtar edilmiştir. Tebliğ işlemleri usulünce tamamlanmıştır.
Davacı vekili tarafından kesin süre içinde ve 14/06/2024 tarihinde, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında çekin meşru hamili olan... Şti. aleyhine çek istirdat davasının açıldığı anlaşılmış, dava açılış tevzi formu kayıtları dosyaya sunulmuştur.
Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (YARGITAY 11. HD. 2017/1464 ESAS. 2018/7019 KARAR; YARGITAY 11. HD. 2018/2811 ESAS 2019/4422 KARAR) Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı yoktur
Yapılan açıklamalar karşısında; dava konusu çekin kaybedilerek / zayi olmadığı, aksine yargılama sürecinde hem muhatap banka yazı cevaplarından hem müdahale talebinde bulunan üçüncü şahsın beyan ve açıklamalarından hem de ibraz edilen çek suretinden, düzgün ciro silsilesine göre meşru hamilinin ...Ltd. Şti. olduğu ve halihazırda çekin hamilin nezdinde olduğu ortaya çıktığından 6102 s. TTK 763. maddesi hükmü uyarınca mahkememizce verilen kesin süre içinde davacı tarafından çek hamiline karşı istirdat davasının açıldığı sabit olmakla, yukarıda yer verilen emsal içtihatlar doğrultusunda çek iptali davası konusuz kaldığından mahkememizce karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 9.648,79 TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 9.221,19 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi edilmesi halinde davacıya veya vekiline İADESİNE,
3-Davanın niteliği ve hasımsız olması nazara alınarak davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde BIRAKILMASINA ve davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4-HMK 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının ve teminat mektubunun karar kesinleştiğinde resen davacıya veya vekiline İADESİNE,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu karar verildi. 24/06/2024
Katip ...
Hakim ...