T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/372 Esas
KARAR NO : 2024/842
DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat)
DAVA TARİHİ : 28/12/2023
KARAR TARİHİ : 03/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile ticari ilişki içerisinde bulunduğu keşideci ... Şti. tarafından müvekkilinin alacağına karşılık verilen; ... Bankası'na ait ... seri numaralı, 31.08.2023 tarihli, 66.000,00-TL bedelli çek keşide edildiğini, çekin müvekkilinin bünyesindeyken 19.09.2023 tarihinde çalındığının, çekin şirket yetkililerinin tüm aramalarına rağmen bulunamadığını, Müvekkilinin muhasebecisi ...'nın 19.03.2023 tarihinde müvekkili şirketin yetkilisi ...'nın ofisine geldiğini burada görüşme gerçekleştirdikten sonra ofiste bulunan evrak bilgilerini bilgisayara geçirmeye başladığını, müvekkili şirket yetkilisinin işyerinden ayrıldıktan sonra ... bir süre daha ofiste kaldığını, müvekkile ait elektronik imza ve kaşesini aldığını, bilgisayarda bulunan evrakları kopyaladığını ve suça konu çekin bu tarihten itibaren bulunmadığını, müvekkili tarafından 23/03/2023 tarihinde ... aleyhine ... Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma numaralı dosyasında yapılan tahkikat sonucunda Şüpheli ... hakkında KYOK kararı verildiğini, taraflarınca KYOK kararına itiraz edildiğini itiraz dosyasının ... 3. Sulh Ceza Hakimliği ... Esas sayılı dosyası ile incelendiğini, çekin şüpheli tarafından çalınması üzerine suça konu ... Bankası ... şubesine ait ... seri numaralı, 31.08.2023 tarihli, 66.000,00-TL bedelli çekin iptali amacıyla ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. Sayılı dosyası ile Kıymeti Evrakın İptali davası açıldığını, mahkeme dosyası kapsamında çek hakkında ödemeden men kararı verildiğini, çekin ibraz süresi içerisinde 31.08.2023 tarihinde ... A.Ş. tarafından ...Bankası A.Ş.'ye ibraz edildiğini, çekte ödeme yasağı bulunması nedeniyle ...A.Ş.'ye iade edildiğini, ... 10. Asliye Ticaret mahkemesi tarafından ...A.Ş.'ye müzekkere yazılarak yargılamaya konu çekin ön ve arka yüzünün fotokopisinin istenildiği ilgili banka tarafından çek fotokopisi mahkeme dosyasına gönderildiğini, çekin arka yüzünde bulunan ciro silsilesi incelendiğinde şüpheli tarafından müvekkili şirketin kaşesi kullanılmak suretiyle şüpheli tarafından imzalanarak ciro edildiğini, takip eden cironun ise şüpheli tarafından yapıldığını, şüphelinin müvekkillerine çeki iş yerinden aldığı ve sahte olarak ciroladığının tespit edildiğini, çekin müvekkilinin yedinde bulunduğu sırada çalındığı veya kaybolduğu, tahsilatı mümkün olmadığı, bu durumun da müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu, söz konusu hüküm uyarınca ... Bankasına ait ...tarihli ... seri numaralı 66.000,00-TL bedelli çekin istirdatına karar verilmesini, ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas ve...Karar sayılı dosyasında 18.12.2023 tarihinde karar verildiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun kıymetli evrak başlıklı üçüncü kitabında düzenlenen 651.maddesinin açık doluğunu, öncelikle ... Ltd. Şti. Tarafından müvekkilimizin alacağına karşılık müvekkilimiz adına keşide edilmiş bulunan ... Bankasına ait ... tarihli ... seri numaralı 66.000,00-TL bedelli çekin kötü niyetli kişilerin eline geçerek çekin bankaya ibraz edilmesinin önlenmesi ve 3. Şahıslara ödenmemesi için dava sonuçlanıncaya kadar çekin ödenmesinin men edilmesi kararı verilmesini, işbu davanın türünün istirdat davası olduğunu, izah edilen nedenler ile ilk olarak 31/08/2023 keşide tarihli ... Bankası A.Ş.... Şubesi'ne ait ... Seri Numaralı 66.000,00-TL bedelli çek üzerinde teminatsız aksi kanaatte olunması halinde uygun bir teminat karşılığı ödeme yasağı konulmasını, ayrıca resen nazara alınacak sebeplerle; 31/08/2023 keşide tarihli ... Bankası A.Ş....Şubesi'ne ait ... Seri numaralı 66.000,00-TL bedelli çekin istirdatına işbu durumun mümkün olmaması halinde çek bedelinin istirdatına, düzenleme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının çekin çalındığı hususun ispat edilemediğini, davacının beyanının henüz soruşturma aşamasında olan bir savcılık dosyası ile ispat edilemeyeceğini, Müvekkili şirketin faktoring işlemini yaparken sadece alacağın faturaya dayalı olup olmadığını, devir ve temlik aldığı çekin ciro silsilesinin muntazam olarak birbirini takip edip etmediğini incelemekle yükümlü olduğunu, bu yükümlülüğünü büyük bir titizlikle yerine getirdiğini, davaya konu ...Bankası A.Ş ... şubesine ait ... seri numaralı 31.08.2023 keşide tarihli ve 66.000,00 TL tutarlı çeki, faktoring müşterisi ... Ltd. Şti. ile 15.12.2022 tarihinde imzaladığı Faktoring Sözleşmesi 23.03.2023 tarihli alacak bildirim formu ödeme araçları tevdii bordrosu, 23.03.2023 Tarih ve ... numaralı faturaya dayanılarak müvekkili şirket tarafından devir ve temlik alındığını, müvekkili şirketin davaya konu çekleri 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2 maddesi ile ... tarih ve ... Sayılı Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5/1. Maddesine uygun olarak devir ve temlik alındığını, çekin meşru hamili olduklarını, çek temlik alınırken alacağı tevsik eden fatura suretlerini temin edildiği ve alacağın gerçek bir alacağa dayanıp dayanmadığını, çeklerin faturalarla uyumlu olup olmadığını ve çek bedellerinin fatura tutarını aşıp aşmadığının kontrol edildiğini, davaya konu çek ile ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığı Sahtecilik ve Dolandırıcılık Bürosunun ... numaralı soruşturma dosyasından müvekkili şirkete 25.12.2023 tarihli müzekkere ile davaya konu çekin akıbeti sorulduğunu ve çek aslının teslim edilmesini istediğini, ilgili savcılık müzekkeresine yasal süresi içerisinde müvekkili tarafından cevap verildiğini, TTK 687, 792. Maddeleri ile Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu 9/3 maddelerindeki açık ve amir düzenleme ile Yargıtayın yerleşik kararları ile oluşan uygulama gereğince davacının bu def'i ve iddiasını müvekkili şirkete yöneltebilmesi için müvekkili şirketin bilerek davacının zararına hareket eden kötü niyetli hamil olduğunu kanıtlamasının şart olduğu gözetildiğinde, davacının bu durumu kanıtlayamamış olması sebebiyle öncelikle davacının ihtiyati tedbir talebinin ve esastan davanın reddi gerekeceğini, açıklanan nedenler ile 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri 6361 sayılı Kanunu'nun 9/2 maddesine uygun hareket eden ve Yargıtay kararları ile TK 792 ve 687'nin açık metni gereğince müvekkilinin tamamen iyi niyetli olarak dava konusu çeklere sahip olması ve çeklerin yasal hamili olması sebebiyle davanın esastan reddine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...sayılı soruşturma dosyası, ... 3. Sulh Ceza Hakimliğinin ... Esas sayılı dosyası, ... 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dava dosyası, arabuluculuk son tutanağı celp edilmiş, incelenmiştir.
Dava, çekin / mümkün olmadığı takdirde bedelinin, istirdadı istemine ilişkindir.
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin (Mahkememizin) 03/04/2024 tarih ve ...Esas... Karar sayılı kararı ile, finansal uyuşmazlıklarla ilgili finans davalarına bakmak üzere HSK tarafından ihtisas mahkemelerinin belirlendiği, Hakimler ve Savcılar Kurulunun 25/11/2021 tarihli 1232 sayılı İhtisas Mahkemelerinin belirlenmesine ilişkin Karar uyarınca anılan ihtisas kararında özel olarak sayılan 21.11.2012 tarihli 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunundan kaynaklanan davaların ihtisas mahkemesinin görev alanına giren ticari davalar olarak gösterildiği, bu suretle dava konusu uyuşmazlığın çözümünde faktoring işlemlerine yönelik olarak 6361 s. Kanunundan kaynaklanan hükümler (6361 s. Kanun m. 9/2, 9/3.) ve yine 6361 s. Kanun uyarınca çıkarılan Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (m. 5/1.) hükümlerinin somut olayda uygulanması, özellikle iddia ve savunmanın ileri sürülüş biçimine göre 6361 s. Kanun ve Yönetmelik hükümlerinin incelenmesi, tartışılması ve mutlak suretle değerlendirilmesi zorunlu olduğundan Mahkememizce bu yöndeki emsal ilamlar da gerekçeli kararda gösterilerek (İstanbul BAM 16. HD. ... E. ... K.; İstanbul BAM 13. HD. ... E. ... K.) HSK ihtisas kararında belirtilen (İstanbul 6.,7.,8., ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerine) mahkemelere dosyanın tevzi edilmek üzere gönderme kararı (Yargıtay 11. HD. ... Esas ... Karar sayılı Uyuşmazlığın Giderilmesi Kararı) verilmiştir.
... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 31/05/2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile, dava konusu uyuşmazlığın çözümünde ihtisas mahkemesi olarak görevlerinin bulunmadığını, doğal hakim ilkesi gereğince dosyanın ilk tevzi edilen İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından bakılması ve görülmesi, bu suretle Mahkememizin görevli olduğu belirtilerek karşı gönderme kararı verilmiştir.
Bilindiği üzere, iki mahkeme arasında yargı çevresi, görev ve kesin yetki halinde davaya bakmada karşılıklı olarak uyuşmazlık çıkması halinde merci tayini hususu HMK 21, 22 ve 23. maddelerinde düzenlenmiş olmasına karşın, iş dağılımı halinde çıkabilecek uyuşmazlıklara dair Kanunda sarih bir düzenleme yapılmamıştır. Ne var ki, öğretide de kabul edildiği üzere medeni usul hukukunda kıyasa başvurmak mümkündür. (PEKCANITEZ, Hakan, Medeni Usul Hukuku, 2016, 4. Bası, 59.s; ATALI, Murat, Medeni Usul Hukuku, 2023, 6. Bası, 16. S) O halde, görev ve yetkiye dair merci tayini hükümlerinin, iş dağılımı hususunda da kıyasen uygulanması, bu suretle davaya bakacak mahkemenin belirlenmesi mümkündür. 6100 s. HMK 22. maddesine göre davaya bakacak ilk derece mahkemesini tayin edecek merci ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’dir.
Bu çerçevede, esasen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından karşı gönderme kararı ile birlikte dosyanın olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için merci tayini ile görevli İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesi, bu suretle görev uyuşmazlığının çözümlenmesi gerekli ve zorunlu ise de (İstanbul BAM 43. HD. ... Esas ve ... K); dosya Mahkememize tevzi edilmiş ve esas numarası almıştır.
Ancak, iki mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığı sabittir.
Bu halde, davaya bakacak mahkemenin merci tayini vasıtasıyla belirlenmesi zorunludur.
Nitekim, İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesi Başkanlığı Mahkemelerce verilen gönderme kararları neticesinde "mahkemeler arasında dava konusu uyuşmazlığa hangi mahkemenin bakacağına yönelik" benzer yönde verilen gönderme kararlarına ilişkin merci tayini kararları bulunmaktadır. (bkz. İstanbul BAM 37. HD. ... E. ... K.)
Yapılan açıklamalar karşısında, dosyanın merci tayini için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere );
1-Mahkememiz dosyasının merci tayini için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
2-Dosyanın esas kaydının bu şekilde kapatılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi.03/12/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır