T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/311 Esas
KARAR NO: 2025/530
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 30/04/2025
KARAR TARİHİ: 21/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; muhatabı... Toptancı Hali / Adana Şubesi olan müvekkilinin hamili olduğu,... seri numaralı, 11/05/2025 vade tarihli, keşidecisi ... olan 300.000,00 TL tutarlı çekin, lehtarı olarak müvekkilinin elindeyken kaybolduğunu, çekin keşide tarihinden itibaren 10 günlük ibraz süresi olduğunu ve ibraz edilme tarihinin çok yakın olmasından dolayı, kötü niyetli olarak çekin tahsilinin önlenmesi amacıyla mahkemece uygun görülecek bir teminat karşılığında tedbiren çekin ödenmesinin durdurulmasını, çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerine göre açılmış bulunan zayii nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali çekişmesiz yargı işidir.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307.maddesinde düzenlenen feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olup, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı olmaksızın (HMK md.309/2), hüküm kesinleşinceye kadar her zaman (HMK md.310) davacının tek taraflı irade beyanıyla dilekçe ile veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılabilen (HMK md.307), kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuran (HMK md.311) ve rücu edilemeyen usul işlemidir. Bu işlemin vekil tarafından yapılacaksa vekilin vekâletnamesinde özel yetkinin bulunması gerekir (HMK md.74). Feragat ve kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilir. Davadan feragat veya davayı kabul veya sulh mahkemenin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilam harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır (Harçlar Kanunu 22/1).
Davadan feragat, davayı kabul ve sulh, içerikleri itibariyle birer maddi hukuk işlemi olmakla birlikte, yapılış şekli itibariyle birer usulü işlemdir. Bu nedenle söz konusu işlemler bir taraftan maddi hukuk anlamında uygulama imkânı bulan iradeyi bozan hâllere dayanılarak iptal edilebilirken, diğer taraftan kesin hüküm gibi sonuç doğurmaktadır.
Dosya kapsamında davacı vekilinin 15/07/2025 tarihli feragat dilekçesinde özetle; davadan feragat ettiklerini avans ve harçların taraflarına ödenmesini, alınan ihtiyati tedbir kararının kaldırılarak teminat bedelinin iadesini beyan ettikleri anlaşılmaktadır.
Davanın tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri "Çek İptali" davası olması, davacı vekilinin vekaletnamesinde feragat etmeye özel yetkisi bulunması, feragatin karşı tarafın yahut mahkemenin muvafakatine bağlı olmaması hususları nazara alınarak davacı vekilinin kayıtsız ve şartsız feragati sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir. Anılan gerekçelerle davacının kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuran ve ön inceleme duruşması yapılmadan önce sunulan feragat beyanı sebebi ile davanın feragat nedeniyle reddine, yargılama giderlerinin 6100 Sayılı HMK'nın 312. maddesi uyarınca davacı üzerinde bırakılmasına dair karar vermek gerekmiş ve hüküm aşağıdaki şekilde kurulmuştur.
HÜKÜM : İzah olunan nedenlerle;
1-Dava konusu edilen, muhatabı... Toptancı Hali/Adana Şubesi olan, ... seri numaralı, 11/05/2025 vade tarihli, keşidecisi ...olan, 300.000,00-TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davanın feragat nedeniyle reddine,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcı olan 205,13-TL'nin, başlangıçta peşin olarak yatırılan 1.230,80-TL'den mahsubu ile fazla alınan 1.025,67-TL'nin talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde 08/05/2025 tarihli tensip ara kararıyla verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına,
Karar kesinleştiğinde muhatap bankaya müzekkere yazılmasına,
5-İhtiyati tedbir nedeniyle yatırılan 45.000,00-TL tutarındaki teminatın, 6100 sayılı HMK'nın 392/2.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden 1 ay sonra dosyaya teminatın iade edilmemesi yönünde bir talepte bulunulmadığı takdirde davacıya iadesine,
6-6100 sayılı HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde kullanılmayarak artan bakiye gider avansının ilgilisine iadesine,
Dair, talep edenin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/07/2025
Katip ...
Hakim ...