T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/637 Esas
KARAR NO : 2025/486
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 16/10/2024
KARAR TARİHİ : 08/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan kıymetli evrak iptali davasının incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... Tic. Ltd. Şti.arasında faktoring sözleşmesi akdedildiğini, faktoring sözleşmesi kapsamında da ekli faturalara konu alacakların müvekkili şirket tarafından devir alınmış olduğunu, ... Bankası ...şubesine ait ... seri nolu 15/12/2024 keşide tarihli 50.000,00 USD bedelli çek ve ... Bankası ... şubesine ait ... seri nolu 01/11/2024 keşide tarihli 25.000,00 USD bedelli çek, ekli çek teslim bordrosu ile müvekkili şirket tarafından teslim alındığını, çekin meşru hamilinin müvekkili şirket olduğunu, söz konusu çeklerin kaybolduğunu ve bulunamadığını, adı geçen çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Talep, 6102 sayılı TTK. 757 ve devamı maddelerinde belirtilen, irade dışında elden çıktığı iddia edilen çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesine ilişkindir.
Bu çerçevede talep konusu çekler ile ilgili zayi nedeniyle iptal kararı verilmesinin şartlarının oluşup oluşmadığı araştırılmıştır.
Zayi nedeniyle çeklerin iptaline dair talepler açısından da uygulanma ihtimali olan TTK. m. 759 uyarınca çekleri eline geçiren bilinmiyorsa, çeklerin iptaline karar verilmesi istenebilir.
Bankanın iptali istenen çekleri tahsil cirosu ile devraldığı ve hamil sıfatına sahip olduğu anlaşılmaktadır. Tahsil cirosu, senedin bedelinin tahsili ile buna bağlı hakları koruyucu işlemleri yapmaya yönelik temsil yetkisinin kıymetli evraka özgü bir görünüş şekli olduğundan, hamil konumundaki bankanın üçüncü şahıs elindeki senedin iadesini talebe veya zayi nedeniyle iptalini istemeye hakkı vardır. Bu durumda talep edenin aktif dava ehliyetinin bulunduğu kabul edilmiştir. (Yargıtay. 11. HD....E. ...K.sayılı kararı.)
İptal isteminde bulunan kişi, çeklerin elinde iken zıyaa uğradığını, inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çek suretini ibraz etmek veya çeklerin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
İlgili, çeklerin iradesi dışında elden çıktığına dair beyanda bulunmuş, bu konuda ilan için gerekli masrafı karşılamış, çekler ile ilgili bilgileri sunmuş, yapılan ilana rağmen çeklerin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamıştır. TTK m.764 uyarınca, elden çıkan çekleri verilen süre içinde mahkememize sunulmadığından yukarıda zikredilen çeklerin iptaline karar vermek gerekmektedir.
Yapılan açıklamalar karşısında talebin tümden kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Talebin KABULÜ İLE,
1-...Bankası ...Şubesine ait ... seri numaralı 15/12/2024 keşide tarihli 50.000,00-USD bedelli çek ile ... Bankası ... Şubesine ait ... seri numaralı 01/11/2024 keşide tarihli 25.000,00-USD bedelli çekin; 6102 sayılı TTK'nın 757-765 madde hükümleri uyarınca ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187-80-TL harcın talep edenden alınarak hazineye irat kaydına,
3-Talep eden tarafından yapılan 2.486,00-TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Talebin niteliği ve hasımsız olması nazara alındığında talep eden lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Karar kesinleştiğinde 17/10/2024 tarihli tensip ara kararıyla verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına,
Karar kesinleştiğinde muhatap bankaya müzekkere yazılmasına,
6-İhtiyati tedbir nedeniyle yatırılan teminatın/sunulan teminat mektubunun, 6100 sayılı HMK'nın 392/2.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden bir ay sonra dosyaya teminatın iade edilmesi yönünde bir talepte bulunulmadığı takdirde talep edene iadesine,
7-6100 sayılı HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde artan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair, dosya üzerinden, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememiz veya mahkememize gönderilmek üzere bulunan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle oy birliğiyle karar verildi.08/07/2025
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...