T.C.
İSTANBUL
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/90
KARAR NO: 2018/2
DAVA: FSEK-İhlal Tespiti, Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 27/04/2015
KARAR TARİHİ: 09/01/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan FSEK-ihlal tespiti, maddi ve manevi tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davaya konu “...” isimli ... filminin Türkiye'deki yayın hakkının Kültür ve Turizm Bakanlığı İthal Sinema Eserlerine İlişkin Kayıt Tescil Belgesine göre 1 Mart 2018 tarihine kadar ...'ne ait olduğu ve filmin dünya dağıtım haklarına sahip olan ... Şirketi'nin Türkiye yayın ve dağıtım haklarını Ocak 2013 tarihinde imzalanan sözleşmeyle, davacı şirkete lisans verdiğini teyit eden yazısının bulunduğunu, filmin ilk gösterimi için TRT ile görüşme aşamasında iken davalı şirketin .. logolu televizyon kanalında 22.11.2014 tarihinde saat 20.20 ve 23.11.2014 tarihinde saat 02.00'de toplam iki kez izinsiz olarak yayımlandığını, davalı kanalın web sitesinde film yayımını duyurduğunu, davalı kanalı telefon ve fax ile uyarı yapıldığını, bu yayımlara ilişkin ihtarname çektiklerini, ihtarnameye verilen cevapta filmin yayımlandığını kabul etmekle birlikte, filmin yayın haklarını, filmin hak sahibi ... ile 21.05. 2014 tarihinde imzaladığı Lisans Anlaşması ile 3 yıl süreyle almış olan ... Tic. Ltd. Şirketi 'nin, içinde Barfı filminin de bulunduğu 10 filmin mali haklarını devrettiği ... Dış Tic. Ltd.Şti.den devralındığı iddiasının haksız olduğunu, ... kanalının filmi ya sahte bandrollü ya da bandrolsüz yayınlamasının da kanuna aykırı olduğunu, davaya konu yayımlar nedeniyle filmin televizyonda ilk olma özelliğinden kaynaklanan talep görme özelliğini ve mali değerini yitirdiğini ... Kurumu ile 100.000 US dolarlık ''TV'de ilk" lisans bedelini yitirdiğini belirterek tecavüzün men'i ve maddi tazminat talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili, cevap dilekçesi ile, ... ile 21.05.2014 tarihinde imzaladığı Lisans Anlaşması ile 3 yıl süreyle almış olan ... Tic. Ltd. Şirketi'nin, içinde ... filminin de bulunduğu listede yer alan 10 filmin mali haklarını devrettiği ... Tic. Ltd. Şti. ile imzalanan lisans sözleşmesi ile 08.11.2014 tarihinden itibaren bir yıl süreyle ... Ltd. şirketinden devraldıklarını, tüm filmlerin gösterim hakkı karşılığı KDV dahil 47.790 TL bedel belirlendiğini, bu sözleşmeye dayanarak ... televizyon kanalında 22.11.2014 tarihinde saat 20.20 ve 23.11.2014 tarihinde saat 02.00'de toplam iki kez yayımlandığını, iyi niyet çerçevesinde başka yayım yapılmadığını, davacının filme ilişkin lisans hakkının tek sahibi olduğunu kanıtlayamadığını, müvekkilinin ... filminin yayın haklarını lisans sözleşmesi ile aldığını, filmin yapımcısının dünyada birkaç şirkete lisans verdiğini gerçek lisans sahibinin araştırılıp sonucuna göre davaya devam edilmesini, filmin haklarının davacı şirkete ait olduğunun kabul edilmesi durumunda bile, 24 saat içinde yalnızca iki kez gösterildiğini, başkalarının hatası ve hilesi sonucu müvekkilinin yanıltılması neticesinde oluşan eylemle sorumlu tutulmasının hak ve nefaset kurallarıyla bağdaşmadığını, ayrıca filmin home video için DVD formatında çoğaltılmış ve satışa sunulmuş olması nedeniyle büyük ölçüde halka arz edildiğini, ... ile 100.000 Amerikan doları ilk gösterim hakkı anlaşması yapılmasının mümkün olamayacağını, ... ile ... Ltd. Şti. arasında imzalanan sözleşme ile aralarında Barfi isimli filmin de bulunduğu 10 filmin 3 yıllık lisans bedelinin 25.000 Amerikan doları olduğunu, ayrıca müvekkilinin yeni bir yayın kuruluşu olduğundan reyting oranlarının düşük olduğunun dikkate alınarak, ... filminin bu kanalda iki kez gösterilmiş olması ile büyük zararların ortaya çıktığı iddialarının doğru olmadığını belirtmiş ve davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava 5846 sayılı Kanun gereği açılmış tecavüzün meni ve maddi tazminat talepli davadır.
