T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/285 Esas
KARAR NO : 2025/338
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/05/2024
KARAR TARİHİ : 06/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 24.04.2023 tarihinde saat 14:25 sıralarında davalı nezdinde ...Sigortalı sürücü ....sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile ... Caddesi üzerinde seyir halinde iken... Caddesi kavşağına geldiği esnada sağa dönüş yapmak isterken aracının sol ön kısımları ile ...Caddesi üzerinde düz seyir halinde olan sürücü ...sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı sağ arka kısımlarına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğunu, karşı taraf sürücünün KTK Madde 57/1-a, 84/f-j ve 52/b maddelerini ihlal etmiş olduğunu, bu nedenle davalı ... müracaat edilmiş olduğunu, bu kapsamda 10.800,00-TL değer kaybı ödemesi yapılmış olduğunu, müvekkilinin aracının orijinalliğinin bozulmuş olduğunu, piyasa rayiç değerinin 940.000,00-TL olduğunu, bu nedenle reel değer kaybının da yüksek olacağını, bu nedenler ile şimdilik 100,00-TL değer kaybı tazminatının kaza tarihi olan 24.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın oluşumunda ... plaka sayılı aracın asli ve tam kusurlu olduğu bu kapsamda 10.800,00-TL değer kaybının 04.01.2024 tarihinde davacı vekiline ödenmiş olduğunu, bu kapsamda müvekkilinin sorumluluğunu yerine getirmiş olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan Deliller:
... tarafından hazırlanan 02/01/2025 tarihli bilirkişi raporu,
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden poliçe ve hasar bilgisi, kaza tespit tutanağı bilgisi, eksper rapor bilgisi,
... Anonim Şirketi'nden ... numaralı hasar dosyası,
... Sigorta Anonim Şirketi'nden ... numaralı hasar dosyası,
... Şirketi'nden ...nolu hasar dosyasına ait makbuz,
... Şirketleri Birliği Başkanlığı'ndan ... sayılı hasar dosyasına ait makbuz ayrı ayrı celp edilerek dosya arasına alındı.
Davacı vekili 14/02/2025 tarihli değer arttırım dilekçesinde özetle; ıslah dilekçeleri doğrultusunda davalarının kabulü ile 24.04.2023 tarihinde gerçekleşen kazada, ...'in sürücüsü olduğu, ...'in işleteni olduğu, davalı ...'na yeşil sigortalı olan yabancı plakalı ...plakalı aracın % 100 kusurlu olarak müvekkilinin ...plakalı aracına çarparak vermiş olduğu zararlar nedeni ile müvekkilinin uğramış olduğu 1.200,00-TL değer kaybı zararının, kaza tarihi olan 24.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine, yarılama harç ve giderleriyle, vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, talep arttırım dilekçelerinin davalı tarafa tebliğine, HMK 341.madde uyarınca miktar itibariyle kesin olarak karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Uyuşmazlık, 24/04/2023 tarihli maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle ...plaka sayılı araçta meydana gelen hasara ilişkin değer kaybı bedelinin karşı aracın yabancı plakalı olması sebebiyle ...'ndan tahsili istemine ilişkindir.
Dava Türüne İlişkin;
6100 sayılı HMK'nın 107. maddesinde ''(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.
(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.
(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir. '' hükmü düzenlenmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16/04/2019 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, somut olay bakımından davacının belirsiz tazminat alacağı davasına konu ettiği aracında oluşan değer kaybının varlığının ve miktarının belirlenebilmesinin ancak yargılama sırasında delilerin toplanıp değerlendirilmesinden yani 6100 sayılı HMK'nın 107/2 maddesinde belirtildiği gibi tahkikattan sonra mümkün olabilecektir. Bir başka anlatımla değer kaybı miktarının tespiti bilirkişi incelemesini gerektirmektedir. Bu nedenle davacının iddia ettiği zararın dava tarihi itibariyle miktar ve değerinin tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin davacıdan beklenemeyeceği kabul edilmelidir. Belirtilen nedenlerle, davacının davaya konu talebinin belirsiz alacak davasına konu olabilecek nitelikte olduğu ve dava tarihi itibariyle zararın miktar ve değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin davacıdan beklenemeyeceği anlaşılmakla HMK’nın 107. maddesine uygun olarak, aradaki hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar veya değeri belirtmek suretiyle dava açabileceği sonucuna varılmıştır. Nitekim bu doğrultuda davacı vekili tarafından sunulan 14/02/2025 tarihli dilekçenin dava değer artırım dilekçesi olarak kabul edilmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Haksız Eylem Unsurlarına ve Somut Olaya İlişkin;
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesinde "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." düzenlemesi yer almaktadır.
Görüleceği üzere haksız fiil sorumluğundan bahsedilebilmesi için; fiil, hukuka aykırılık, illiyet bağı ve zarar unsurlarının tümünün birlikte gerçekleşmesi gerekir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50/1.fıkrası gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
Somut uyuşmazlıkta, 24/04/2023 tarihinde sürücü ...'in sevk ve idaresindeki...plaka sayılı aracı ile seyir halindeyken kavşağa geldiği esnada sağa dönüş yapmak isterken aracının sol ön kısımları ile düz seyir halinde olan sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı sağ arka kısımlarına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.
Kusur Durumuna İlişkin;
Dava konusu olayda, tanzim edilen bilirkişi raporu ile, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in meskun mahalde seyir halindeyken trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uyması, kaza mahalli kavşağa gelmeden hızını azaltması, kavşağı etkin şekilde kontrol ederek varsa trafik levhalarını ve trafik durumunu dikkate alarak sağa dönüş yapmadan önce kaplama içerisinde seyir halinde olan araçların yakınlık ve uzaklık durumlarını dikkate alıp geçiş önceliğini dönüşe başlamadan önce yakınlık ve uzaklık durumuna göre gelen durdurulamayacak kadar yaklaşmış taşıtlara ilk geçiş hakkını vermesi ve ayrıca dönüş sırasında, emniyetle durdurulamayacak kadar kavşağa yaklaşmış olan taşıtların geçmesini beklemesi gerekirken dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu dikkat ve özen yükümlülüğünü aykırı davranışı ile sebebiyet vermiş olduğu kazada tam kusurlu olduğu, dava konusu kazanın... plaka sayılı aracın kavşakta geçiş önceliğine uymamış olması nedeniyle meydana gelmiş olduğundan ... plaka sayılı ara ...'nin kusursuz olduğu kanaatinin bildirildiği, raporun dosya kapsamı ile ve kaza tespit tutanağı ile uyumlu olup denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, rapora itibar edilmemesini gerektirir sebep dahi bulunmadığı değerlendirilmiş ve davalının meydana gelen zararın tamamından sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Davalının Sorumluluğuna İlişkin;
... Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğinin 5.maddesinde “Büro motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında geçerli sigorta belgelerinin basım, denetim ve düzenlenmesi ile bu sigorta belgeleri kapsamında motorlu araçların sebep olduğu hasarların ödenmesini ve motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında düzenlenen ve ilgili mevzuat uyarınca ülkemizde geçerli bulunan sigorta sözleşmeleri kapsamında bu araçların sebep olduğu hasarların tedvir ve tasfiyesini temin eder.” hükmüne yer verilmiştir. ... görevleri arasında, üye sigortacılar tarafından düzenlenmiş yeşil kartı bulunan bir Türk plakalı aracın yeşil kart sistemine dahil diğer ülkelerde sebep olduğu zararları, üyelerinin katılımı ile kurulmuş olan Yeşil Kart Reasürans Havuzunun yöneticisi sıfatıyla, üyeleri adına gidermek yer almaktadır. Bir başka deyişle, yeşil kart poliçesi o ülkede düzenlenmiş zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi gibi kabul edilecektir. Buna göre yeşil kart sigortası anlaşmaya dahil birbirlerine seyahat edilecek yabancı ülkelerin zorunlu mali sorumluluk sigortalarını bir araya getiren üniform ve beynelminel bir sigorta poliçesi olarak tanımlanmaktadır. Ülkemizin de üyesi bulunduğu Avrupa Konseyi mensuplarının 20 Nisan 1959 tarihinde imzaladıkları “Beynelmilel Mecburi Mesuliyet Sigortasına Dair Avrupa Sözleşmesi” gereğince ülkemizde de tüzel kişiliğe haiz ...Şirketleri Birliği Motorlu ...kurulmuş olup, Yeşil Kart sistemi uygulanmaya başlamıştır. Şayet böyle bir sigortası yoksa, bu araçlar için Türkiye sınırlarına girişlerinde, zorunlu trafik sigorta sözleşmesi yapılacaktır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 28/02/2008 tarih, ... Esas-...Karar sayılı ilamı ile 05/11/2007 tarih, ... Esas-...Karar sayılı ilamı ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 03/04/2014 tarih, ...Esas-...Karar sayılı kararlarında belirtildiği üzere, mahkememizce kazaya karıştığı belirtilen yabancı plakalı aracın Yeşil Kart Sigorta Poliçesinin bulunduğu, bu itibarla davalının değer kaybı talebinden sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmıştır
Değer Kaybı Hesabına İlişkin;
Araçta kaza sebebiyle oluşacak değer kaybı, aracın kaza sonrası onarımından sonraki değeri ile hasarsız değeri arasındaki farkı ifade eder (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi ...Esas ...Karar). Anayasa Mahkemesi'nin 09/10/2020 tarihli ... Esas ...Karar sayılı ilamıyla, 2918 sayılı KTK'nın 90.maddesinin 1.cümlesinde yer alan '...ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda...' ibaresi ve 2.cümlesinde yer alan ''...ve genel şartlarda...'' ibaresi iptal edilip, yürürlüğünün durdurulmuş olduğu, 7327 sayılı Kanun'un 18.maddesi ile 09/06/2021 tarihinde, 2918 sayılı KTK'nın 90/1.maddesi 1.cümlesinden sonra eklenen ''a)Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak'' ibaresi de göz önüne alındığında değer kaybının bu kriterlere göre hesaplanacağı, başka bir ifade ile değer kaybının, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olduğu, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmesi gerektiği (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 07.03.2016 tarih ... Esas ... Karar) kabul edilmektedir.
Açıklanan bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere, tramer kayıtlarına göre davacıya ait hususi otomobilin kaza öncesi ikinci el rayiç değerinin 465.000,00-TL olduğu, kaza sonrasında onarılmış ikinci el rayiç değerinin 453.000,00-TL olduğu, bu durumda meydana gelen değer kaybının 12.000,00-TL olduğu kanaati bildirildiğinden ve nisbi metoda göre hesaplama yapıldığından, davalı tarafından değer kaybı için yapılan ödeme tutarı olan 10.800,00-TL mahsup edildiğinde davacının bakiye 1.200,00-TL değer kaybı talebi olabileceği anlaşılmış, raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilmiş, rapora itibar edilmemesini gerektirir sebep bulunmadığından bakiye değer kaybı isteminin kabulü gerekmiştir.
Tüm Dosya Kapsamına İlişkin;
Davalının kısmi ödeme tarihi itibariyle temerrütü gerçekleştiğinden, ödeme tarihi olan 04/01/2024 tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış (ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35.Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar), yukarıda izah olunan gerekçelerle, taraf iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu, taraflarca ibraz edilen ve mahkememizce celp edilen deliller ile tüm dosya kapsamı nazara alınmak suretiyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle,
Davanın KABULÜ ile,
1-Bakiye değer kaybı olan 1.200,00-TL maddi tazminatın temerrüt (ödeme) tarihi olan 04/01/2024 tarihiden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden (1.200,00-TL) alınması gereken 615,40-TL harç, başlangıçta yatırılan peşin harç ve ıslah harcı ile tamamlama harcı toplamı ile alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından tahsil edilen 615,40-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 6.102,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 1.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin, davada haksız çıkan davalıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,
Dair, e-duruşma ile katılan davacı vekili ve e-duruşma ile katılan davalı vekilinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK'nın 341/2.maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 06/05/2025
Katip
Hakim