T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/370 Esas
KARAR NO : 2024/875
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/12/2018
KARAR TARİHİ : 10/12/2024
İstanbul 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/06/2022 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15.Hukuk Dairesi'nin 16/11/2022 tarih ... Esas 2022/1934 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği, Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'nin 21/05/2024 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile kararın bozulmasına karar verildiği ve Mahkememizce yargılamaya devam olunduğu anlaşılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 02.08.2013 tarihli ... 'da 1541 ada 10 parseldeki işyerine 4 adet 19 duraklı 1000 kg'lık asansörün 195.000 USD + KDV üzerinden temini ve tesisi için "asansör temin ve tesis sözleşmesi" yapıldığını, bu anlaşma ile müvekkilinin asansörleri temin ederek tesis ettiğini, anlaşma hükümlerine göre işin bedeli olan 195.000 USD + KDV'nin belirli bir kısmının banka havalesi ile nakit olarak, bir kısmının ise farklı oran ve farklı vadeli çeklerle ödeneceğini, %18 KDV'nin ise fatura kesim tarihinden itibaren takip eden ayın 25. gününde ödeneceğini kararlaştırdıklarını, hiçbir itiraz olmadan asansörlerin tesliminin gerçekleştiğini ve buna ilişkin 15.08.2016 tarihli 230.100 USD tutarında fatura kesildiğini, bu faturadan bakiye 35.100 USD alacaklarının kaldığını, bu sebeple ... 28. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya ile icra takibine geçildiğini, takibe itiraz edildiğini, ayrıca müvekkili ile davalı arasında bir asansör bakım sözleşmesi bulunduğunu, bu bakım sözleşmesinden doğan alacaklarının ise davaya ve icra takibine konu edilmediğini, davalı tarafından yapılan icra takibinde borca itiraz edildiğini, fakat 03.12.2018 tarihli kapak hesabına göre 210.439,81 TL ödemenin 12.12.2018 tarihinde ihtirazı kayıt ile yatırıldığını, icra dosyasında itiraz olması ve ihtirazi kayıt ile ödeme yapılması sebebiyle icra müdürlüğünün paranın ödenmesine ilişkin taleplerini reddettiğini belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına alacak likit olduğundan davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap; ... Ltd. Şti. ile ...Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya husumet yönünden itiraz ettiklerini, esas yönünden ise, müvekkillerinden ...Ltd. Şti. ile müvekkili sıfatı bulunmayan diğer davalı ...Ltd. Şti. arasında kurulan ... adi ortaklığı ile davacı şirket arasında, ...'da 1541 ada 10 parsel'deki işyerinde 4 adet 19 duraklı asansör temini ve tesisi hususunda 12.07.2013 tarihinde bir sözleşme ve aynı asansörlerin servis ve bakım hizmetlerinin verilmesi için de 17.03.2016 tarihinde ikinci bir sözleşme akdedildiğini, takılan asansörle ilgili 13.02.2017 tarihinde muayene sırasında asansörlerin güvensiz olduğu tespit edilerek kırmızı renkli bilgi etiketi verildiğini, ilgili mevzuat gereğince asansörlerin tescil işleminin yapılabilmesi için yeşil bilgi etiketi verilerek kusursuz olarak tanımlanmasının gerektiğini ve asansörlerin tescilinin mümkün olmadığını, asansörlerin muayenesinde güvensiz olarak belirlendiği tespit edilen 13.02.2017 tarihinden itibaren asansörlerin güvenli hale getirilmesi konusunda davacı asansör firmasıyla defalarca görüşüldüğünü, ancak davacının garantisi altında olmasına rağmen düzeltilmesi için çok uzun bir süre hiçbir gelişme sağlanamadığını, Bahçelievler Belediyesi adına asansörlerin kontrolünü yapan...Ltd. Şti.'nin asansörler için tanzim ettiği 12.02.2017 tarihli raporlar ile ortaya konulan uygunsuzlukların mevcut olduğunu, davacı tarafın ağır kusurlu olduğunu, bu eksiklikleri gidermediğini belirterek, davacının haksız ve koşulları oluşmayan ihtiyati haciz isteminin reddine, müvekkili davalı ...Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri kanunun 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine, takibin bu sebeple iptaline, diğer müvekkili ... Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan haksız, dayanıksız davanın esastan reddine, takibin iptaline, davacının icra inkar tazminatı talebinin alacağın varlığının ve miktarının yargılamayı gerektirmesi ve likit olmaması nedeniyle koşulları oluşmadığından reddine, davacının kötü niyetle açtığı takip nedeniyle %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalılara verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Cevap: ...Tic. Ltd. Şti vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Husumet, yetki ve zaman aşımı yönünden itirazlarının mevcut olduğunun görülmüş olduğunu, esas yönünden ise, davacının müvekkili şirkete karşı yöneltmiş olduğu huzurdaki davanın hukuki yararının bulunmadığını, dosya borcunun diğer davalılar tarafından ödendiğini, haksız ve hukuksal dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan Deliller:
..., ... ve ... tarafından hazırlanan 26/10/2020 tarihli bilirkişi heyet raporu,
..., ... ve ...tarafından hazırlanan 02/12/2021 tarihli bilirkişi heyet ek raporu,
... Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden şirkete ait tüm sicil kayıtları,
... 28. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasının tüm UYAP kayıtları,
... Vergi Dairesi Başkanlığı'ndan ... t. ... sayılı yoklama fişi örneği ile 2013-2018 yılları arası BA-BS formları ayrı ayrı celp edilerek dosya arasına alındı.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklı iş bedelinin tahsili için girişilen icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
İtirazın iptali davası; 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre, bu davanın açılabilmesi için:
1-İlamsız takip yapılmış olması,
2-Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,
3-Alacaklının, itirazın kaldırılması için İcra mahkemesine başvurmaması,
4-İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının 1 yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının bir arada gerçekleşmesi gerekir.
Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran, itirazla duran takibin devamınını amaçlayan bir dava olup yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır.
Somut olayda, ... 28.İcra Müdürlüğünün ... sayılı Esas icra dosyasının tetkikinde; davacı tarafından borçlusu davalı aleyhine, 03/12/2018 tarihinde, 35.100,00-USD asıl alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, başlatılan ilamsız takibe davalı borçlunun süresinde itirazı üzerine takibin durdurulmuş olduğu, icra dosyası içeriğine göre borçlu tarafından tebliğ için gider avansı yatırılıp itiraz dilekçesi alacaklıya tebliğ edilmemiş olduğundan davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmış olduğu görülmüştür.
2004 sayılı İİK’nın 66.maddesi gereğince, genel haciz yoluyla takipte süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Alacaklının, itiraz üzerine duran takibe devam edebilmesi için İİK’nın 67.maddesine göre genel mahkemeden alacağı itirazın iptali ilamı ya da İİK’nın 68.maddesi uyarınca icra mahkemesince verilmiş bir itirazın kaldırılması kararı sunmak zorundadır. Bunların dışında borçlunun icra dairesine gelerek açıkça itirazından feragat etmesi halinde de takibe devam edilebileceği tabidir. Takip alacağının tamamının icra dairesi hesabına yatırılması, zımni anlamda geri alma değildir. Belirtilen işlemler yapılmadan hiçbir icra takip işlemi yapılamaz.
Somut olayda, davalı borçlular vekili tarafından 12/12/2018 tarihinde verilen dilekçe ile, borca itiraz ettiğini ve bahse konu dosya borcu bedeli ihtirazi kayıtla ödediğini belirttiği, davacı alacaklı vekili, 19/12/2018 tarihli icra müdürlüğüne verdiği dilekçe ile, yasal hakları saklı kalmak kaydıyla icra dosyasına yatan paranın ödenmesini talep ettiği, icra müdürlüğünce 26/12/2018 tarihinde, borcun tamamına itiraz edildiği, takibin 13/12/2018 tarihinde durdurulmasına karar verildiği, bu aşamada paranın alacaklıya ödenmesi talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Duran takibe devam edilebilmesi ancak itirazın iptali, itirazın kaldırılması ya da borçlunun itirazını açıkça geri alması ile mümkün olduğundan, somut olayda davalı borçlu tarafça icra dosyasına ihtirazı kayıtla ödeme yapılması duran takibin devamına yol açmaz. Zira icra dairesi tarafından da, davacı alacaklının icra dosyasına yatan paranın ödenmesi talebi bu nedenle reddedilmiştir. İş bu nedenle davacı alacaklı tarafça iş bu itirazın iptali davası açmasında hukuki yararının olduğunun kabulü ve davalılar ... Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti yönünden yargılamaya devam edilmesi gerekmiştir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, dosya kapsamına göre, davacı şirket ile ... arasında düzenlenen eser sözleşmesi kapsamında davalılara karşı icra takibi yapıldığı, süresinde yapılan itiraz üzerine takibin durduğu, aynı zamanda dosya kapak hesabı yapılarak icra takibinde istenen miktara ilaveten tüm ferilerinin de hesaplanarak 210.439,81-TL olarak icra dosyasına ödeme yapıldığı, sözleşmenin tarafları arasında ....Ltd. Şti.'nin bulunmadığı, zira yargılama sırasında 13/09/2019 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesine göre davalılardan ... Tic.Ltd. Şti'nin diğer davalı ... Ticaret Ltd. Şti'ne devredilerek birleşme işlemi yapıldığı, ....Ltd. Şti'nin devri suretiyle ticaret sicil kaydının kapatıldığı anlaşılmakla ve bozma ilamında da bu hususun aksine değerlendirme yapılmadığından davalılardan ... Şti yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.
Dosya kapsamında tarafların ticari defter ve belgelerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürede yapılıp yapılmadığı, sahibi lehine delil teşkil edip etmediği, dava dilekçesinde sözü edilen faturanın davacı ve davalı şirket defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, faturaların davalı tarafa tebliğine ve bu faturalara konu malların davalı yana teslimine dair kaydın bulunup bulunmadığı, varsa miktarı, alacak tutarının, davalı tarafında davacıya kismen veya tümamen ödenip ödenmediği gibi hususlarda mali müşavir, makine mühendisi ve hukukçu bilirkişiler tarafından düzenlenen bilirkişi heyet kök ve ek raporları ile, davacı yanın sunmuş olduğu 2013, 2014 ve 2015 yılları ticari defterlerin sahibi lehine delil niteliğine haiz olduğu ancak 2016 yılı ticari defterlerinin ise sahibi lehine delil niteliğini haiz olmadığı, davalı ... Tic. Ltd. Şti firmasına ait defterlerin sahibi lehine delil niteliğine haiz olduğu, ... ile ... firması yetkilileri tarafından asansörler için teslim protokollerinin imza altına alındığı, dört asansörün periyodik kontrollerinde hafif kusurlu ve güvensiz bulunduğu, bu asansörlerin yangın asansörü olarak incelemesi yapıldığından kusurlu oldukları, asansörlerin acil durum asansörü olarak imalatının yapılmadığı, nitekim 2013 yılı asansör montaj sözleşmesinde de bu nitelikte bir asansör tesisinin yer almadığı, acil durum asansörlerinin, yüksek katlı binalarda (seyir mesafesi 51,5 metre üzerinde) yangın yönetmeliği direktiflerine göre tasarlanması gerektiği, bu asansörlerin bedelinin de farklı olduğu, asansör kuyu boşluklarının sıva eksikliğinin de yeşil etiket takılmaması sebebi olduğu, asansör ruhsatların ve veya yeşil etiket yapıştırma gecikmesinin yönetim ve montaj firmasının müşterek sorumluluğunda olduğu, asansör tesislerin montajı yapılıp idareye teslim edildikten sonra yürürlüğe giren Yönetmelik ve Standartlar montaj firmasının sorumluluğunda olmayacağı, bu nedenle sözleşmede özel şartlar yer almadığından dolayı davacı ... A.Ş. Firmasının bu eksikliklerden sorumlu tutulamayacağı, davalı ortak girişim ticari defterlerine göre davacıya 35.100,00-USD borçlu olduğu kanaatinin bildirildiği, toplanan deliller ışığında bilirkişi heyet raporunda yer alan kanaatin değişmediği, nitekim raporun dosya kapsamı ile uyumlu olup hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu, rapora itibar edilmemesini gerektirir sebep dahi bulunmadığı değerlendirildiğinden teknik değerlendirmelere üstünlük tanınmıştır.
Dosya safahati, taraf iddia ve savunmaları, bozma ilamı içeriği, bilirkişi heyet kök ve ek raporları ile, davalılar ...Ltd. Şti. ve ...Ltd. Şti yönünden davacı ile aralarında akdedilen sözleşme uyarınca asansörlerin teslim protokolleri sonrası periyodik kontrollerinde yeşil etiket almamasının davacıya atfedilebilecek bir sebepten kaynaklanmadığı, bu durumda taraf ticari defter ve kayıtları ile davacının 35.100,00-USD alacaklı olduğu hususunun sübut bulduğu değerlendirilmiştir.
Tüm bunlarla birlikte takibe konu alacağın likit olması da zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifade ile borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından, bu koşullar mevcut ise ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, ... Esas, ...Karar; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.06.2006 tarih ... Esas,... Karar sayılı kararı).
Davacının talebine konu alacak likit (belirlenebilir) olmadığından ve yargılamayı gerektirdiğinden, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak takdire bağlı aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : İzah olunan nedenlerle;
A)Davalılardan ... Ltd. Şti. yönünden; şirketin birleşme nedeniyle devrolan şirket sıfatı nedeniyle taraf ehliyeti kalmadığından hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
B)Davalılar ... Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti yönünden;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-Davacı tarafından davalı aleyhine yürütülen ... 28.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına davalı borçlular tarafından yapılan itirazın İPTALİNE, takibin toplam 35.100,00-USD asıl alacak üzerinden aynı koşullar altında DEVAMINA,
2-Yasal koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Asıl alacak olan 35.100,00-USD takip tarihi olan 03/12/2018 tarihinden 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca faiz uygulanmasına,
4-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (185.268,33-TL) üzerinden alınması gereken 12.665,68-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.255,87-TL'nin mahsubu ile bakiye 10.409,81-TL harcın davalılar ... ve ...'nden alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 2.255,87-TL peşin harcın davalılar ... Şirketi ve ...'nden alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan16.473,85-TL yargılama giderinin davalılar ... Şirket ve ...'nden alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalılar tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 30.000,00 -TL vekalet ücretinin davalılar ... Şirket ve ...'nden alınarak davacıya verilmesine,
10-Davalı ... dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ne verilmesine,
11-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,
Dair, e-duruşma ile katılan davacı vekilinin, davalı ... Ve ... vekilinin ve e-duruşma ile katılan ... vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 15 (on beş) gün içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve temyiz harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile Yargıtay'a temyiz yasa yolunun açık olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı temyiz yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/12/2024
Katip ...
Hakim ...