T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/85 Esas
KARAR NO : 2025/829
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Tazminat
DAVA TARİHİ : 05/02/2024
KARAR TARİHİ : 05/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin depremzede olması, dava harç ve masraflarını karşılayacak imkanı olmaması nedeniyle HMK 334. vd. maddesi gereğince adli yardım talebinin kabulünü talep ettikleri, davalı ... A.Ş.’ye trafik poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 11.10.2023 günü sebebiyet verdiği maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazasından ötürü müvekkiline ait ... plakalı araçta değer kaybı meydana geldiği, bedensel zararların tazmini hususunda dava ve talep hakkının saklı olduğu, kaza nedeniyle ... Cumhuriyet Başsavcılığı’nda... soruşturma numaralı dosyada davalıya ait sigortalı aracı kullanan sürücü ...’ın kazaya sebebiyet verdiğinin anlaşıldığı, KTK 57. maddesine atıf yapılarak müvekkilinin geçiş üstünlüğü bulunan yerde müvekkiline geçiş üstünlüğü tanımayarak kazaya sebebiyet verdiği, KTK 97. maddesi uyarınca 03.01.2024 tarihinde davalı ... A.Ş.’ye yapılan başvurunun olumsuz sonuçlanarak ödeme yapılmadığı, davalı sigorta şirketinin meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, arabuluculuk görüşmesinin anlaşamama şeklinde sonuçlandığı, adli yardım talebinin kabulüne müvekkiline ait ...plakalı araçta meydana gelen değer kaybına ilişkin HMK 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davasının kabulüne fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, masraf ve ücreti vekâlet ile birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;... plakalı sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığı, sorumluluğun kusur ve poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, davacı aracında değer kaybı oluşmadığı, aracın markası modeli, yaşı, kilometresi göz önüne alındığında emsallerine göre değer kaybına uğramayacağı, hasar gören parçaların kolaylıkla yenisi ile değiştirilebileceği, yeni parçalar ile değer kazanacağı, aracın uzun süre kullanıldığı ve yıpratıldığı, yıpranan bir çok parçasının yenisi ile değiştirildiği, önceki tarihlerde meydana gelen hasarı bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği, değer kaybında aracın modeli, markası, yaşı, kilometresi, daha önce kaza yapıp yapmaması vs. hususların göz önünde bulundurulmasını, Genel Şartları Ek-1 kısmında belirtilen formül ile hesaplama yapılması gerektiği, değer kaybı hesabında kaza tarihi verilerinin esas alınması gerektiği, müvekkili şirketin usulüne uygun şekilde temerrüde düşürülmediği, kaza tarihinden itibaren yasal faiz taleplerinin reddi gerektiği diğer hususlarla birlikte belirtilerek davanın reddine, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası, kaza tespit tutanağı, kaza resimleri, ZMMS sigorta poliçesi, hasar dosyası, trafik tescil kayıtları, aracın hasarlı resimleri, tüm tramer kayıtları, davacı aracının geçmiş tüm hasar dosyaları celp edilmiş incelenmiştir.
Dosya, kusur durumunun tespit edilmesi ve değer kaybı tazminatın hesaplanması amacıyla İ.T.Ü. Makine Fakültesi Öğretim Üyesi ve Yüksek Makine Mühendisi ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 31/05/2025 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle ve sonuç olarak; ''... 1-) ... plaka numaralı hususi otomobilin sürücüsü ...’ın %75 oranında asli kusurlu olduğu, ZMS (Trafik) sigortacısı davalı ... A.Ş.’nin aynı oranda ve araç başına azami 120.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu, 2-) ...plaka numaralı hususi otomobilin sürücüsü ...’nın %25 oranında tali kusurlu olduğu, Kaza tarihinde davacı ...’ya ait ... plaka ve (...) şasi numaralı otomobilin olay tarihi döneminde ikinci el piyasa değerinin 400.000,00 TL, hasarlı haldeki sovtaj bedelinin 180.000,00 TL mertebesinde olduğu, onarım bedelinin belirlenebilmesi için yakından incelenerek değiştirilmesi gereken hasarlı parça kodları ile olay döneminde geçerli bedellerinin ibrazı gerektiği, onarımın ekonomik olmayabileceği, pert total (tam zıya) kabulünün uygun olduğu, pert total (tam zıya) uygulaması nedeniyle sürücülerin kusur durumuna göre ve sovtaj bedeli davacı tarafa bırakılmak kaydıyla uğrayacağı zararın 120.000TL olduğu, pert total (tam zıya) uygulamasında aracın tam ikinci el piyasa değeri ödeneceğinden talep edilebilecek değer kaybı zararı bulunmadığı, kanaatine varılmıştır ...'' şeklinde rapor sunulmuştur. Gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Tefrik -- ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. ... Karar sayılı kararı birleştirme kararı verilmiştir.Ancak, yasal neden ve gerekçeleri Mahkememizin 19/11/2025 tarihli 5.celse ara kararı ile detaylı şekilde açıklandığı üzere birleştirmeye yönelik yasal koşulların oluşmaması sebebiyle birleşen dava tefrik edilmiş ve mahkemesine iade edilmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, davacıya ait araçta trafik kazası sebebiyle değer kaybı zararı oluşup oluşmadığı varsa miktarının ne kadar olduğu ancak yapılacak yargılama ve toplanacak deliller çerçevesinde bilirkişi incelemesi ile tespit edilebileceğinden HMK 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası açılması noktasında davacının hukuki yararı bulunduğu, davacı tarafından dava açılmadan evvel KTK 97. maddesi hükmü uyarınca davalı sigorta şirketine yazılı başvuru yapıldığı ve hasar dosyası açıldığı, ayrıca 2918 s. KTK 109/1. maddesi hükmü uyarınca değer kaybı tazminatı alacağının iki yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğu, trafik kazasının 11/10/2023 tarihinde meydana geldiği, eldeki davanın 05/02/2024 tarihinde açıldığı, bu itibarla iki yıllık zaman aşımı süresinin dolmadığından davalı ... A.Ş.nin hukuki yarar, yazılı başvuru ve zaman aşımı itirazlarının reddine karar verilmiş, davanın esasının incelenmesine geçilmiştir.
... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle trafik sigortası/ ZMMS poliçesi davalı ... A.Ş. tarafından düzenlenmiş olup, teminat limiti maddi hasar için araç başına 120.000 TL'dir.
Davacı, ... plakalı aracın maliki olup kaza sebebiyle değer kaybı tazminatı istemektedir.
Davalı, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını ve sorumluluğunun olmadığını, ayrıca kaza nedeniyle davacının aracında değer kaybı zararı oluşmadığını savunmuştur.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde;
... ili ... ilçesinde 11/10/2023 tarihinde davalı ... A.Ş.nin ZMMS sigortacısı olduğu dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davacı sürücü ... sevk ve idaresindeki .... plakalı araç arasında trafik kazasının meydana geldiği, ... plakalı sigortalı araç sürücüsü ...'ın sol tarafından yaklaşan otomobilin önünü kapatarak ilk geçiş hakkının engellemek suretiyle 2918 s. Karayolları Trafik Kanunun 46/b,c, 47/c,d, 52/a,b, 57/a,b, 84/h. maddelerini ihlal ettiğinden %75 oranında asli kusurlu olduğu,... plakalı araç sürücüsü davacı ...'nın ise olay mahalli olan kavşak kesimine yaklaşırken hızını azaltmamak suretiyle 2918 s. Karayolları Trafik Kanunun 47/d, 52/a,b, 57/a. maddelerini ihlal ettiğinden %25 oranında tali kusurlu olduğu, değer kaybının belirlenmesi noktasında mahkememizce makine mühendisi bilirkişiden rapor alındığı, bilindiği üzere yerleşik içtihatlar uyarınca değer kaybı: aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2.el piyasa değeri arasındaki fark kriterine uyularak değerlendirme yapılması, araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak tamir edildikten sonraki rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerektiği (Yargıtay 4. HD....E. ...K.), bu bağlamda davacının aracında meydana gelen geçmiş tüm tramer kayıtlarının ve hasar dosyalarının sigorta şirketlerinden celp edildiği, aracın önceki kazalarına ilişkin tüm tramer bilgileri de sorgulanarak dosya arasına alındığı, akabinde dosyanın makine mühendisi bilirkişiye teslim edildiği, ancak dava konusu trafik kazası sebebiyle aracın onarım bedelinin ikinci el piyasa rayiç değerinin %50.sini aştığı, başka bir anlatımla aracın onarımının ekonomik olmadığı bilakis trafik kazası sebebiyle davacının aracının objektif / ekonomik olarak pert - total sayılmasının uygun olduğu, bu çerçevede davacının değer kaybı zararının bulunmadığı / oluşmayacağının mütalaa edildiği, bu noktada davacı vekilince bilirkişi raporuna karşı değer kaybı hesaplanması gerektiğinden bahisle itiraz edilse de Yargıtay 4. ve 17. Hukuk Dairelerinin yerleşik içtihatlarında hasar bedeli araç rayicinin % 50'sini aşmış ise aracın tamirinin ekonomik olmadığının benimsendiği, aracın onarımının ekonomik olmaması aksine pert total sayılmasının uygun olması halinde değer kaybı tazminatı istenemeyeceği, (aracın pert total kabul edilmesi durumunda sovtaj bedeli ile hasarsız piyasa rayici arasındaki farka hasar tazminatı olarak hükmedilmesi gerekmektedir. Nitekim, bu hususta davacı, eldeki davadan ayrı olarak ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesinde bu istemle bir dava açmış olup dosya derdesttir) makine mühendisi bilirkişinin 31/05/2025 tarihli raporunda sunulan bilimsel mütalanın ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, yerleşik içtihatlara uygun ve denetime elverişli olan bilirkişi raporuna mahkememizce de iştirak edilerek aracın tamirinin ekonomik olmaması bilakis aracın kaza nedeniyle pert total sayılması ekonomik / uygun olduğundan davacının değer kaybı zararı bulunmadığı sonucuna varıldığından davacının davasının reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Adli Yardım sebebiyle Suç Üstü Ödeneğinden karşılanan 500,00 TL posta ve tebligat masrafı, 5.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.000,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davalı yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. maddesi uyarınca belirlenen 100,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin davacıdan tahsil edilerek HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6-HMK 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ancak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde re'sen ilgili tarafa veya vekillerine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 05/12/2025
Katip
Hakim