T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/359 Esas
KARAR NO: 2024/462
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 06/06/2024
KARAR TARİHİ: 12/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ihbar edilen ... Şirketinden, ticari finansal kiralama (leasing) yöntemi ile davalı ... A.Ş. den 16.08.2023 tarih ve ... numaralı ve ... numaralı e-irsaliye karşılığı olarak 1 adet ... malzeme kodlu ... Paletli Ekskavatör’ü 19.08.2023 Cumartesi günü saat 15.30’de teslim aldığını, sipariş sözleşmesinde 2023 yılı Temmuz ayında teslim edilmesi gereken makinenin çok geç teslim edildiğini, 20 günlük gecikmesinin o tarihte 150.000.00 TL zarar doğurduğunu, ilk gün, ilk saat sonrasında, saat 16.30’da davaya konu iş makinesinin teslim alınmasından tam bir saat sonra, çok kısa bir sürede arıza uyarısı verdiğini ve arıza uyarısı sonrasında 5 gün çalıştırılamadığını ve makinenin günlük yevmiyesi 8.000,00 TL olduğu için daha teslim anından itibaren ilk 5 günlü müvekkilinin teslimat sonrasındaki ayıplı teslim nedeni ile uğramış olduğu zararı 5 gün x 8.000,00 TL günlük kazanç kaybının 40.000,00 TL olduğunu, muhatabın yetkili servisi ...Tic. A.Ş. nin ... numaralı ve diğer servis formları ile makinenin arızası tetkik edilmiş ise de arıza bir türlü giderilemediğini, dava açılan tarihte de arızanın ilk teslim anındaki gibi devam ettiğini, davalının yetkili servisinin iş makinesi üzerinde yaptığı çalışmaları gösterir fotoğrafların mevcut olduğunu, ayıplı teslimatının, davacı müvekkilinin finansal kiralama şirketi olan ihbar edilen ...A.Ş. ye de bildirildiği halde, ihbar edilen şirketin süreçte davacı müşterisine herhangi bir yardımı olmadığını, fazlaya dair her türlü hakları mahfuz kalmak kayıt ve şartı ile ve müvekkili ile davalı ve ihbar edilen arasında finansal kiralama yöntemi ile sonucunda bedeli ve ilgili vergileri ödenerek satın ve teslim alındığını, davaya konu ayıplı iş makinesinin arızasız ve orijinal sıfır kilometre aynı model ve özellikleri taşıyan benzeri ile değiştirilerek, aynen (aynı ile) müvekkiline teslim edilmesi veya yargılama sonucunda bilirkişi heyetince rapor olarak yazılacak makinenin alım/satım tarihindeki güncel değerinin euro karşılığı olan bedelin ve bu ana para olan bedele ilave olarak, bedelin teslim tarihinden itibaren en yüksek ticari gecikme faizinin (makinenin 23.06.2023 tarihli proforma faturadaki kayıtlı değeri yabancı para cinsinden 197.000 Euro + % 1 katma değer vergisidir) ve müvekkilinin yapmak zorunda kaldığı her türlü masraflar (muhakeme harç ve masrafları, avukatlık vekalet ücreti ile birlikte ve bunlar ile sınırlı kalmamak üzere ayıplı malın değiştirilmesi veya bedelinin tazmininin takibinde yapılmak zorunda kalınmış olan dava içi veya dava dışındaki, ancak bütün bu süreç içerisindeki bütün masrafların-vergiler, noter ödemeleri, arabulucu masrafları, avukatlık masrafları, harçlar v. b. olarak hepsi kastedilmektedir) karşılığı 30.000,00 TL'nın muhataplara keşide edilen ihtarname tarihinden itibaren ve uğramış oldukları 20 günlük teslim alınmanın gecikme bedeli karşılığı 150.000,00 TL'nın en yüksek ticari gecikme faizi ile ve yine çalışılamayan günlerdeki zarar ile birlikte günlüğü 8.000,00 TL'dan 5 günlük zarar karşılığı 40.000,00 TL olmak üzere toplam 220.000,00 TL ticari maddi zararın da davalıdan tahsiline, muhakeme harç ve masrafları ve avukatlık vekalet ücreti ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Finansal Kurumlar Birliğince tescil edilmiş 11/07/2023 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi, Finansal Kiralama Sözleşmesi Özel Şartlar sözleşmesi, Finansal Kiralama Sözleşmesi ödene planları, proforma fatura sureti, araç teslim tesellüm belgesi, ihtarnameler celp edilmiş incelenmiştir.
