T.C.
İSTANBUL
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/122
KARAR NO: 2020/455
DAVA: Sözleşmeden Kaynaklanan Hak İstemi, Maddi Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 04/03/2020
KARAR TARİHİ: 10/12/2020
Mahkememizde görülmekte bulunan Sözleşmeden Kaynaklanan Hak İstemi, Maddi Manevi Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ve aşamalardaki beyanlarında özetle; müvekkili ...'nın ... adında, petrol türevi ham madde ile üretilmeyen toksit içermeyen tamamen bitkilerden organik üretilen atık ve firesi olmayan doğaya dönüştürülebilen sürdürülebilen ve dönüştürülebilen bir düğme buluşu yaptığını, ... 2013 yılında ... tarafından ABD'de tanıtıldığını, Türk Patent Enstitüsü buluşun incelediğini ve istenirse patent başvurusu yapılabileceği tavsiyesinde bulunulması üzerine TPMK nezdinde ... tarihinde... numarası ile ...Tic. Ltd. Şti 'ne yirmi yıllığına patentin tescillendiğini, müvekkilinin buluşunun 2017 yılında ...'17 de sergilendiğini, jüri tarafından ödüllendirildiğini, ... tarafından teşvik sunulduğunu, dava konusu ürünün çoğaltılması maksadıyla makinelerini satın alabilmek için İtalyan firması ... ile görüşüldüğünü, aynı zamanda tesadüf eseri davalı tarafla görüşmelere başlanıp anlaşmaya varıldığını, 03.11.2017 yılında ortaklık kurulduğunu, imzalanan protokol gereğince ...Tic. A.Ş. adında bir firmanın kurulacağını, müvekkile ait olan ...'nin tescili ve patent hakkının bu yeni firmaya devredileceğini, üretim ve satışın burada gerçekleşeceğini, müvekkilin bu şirkete %49 hisse ile yarı hissedar olup çoğunluk hissesine sahip olan davalının temsilci yetkili müdür olacağının belirtildiğini, müvekkilin Süpernova Şirketine koyduğu buluşa karşı sektöründe tecrübe sahibi pazar payı olan davalının belli bir meblağ karşılığında şirkete techizat koyma sözünü verdiğini, ... paketini davalının istememesi üzerine başvuru yapılamadığını ve şirkete gerekli yatırımın yapılamadığını, şirketin davalıya ait şirket adresinde 13/11/2017 tarihinde kurulduğunu, ... tarihinde ... 44. Noterliği ... yevmiye numarasıyla ...'nin patent hakkının davalı şirket ...'ya devrolunduğunu, 05/03/2018 yılında ... numarasıyla ... adlı buluşun davalı ...adına tescillendiği, ayrıca davacının deposunda bulunan hammaddeyi de kurulan şirkete devrettiğini, şirketin kurulması ve patent devri sonrası geçen 2 yıllık süre içerisinde davalının sözleşme hükümlerine uymadığını, taahhüt ettiği paranın bir kısmını ödemediği gibi dava konusu bio düğmenin üretilip satılmadığını, patent hakkının da çeşitli şekillerde ihlal edildiğini, davalının davacının buluşunu kendi firması olan ... Şirketi üzerinden tanıtıp satışını yaptığını ve haksız rekabet içerisine girip ... şirketini zarara uğrattığını, tüm masrafları kurulan şirkete fatura ettiğini, davacının kurulan şirketin zarar ettiğini görerek ortaklık sözleşmesinin ve patent devrine ilişkin sözleşmenin fesholunduğuna dair ... 10. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarını gönderdiğini, davalı tarafça inkar ve ret mahiyetinde cevap gönderilmiş ise de sunulan fatura ve belgelerin iddiaları doğruladığını, davalının kurulan şirkete ait patent hakkını kendisine ait şirket üzerinden hammadde ve başkaca ürünler de satılmak suretiyle ihlal ettiğini, haksız rekabet içerisine girdiği şirkete zarara uğrattığının doğrulandığını, davalının ortaklığa aykırı davrandığını, kendi şirketinin tanınırlığını arttırmaya çalışıldığını, kurulan şirkete kira ve danışmanlık faturası keserek şirketi zarara uğrattığını, ayrıca üzerinde yıllaca emek harcadığı "..."nin patentinin de yeni kurulan şirket adına yapıldığını, tüm bunlara rağmen kurulan şirketin Aralık 2019 tarihi itibarı ile 974.103 TL zararda olduğunu, davalının belirtilen eylemleri sebebiyle patent hakkını devrettiği ortaklığın hiçbir zaman kazanç elde etmediğini ve davalının kazanç elde ettirmeyeceğinin anlaşıldığını belirtmiş devredilen... numarası ile tescillenen "..."nin, ... numarası ile tescillenen "... koku emdirilmesi yöntemi" isimli buluşunun üçüncü şahıslara devrine engellenmesi yönünde tedbir kararı verilerek ortaklık kurulmasına dair 03/11/2017 tarihli protokolün ... 10. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarın tebliğ tarihi olan ... tarihinde haklı nedenle feshedildiğinin tespiti ile 17/11/2017 tarihli ... 44. Noterliğinin ... yevmiye nolu patent devir sözleşmesinin iptali, devrin sicilden terkini, ... numarası ile tescillenen ..., ... numarası ile tescillenen ... koku emdirilmesi yöntemi buluşun, davacı ...Tic. LTD. ŞTİ adına tescili, davalı ... un kötü niyetli olarak kendi sahibi olduğu dava dışı 3. Şahıs ... A.Ş. İle patent hakkına tecavüz teşkil eden her türlü taciri faaliyetin önlenmesi her türlü katalog broşür internet sitesi ve tanıtıcı dökümandan ... ve aksesuarları reklamının kaldırılması, haksız rekabetin tespiti durdurulması önlenmesi uğranılan kazanç kaybı sebebiyle ileride arttırılmak üzere 20.000 TL maddi ve davacı ... lehine 30.000 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiziyle birlikte ödenmesine karar verilerek hükmün ilanını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesi ve aşamalardaki beyanlarında özetle; davalının adresinin ... olduğunu, yetkili ve görevli mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dava konusunun husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, hiç kimsenin sahibi bulunmadığı bir hak (patent) nedeniyle tazminat talebinde bulunamayacağını, müvekkilin davacıyla görüştüğünü, müvekkili aldatıp söz konusu ortaklığın meydana geldiğini iddiaların asılsız olduğunu, yasaya uygun usulünce patentin devredildiğini ve davacının da bedelini aldığını,... numarası ile ... koku emdirilmesi yöntemi adlı buluş davacılar adına tescillenmediğini, ... numaralı 25.06.2012 tarihli ... ve aksesuar patenti iddia edildiği gibi organik olmadığını ürün içeriğinde başkaca bileşenler barındırdığını, davacı tarafın haksız ve kötü niyetle keşide ettirdikleri ... 10. Noterliğinin ... nolu ihtarnamesiyle ... 20. Noterliği ... nolu ihtarnamesiyle cevaplandırıldığı, davacının sözleşmeye uymayıp gerekli desteği vermediğini şirketin iş ve işlemlerinde hiçbir katkısının bulunmadığını, davacının sözleşme aşamasında davalıyı yanılttığı , ... Şirketi üzerinden ... üretimi satışı tanıtılıp pazarlandığı iddialarının doğru olmadığı, davanın usul ve esas yönünden reddini talep etmektedir.
Dava; şirket yöneticisinin sorumluluğu, şirketin feshi, ortaklıktan çıkma, şirket malvarlığının tasfiyesine ilişkindir
HMK'nın 114. Maddesi hükmünde, dava şartları düzenlenmiş olup 114/1-c maddesinde "mahkemenin görevli olması"ndan açık bir şekilde bahsedilmiştir. HMK'nın 115. Maddesi düzenlemesine göre; "mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır" Yasal düzenleme kapsamında dava şartlarının yargılamanın her aşamasında değerlendirilmesinin gerekli olduğu, boşuna zaman ve masraf kaybına neden olunmaması gözetilerek yargılamanın sürümcemede kalmaması ve hızlandırılması, usul ekonomisi ilkesi gereğince dava şartı olan görev değerlendirilmiştir.
Mahkememiz ihtisas mahkemesi olup, 5846 sayılı Yasa'nın 76. Maddesinde açıkça belirtildiği üzere; Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun düzenlendiği hukuki ilişkilerden doğan davalar ile SMK kapsamında düzenlenmiş olan marka, patent, tasarım gibi uyuşmazlık konusu davalara bakmakla görevlidir.
Yine TTK 4. Maddesine göre; her iki tarafında ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın TTK da düzenlenen davalar ticari dava sayılır.
TTK'nın 4. Maddesinde her iki taraf için ticari sayılan hususlardan doğan hukuk davaları ile Türk Ticaret Kanunununda tanzim olunan hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı belirtilmiş, 5. Maddesinde de ticari davaların Ticaret Mahkemeleri tarafından bakılması gerektiği hükmüne yer verilmiştir.
Somut olaya dönüldüğünde; taraflar arasında düzenlenen 03/11/2017 tarihli "Ortaklık Kurulmasına Dair Protokoldür" başlıklı sözleşme uyarınca davaya konu patentin tarafların birlikte kurdukları ve davalının %51 hisse ile ortak ve yetkilisi olduğu şirkete davacı tarafından devrolunduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Davacı, kurulan şirkete ortak olan davalı ...'un şirket yönetici olarak üzerine düşenleri yapmadığı, şirketi zarara uğrattığı iddialarıyla kurulan şirkete sermaye olarak koymuş olduğu ve sonradan doğrudan şirket adına tescil olunan patentin tarafına iadesini talep etmiş olmakla birlikte, uyuşmazlığın esasen Ticaret Mahkemelerinin heyet olarak baktığı şirket yöneticisinin sorumluluğu, şirketin feshi, ortaklıktan çıkma, şirket malvarlığının tasfiyesine ilişkin olduğu, şirkete sermaye olarak getirilen patente ilişkin hak sahipliği yönünden bir tartışmanın olmadığı, şirket yöneticisi sıfatıyla yapılan iş ve işlemlere ilişkin taleplerin patent yönünden ayrıştırılarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı gibi uyuşmazlık esası yönünden Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu dikkate alındığında sermaye olarak getirilen patentin tasfiyesine yönelik işlemlerin (şirket malvarlığı olduğu ve şirketin tasfiyesi sonucunu doğuracağı da dikkate alındığında) doğrudan mahkememizi uyuşmazlık yönünden görevli hale getirmeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; tarafların iddia ve savunmaları dikkate alındığında uyuşmazlığın şirket yöneticisinin sorumluluğu, şirketin feshi, ortaklıktan çıkma, şirket malvarlığının tasfiyesine ilişkin olduğu ihtisas mahkemesi niteliğinde olan mahkememizin davada görevli olmadığı, genel hükümler çerçevesinde yargılamayı yapma görevinin tarafların sıfatları dikkate alındığında Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu, yetkiye yönelik itirazların görevli mahkemece değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla görevsizlik kararı vermek gerekmiş aşağıdaki şeklide hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklanacağı üzere,
1-Davanın görev yönünden reddine, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Dosyanın talep halinde görevli ve yetkili İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK 20.maddesi gereğince görevsizlik kararının kesinleşmesini mütaekip iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, aksi taktirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
4-Harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece dikkate alınmasına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/12/2020
Kâtip ...
¸
Hâkim ...
¸