Dosyada deliller toplanmış özel ve teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle bilirkişi heyetleri oluşturularak kök ve ek raporlar alınmıştır. Dosyaya ... ile ... Ltd. Şti. arasındaki lisans sözleşmesi sunulmuştur. ...'da Kurulu bulunan ... , filmin afişinde ve son jenerikte yer aldığı üzere ... adlı filmin yapımcılarındandır. Davacı şirket bu lisans anlaşmasına dayanarak, 1 Mart 2018 tarihine kadar Kültür ve Turizm Bakanlığı İthal Sinema Eserlerine İlişkin Kayıt Tescil Belgesine işlenmiştir. Lisans anlaşmasının 2. maddesinde ...'ne sadece Karasal Ortamdan Yayın Yapan Ücretsiz Televizyon Kanallarına tali lisans verebilmek üzere yetki verdiği görülmektedir. ... Inc. ile ... Tic. Ltd. Şirketi'nin arasındaki lisans sözleşmesi televizyon yayın lisansını kapsamakta ve bilinen çoğu televizyon yayın iletim ortamlarına lisans verme yetkilendirmesi yapmaktadır. 21 Mayıs 2014 tarihinde imzalanan lisans anlaşmasının dosyaya sunulan kopyasında ... adına ...şeklinde imzası bulunmaktadır. ... Tic. Ltd. Şirketi'nin kaşesi ve isimsiz imza bulunmaktadır.
... Tic. Ltd. Şirketi'nin kaşesinde şirketin açık adı, ... VD. no (...) ve Ticaret Sicil no. (..) bulunmaktadır. Lisans anlaşmasının 1. sayfasında ...Tic. Ltd. Şirketi'nin adresi olarak; "... '' yazıldığı görülmektedir. ... Ltd. Şirketi ile .. Dış Tic. Ltd. Şti. arasındaki "Yabancı Filmler Sinema Eserleri Telif Hakkı TV Kiralama Sözleşmesi" 1. sayfasında ilk satırda kiraya veren olarak tanımlanan ... Tic. Ltd. Şirketi'nin adresi olarak; "... '' yazıldığı görülmektedir.
Mahkememizce 24.06.2015 tarihli yazıyla ... Tic. Ltd. Şirketi'ne, ... adlı filmle ilgili lisans anlaşması, ithal edilip edilmediği, sözleşme bedelinin ödenip ödenmediğine ilişkin sorulması üzerine, gönderilen cevap yazısında, "... isimli film ile firmamızın hiçbir ilgisi yoktur. Film tarafımızdan ithal edilmediği gibi filme ait telif hakları ile de ilgimiz yoktur. ... Film firmasına veya başka hiçbir firmaya konu filmin yayın lisansını devir veya satış yapmadığımızı arz ederiz. " denilmiştir.
Davacı vekilinin Barfi adlı filmin yayınlanması konusunda ... ile anlaşma aşamasında olduklarını ve ... televizyon kanallarında yayınlanan ... adlı ... filminin ... yayınlanması için ödenen telif ücretinin emsal olabileceğini belirtmiş mahkememizce ... adı geçen filme ödediği telif ücreti bilgisi ... sorulmuş ve ... Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliğinden sözleşme kopyası gönderilmiştir. ... adlı filmin de içinde olduğu 8 adet filmin yayın hakları için lisan veren olarak ... ile lisans alan olarak ... Kurumu arasında lisans sözleşmesi yapıldığı ... kurumunun gönderdiği yazı ekinden anlaşılmaktadır.
www....com sitesinde yer alan bilgilere göre, ... adlı film, en iyi ilk 5 Hint filmi sıralamasında 2. sırada yer almaktadır. Hint sineması puanı 10 üzerinden 9,5 olarak gösterilmiştir. Aynı sitede, yorumlar bölümünde ... adlı film için 21 yorum yapılmıştır. Aynı sitede ... adlı film, en iyi Hint filmleri sıralamasında 21. sırada yer almakta ve 8,9 puan olarak gösterilmiştir. Aynı sitede ... filmi için 1 yorum bulunmaktadır. Her iki film için web sitelerinde yer alan bilgiler karşılaştırıldığında, ... filminin izleyici puanının daha yüksek, hasılat gelirinin daha fazla ve en iyi film sıralamasında daha üstte olduğu görülmektedir. İki film de ... sineması açısından önemli ve nitelikli filmler grubunda bulunmaktadır. Her iki filmin aldığı ödüller de ... adlı filmin konusu 11 Eylül saldırılarından sonra ...'nin İslama bakışının eleştirisi üzerine kurulmuştur. Barfı filminde ise, bir aşk öyküsü anlatılmaktadır. Her iki filmin de ... yapımı olması dışında ortak bir noktası bulunmamaktadır.
