T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/767 Esas
KARAR NO : 2026/381
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/12/2024
KARAR TARİHİ : 05/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile ...yi alıcı sıfatındaki ... firmasına tedarik ettiğini, 06.04.2023 tarihli sözleşme kapsamında 57.780,00 Euro bedelin bir kısmının peşin ödendiği, kalan 33.969,00 Euro borcun 6 eşit taksit halinde çek ile ödenmesinin kararlaştırıldığı, ancak sözleşmenin 7. maddesi uyarınca ödemelerin Euro veya ödeme gününden bir önceki Merkez Bankası kapanış satış kuru üzerinden TL olarak yapılması gerekirken, davalı tarafça TL bazlı eşit miktarlarda çek keşide edildiği ve bu nedenle Euro bazında 10.010,17 Euro bakiye alacak oluştuğunu beyan ederek itirazın iptali ile takibe konu alacak miktarının %20'si oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davacıya her ne nam altında olursa olsun hiçbir borcunun bulunmadığını, aradaki sözleşme kapsamında müvekkilinin üzerine düşen tüm ödeme yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğunu, davacının talebinin kur farkı kaynaklı olduğunu ve kur farkı alacağının niteliği gereği TL cinsi bir alacak talebi olduğundan takibe konu edildiği hâliyle döviz cinsi olarak istenemeyeceğini, çek ile tahsil edilen alacak için kur farkı talep edilemeyeceğini, davalının sözleşme kapsamında kararlaştırılan ödeme planına uygun şekilde ödemeleri gerçekleştirdiğini, bu ödemelerin banka dekontları ile sabit olduğunu beyan ederek itirazın iptali davasının usulden ve esastan reddine, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan Deliller:
... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan talimat doğrultusunda bilirkişi ... tarafından hazırlanan 20.08.2025 tarihli bilirkişi raporu,
Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 09.04.2026 tarihli birleştirici mahiyette bilirkişi raporu, ayrı ayrı celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava, ticari satım sözleşmesi uyarınca bakiye alacağın tahsili amacıyla yürütülen ... 25.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
İtirazın iptali davası; 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre, bu davanın açılabilmesi için:
1-İlamsız takip yapılmış olması,
2-Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,
3-Alacaklının, itirazın kaldırılması için İcra mahkemesine başvurmaması,
4-İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının 1 yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının bir arada gerçekleşmesi gerekir.
Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran, itirazla duran takibin devamınını amaçlayan bir dava olup yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır.
Somut olayda, ... 25.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının tetkikinde; alacaklı davacı tarafından borçlusu davalı aleyhine, 03.04.2024 tarihinde, 10.010,17-Euro alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının "ticari alım satımdan (8044001465e seri numaralı 2012 model dmg morı ctx 310 - v3 makinesi) kaynaklanan fakat tarafımıza ödenmeyen bakiye alacağın tahsili talebi" şeklinde gösterildiği, ödeme emrinin borçluya 10.04.2024 tarihinde tebliği üzerine yasal süresinde olan 05.04.2024 tarihli itiraz ile takibin durduğu, davalı tarafından borca, fer'ilerine itiraz edildiği, itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği, öyleyse eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde olan 05.12.2024 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, davalı tarafından icra takip dosyasında ... İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğundan bahisle yetki itirazında bulunulduğu; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67.maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davalarında yetkili icra müdürlüğünde icra takibi yapılmış olması bir dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiğinden, öncelikle icra dairesinin yetkili olup olmadığının incelenmesi gerektiği; tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hâlleri dışında, yetki sözleşmesi yapılmasına bir engel bulunmadığı, yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması, uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması ve yetkili kılınan mahkeme veya mahkemelerin gösterilmesinin şart olduğu; yetki sözleşmesinin geçerliliği açısından tarafların tacir sıfatına haiz olması gerektiği; dosya kapsamında tarafların tacir olduğu ve aralarında akdedilen sözleşme ile ... Müdürlüklerinin yetkili kılındığı, anlaşıldığından icra müdürlüklerinin yetkisine yapılan itirazın reddine ve ön sorununu bu suretle halline karar verilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Bununla birlikte dava konusu edilen fatura tarihinin 31/03/2023 olduğu, çek vade tarihlerinin ise 20/06-07-08-09-10-11/2023 olduğu, genel zamanaşımı süresi olan 10 yıl, çekteki zamanaşımı süresi olan 3 yıl, icra takip tarihi olan 03/04/2024 tarihinde zamanaşımının kesilmesi ve arabuluculukta geçen süre içinde zamanaşımının durması dikkate alındığında dava tarihi olan 05/12/2024 tarihi itibariyle zamanaşımının dolmadığı anlaşıldığından davalı tarafından ileri sürülen zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.
Tarafların ticari defter ve kayıtları incelenerek, incelenen ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürede yapılıp yapılmadığı, sahibi lehine delil teşkil edip etmediği, dava dilekçesinde sözü edilen faturanın ve çeklerin davacı ve davalı şirket defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, faturanın davalı tarafa tebliğine ve bu faturalara konu hizmetin gerçekleştirildiğine ya da malın teslim edildiğine ve davacının ücrete hak kazandığına dair kaydın bulunup bulunmadığı, takip tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten faturaya ya da cari hesaba dayalı alacaklı bulunup bulunmadığı, varsa miktarının ne olduğu, alacak tutarının davalı tarafından davacıya kısmen veya tamamen ödenip ödenmediği, bakiye alacak bulunup bulunmadığı rapor tanzim edilmesi amacıyla dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdi edildiği, gerek talimat yoluyla alınan bilirkişi raporunda gerekse birleştirici mahiyetteki bilirkişi raporunda, davacı tarafça ibraz edilen yasal defterlerin lehine delil niteliğinin bulunduğu, taraflar arasında 06.04.2023 tarihinde akdedilen satış sözleşmesi kapsamında 57.780,00-Euro bedel üzerinden gerçekleştirilen makine satışına ilişkin ... nolu fatura ile çek ödemelerinin bulunduğu, davalı tarafından yapılan 1.204.412,50-TL tutarındaki ödemelerin TL bazında fatura bedelini kapattığı, ancak sözleşme hükümleri gereği ödeme günündeki TCMB kapanış satış kuru esas alınarak yapılan Euro bazlı hesaplamada 9.953,87-Euro bakiye alacak bulunduğu, talimat bilirkişisi tarafından gerçekleştirilen defter incelemesinin ve yapılan Euro hesaplamalarının matematiksel olarak doğru ve tutarlı bulunduğu, dosya kapsamındaki mali veriler, ödeme kayıtları ve kur uygulamalarına ilişkin yapılan hesaplamalar birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafından icra takibine konu edilen 10.010,17-Euro tutarındaki alacak talebine karşılık, sözleşme hükümleri ve TCMB döviz satış kurları esas alınarak yapılan teknik hesaplama sonucunda davalının bakiye yükümlülüğünün 9.953,87-Euro olduğu, davacı tarafından ileri sürülen talebin fazla olmasındaki sebebin kur uygulamalarından kaynaklandığı, davacı tarafından talep edilen alacak miktarının 9.953,87-Euro tutarının yerinde olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği, raporların dosya kapsamındaki delillerle uyumlu olup denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, birbirlerini doğrular mahiyette ve sözleşme ile uyumlu olduğu, raporlara itibar edilmemesini gerektirir sebep bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Taraf iddia ve savunmalarına, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarına, BA/BS formlarına ve bilirkişi raporlarına göre, sözleşme hükümleri gereği ödeme günündeki TCMB kapanış satış kuru esas alınarak yapılan Euro bazlı hesaplamada 9.953,87-Euro bakiye alacak bulunduğu, icra takibine konu edilen tutarın farklı olmasının kur farkından kaynaklandığı, bu durumda taraf defterleri ile doğrulanan tutar yönünden itirazın iptaline karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiş ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Tüm bunlarla birlikte takibe konu alacağın likit olması da zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeye borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından bu koşullar mevcut ise ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, ... Esas, ... Karar; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.06.2006 tarih ... Esas, ...Karar sayılı kararı). Davacının talebine konu olan likit (belirlenebilir) olup faturaya dayandığından icra inkar tazminatı talebinin kabulüne ve davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle,
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-Davacı tarafından davalı aleyhine yürütülen ... 25.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 9.953,87-Euro üzerinden aynı koşullar altında DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-İcra takibine yapılan itiraz haksız olduğundan ve likit (belirlenebilir) hüküm altına alınan alacak (9.953,87-Euro'nun takip tarihindeki kur karşılığı üzerinden hesaplanan 344.624,88-TL) üzerinden % 20 oranında hesaplanan 68.924,98-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen dava değeri (9.953,87-Euro'nun dava açılış tarihi olan 05/12/2024 tarihindeki efektif satış kuru olan 36,6343-TL esas alınarak hesaplanan 364.653,06-TL) üzerinden alınması gereken 24.909,45-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 4.523,86-TL peşin harcın mahsubu ile eksik olan 20.385,59-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça başlangıçta peşin olarak yatırılan 4.523,86-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yargılama nedeniyle yapılan 493,00-TL posta ve tebligat gideri ile 16.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 16.493,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranları dikkate alınarak hesaplanan 16.400,24-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan 92,76-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 15,00-TL posta ve tebligat yargılama giderinin davanın kabul ve red oranları dikkate alınarak hesaplanan 0,08-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan 14,92-TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 55.139,98-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 2.062,51-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin,
a)Davanın kabul oranına isabet eden 3.579,75-TL'sinin davalıdan,
b)Davanın red oranına isabet eden 20,25-TL'sinin davacıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,
10-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/05/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır