T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/190 Esas
KARAR NO: 2025/222
DAVA: ALACAK
DAVA TARİHİ: 14/03/2025
KARAR TARİHİ: 20/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile .... Limited Şirketi arasında Genel Kredi Sözleşmesi ve Rehin Sözleşmesi imzalandığını ve ... plakalı ... marka, 2023 model ... tipi aracın kaydına rehin şerhi işlendiğini, müvekkili banka tarafından borçluya krediler, kredi kartı, kredili mevduat hesabı kullandırılmış ve çek hesabı açıldığını, aynı zamanda kredi borçlusunun, söz konusu rehinli aracı davalı sigorta şirketine sigorta ettirdiğini, 21.11.2023 - 09.11.2024 tarihleri arasını kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen kasko sigorta poliçesi bulunduğunu, kredi borçlusunun sözleşmenin gereklerini yerine getirmemesi üzerine önce kendisine ihtarname gönderildiğini, ihtarname tebliğ edilmesine rağmen herhangi bir borç ödemesi yapılmaması üzerine müvekkili tarafından borçlu hakkında ... Banka Alacakları İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyasıyla rehnin paraya çevrilmesi yoluyla yasal takibe geçildiğini, ancak işlemlerin devamı esnasında 01.08.2024 tarihinde aracın yandığının tespit edildiğini, muhatap sigorta şirketi tarafından da konuyla ilgili olarak kredi borçlusu ile aralarında meydana getirilen ... poliçe numaralı sigorta poliçesi kapsamında ... numaralı hasar dosyası açıldığını, açılan iş bu hasar dosyasına binaen yapılacak ödemenin rehin alacaklısı olarak ‘‘dain ve mürtehin’’ sıfatını haiz olmaları sebebiyle taraflarına yapılması gerektiğini, kep sistemi üzerinden ihtarname gönderildiğini ve sigorta tazminatının müvekkile ödenmesinin talep edildiğini, ancak sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme gerçekleştirilmediğini, Arabuluculuk başvurusunda bulunduklarını, ancak 07.03.2025 tarihli son oturumda anlaşılamadığını, müvekkilinin sigortalı/borçludan alacaklı olduğunu, rehin hakkı sahibi olarak sigorta tazminatı üzerinde öncelik hakkı sahibi olduğunu, davanın kasko sigorta sözleşmesinden doğan alacağın tahsili istemine ilişkin olduğunu, kredi borçlusuna ait aracın davalı sigorta şirketi tarafından tanzim edilen kasko poliçesi ile sigortalı olduğu ve müvekkil bankanın araç üzerinde lehine rehin şerhi bulunması nedeniyle Sigortalı araç üzerinde dain ve mürtehin sıfatı kaynaklı menfaatleri bulunan müvekkilinin aracın kasko poliçesi kapsamında kalan hasar kaynaklı tazminat ödemelerini talep etmeye de hakkı bulunduklarını, TTK - 1456. Maddesinin açık olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun ... gün ve... sayılı ilamının da örnek olduğunu, müvekkili tarafından aracın hasar bedelinin kendisine alacağı kadar kısmının ödenmesinin talep edildiğini, bu nedenle aracın ikinci el piyasa (rayiç) değerinden sovtaj (hurda) değerinin düşülerek belirlenecek hasar bedelinin müvekkile ödenmesi gerektiğini, arz ve izah edilen sebeplerden dolayı dain ve mürtehin sıfatını haiz olmaları nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000-TL'nin (belirsiz alacak davası) temerrüt tarihiden itibaren işleyecek ticari (avans) faiziyle birlikte ödenmesine, dava masrafları ve ücreti vekaletin karşı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Arabuluculuk Son Tutanak E-İmzalı Aslı, Genel Kredi Sözleşmesi, Taşıt Rehin Sözleşmesi, Araç Mahrumiyet Raporu, ... numaralı Sigorta Poliçesi, 29.08.2024 tarihli ihtarname ve tebliğ şerhi, Kredi Ödeme Planları, Kredi Hesap Hareketleri, ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, Kredi Kartı Ekstreleri, KMH hesap hareketleri, KEP üzerinden sigorta şirketine gönderilen 07.02.2025 tarihli ihtarname,... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin kullandığı çeklere ilişkin son durum listesi celp edilmiş incelenmiştir.
Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi gereğince görev hususu kamu düzenine ilişkin olup taraflarca yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de res'en dikkate alınmak zorundadır.
Yargıda ihtisaslaşmaya ilişkin olmak üzere Yargıda Reform Stratejisi belgesinde yer alan "ihtisas mahkemelerine ve uzmanlaşmaya yönelik uygulamalar arttırılacaktır" ve yine İnsan Hakları Eylem Planı belgesinde yer alan "İhtisas Mahkemelerinin Güçlendirilmesi" başlıklı hedefler kapsamında HSK'nın ... tarihli kararına istinaden finansal uyuşmazlıklarla ilgili finans davalarına bakmak üzere ticaret mahkemelerinin HSK tarafından belirlenmesi öngörülmüştür.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin, İhtisas Mahkemelerinin belirlenmesine ilişkin 25/11/2021 tarihli 1232 sayılı kararı ile;
"Finans ile ilgili açılacak davalara bakacak mahkemeler nezdinde ihtisas mahkemelerinin belirlenmesi hususu görüşülerek;
26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 5. maddesinin beşinci fıkrasında, özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceği düzenlenmiştir.
Asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak, finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağı değerlendirilmiştir.
Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davalarına olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlenmiştir.
Bu itibarla;
1) 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,
2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,
3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. Maddesinde düzenlenenler hariç),
4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,
5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,
6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,
7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan, kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere;
a) İki veya üç asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 2 numaralı,
b) Dört veya beş asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 4 numaralı,
c) Altı veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 numaralı,
d) On veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 ve 7 numaralı,
e) On dört veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7 ve 8 numaralı,
f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına,
(Örneğin asliye ticaret mahkemelerine bu kapsamda gelecek dava ve işlere;
f) İstanbul’da yirmi bir asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına)
Bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, 15.12.2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine, 25.11.2021 tarihinde karar verildi" dair karar verilmiştir.
Eldeki dava, 14/03/2025 tarihinde ikame edilmiştir.
...Bankası A.Ş. ile asıl borçlu ... Ltd. Şti. arasında 01/07/2022 tarihinde 5.000.000 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi akdedilmiştir. Genel kredi sözleşmesi kapsamında rehin sözleşmesi imzalanmış, bu suretle ...plakalı 2023 model ... Tipi araç üzerine davacı banka lehine rehin tesis edilmiştir. Kredi borçlusu şirket ile davalı arasında rehinli araç için kasko poliçesi imzalamış, banka lehine rehin kaydı olan araç kasko teminatı kapsamına alınmıştır. Genel kredi sözleşmesi kapsamında borçluya nakdi ve gayrinakdi krediler tahsis edilmiş, borçlu şirket tarafından genel kredi sözleşmesinde gösterilen şekilde kredi borçları geri ödenemeyince, davacı ... Bankası A.Ş. 29/08/2024 tarihli ihtarname ile hesapları kat etmiş, kat ihtarnamesine rağmen borç ödenemeyince asıl borçlu ... Ltd. Şti. hakkında ...Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyaları üzerinden rehinli araca yönelik rehnin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibinde bulunmuştur.
Genel kredi sözleşmesi uyarınca kredi alacaklarının teminatını teşkil etmek üzere rehin sözleşmesi imzalanarak davacı banka lehine rehinli olan ... plakalı aracın kasko poliçe süresi içinde 01/08/2024 tarihinde yanarak hasara uğradığı, bu suretle davacı bankanın rehinli alacaklı olarak daini-i mürtehin sıfatıyla sigorta tazminatı üzerinde öncelik hakkı olduğu ileri sürerek işbu davayı açmış, genel kredi sözleşmesinden doğan alacağı için öncelikle kendisine ödeme yapılmasını talep etmiştir.
İddianın ve savunmanın ileri sürülüş biçimine göre, dava dışı kredi asıl borçlusu şirkete ait ... plakalı rehinli aracın hasar bedelinin tespit edilmesinin yanı sıra özellikle somut olayda davacı bankanın hasar bedelinden genel kredi sözleşmesi kapsamında kredi alacaklarından alacağı olan kadar kısmının öncelikle ödenmesi gerektiğini ileri sürerek işbu davayı açtığından mutlak suretle imzalanan genel kredi sözleşmesi ve taşıt rehin sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, davacı bankanın dain-i mürtehin sıfatının kredi sözleşmesine ve kasko sigorta sözleşmesine etkisi, genel kredi sözleşmesinde dava dışı borçlunun rehinli aracın hasarından önce ödemede bulunup bulunmadığı, varsa ne kadar kredi ödemesinde bulunduğu, bu suretle rehinli aracın hasar tarihi itibariyle davacı bankanın genel kredi sözleşmesinden alacaklı olup olmadığı, varsa kredi alacağının ne kadar olduğu, davacı bankanın genel kredi sözleşmesi uyarınca davalı sigorta şirketinden tahsilini talep edebileceği kredi alacağının tutarı, hasılı davacı bankanın genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan kredi alacağı mutlak suretle tartışılması ve değerlendirilmesi (bankacılık alanında uzman bankacı bilirkişi vasıtasıyla inceleme yapılması ve rapor alınması) gerekeceğinden ve esasen davacı banka yönünden talebin dayanağı alacağın ve ve uyuşmazlığın temelinin genel kredi sözleşmesinden kaynaklanması karşısında davacı banka yönünden davaya konu genel kredi sözleşmesi / kredi alacağı için 6102 s. TTK 4-1/f. maddesi hükmü uyarınca takdir ve yargısal yorum gerekeceği, dolayısıyla uyuşmazlığın çözümünde yukarıda yer verilen Hakimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığı'nın ... tarihli ve ... sayılı İhtisas Mahkemelerinin belirlenmesine yönelik kararı uyarınca, finans ihtisas davalarına bakmakla belirlenmiş İstanbul 6, 7, 8. ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerince bakılması gerekmektedir.
6102 s. TTK 4-1/f. maddesi hükmü ile Hakimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı gereğince 15.12.2021 tarihinden sonra açılan eldeki davada, finans ihtisas mahkemeleri uyuşmazlığın çözümünde özel görevli ihtisas mahkemesi olduğundan, HSK kararında anılan "iş dağılımı" gereği ihtisas sıfatı buluan İstanbul 6., 7., 8., 9. numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi edilmesi için dava dosyasının İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna iadesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere );
1-HSK Birinci Dairesinin 25/11/2021 tarih 1232 kararı gereği 15.12.2021 tarihinden sonra açılan davanın, HSK kararında anılan "iş dağılımı" gereği İstanbul 6., 7., 8., 9. numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi edilmesi için dava dosyasının İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna iadesine,
2-Esasın bu şekilde kapatılmasına,
Dair, tarafların yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda kararın niteliği gereği kesin olarak karar verildi. 20/03/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır