T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/318 Esas
KARAR NO : 2025/429
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/05/2024
KARAR TARİHİ : 18/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin araç kiralama şirketi olup ... plakalı ... marka ve model aracın sahibi olduğunu; 02.08.2022 tarihinde davalının işlettiği ve diğer davalının sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın müvekkili şirkete ait ... plakalı araca arkadan çarptığını; Müvekkiline ait araç sürücüsünün kazaya etken herhangi bir kural ihlali bulunmadığını; müvekkili şirkete ait aracın kaza tarihinde 48.173 kilometrede olduğunu; aracın kaza öncesi hasarı bulunmamakta olup kazadan sonra orijinalliğini yitirdiğini; mevcut kaza sonucu araçta oluşan hasar sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş meydana geldiğini; dava öncesinde karşı aracın trafik sigortasını düzenleyen ... Sigorta A.Ş.'ye başvuru yapılarak müvekkilinin aracındaki değer kaybının poliçe kapsamında ödenmesinin talep edildiğini; müvekkiline 02.11.2022 tarihinde 15.535,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını; ... Sigorta A.Ş.’nin 34.465,00-TL hasar ödemesi ve 15.535,00-TL değer kaybı ödemesi yapmak suretiyle trafik poliçe limitinin dolmasına sebebiyet verdiğini; poliçe limitinin dolması nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenmiş olan değer kaybının meydana gelen gerçek değer kaybı miktarını tam olarak karşılamadığını; bu nedenle toplam değer kaybının belirlenmesi ve sigorta tarafından yapılan bu ödemenin mahsubu iledavalıların sorumlu olduğu bakiye değer kaybı miktarının belirlenmesi gerektiğini; davanın kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik belirsiz alacak olarak açtıkları 500,00 TL değer kaybı bedelinin 02.08.2022 olan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalılara dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Davalı ... tarafından herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Davalı ... Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plaka numaralı aracın müvekkili şirketin çalışanı diğer davalı ... kullanımında iken 02.08.2022 tarihinde bir trafik kazasına karışmış olup araçta birkaç kalem hasarın meydana geldiğini; ... plakalı aracın sürücüsü olan Müvekkili Şirket çalışanı diğer davalı ...’ın geçiş hakkı üstünlüğü kendisinde iken davacı şirket’e ait ... plakalı araç sürücüsünün yol vermeksizin ve yol ihlalinde bulunması sonucunda kazanın meydana geldiğini; davacının aracında oluşan hasar bedeli ve değer kaybının sigorta şirketince karşılanmış olmasına rağmen yeniden değer kaybına ilişkin olarak işbu davanın ikame edildiğini; müvekkili Şirket’in kullanım hakkına sahip olduğu aracın zorunlu trafik sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş. tarafından 34.465,00 TL hasar ödemesi ve 15.535,00 TL değer kaybı olmak üzere karşılandığını, açıklanan nedenlerle ikame edilen işbu davanın reddedilmesi gerektiğini; aksi kanaatte olduğunda ise uzman bilirkişilerce dosya muhteviyatına sunulan tüm deliller de incelenerek bir kanaate varılması gerektiğini; davanın reddini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe;
ZMMS poliçesi, değer kaybı ödemesine ilişkin dekont sureti, kaza tespit tutanağı, tramer kayıtları, ekspertiz raporu, araç ruhsat örneği, kaza ve araçlardaki hasara ilişkin resimler celp edilmiş, incelenmiştir
