T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/310 Esas
KARAR NO: 2024/398
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/02/2024
KARAR TARİHİ: 22/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından davalıya 21 kutu ... destek malzeme, 4 kutu ... part malzeme satışı gerçekleştirildiğini, satış sonrası davalının makinayı teslim aldığını, davacı ile davalı arasında yapılan bu satış işlemi sonrasına davacı tarafından işleme ilişkin fatura düzenlendiğini ancak borçlu tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalının sürekli davacı şirket yetkilisini oyaladığını, faturaya yasal süresinde itiraz etmemiş olduğunu, faturanın davalının kabulünde olduğunu, ... 14. İcra Müdürlüğü’nün ...E. sayılı dosyası ile borçlu aleyhine 6.885,02 USD asıl alacağın ödeme tarihinden itibaren işlemiş 1.155,33 USD faiziyle toplan 8.040,35 USD için ilamsız icra takibinde bulunulduğunu, borçlunun haksız, kötü niyetli ve yargılamayı uzatmak maksatlı icra takibi ile durduğunu ancak davalı borçlunun itirazı haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davalının ... 14. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptalini, takibin takip talebindeki şartlarla devamını, davalının menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının 3. şahıslara devir ve temlikini önlemek için adına kayıtlı bulunan menkul, gayrimenkul ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir (haciz) şerhi teminatsız olarak konulmasını, aksi kanaatte olunması halinde ise takdir edilecek teminat bedeli karşılığında kabulüne karar verilmesini, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra-inkar tazminatı hükmedilmesini arz ve talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 14. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası, e- fatura suretleri, whatsapp yazışmaları, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas ... Karar sayılı yetkisizlik kararı, taraflar arasında imzalanan arabuluculuk son tutanağı celp edilmiş, incelenmiştir.
Dava, ticari satımdan kaynaklanan ve faturaya dayalı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas, ... Karar sayılı kararı ile, aynen " ...6100 sayılı HMK'nın sözleşmelerden doğan davalarda yetkiyi düzenleyen 10. maddesinde HMK'nın 7/1-2. cümlesindeki düzenleme anlamında kesin yetki sözkonusu olmayıp, HMK'nın 10. maddesi gereğince birden fazla mahkemenin yetkili kılınarak davacıya bir seçimlik hak tanınmış olduğu gözönüne alındığında, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiç birisinde açmaz ve yetkisiz bir Mahkeme de açar ise, o zaman seçme hakkı davalılara geçer. Bu açıklamalar ışığında somut olayda, davacının istemi faturadan kaynaklanan para alacağı olduğuna göre yeni T.B.K.89 maddesi gereğince para borcu alacaklıya götürülerek ödenmesi gereken borçlardan olduğundan davacının ikametgahı mahkemesi de yetkilidir. Davacı ve davalı tarafın ikametgahı ... olup, iş bu davanın sehven Mahkememizde açıldığı gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmesini talep eden davacı talebi doğrultusunda davacı ve davalının ikametgahı yerel Mahkemesi olan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşılmakla ..." şeklinde gerekçe oluşturarak yetkisizlik kararı vermiştir.
Öncelikle, mahkememizin yetkili mahkeme olup olmadığı noktasında, hatta bu husustan da önce aslında ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen yetkisizlik kararının mahkememizi bağlayıcı nitelikte olup olmadığının tartışılması zorunludur.
... Asliye Ticaret Mahkemesince, dava dosyasının sehven ... Asliye Ticaret Mahkemelerine açıldığı, bu hususta davacı vekilinin talebi doğrultusunda karar verildiği belirtilmektedir. Davacı vekilinin 05/02/2024 tarihli dilekçesi incelendiğinde, aslında İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, dosyanın sehven ... Asliye Ticaret Mahkemesine açıldığı beyan edilerek dosyanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi talep edilmiştir. Özellikle vurgulamak gerekir ki, davacının dava dilekçesi incelendiğinde, dilekçenin üst kısmında açıkça davanın "... Asliye Ticaret Mahkemesi"ne hitaben yazıldığı / düzenlendiği tartışmasızdır. Bu halde, sehven ... Asliye Ticaret Mahkemesine açılmış bir davadan söz edilemez. Nitekim, dava dilekçesi ... Asliye Ticaret Mahkemesine hitaben yazılmış ve açılmıştır. ( dava dilekçesinin üst başlığında "İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi"ne hitaben yazılmış ve açılmış bir dava yoktur, dolayısıyla sehven ... Asliye Ticaret Mahkemesine açılmış ve tevzi edilmiş bir dava da yoktur) Bu bağlamda, öncelikle sehven açılan bir davadan değil, tam aksine "... Asliye Ticaret Mahkemesi"ne hitaben düzenlenen ve yine ... Asliye Ticaret Mahkemesine usulünce açılmış bir dava bulunmaktadır.
Öte yandan; eldeki dava, ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davası olup, mahkemenin yetkisi kamu düzenine ilişkin değildir ve kesin yetki durumu bulunmamaktadır. Bilindiği üzere, yetkinin kamu düzeninden ve kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir. (HMK 19/1). Nitekim, yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması dava şartıdır. (HMK 114-1-ç). Ancak, somut olaydaki gibi yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, davalı tarafından cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Bu bağlamda, somut olayda davacının yetki ilk itirazında bulunması ve yetkisizlik karar verilmesi Kanuna ve usule açık aykırılık teşkil etmektedir. Yetki itirazında bulunan davalı, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. (HMK 119/2.). Ne var ki, ... Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesinde yetkinin kesin olmadığı ve yetkisiz mahkemede dava açılması halinde seçim hakkının davalıya ait bulunduğu kabul etmesine rağmen, somut olayda dava dilekçesini dahi davalıya tebliğ etmeden davacı vekilinin talebi doğrultusunda ve hukuka aykırı şekilde resen yetkisizlik kararı vermiştir. 6100 s. HMK 19.maddesine ve açık hükmüne muhalefet edilerek verilen yetkisizlik kararı ayrıca mahkememiz açısından bağlayıcı nitelikte değildir. Kaldı ki, yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme (emredici yasa hükmü uyarınca) yetkili hâle gelir. (HMK 19/4). Benzer bir halde istinaf mahkemesi "...davalı tarafından usulüne uygun bir yetki itirazı bulunmadığı, davacının sehven yanlış yerde dava açtığını belirten ifadesinin yetki itirazı mahiyetinde olmadığı.."nı ifade etmiştir. (İSTANBUL BAM 37. HD. 2018/1882 E. 2019/551 K.)
O halde, dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden, taraf teşkili dahi sağlanmadan, davalının yasal süre içerisinde cevap dilekçesi sunup sunmayacağı beklenmeden, yasal süre içinde cevap dilekçesi sunulması halinde ise davalının yetki ilk itirazında bulunup bulunmayacağı dahi belirlenmeden, davacının davanın sehven ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı yönündeki tek taraflı beyanı ile esasen sehven ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmış bir dava dahi olmadan (dava dilekçesi ... Asliye Ticaret Mahkemesine hitaben yazılmış / düzenlenmiş ve açılmıştır) ve davacının yasal olarak yetki ilk itirazında bulunma hakkı olmadığı halde dosya üzerinden ve sanki kesin yetki hali / dava şartı varmışcasına, davalının cevap dilekçesinin ve yetki ilk itirazının bulunmadığı ayrıca kesin yetki halinin bulunmadığı davada, resen yetkisizlik kararı verilemez.
Ayrıca, bu durum, Anayasanın 37. maddesinde düzenlenen "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz" hükmüne, kamu düzenine ve hasılı doğal hakim güvencesine de açık aykırılık teşkil etmektedir.
Yapılan açıklamalar karşısında; Anayasanın 37. maddesi ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 19., 20., 117. maddelerine açıkça muhalefet edilerek verilen kamu düzenine aykırı şekilde ve kanun yolu incelemesinden geçmeden kesinleşerek oluşturulan yetkisizlik kararının Mahkememiz açısından bağlayıcı nitelikte olmadığı, bu itibarla dosyanın yukarıda detaylı olarak belirtildiği üzere ... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden Mahkememizce karşı yetkisizlik kararı verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Sehven açılan bir davanın bulunmadığı eldeki dosyada, davalı tarafça süresinde ve usulüne uygun ileri sürülmüş bir yetki ilk itirazı bulunmadığından Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE,
Yetkili mahkemenin ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine,
2-Mahkememizin yetkisizliğine ilişkin davanın usulden reddine yönelik kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde, öncesinde ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesince yetkisizlik kararı sebebiyle dosya mahkememize tevzi edilmiş olduğundan iki mahkeme arasında olumsuz yetki uyuşmazlığı çıkacağından yetkili mahkemenin tespiti ve merci tayini için dosyanın İstanbul BAM ilgili Daire Başkanlığına resen gönderilmesine,
3-Harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti hususlarının yetkili mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 22/05/2024
Katip ...
E-İmza
Hakim ...
E-İmza