Dava, finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan ve finansal kiralama sözleşmesi konu malın / iş makinesinin ayıplı olduğu olduğu iddiası ile açılan misli ile değişim yahut finansal kiralama konusun malın bedelinin iadesi ve finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan maddi zarar ve kazanç kayıplarının tahsili istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi gereğince görev hususu kamu düzenine ilişkin olup taraflarca yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de res'en dikkate alınmak zorundadır.
Yargıda ihtisaslaşmaya ilişkin olmak üzere Yargıda Reform Stratejisi belgesinde yer alan "ihtisas mahkemelerine ve uzmanlaşmaya yönelik uygulamalar arttırılacaktır" ve yine İnsan Hakları Eylem Planı belgesinde yer alan "İhtisas Mahkemelerinin Güçlendirilmesi" başlıklı hedefler kapsamında HSK'nın 25/11/2021 tarihli kararına istinaden finansal uyuşmazlıklarla ilgili finans davalarına bakmak üzere ticaret mahkemelerinin HSK tarafından belirlenmesi öngörülmüştür.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin, İhtisas Mahkemelerinin belirlenmesine ilişkin 25/11/2021 tarihli 1232 sayılı kararı ile;
"Finans ile ilgili açılacak davalara bakacak mahkemeler nezdinde ihtisas mahkemelerinin belirlenmesi hususu görüşülerek;
26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 5. maddesinin beşinci fıkrasında, özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceği düzenlenmiştir.
Asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak, finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağı değerlendirilmiştir.
Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davalarına olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlenmiştir.
Bu itibarla;
1) 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,
2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,
3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. Maddesinde düzenlenenler hariç),
4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,
5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,
6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,
7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan, kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere;
a) İki veya üç asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 2 numaralı,
b) Dört veya beş asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 4 numaralı,
c) Altı veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 numaralı,
d) On veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 ve 7 numaralı,
e) On dört veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7 ve 8 numaralı,
f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına, (Örneğin asliye ticaret mahkemelerine bu kapsamda gelecek dava ve işlere;
f) İstanbul’da yirmi bir asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına)
Bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, 15.12.2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine, 25.11.2021 tarihinde karar verildi" dair karar verilmiştir.
Eldeki dava, 06/06/2024 tarihinde ikame edilmiştir.
Davacı ... Ltd. Şti. İle ihbar olunan ... A.Ş. arasında ... tarihli,... numaralı Finansal Kiralama sözleşmesi akdedilmiştir. Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında, davalı ... A.Ş.' den dava konusu .. marka ... model paletli ekskavatör teslim alınmıştır. Davacı, dava konusu iş makinesinin finansal kiracısı konumundadır.
Esasen, dosyaya sunulan finansal kiralama sözleşmesi, finansal kiralama sözleşmesi özel şartları, proforma fatura, finansal kiralama hesaplama ve ödeme tablosu, dava konusu finansal kiralamaya esas iş makinesine ilişkin teslim - tesellüm belgeleri değinilen hususlarda ihtilaf yoktur.
Diğer taraftan finansal kiralama sözleşmesinin ödeme planları incelendiğinde; finansal kiralamaya esas dava konusu malın finansal kiralama bedellerinin kira taksit ödemelerinin halen dahi devam ettiği belirlenmiştir.