Dosya, trafik kazaları kusur ve değer kaybı konusunda uzman makine mühendisi ...'ye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 09/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "... 1. İşleteni Davalı ...Şirketi olduğu anlaşılan ... Plakalı aracın sürücüsü diğer davalı...’ın; 02.08.2022 tarihli üç araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda; asli ve tam kusurlu olduğu, kusur oranınının %100 olduğu; 2. Davacı ... Limited Şirketi’nin maliki olduğu dava konusu ... plakalı aracın sürücüsü dava dışı ...’ın 02.08.2022 tarihli üç araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda atfı kabil kusurunun bulunmadığı ve kusursuz olduğu; 3. 02/08/2022 tarihli trafik kazasına karışan ... plakalı aracın sürücüsü dava dışı ...’nun 02.08.2022 tarihli üç araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda kusursuz olduğu; 4. Dava konusu ... plakalı aracın kaza tarihi 02.08.2022 itibariyle değer kaybının, kadri marufunda 51.000 TL olacağı; İhbar Olunan ... Sigorta A.Ş. tarafından davacı şirket adına 15.535,00TL ödemenin 02.11.2022 tarihinde yapıldığına dair banka ödeme belgesinin bulunduğu görülmekte olup,51.000 TL değer kaybı tutarından tenzili ile dava konusu aracın bakiye değer kaybı tutarının 35.465,00 TL olacağı; 5. 02.08.2022 tarihli trafik kazası sonrasında davacının maliki olduğu ... plakalı aracın, ZMMS poliçe limitlerini aştığı anlaşılan 35.465,00TL bakiye değer kaybı tutarının kusur oranına göre tamamından davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları; kanaatine varılmış olup ..." şeklinde tespit edilmiştir. Denetime açık ve gerekçeli bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Davacı vekili 17/04/2025 tarihli bedel arttırım dilekçesinde; bilirkişi raporunda sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin tenziliyle davacının aracında oluşan değer kaybı bedelinin 35.465,00 TL olarak hesaplandığını ve %100 kusurlu olan davalılardan bu bedelin talep edilebileceğinin tespit ve rapor edildiğini, celbedilen bilirkişi raporunun hüküm vermeye elverişli olması sebebiyle başlangıçta 500,00 TL'den harçlandırdıkları değer kaybı bedelini 35.465,00 TL'ye yükselttiklerini, işbu bedelin haksız fiil tarihi olan 02.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, davacıya ait araçta trafik kazası sebebiyle değer kaybı zararı oluşup oluşmadığı, varsa miktarının ne kadar olduğu ancak yapılacak yargılama ve toplanacak deliller çerçevesinde bilirkişi incelemesi ile tespit edilebileceğinden davanın başında davacının değer kaybı tazminatı miktarının belirlemesi mümkün olmadığından HMK 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası açılması noktasında davacının hukuki yararı bulunduğu, HMK 6. ve HMK 16. maddeleri uyarınca somut olayda İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu, ayrıca 2918 s. KTK 109/1. maddesi hükmü uyarınca değer kaybı tazminatı alacağının iki yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğu, trafik kazasının 02/08/2022 tarihinde meydana geldiği, eldeki davanın 21/05/2024 tarihinde açıldığı, bu itibarla iki yıllık zaman aşımı süresinin dolmadığından davalı ... Ltd. Şti. . vekilinin hukuki yarar, yetki ve zaman aşımı itirazlarının reddine karar verilmiş, davanın esasının incelenmesine geçilmiştir.
... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle trafik sigortası/ ZMMS poliçesi dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenmiş olup, teminat limiti maddi hasar için araç başına 50.000 TL'dir.
... Sigorta A.Ş. dava konusu trafik kazası sebebiyle davacının değer kaybı başvurusu üzerine hasar dosyasında 02/11/2022 tarihinde 15.535 TL değer kaybı tazminatı ödemiştir. Ayrıca, aynı dava konusu trafik kazası sebebiyle ... plaka sayılı araçta oluşan hasar bedeli için 34.465 TL ödeme gerçekleştirdiği, bu suretle trafik sigortacısının teminat limitinin tükendiği tespit edilmiştir.
Davacı, trafik sigortacısı tarafından yapılan değer kaybı ödemesinin gerçek zararı karşılamadığı için bakiye değer kaybının davalı sürücü ve işletenden tazmini amacıyla eldeki davayı açmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davalı Ses 3000... Ltd. Şti.nin işleteni olduğu davalı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı araç ile davacının maliki olduğu ... plaka sayılı araç (ve kaza tespit tutanağında belirtilen ...dava dışı araç) arasında 02/08/2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği,... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ...'ın aynı istikamette ve önünde seyreden aracı yeterli ve güvenli takip mesafesi bırakmadan arkasından çarpmak suretiyle 2918 s. Karayolları Trafik Kanunun 52/b,c, 56/c, 84/d. maddelerini ihlal ettiğinden %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı dava dışı araç sürücüsü ...'ın ise arkadan çarpan aracın sadmesine maruz kaldığından kazanın meydana gelmesi önlemek için alması muhtemel bir tedbir bulunmadığından kusurunun bulunmadığı, değer kaybının belirlenmesi noktasında mahkememizce makine mühendisi bilirkişiden rapor alındığı, bilindiği üzere yerleşik içtihatlar uyarınca değer kaybı: aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2.el piyasa değeri arasındaki fark kriterine uyularak değerlendirme yapılması, araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak tamir edildikten sonraki rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerektiği (Yargıtay 4. HD. ... E. ... K.), bu bağlamda davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin tüm kayıtların celp edildiği, aracın önceki kazalarına ilişkin tüm tramer bilgileri de sorgulanarak dosya arasına alındığı, akabinde dosyanın makine mühendisi bilirkişiye teslim edildiği, davacının aracında kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybının az önce değinilen ve yerleşik içtihatlarda belirtilen yöntem esas alınarak kaza tarihi itibariyle 51.000 TL olduğu, ancak dava öncesinde yapılan başvuru üzerine dava dışı sigorta şirketi tarafından 15.535 TL değer kaybı ödemesi yapıldığından sonuç olarak bakiye değer kaybının 35.465 TL olarak tespit edildiği, davalı vekili bilirkişi raporuna karşı ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında asli ve tam kusurlu olmasını kabul etmediklerini ve yapılan ödemeler sebebiyle davacının değer kaybı zararının tamamen karşılandığını beyan etmiş ise de, makine mühendisi bilirkişinin 09/01/2025 tarihli raporunun değer kaybı tazminatının belirlenmesi noktasında yerleşik içtihatlarda belirtilen fark yöntemine uygun şekilde tespit edildiği, sunulan bilimsel mütalanın ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, yeterli ve güvenli takip mesafesi bırakmadan aynı istikamette ve önünde seyreden davacıya ait araca arkadan çarpan davalı sürücüsün asli ve tam kusurlu olduğu, bu noktada rapor içeriğinde ihlal edilen trafik kurallarına ilişkin 2918 s. KTK'nın yasal gerektirici nedenlerinin gösterildiği, açıklanan nedenlerle davalının itirazlarının Mahkememizce yerinde görülmediği, bu çerçevede yerleşik içtihatlara uygun ve denetime elverişli olan bilirkişi raporuna iştirak edilerek mahkememizce davacının aracında meydana gelen bakiye değer kaybı zararının 35.465 TL olduğu kabul edilmiştir / sonucuna varılmıştır.
Davacının, 6098 s. TBK 49. ve 2918 s. KTK 3. ve 85. maddeleri kapsamında değer kaybı zararını tazmini için sürücü ve işleten olan davalılara başvurabileceği, zira doğrudan zarar niteliğinde olan değer kaybı tazminatından sürücü ve işleten olan davalıların zarar gören davacıya karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları noktasında duraksama yoktur.
Davacı talep artırım dilekçesinde bakiye 35.465 TL değer kaybı zararının olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tazminini istemiştir.
Araç işleteni ve sürücüsü olan davalılar yönünden ayrıca bir ihtara gerek olmaksızın kaza tarihi itibariyle temerrüt gerçekleşecektir. Ancak, ... plakalı araç trafik tescil kayıtları uyarınca ticari araç olmadığından bilakis hususi araç olduğundan davacının avans faizi istemi yerinde görülmemiş, yasal faize hükmedilmiştir.
Bu itibarla, davacının 17/04/2025 tarihli bedel artırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulü ile, davacının ... plaka sayılı aracında meydana gelen 35.465,00 TL değer kaybı tazminatının kaza tarihi olan 02/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere );
Davacının 17/04/2025 tarihli bedel artırım dilekçesi doğrultusunda;
Davanın KABULÜ ile,
1-Davacının ... plaka sayılı aracında meydana gelen 35.465,00 TL değer kaybı tazminatının kaza tarihi olan 02/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden alınması gereken 2.422,61 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 427,60 TL ve 598,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik kalan bakiye 1.397,01 TL harcın davalılardan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 427,60 TL peşin harç, 598,00 TL tamamlama harcı, 4.500,00 TL bilirkişi ücreti ile 1.276,00 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 6.801,60 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1. maddesi uyarınca maktudan az olmamak koşulu ile belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin davalılardan tahsil edilerek HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan anacak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... Ltd. Şti. vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda HMK 341/2 maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 18/06/2025
Katip
Hakim