T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/423 Esas
KARAR NO: 2025/844
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 16/06/2025
KARAR TARİHİ: 05/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sahibi olduğu ... .com portalı faaliyete geçtiği 2008 yılından bugüne düğün sektöründe faaliyet gösteren müşterilerine yıllık hizmet bedeli karşılığı internet üzerinden tanıtım ve reklam hizmeti verdiğini, ... internet portalında reklam ve tanıtımının yapılmasını isteyen firma için bir sayfa oluşturularak gerçekleştirildiğini reklam ve ilanını portalda yayınlamak isteyen davalı ile 17.01.2024 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşme kapsamında borçludan 17.01.2024, 17.02.2024, 21.04.2024, 17.05.2024, 14.06.2024 ve 17.07.2024 tarihlerinde toplam 21.345,00TL ödeme alındığını, bakiye ödemelerin davalı tarafından yerine getirilmemesi üzerine alacağın tahsili talebi ile ... 11. İcra Müdülüğü ...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibinde borca, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiğini, takibinin durduğunu, arabuluculuk süreci sonunda anlaşamama ile sonuçlandığını, bu sebeple huzurdaki davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, arz ve izah edilen nedenlerle, borçlunun ... 11. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takibine itirazının iptali ile takibin devamına, davalının aleyhine, alacağın %20’si olmak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacının 17.01.2024 tarihli bir sözleşmeye dayanarak alacak talebinde bulunduğunu, tarafı ile davacının herhangi bir yazılı sözleşme imzalanmadığını, davacı tarafından sunulan sözleşmedeki imzanın şahsına ait olmadığını, davacının tarafına reklam ve iş getirme taahhütleri sözlü olarak verdiğini, taahhütlere güvenerek aylık ödemeler yapıldığını, davacı firmanın şahsıma "reklam yapacağını, iş getireceğini” açıkça beyan ederek ikna etmiş ve bu vaatler karşılığında aydan aya ödeme yapıldığını, süreç içerisinde hiçbir somut hizmet vermemiş, reklam faaliyetlerini gerçekleştirmediğini ve iş getirmediğini, dava dilekçesinde görüntüleme yapıldığını, arama yapıldığı gibi bir kısım sayılar verilmiş ise de; şahsıma ait sosyal medya hesabım vasıtasıyla müşterileri ulaştığını, davacının bu beyanları gerçeği yansıtmadığını, tarafınca davacının sözlü taahhütlerine inanarak ödemeler yapılmış olmasına rağmen, vaat edilen hiçbir hizmet alınamadığını, davacının kusurlu olarak vaat ettiği hizmeti ifa etmemesi nedeniyle haklı sebeple aralarındaki ilişkiyi sona erdirdiğini, yetkili mahkemenin kendisinin ikametgahının bulunduğu yer mahkemeleri İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, TTK anlamında tacir sıfatı bulunmadığını, tacir sıfatına haiz olmayan kendisi ile davacı arasındaki ilişkinin ticari bir dava olarak Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesinin hukuken mümkün olmadığını, davanın Tüketici Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğini, davacının sözlü taahhütlerine güvenerek aydan aya toplam 8 aylık ödeme yapıldığını, bu ödemelerin karşılığında herhangi bir somut hizmet alamadığını, davacının sunduğu görseller ve verilerin kendisince talep edilmediğini veya onaylanmadığını, kendisini ilgilendirmediği, kötü niyetli olduğu iddiasının gerçek dışı olduğunu, öncelikle görevsizlik kararı vererek dosyanın görevli Tüketici Mahkemesi'ne gönderilmesine, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Mahkemelerine gönderilmesine, aksi takdirde davacı tarafça sunulan sözleşmedeki imzanın kendisine ait olmadığının tespiti ile sözleşmenin yokluğuna, davacı tarafın sözlü olarak taahhüt ettiği reklam ve iş getirme hizmetlerini ifa etmemesi nedeniyle yapılan ödemelerin karşılıksız kaldığında davanın esastan reddine yasal şartları oluşmayan icra inkâr tazminatı talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 11. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra dosyası, tacir araştırmasına yönelik kurum ve kuruluşlara yazılan müzekkere cevapları celp edilmiş incelenmiştir.
Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davanın esasına geçilmeden evvel, öncelikle görevli mahkemenin hangi mahkeme olduğunun tespit edilmesi, bu çerçevede Mahkememizin görevli olup olmadığının değerlendirilmesi zorunludur.
Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve görev hususu kamu düzenine ilişkin olduğundan taraflarca her zaman ileri sürülebileceği gibi Hakim tarafından da yargılamanın her aşamasında resen nazara alınması zorunludur.
6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesine göre, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bu hükme göre ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir. Ticaret mahkemeleri ayrı bir yargı kolu oluşturmayıp, asliye hukuk mahkemelerine göre ihtisas mahkemeleridir.Bu nedenle ticari işlerle ilgili bütün davalar ticaret mahkemelerinin görev alanına sokulmamış, uzmanlık gerektiren hususların ticaret mahkemelerince karara bağlanması esası getirilmiştir.
Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar,
6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. TTK gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, itirazın iptali davasının hizmet sözleşmesinden kaynaklandığı, hizmet sözleşmesinin TTK'da bentler halinde sayılan (TTK m.4/1) ya da bu Kanunda (6102 s. TTK) gösterilen yahut diğer Kanunlarda özel olarak belirtilen mutlak ticari davalardan olmadığından işbu davanın, mutlak ticari dava olmadığı açıktır.
Mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1463. maddesine göre, Bakanlar Kurulunca 18.06.2007 tarihinde kararlaştırılıp, ...tarih ve ... sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, ...sayılı Bakanlar Kurulu Kararında esnaf - tacir ayırımının nasıl yapılacağı belirlenmiştir. 6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 10. maddesinde ticari işletmeler hakkında 6102 sayılı TTK'nin 11/2 madde ve fıkrasında öngörülen Bakanlar Kurulu kararı çıkarılıncaya kadar yürürlükte bulunan düzenlemelerin uygulanacağı belirtildiğinden, Bakanlar Kurulu kararının uygulanmasına devam edilerek esnaf ve tacir ayrımının anılan kararda belirtilen kıstasların değerlendirilmesi suretiyle yapılması gerekmektedir.
Nispi ticari dava bakımından, davacı ticari şirket olduğundan tacir olmakla birlikte; davalının gerçek kişi olması sebebiyle tacir sıfatının bulunup bulunmadığının araştırılması zorunludur.
Buna göre;
1-Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre, defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usul Kanunu'nun 177. maddesinin 1. fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar,
2-Vergi Usul Kanunu’na istinaden BİRİNCİ SINIF TACİR SAYILAN VE BİLANÇO ESASINA GÖRE DEFTER TUTANLAR ile İŞLETME HESABINA GÖRE DEFTER TUTAN VE BİRİNCİ MADDE DE BELİRTİLENLERİN dışında KALANLARIN TACİR ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.
21/07/2007 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan ...tarihli ... sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile esnaf ve tacir ayrımına esas sınırlar belirlenmiş olup, bu kararda 213 Sayılı VUK 177. maddesinde belirtilen hallerden 1. ve 3.bendindeki konularda faaliyette bulunanlarda belirlenen sınırların yarısını, 2.benddeki faaliyetlerde bulunanların bu tutarın tamamını aşanların tacir olacağı belirlenmiştir.
Davalı ...'ın gerçek kişi olarak birinci sınıf tacir olup olmadığı ve bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, ... tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ... sayılı BKK. uyarınca faaliyetinin esnaf sınırını aşıp aşmadığının tespiti bakımından bu yıllarda verdiği Gelir Vergisi Beyannamesi, eki gelir tablosu ve performans bilgilerinin gönderilmesi ve bu bilgilere göre VUK 171/1 ve 3 no.lu bentlerde ilgili yıl için belirlenen nakdi limitin yarısını, 171/2 no.lu bentte belirlenen nakdi limitin tamamını, ilgili yıl yıllık gayrisafi iş hasılatı tutarı yönünden aşıp aşmadığının araştırılmış, nihayetinde davalı ...'ın 1. sınıf tacir olmadığı ve bilanço usulüne göre defter tutan kimselerden de olmadığı, bu itibarla davacının VUK 177. maddesi ve Bakanlar Kurulu kararı uyarınca tacir sıfatının bulunmadığı anlaşılmıştır. Davalı ...'ın işletme hesabına göre defter tuttuğu ve ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... tarihli yazı cevabından da görüleceği üzere esnaf - tacir ayırımına göre faaliyetinin esnaf sınırını aşmadığı görülmüş, hasılı davalının gerçek kişi tacir sıfatının bulunmadığı belirlenmiştir.
Bu halde, davalının tacir sıfatının bulunmadığı ve nispi ticari dava da söz konusu olmadığından Asliye Ticaret Mahkemesi olarak işbu davada Mahkememizin görevli olmadığı, davaya konu uyuşmazlık bakımından genel görevli olan Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu tespit edilmiştir.
Nitekim, davacısının, dosyamız davacısı ...A.Ş. ile aynı olduğu ve olumsuz görev uyuşmazlığı çıkması üzerine merci tayinine ilişkin birebir emsal mahiyette olan;
İSTANBUL BAM 37. HUKUK DAİRESİ...E.... K. sayılı ilamında:
"...Somut olayda, davacı tarafça cari hesap ve fatura alacağına dayalı olarak ilamsız takip başlatılmış olup, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün 27/11/2020 tarihli cevabi yazısından davalının işletme hesabına göre defter tuttuğu, vergi müdürlüğünce müzekkere ekinde gönderilen vergi beyannamelerine göre davalıların birinci sınıf tüccar olmasını gerektirecek tutarda alım ve satımının bulunmadığı tespit edilmiş olup, bu haliyle davalıların tacir olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı ve esnaf olarak kabulü gerektiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın da mutlak ticari dava niteliğinde bulunmadığı anlaşılmakla, takibin cari hesap ekstresine dayalı ilamsız takip olmasına göre uyuşmazlığın, Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir..." şeklinde karar verilmiştir.
Yapılan açıklamalar, Mahkememizce varılan sonuç ve kabul ile yukarıda yer verilen emsal ilam karşısında; hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan cari hesap alacağının tahsiline yönelik olarak açılan işbu itirazın iptali davasının TTK' da düzenlenen mutlak ticari davalardan olmadığı, nispi ticari dava bakımından her iki tarafın tacir olmasının zorunlu olduğu, ancak davalının yapılan araştırma sonucunda tacir olmadığının anlaşıldığı, bu itibarla mutlak veya nispi ticari dava bulunmadığından TTK 4.maddesi uyarınca Mahkememizin de görevli olmadığı, aksine davaya bakmakla görevli mahkemenin genel görevli olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu tespit edilmiş, 6100 s. HMK 114/1-c ve HMK 115/2. madde hükümleri uyarınca mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: ( Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı üzere;)
1-6100 sayılı HMK'nın 114/1-c. ve 115/2. maddeleri uyarınca mahkememizin görevsizliği sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
Görevli mahkemenin ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun tespitine,
2-HMK.nın 20. maddesi uyarınca taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak talep etmesi halinde dava dosyasının görevli İSTANBUL (NÖBETÇİ) ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere hukuk mahkemeleri tevzi bürosuna gönderilmesine,
3-HMK'nın 20. maddesine göre kararın kesinleşme tarihinden itibaren iki hafta içinde Mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde Mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
4-Harç, yargılama gideri, vekalet ücreti ve arabuluculuk ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, HMK 341/2 maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.05/12/2025
Katip ...
Hakim ...