Mahkememizce alınan ilk heyet raporunda -Davaya konu olan filmin ülkemizdeki yayın hakkının 2018 yılına kadar münhasır lisans şeklinde davacıya ait olduğu; davacının vizyon sırasında bastırdığı afişi aynen kendi yayın tanıtımı sırasında kullanmasından ötürü davalı Şti’nin ... filminin ülkemizdeki dağıtımcısının ve yayın haklarının davacıya ait olduğu bilgisine sahip olduğunun varsayılması gerektiği; davalının Majestik filmcilik'in filmi iki kez göstererek mali haklarını yayın yoluyla ihlal ettiği, Barfi adlı filmin Ulusal olmayan bir kanalda yayın bedelinin yaklaşık 5 bin ile 10 bin TL aralığı göz önüne alındığında her yayın için 7 bin TL. değer taşıdığı; Her ne kadar bir çok ödül almış olsa da davacı tarafın örnekleme yaptığı ... ya da ... adlı Oscar ödüllü almış ve dünyaca bilinen bir filmle aynı kategoride gösterilmeyeceği, Bu anlamda izleyici açısından popüler olamamış ancak bir çok festivalde ödül alan film kategorisinde değerlendirilebileceği, bu tür filmlerin de ... kanallarında 25 ile 30 bin dolar arasında bir aralıkta değer bulduğu kanaatine varılmıştır.
Taraf vekillerinin itirazları sonrasında mahkememizce oluşturulan bilirkişi heyetince dosyaya sunulan 05.12.2016 tarihli 2. bilirkişi raporunda , "Davaya konu olan ... filminin ülkemizdeki yayın hakkının 1 Mart 2018 tarihine kadar münhasır lisans şeklinde ... 'ne ait olduğu, ... adlı filmin davalı kanalda gösterimi sebebiyle, ulusal kanallarda ilk gösterim şansını kaybettiği, bu nedenle 95.000 USD+KDV yayın bedelinin uygun kabul edilebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.İtirazlar üzerine aynı heyetten alınan ek raporda davaya konu olan ... filminin ülkemizdeki yayın hakkının I Mart 2018 tarihine kadar münhasır lisans şeklindedavacıya ait olduğu, davalının ... isimli kanalda film izinsiz olarak iki defa göstererek davacının mali haklarını yayın yoluyla ihlal ettiği, Barfi adlı filmin davalı kanalda gösterimi sebebiyle, ulusal kanallarda ilk gösterim şansını kaybettiği, bu nedenle 95.000 USD + KDV yayın bedelinin uygun kabul edilebileceği belirtilmiştir.
Mahkememizce alınan her iki bilirkişi heyeti raporları arasındaki rayiç bedele ilişkin çelişkiyi giderici uzlaştırıcı rapor alınmak üzere 3. kez heyet oluşturularak dosya tevdi edilmiştir.
... ile davacı şirket olan ... arasındaki 08.01.2013 tarihli lisans anlaşmasının, sadece Karasal Ortamdan Yayın Yapan Ücretsiz Televizyon Kanallarına tali lisans verebilmek üzere yetki verdiği görülmektedir.
Davalı ...Reklamcılık Tic. A.Ş. bünyesinde kurulu bulunan ... televizyon kanalında davaya konu ... adlı filmi 22.l1.2014 tarihinde saat 20.20 ve 23.11.2014 tarihinde saat 02.00'de toplam iki kez yayımlamıştır. ... gösterilen ... filminin de dahil olduğu 8 filmlik listenin yayın hakları konusunda ... ile yapılan sözleşmenin 3 .2. maddesinde 24 saatlik zaman içinde birden fazla gösterimin tek bir gösterim sayılacağı belirtilmiştir.
... (...) adlı filmin tüm ... kanalları ve tüm yayın ortamlarını kapsayan sözleşme ile 95.000 Amerikan doları bedel belirlendiği; filmlerin izleyici beğeni puanları, aldıkları ödüller gibi karşılaştırılması sonucu benzer bir sözleşmenin, belirleyici diğer unsurların da aynı olduğu varsayılarak Barfi filmi için de yapılabileceği düşünülmektedir. Ancak, ... adlı filmin konusu 11 Eylül saldırılarından sonra ...'nin İslama bakışının eleştirisi üzerine kurulmuştur. Barfi filminde ise, bir aşk öyküsü anlatılmaktadır. Her iki filmin de Hint yapımı olması, ... ... filmleri yayınlama istekliliğini konularına bakmadan göstermesi de bir diğer varsayımdır. ... ile ... Tic. A.Ş. arasında dava konusu filmin yayın hakkı için yapılacak olası bir sözleşmenin bedeli, televizyon kanalının iletim ortamı özelliği nedeniyle ... ile yapılacak olası bir sözleşmenin bedeli kadar belirlenmesinin mümkün olmadığı düşünülmektedir.
... kanalında ... filmi 24 saat içinde iki kez gösterilmekle birlikte, emsal filmin sözleşmesinde bu zaman diliminin tek bir gösterim sayıldığı, dolayısıyla emsal gösterilen bedelin tek bir gösterim karşılığı olmasının mümkün olmadığı düşünülmektedir.
Davalı ... Tic.A.Ş., ... ve ... Dış Tic. Ltd. Şti. hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunmuş ve ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı dosyası ile soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır.
Alınan son bilirkişi raporunda taraflar arasında dava konusu filmin yayın hakkı için yapılacak olası bir sözleşmenin bedelinin televizyon kanalının iletim ortamı özelliği nedeniyle ... ile yapılacak olası bir sözleşmenin bedeli kadar belirlenmesinin mümkün olmadığı ancak davacının kablo yayın lisansı ve uydu yayın lisansına sahip bir televizyon kanalına yayın lisansı vermeye yetkili olması durumunda ... adlı filmin izleyici açısından popüler olamamış ancak bir çok festivalde ödül alan film kategorisinde değerlendirilebileceği, bu tür filmlerin ... kanallarında 25-30 bin dolar arasında bir aralıkta değer bulduğu kanaatine" vardıkları ancak ... televizyon kanalının 6112 Sayılı yasada tanımlanan "..." kanalı olmadığı için, iletim ortamlarının platform işletmecisinin abone sayısı kadar izleyiciye ulaştığı, ulusal kanallar için belirlenen bedelin, böyle bir ,kanal için yüksek olduğu, davalı A.Ş.,nin davacı ve ... Şti. hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunmuş ve ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın dosyası ile soruşturmanın devam ettiği, sonucunun lisans yetkisinin hangi şirkete ait olduğuna ışık tutabileceği belirtilmiştir.
Dosyaya dava tarihi itibarıyla Merkez Bankası döviz kurları çıkartılmış ve bilirkişi tarafından belirlenen rayiç bedel aralığı TL bazında dönüştürülmüştür.
Toplanan deliller, dosyadaki lisans sözleşmeleri, Cumhuriyet Savcılığı Soruşturma dosyası ve alınan bilirkişi raporları ışığında davacının hak sahibi yapımcı şirketten almış olduğu lisans kapsamında dava konusu ... isimli filmin yayın hakkı sahibi olduğu, davalı şirkette her ne kadar hak sahipliği iddiasında bulunmuşsa da hak devrine yönelik devir zincirinin kopuk olduğu, davalının hak sahibi olmadığının ... Ajans Şirketinden gelen cevabi yazı ile anlaşıldığı, davacı tarafından emsal olarak bildirilen ... isimli filmin emsal olamayacağı, alınan son uzlaştırıcı bilirkişi raporu ile rayiç bedelin 25.000- 30.000 USD aralığında olabileceğinin bildirildiği, somut olayın özelliği, kullanılan süre, kanal, izleyici sayısı değerlendirilerek takdiren 25.000 USD'nin dava tarihi itibarıyla karşılığı olan 68.250,00 TL rayiç bedelin söz konusu gösterim açısından uygun olacağı, yine ihlalin kapsamı, süresi, kullanılan mecra, tarafların kusur durumu gözönüne alınarak takdiren rayiç bedelin bedele hükmedilmesinin uygun olacağı, fazlaya dair talebin reddi gerektiği kanaatine varılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davacı ... LTD. ŞTİ., Davalı ... AŞ. Aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile,
Davacının lisans ve hak sahibi olduğu ... isimli filmin davalıya ait ... isimli kanalda izinsiz yayınlanması nedeniyle davalının davacının mali haklarına tecavüzünün tespiti ve menine FSEK 68.maddesi uyarınca takdiren belirlenen 68.250,00 TL rayiç bedelin takdiren 3 katı olan 204.750,00 TL'nin 22/11/2014 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya dair talebin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 13.986,47 TL karar harcından peşin yatırılan 341,55 TL ve 4.781,70 TL ıslah harcının düşülerek kalanı 8.863,22 TL'nin davalıdan tahsiline,
3-a)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı vekili yararına maddi tazminat talebine ilişkin hesap olunan 18.235,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
b)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı vekili yararına tecavüz talebine ilişkin 3.145,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı vekili yararına ret edilen maddi tazminat talebine ilişkni olarak hesap olunan 10.370,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan: 2.350,00 TL bilirkişi ücreti, 452,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 2.802,50 TL'nin -ret ve kabule göre takdiren hesaplanan- 1.905,70 TL ve 5.150,95 TL harç (peşin+başvuru+ıslah) olmak üzere toplam 7.056,65 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan: 1.850,00 TL bilirkişi ücretinin -ret ve kabule göre takdiren hesaplanan- 592,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere olmak üzere okundu. 09/01/2018
Katip ...
¸
Hakim ...
¸
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.