Somut olaya bakıldığında; davacı ... kiracı, finansal kiralama sözleşmesine konu olan iş makinesinin ayıplı olduğunu ileri sürerek öncelikle ayıpsız ve orijinal sıfır km. aynı model ve özellikleri taşıyan misli ile değiştirilmesini ya da iş makinesinin bedelinin (ve ayrıca her türlü masraf, maddi zarar, kazanç kayıpları dahil olmak üzere) tahsilini talep etmektedir.
Yasal düzenlemelere bakıldığında:
6361 s. Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunun;
18. maddesi "Finansal kiralama sözleşmesi; kiralayanın, kiracının talebi ve seçimi üzerine üçüncü bir kişiden veya bizzat kiracıdan satın aldığı veya başka suretle temin ettiği veya daha önce mülkiyetine geçirmiş bulunduğu bir malın zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak üzere kira bedeli karşılığında, kiracıya bırakmasını öngören sözleşmedir",
19.maddesi "Sözleşmeye taşınır ve taşınmaz mallar konu olabilir.",
23/1.maddesi "Finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir.",
24/6.maddesi "Kiracının seçimi ve talebi üzerine üçüncü kişiden sağlanan malın ayıplı olmasından kiralayan sorumlu tutulamaz. Aynı hüküm, malın bizzat kiracıdan sağlanması hâlinde de uygulanır."
25. Maddesi "Finansal kiralama konusu malın, kiralayanın malın imalatçısı veya satıcısı ile zamanında sözleşme yapmaması veya gerekli ödemeyi zamanında yerine getirmemesi veya kiralayanın kusur ve ihmalinden kaynaklanan diğer sebepler ile kiracıya teslim edilmemesi hâlinde ... tarihli ve ... sayılı Türk Borçlar Kanununun 123, 125 ve 126 ncı madde hükümleri uygulanır." vb.. şeklinde düzenlenmiştir.
Anılan yasal hükümler uyarınca da somut olayın ele alınması zorunludur.
Bu itibarla, iddianın ileri sürülüş biçimine göre, davacı ... kiracının dava konusu finansal kiralamaya esas iş makinesi bakımından mülkiyet, talep ve dava hakkı (6361 s. Kanun m.18,19.), finansal kiralamaya esas malın / iş makinesinin ayıplı olup olmadığı kapsamında yapılacak inceleme sonucunda sorumluluğun tayini (6361 s. Kanun m.24/6), bu çerçevede özellikle 11/07/2023 tarihli finansal kiralama sözleşmesinin ve eki özel şartlardaki hükümlerin mutlak suretle tartışılması ve değerlendirilmesi, yine geç teslim ve süresinde onarım yapılmaması sebebiyle davacı tarafından ileri sürülen maddi zararlar ve kazanç kaybı talepleri ( 6361 s. Kanun m.25) hakkında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunun hükümlerinin, finansal kiralama sözleşmesi ve eki finansal kiralama sözleşmesi özel şartlarının tartışılması ve değerlendirilmesinin mutlak / zorunlu olduğundan uyuşmazlığın çözümünde Hakimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığı'nın ... tarihli ve ... sayılı İhtisas Mahkemelerinin belirlenmesine yönelik kararı uyarınca, finans ihtisas davalarına bakmakla belirlenmiş İstanbul 6, 7, 8. ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerince bakılması gerekmektedir.
Bu çerçevede, Hakimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı gereğince 15.12.2021 tarihinden sonra açılan eldeki davada, finans ihtisas mahkemeleri görevli olduğundan, HSK kararında anılan "iş dağılımı" gereği ihtisas sıfatı buluan İstanbul 6., 7., 8., 9. numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi edilmesi için dava dosyasının İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna iadesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere );
1-HSK Birinci Dairesinin ... tarih ... kararı gereği 15.12.2021 tarihinden sonra açılan davanın, HSK kararında anılan "iş dağılımı" gereği İstanbul 6., 7., 8., 9. numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi edilmesi için dava dosyasının İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna iadesine,
2-Esasın bu şekilde kapatılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, kararın niteliği gereği kesin olarak karar verildi. 12/06/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır