T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/507 Esas
KARAR NO : 2025/426
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/08/2024
KARAR TARİHİ : 17/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 30.09.2017 tarihinde ithalatçı şirket ... Tic. A.Ş.'den 181.570,00 Euro bedel ile satın alınmış olan ... plaka sayılı 2017 model ... marka model aracın tüm muayenelerinin ve servis bakımlarının davacı tarafından yaptırılmış olduğunu, aracın 24.10.2022 tarihinde motor arızası nedeni ile 29.000,00 EUR ( 566.091,27 TL) karşılığı ( Fatura tarihi 03.03.2023 ve Fatura No: ...) motorun yurtdışından getirilerek araca takılmış olduğunu, bedelinin davacı tarafından ödenmiş olduğunu, ve 2 yıl motor garantisi verilmiş olduğunu, araç teslim alındıktan sonra ... tarafından ...'dan ...yönüne seyir halinde iken ... ili ... Köyü ... üzerinde 31.03.2024 tarihinde saat 11:00 sıralarında araçtan duman gelmeye başlamış olduğunu ve kısa sürede motor kısmında çıkan yangının patlamaya dönüştüğünü ve aracın kullanılmaz hale gelmiş olduğu, Yangın Raporunda yangının motor kısmındaki arıza nedeni ile yangının başlamış olduğunun belirtilmiş olduğu, müvekkiline ait araç sürücünün olay anında alkolsüz olduğunun Jandarma ekipleri tarafından tespit edilmiş olduğu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan soruşturmada müvekkiline ait araç sürücünde kusur bulunamamış olduğunu, bu kapsamda zararın tahsili için davalılara ihtarname gönderilmiş olduğunu, ancak dönüş yapılmamış olduğunu, olay sonrası sigorta şirketi tarafından gerçek değerinin çok altında 3.648.000,00 TL bedel ile 152.000,00 TL ödeme yapılarak aracın teslim alınmış olduğunu, oysaki aracın rayiç değerinin 4-4,5 milyon TL civarında olduğu, aracın çekici ile çekilmesi için 20.000,00 TL, aracın yandığı yerden ...'a gelebilmek içinse 60.000,00 TL ödeme yapılmış olduğunu, aracın sigortasının 06.10.2024 tarihinde sona ereceğini, ilk poliçe 116.997,94 TL olduğunu ve yeni dönemde bu kapsamda indirim alınamayacağını, başka bir deyişle hasarsızlık indiriminden faydalanamayacağını, müvekkilinin olay sonrası 01.04.2024-15.08.2024 tarihi arasında yaklaşık 137 gün günlük 10.000,00 TL olmak üzere araç kiralamak zorunda kalmış olduğunu, araçta bulunan 2 adet ...bedelinin 106.000,00 TL, ... fiyatının 67.000,00 TL, | adet ... telefon bedelinin 74.499,00 TL olduğunu,2 adet valiz, tk. Elbise ve günlük kullanım eşya bedelinin 150.000,00 TL olduğunu, bu vs. nedenler ile 5.000,00 TL ayıp oranında bedel indirimi, 10.000,00 TL motor bedeli, 10.000,00 TL Sigorta ödemesinin üstünde kalan bedelin, 5.000,00 TL Çekici ve yolda kalma ücreti, 1.000,00 TL hasarsızlık indirimiden faydalanamamasından kaynaklı zarar, 10.000,00 TL ikame araç bedeli,S.000,00 TL yanan eşya bedeli,2.278,00 TL noter masrafının davalılardan işletilecek en yüksek banka faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsili talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı iddialarının zamanaşımına uğramış olduğunu, bu nedenle davanın reddedilmesi gerektiğini, müvekkilin aracın ithalatçısı olduğunu bu nedenle kusur atfedilemeyeceğini, bu kapsamda ayıp bedelinin iadesini de müvekkilin muhatap alınamayacağını, davacının aracı hangi şartlarda kullandığının belli olmadığını, dış etkenlerin göz ardı edilemeyeceğini, söz konusu aracın geçmiş hasar kayıtlarının / kaza tutanaklarının selp edilmesi gerektiğini, hukuki mesnetten yoksun faiz talebinin reddedilmesi gerektiğini, bu vs. nedenler ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan Deliller:
... tarafından hazırlanan 13/02/2025 tarihli bilirkişi raporu,
... Şirketi'nden ...sayılı hasar dosyası, poliçe,
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları,
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden eksper rapor bilgisi, kaza tespit tutanağı, hasar bilgisi,
... Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden ...Şirketi'nin sicil kaydı,
...Şirketi'nden ... nolu hasar dosyası,
... Şirketi'nden ... nolu hasar dosyası,
... Sigorta Anonim Şirketi'nden ... nolu, ... nolu, ... nolu, ... nolu hasar dosyaları,
... Sigorta Şirketi'nden ... nolu ve ... nolu hasar dosyası,
... Sigorta Anonim Şirketi'nden ... nolu, ... nolu ve ... nolu hasar dosyaları ayrı ayrı celp edilerek dosya arasına alındı.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava, satın alınan ... plaka sayılı otomobilin ve motor değişimi hizmetinin ayıplı olduğu iddiasıyla ayıp oranında bedelden indirim tutarının, aracın yanması sebebiyle pert bedelinin, aracın motoruna ilişkin ödenen yenileme bedelinin, çekici ücretinin, yolda kalma ücretinin, sigorta poliçesindeki hasarsızlık bedeli nedeniyle yapılmayacak indirim tutarının, ikame araç bedelinin, aracın yandığı sırada bulunan eşyaların (iki adet ..., bir adet ... bilgisayar, 1 adet ... telefon, iki adet valiz, takım elbise ile günlük kullanılan eşyaların) bedelinin ve noter masrafının tazmini isteminden ibaret belirsiz alacak davasıdır.
6098 sayılı TBK’nın 227. maddesi uyarınca satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı: “1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. 2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. 4. İmkan varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme” seçimlik haklarından birini kullanabilir. Alıcının genel hükümlere göre uğradığı diğer zararlar için tazminat isteme hakkı saklıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nın 23/1-c maddesi; "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 223/2. maddesine göre ise, alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.
Öğretide ayıp satılanda, vaat edilen niteliklerin bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hali olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır. Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır (örneğin malın yırtık, kırık, bozuk, lekeli olması gibi). Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır (malın üzerinde rehin, haciz, intifa hakkı gibi kısıtlamalar bulunması gibi). Ekonomik ayıp ise malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır (Yargıtay HGK'nın 24.05.2017 tarih, ...E.-... K. Sayılı kararı).
Satıcının ayıba karşı tekeffül borcunun doğabilmesi için ayıbın sözleşmenin kurulduğu anda mevcut olması, ayıbın önemli olması, alıcının sözleşmenin kurulduğu anda ayıbın varlığından haberdar olmaması ve en nihayetinden alıcının kendisine düşen muayene ve ihbar yükümlülüklerini yerine getirmiş olması gerekir. Aksi halde satılan, alıcı tarafından mevcut haliyle kabul edilmiş sayılır.
6098 sayılı TBK 231. maddesi "Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def’i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz. Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz." düzenlemesini içermektedir.
TTK'nın 18/3. maddesine göre, tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılmalıdır. Elbetteki bu düzenleme bir geçerlilik şartı getirmemekle birlikte bir ispat kuralı getirmektedir. Buna göre ayıp ihbarının yapıldığı hususunun tanıkla ispatı mümkün değildir.
Somut uyuşmazlıkta, davacının 30/09/2017 tarihinde ithalatçı şirketi davalı ... Tic. A.Ş. olan ve satıcı firması ...olan firmadan 181.570,00-Euro bedel ile ... plaka sayılı 2017 model ... marka model aracı satın aldığı, aracın 03/03/2023 tarihinde motor arızası nedeni ile 29.000,00-Euro karşılığı motorun değiştirildiği, 2 yıl motor garantisi verildiği, 31/03/2024 tarihinde aracın motor kısmında oluşan arıza sebebiyle yangın çıktığı, maddi zararların tazmini istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
... plaka sayılı araçta meydana gelen yangının ayıplı olmasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, araçta ayıp söz konusu ise bunların nelerden ibaret olduğu, ayıpların gizli ayıp olup olmadığı, meydana gelen zararda davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, davacının uyuşmazlık konusu alacak talepleri olan, davacı tarafından 30/09/2017 tarihinde satın alınan ... plaka sayılı aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı ayıp oranında bedelden indirim tutarının, aracın yanması sebebiyle pert bedelinin, aracın motoruna ilişkin ödenen yenileme bedelinin, çekici ücretinin, yolda kalma ücretinin, sigorta poliçesindeki hasarsızlık bedeli nedeniyle yapılmayacak indirim tutarının, ikame araç bedelinin, aracın yandığı sırada bulunan eşyaların (iki adet ipad pro, bir adet macbook pro bilgisayar, 1 adet iphone 14 pro telefon, iki adet valiz, takım elbise ile günlük kullanılan eşyaların) bedelinin ve noter masrafının ne olduğu, davalının bu miktarlardan sorumlu olup olmadığı hususlarında bilirkişi raporu aldırılması amacıyla dosyanın makine mühendisi bilirkişisine tevdi edildiği, tanzim edilen rapor içeriğine göre, araç satışının 30/09/2017 tarihinde olduğu, satıcı firmanın ... Anonim Şirketi, ithalatçı firmanın ise ... olduğu, araç satın alındıktan sonra bir kısım bakım/değişim kaydının bulunduğu, bunlardan bir kısmının motor arızasına ilişkin olduğu belirtilmiştir. Dosya kapsamında öncelikle davacı tarafından her ne kadar aracın satış anında ayıplı olduğu iddiasıyla maddi tazminat talep edilmişse de, davacının öncelikle yasada anılan seçimlik haklarından aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme hakkını kullandığından söz edilmesi gerektiği, zira satışın üzerinden yaklaşık altı yıl geçtikten sonra gerçekleşen motor değişimi öncesi seçimlik haklarından bir başkasının kullanıldığına yönelik delil ibraz edilmediği, bu durumda davacının aracın satışından kaynaklanan ayıp iddiasına yönelik onarım seçimlik hakkını kullandığı değerlendirilmekle bu yöndeki maddi tazminat taleplerinin ve davalı ... aleyhine açılan davanın reddi gerektiği değerlendirilmiştir.
Araç tamirine ilişkin eser sözleşmesinden kaynaklanan ayıp nedeniyle tazminat istemine ilişkin değerlendirme yapmak gerekirse, bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere davalılardan ...Şirketi tarafından yapılan motor değişimi sonrası garanti süresi olan iki yıl içerisinde araçtaki yangının çıktığı, ... Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü tarafından düzenlenen yangın raporunda da belirtildiği üzere yangının aracın motor kısmında oluşan arıza sebebiyle meydana geldiği, aracın ekonomik ömrünün 12 yıl olduğu hususu ve motor revizyonu dikkate alındığında motor değişimi işleminde yapılan hizmetin ayıplı olduğundan bahsedilebileceği, nitekim davacı tarafından keşide edilen ... 5.Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ayıp ile seçimlik haklarını kullanacağı ve zararının giderilmesinin kanuni sürede ihtar edildiği, öyleyse motor değişimini gerçekleştiren davalı ... Şirketi'ne karşı davacının zararının tazmini istemiyle işbu davayı açabileceği değerlendirilmiştir.
Zarar kalemleri bakımından inceleme yapmak gerekirse, bilirkişi raporu ile aracın kaza tarihindeki ikinci el rayiç değerinin 3.850.000,00-TL olduğu, araçtaki gerçek zararın ise 3.697.572,00-TL olduğunun tespit edildiği, 3.648.000,00-TL'lik ödeme mahsup edildiğinde bakiye pert bedeli olan 49.572,00-TL'nin kabulü gerektiği, davacının aracın satışı sebebiyle ücretsiz onarım hakkını kullanması sebebiyle aracın motoruna ilişkin ödenen yenileme bedeli olan 566.091,27-TL'nin de davalıdan tahsili gerektiği, davacının bilirkişi raporu ile tespit edilen çekici ücreti olan 6.087,50-TL, aracın yeniden temin süresi olan 25 gün için ikame araç bedeli olan 121.528,00-TL'ye de hak kazandığı, davacı tarafından ayıp oranında bedelden indirim tutarı talep edilmişse de satıştaki ayıp sebebiyle başka seçimlik hakkın kullanılması sebebiyle ayıp oranında bedelden indirimin talep edilmesinin olanaklı olmadığı, aracın yandığı sırada bulunan eşyaların (iki adet ipad pro, bir adet macbook pro bilgisayar, 1 adet iphone 14 pro telefon, iki adet valiz, takım elbise ile günlük kullanılan eşyaların) varlığına dair fatura sunulmadığı gibi yangın hadisesi sırasında araçta oldukları da tespit edilemediğinden bu alacaklara yönelik iddianın ispat edilemediği, davacının aracında oluşan kaza nedeniyle meydana gelen hasardan kaynaklı olarak kasko yenileme döneminde hasarsızlık indiriminden kaynaklı maddi zararı olduğundan bahisle maddi tazminat isteminde bulunmuş ise de, poliçenin hasarsızlık indirimi klozunda belirtildiği üzere poliçelerin kesintisi olarak devam ettiğine dair delil ibraz edilmediği, bu durumda hasarsızlık indirimi uygulandığının kabulünün dosyadaki mevcut delil durumuna göre yansımadığı, bu nedenle talebin reddi gerektiği, yolda kalma ücretinin kaza tarihinde geçerli olan poliçe teminatı arasında bulunduğu, bu sebeple kabulünün mümkün olmadığı kabul edilmiştir.
Taraf iddia ve savunmaları, celp edilen deliller, bilirkişi raporu içeriği ve aşamalardaki beyanlar dikkate alınarak davacı tarafından davalı ... Şirketi aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile, aracın yanması sebebiyle bakiye pert bedeli olan 49.572,00-TL, çekici ücreti olan 6.087,50-TL, ikame araç bedeli olan 121.528,00-TL, aracın motoruna ilişkin ödenen yenileme bedeli olan 566.091,27-TL toplamı olan 743.278,77-TL maddi tazminatın dava tarihinden önce ihtarnamede taleplerin tümü kalem kalem ve miktar olarak belirtilmediğinden dava olan 22/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, ayıp oranında bedelden indirim tutarının, aracın yandığı sırada bulunan eşyaların (iki adet ..., bir adet ... bilgisayar, 1 adet ... telefon, iki adet valiz, takım elbise ile günlük kullanılan eşyaların) bedelinin, sigorta poliçesindeki hasarsızlık bedeli nedeniyle yapılmayacak indirim tutarının, yolda kalma ücretinin ve fazlaya ilişkin istemlerin ayrı ayrı reddine, davacı tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve takdire bağlı aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle,
Davacı tarafından davalı ...Şirketi aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-Aracın yanması sebebiyle bakiye pert bedeli olan 49.572,00-TL, çekici ücreti olan 6.087,50-TL, ikame araç bedeli olan 121.528,00-TL, aracın motoruna ilişkin ödenen yenileme bedeli olan 566.091,27-TL toplamı olan 743.278,77-TL maddi tazminatın dava tarihi olan 22/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, ayıp oranında bedelden indirim tutarının, aracın yandığı sırada bulunan eşyaların (iki adet ipad pro, bir adet macbook pro bilgisayar, 1 adet... telefon, iki adet valiz, takım elbise ile günlük kullanılan eşyaların) bedelinin, sigorta poliçesindeki hasarsızlık bedeli nedeniyle yapılmayacak indirim tutarının, yolda kalma ücretinin ve fazlaya ilişkin istemlerin ayrı ayrı reddine,
2-Davacı tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (743.278,77-TL) üzerinden alınması gereken 50.773,37-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 824,47-TL peşin harç ve 24.750,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplamı olan 25.574,47-TL harcın mahsubu ile bakiye 25.198,90-TL harcın davalı B... Şirketi'nden alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 824,47-TL peşin harç ve 24.750,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 25.574,47-TL harcın davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan noter masrafı dahil 14.560,50-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranları dikkate alınarak hesaplanan 7.233,47-TL'sinin davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalılar tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 115.491,82-TL vekalet ücretinin davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalılar dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 116.933,67-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
9-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin,
a)Davanın kabul oranına isabet eden 1.887,79-TL'sinin davalı ... Şirketi'nden
b)Davanın red oranına isabet eden 1.912,21-TL'sinin davacıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,
10-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmının karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalılar vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/06/2025
Katip ...
Hakim ...