T.C.
İSTANBUL
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/94 Esas
KARAR NO: 2022/11
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/06/2018
KARAR TARİHİ: 13/01/2022
İşbu dosya Mahkememiz 2018/321 Esas sayılı dosyasında görülmekte iken Mahkememiz 24/12/2018 tarih ve 2018/283 Karar sayılı kararının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 21/03/2019 tarih, 2019/460 Esas ve 2019/630 Karar sayılı kararı ile KALDIRILARAK Mahkememiz işbu 2019/94 Esasına kaydedilmiş olup, mahkememizde görülen Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ve aşamalardaki beyanlarında özetle ; Temelleri 1965 yılında atılan Uğur Hırdavat'ın yaktığı ışıkla bugün 16 ülke ile aktif işbirliği yaptığını,1500’e yaklaşan ürün portföyü ile sektöründe lider konumda yer aldığını, elli iki yıllık tecrübe ile müşteri memnuniyetini iş ahlakı edinmiş ... A.Ş.'nin kendi sektörünün en güvenilir firmaları arasına adını yazdırdığını, ülkemizin gelecek vizyonuna paralel olarak, satış ve hizmet ağını kalite standartları ışığında ülkemizin her bölgesinde tesis ederek, istihdam olanakları ve ülkemize katma değer kazandıdığını, kazandırmaya devam ettiğini, müvekkil şirketin yıllardır süregelen hizmet ve üretim anlayışı içerisinde, ürettiği, tanıttığı ve yarattığı fikri ve sınai hakların TPMK nezdinde tescillerini de sağladığını, halihazırda TPMK nezdinde otuzu aşkın markası birden çok tescilli tasarımlarının varolduğunu, müvekkilin özellikle işbu davaya konu olmak üzere TPMK nezdinde sahip olduğu tescilli marka ve tasarımları olduğunu, bunların bazılarının; 2018 01381/1,2 tescil numaralı endüstriyel tasarım, ..., ... tescil numaralı endüstriyel tasarım, ...,...,... tescil numaralı endüstriyel tasarım, ... Tescil numaralı, ... ibareli, ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / ... / sınıflarda tescilli marka, ... Tescil numaralı, .. ibareli,.../ sınıfta tescilli marka olduğunu, davalı tarafın müvekkili tarafından yaratılan ve başvuru tarihlerinden çok daha önce müvekkil tarafından yıllardır kullanılan tasarımlarının tasarım başvurularının kabulü sırasında Enstitü tarafından “yenilik” ve “ayırt edicilik” araştırılması yapılmamasından faydalanarak, ...ve ...tescil numaralarıyla TPMK nezdinde tescil ettirdiğini, davalı şirketin hak sahibi olmadığı tasarımlara ilişkin 04.04.2012 ve 19.04.2013 tarihlerinde endüstriyel tasarım tescil talebinde bulunduğunu ve bu tasarımları tescil ettirdiğini, davacının TPMK nezdinde kendi adına tescil ettirdiği işbu tasarım nedeniyle, müvekkilin ticari faaliyeti sekteye uğradığını, davalı şirketin sahip olmadığı haklar üzerinden, henüz yeni tarihli tescillerine dayanarak müvekkile karşı birçok dava ve talep dermeyan ettiğini, ... Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nde ... esas, ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde ... Esas, ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde ... Esas ve ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde ... Değişik İş dosyaları olduğunu, davalı şirketin kötü niyetli eylemleri nedeniyle davalı şirket aleyhine olmak üzere ... Cumhuriyet Başsavcılığı’nda ... Soruşturma numarasıyla mukim olmak üzere haksız rekabet nedeniyle suç duyurusunda bulunulduğunu, yine davalı şirket aleyhine haksız rekabet teşkil eden eylemleri nedeniyle, ... 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde ... esas numarasıyla mukim olmak üzere tazminat davası dermayan edildiğini, davalının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nda belirtilen hem “yenilik ve ayırt edicilik” kıstaslarına aykırı olarak, hem de müvekkilinin on sekiz yıl önce kullandığı kullanmak suretiyle işbu tasarımları tescil ettirdiğini, davalı şirketin işbu tasarımları tescil ettirmekle kalmayıp, belirttikleri gibi çeşitli yollarla müvekkilini zor durumda bırakmaya çalıştığını, davalı şirketin amacının bir şekilde elde ettiği tescil belgeleriyle rakibi olan üreticiler üzerinde baskı kurarak, piyasada tekel olmaktan ve yalnızca yurt içinde değil, yurt dışında da tanınan, oldukça büyük bir firma olan müvekkil şirketin sahip olduğu konumunu sarsmaktan ibaret olduğunu, söz konusu tasarım tescillerin hukuka aykırı olduğu anılan tasarım tescillerinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini, davaya konu hükümsüzlüğünü talep ettikleri 2012 ve 2013 tarihli tasarımların 2000 yılından beri müvekkili şirketin kataloglarında yer aldığını, bilindiği üzere, tasarımın tescil edilebilmesi için yenilik ve ayırt edicilik vasfını haiz olması gerektiği 6769 sayılı SMK ile açık bir şekilde düzenlendiğini, mevzuattaki açık hükümler ve Yargıtay kararları çerçevesinde, davalının davaya konu tasarımının başvuru tarihinden daha öncesinde, müvekkillerince tescil edildiğini gösterir endüstriyel tasarım tescil belgelerinin bulunması karşısında, davaya konu tasarımların 6769 sayılı SMK’nın yeni ve ayırt edici vasıflarını haiz olmaması nedeniyle tescil edilebilirlik kriterlerini taşımaması sebebiyle Türk Patent Enstitüsü sicilinden hükümsüzlüğüne ve terkinine karar verilmesini isteme zarureti hâsıl olduğunu, nitekim dava konusu tasarımların yenilik unsuruna sahip olmadığı, müracaat tarihinden çok önce kamuya sunulduğu, uzman olan bilirkişilerce yapılacak araştırma ile de anlaşılacağını, hükümsüzlüğünü talep ettikleri davaya konu tasarımın müvekkillerince daha önce tasarlandığı ve kamuya sunulduğu göz önüne alındığında davalı tarafından yapılan başvuru ve tescil işlemlerinin kötü niyetli olduğunun anlaşıldığını, ayrıca davanın sona ermesinin uzun zaman aldığı göz önünde bulundurularak, TPMK nezdinde ...ve ... numaralarıyla tescilli davaya konu hükümsüzlüğü talep olunan tasarımların 3. kişilere devrinin veya temlikinin ve davalının tasarım tescil belgesinden doğan haklarını müvekkillere karşı kullanmasının önlenmesinin teminine yönelik olarak da ihtiyati tedbir verilmesini talep ettiklerini, açıklanan nedenlerle fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle mevcut durumun muhafazası ile huzurdaki davanın etkinliğini temin etmek üzere dava konusu ... ve ... tescil numaralı tasarımların üçüncü kişilere devrinin ve davalının işbu tasarım tescil belgelerinden doğan haklarını müvekkili şirkete karşı kullanmasının önlenmesine amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı tarafa ait TPMK nezdinde tescilli, ...ve ... tescil numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinini, masrafı davalı tarafça karşılanmak üzere, hükmün yurt çapında yayın yapan en yüksek tirajlı gazetelerden birinde ilanını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ve aşamalardaki beyanlarında özetle; davacı yanın davanın usulüne ve esasına yönelik iddialarının hiçbirinin kabul edilebilir olmadığını, 6769 Sayılı SMK hükümleri tescil sahibinin korunması anlayışı çerçevesinde düzenlendiğini, bu doğrultuda SMK m.156 gereğince, sınai mülkiyet hakkı sahibine karşı açılacak davalarda yetkili mahkeme tescil sahibinin bulunduğu yer mahkemesi olduğunu, davaya konu tasarımların türkpatent nezdinde hala tescilli olarak korunduğunu, dolayısıyla davacı yanın hiç bir tescilli tasarımına dayanmadan açtığı söz konusu davanın, tescilli tasarımların hak sahibine ait adreste açılması gerektiğini, sunulu belgeler ve SMK hükümleri çerçevesinde lisans sahibi ... Tic. İmalat İthalat ve İhracat Ltd. Sti.’nin dava açmaya ve taraf olmaya yetkisi olduğundan mevcut dava açısından yetkili mahkeme ... FSHHM’si olacağını, davacı ...’ın iddiaları yerinde olmadığından davanın yetki yönünden reddini, dosyanın yetkili ... Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesini talep ettiklerini, önemle üzerinde durulması ve dikkat edilmesi gereken hususun 1997’den bu yana Türkpatent nezdinde tescilli olarak kullanılan “...” ibareli marka ve “...” ibareli markanın kullanıldığı tüp ve kutu tasarımlarının tescil sahibinin .... Olduğunu, dilekçerinde sundukları gazete örneklerinden anlaşılacağı üzere “...” ibareli marka ve “...” ibareli markanın kullanıldığı tüp ve kutu tasarımlarının .... tarafından dünya üzerindeki kullanımı 1993’lere dayandığını, marka tasarım ve patent tescil sahibi ....’nin Türkpatent nezdindeki marka hakkının 1997, kutu tasarımı 2012, tüp tasarımı 2013 yılına dayandığını, Uğur Hırdavatçılık’ın 2000’li yıllara ait görselleri Mahkemenize sunarak “...” ibareli markanın kullanıldığı tüp ve kutu tasarımlarının kendisine ait olduğunu ifade etmesinin açıkça müvekkiline ait haklara tecavüz ederek kötü niyetli bir şekilde zarar verme kastıyla hareket ettiğini gösterdiğini, açıklanan nedenlerle haksız ve hukuki mesnetten uzak ihtiyati tedbirin ivedilikle kaldırılmasını, yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın yetkili ... Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesini, taraflara ait ... FSHHM’DE görülmekte olan davaların bekletici mesele yapılmasını, davacı yanın müvekkilinin haklarını daha fazla zarara uğratmaması için kötü niyetli davasının reddini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili sunulan cevaba cevap dilekçesinde özetle; davalı vekilinin hükümsüzlük davasının davadışı ... Tic AŞ’nin adresinde açılması gerektiğinden bahsettiği, öncelikle dava dışı şirket inhisari lisans sahibi olmadığından ... adına dava açmaya yetkili olmadığını, hükümsüzlük davası ancak TPMK nezdinde hak sahibi görünen kişi veya onun haleflerine yöneltilebileceğini, lisans sahibine karşı hükümsüzlük davası yöneltileyeceğini zira lisans alan sınırlı bir süre için ürünlerin pazarlanması konusunda hak elde ettiğini, davalı taraf kanundaki vekilinin kısmını da yanlış yorumladığını, kanunda bahsi geçen vekilin sicile kayıtlı marka vekili olduğunu, halbuki davalı yanın bu vekili kendileri olarak düşündüğünü, davalının Türkiye’de kayıtlı bir yerleşim yeri olmadığından davalının da kabulü gibi vekilinin adresinde davanın ikame edilmesi gerektiğini, görüleceği üzere davalının marka vekilinin adresinin İstanbul olduğu, o halde huzurdaki davanın İstanbul’da açılması gerektiği, davalının yerinde olmayan yetki itirazının reddini talep etiklerini davalının derdestlik itirazının kabul görebilmesi için tarafları ve konusu ve talepleri aynı olan önceki tarihli bir dava mevcut olması gerektiği, huzurdaki dava tasarım hükümsüzlük davası iken derdestlik itirazına mesnet gösterilen dosyalar tasarım tecavüz dosyaları olduğunu, dosyalar arasında tarafların aynı olması dışında hiçbir husus bulunmadığını, o halde davalının yerinde olmayan derdestlik itirazının da reddi gerektiğini, davalı yanın 12.12.2018 tarihli dilekçesinde hükümsüzlüğü talep edilen tasarımların 1993 yılından beri kullanıldığını beyan ettiğini, dava dilekçelerindeki iddilarını kabul ettiğini, hatta davalı yan 1993-1994-1995 ve 2000’li yıllara ait gazete görselleri sunmakla 2012 yılına ait tasarımların yeni olmadığını kendi delilleri ile ispat ettiğini, davadaki haklılıkları dava delilleri ile de sabit iken davanın sona ermesinin uzun zaman aldığı göz önünde bulundurularak, TPMK nezdinde ... ve ...numaralarıyla tescilli davaya konu hükümsüzlüğü talep olunan tasarımların 3. kişilere devrinin veya temlikinin ve davalının tasarım tescil belgesinden doğan haklarını müvekkillere karşı kullanmasının önlenmesinin teminine yönelik olarak da ihtiyati tedbir verilmesinin yerinde olduğunu, davalıya ait tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığı davalı beyanları ile de sabit hale geldiğini, davalı yan 2012 yılında tescil ettirdiği tasarımlarını 1993 yılından bu yana kullandığını kabul etmiş buna ilişkin delillerini dosyaya ibraz ettiğini, tasarım tescil talebi itibari ile yeni ve ayırt edici olmadığı davalı delilleri ile de sabit olduğunu, davanın bilirkişiye gönderilme ihtiyacı duyulmadan dahi kabulüne karar verilmesi gerektiğini, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı tarafın yetkisizlik - derdestlik- dosyaların birleştirilmesi talebinin reddini, davalı tarafın ihtiyati tedbirin kaldırılmasına yönelik talebinin reddini, davalı tarafa ait TPMK nezdinde tescilli, ... ve ... tescil numaralı tasarımların hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini, masrafı davalı tarafça karşılanmak üzere, hükmün yurt çapında yayın yapan en yüksek tirajlı gazetelerden birinde ilanını talep etmiştir.
Dosyaya sunulan deliller ve TPMK kayıtları celp edilmiş olup, ...ŞİRKETİ adına tescilli ..., ... tescilnumaralı markalara ilişkin sicil kayıtları, ... adına tescilli ..., ... tescil numaralı ve ..., LTD. adına tescilli ..., ...tescil numaralı tasarımlara ilişkin sicil kayıtları, tescil belgeleri ve renkli görselleri dosyaya içerisine alınmıştur.
Mahkememiz 24/12/2018 tarih, 2018/321 Esas ve 2018/283 Karar sayılı kararı ile "1-Dosyamızda görülen dava ile ... Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasında görülen ve davalar arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu, birisi hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği bir birlikte görülmesinde hukuki yarar ve zorunluluk bulunduğu kanaatine varıldığından işbu dosyanın ... Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2-Esasımızın bu şekilde kapatılarak yargılamanın birleştirilen ... Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyamız üzerinden yürütülmesine," karar verilmiştir.
Mahkememiz 2018/321 Esas sayılı dosyası istinaf edilmekle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 21/03/2019 tarih, 2019/460 Esas ve 2019/630 Karar sayılı kararı ile KALDIRILARAK Mahkememiz işbu 2019/94 Esasına kaydedilmiştir.
Dosyaya sunulan deliller ve belgeler kapsamında dosya Bilirkişi Heyetine tevdi edilmiş olup, alınan 12/02/2020 tarihli raporda özetle; Davalı Taraf ... LTD. (TPE ... Sahibi Kod: ...)'e ait;04.04.2012 tarih ve ... nolu “...” Tasarım Lokarna ... sınıfında, 16.05.2017 tarihli 1.Yenileme Başvurusunun kabülü ile 04.04.2022 tarihine,14.04.2013 tarih ve ...nolu “...” Tasarım Lokarno ..., ... sınıfında, 17.04.2018 tarihli 1.Yenileme Başvurusunun kabulü ile 14.04.2023 tarihine kadar, 67639 sayılı SMK kapsamında koruma altında olduğunun tespit edildiği, Davacı Taraf ... (TPE ... Sahibi Kod: ...)'e ait; 12.06.2014 tarih ve ... nolu "...” ibareli Marka Lokarno 16 Mal ve Hizmet sınıfında 12.06.2024 tarihine, Davacı Taraf ... (TPE ... Sahibi Kod: ...)'e ait; 18.12.2012 tarih ve ... nolu “...” ibareli Marka Lokarno .., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... nolu Mal ve Hizmet sınıflarında 12.06.2022 tarihine kadar 6769 sayılı SMK kapsamında koruma altında olduğunun tespit edildiği, davacı tarafın ...no Tescilli “Ambalaj Deseni” Kutu Tasarımın raporda sunulan Resimler ile ... no Tescilli Tasarımın incelemelerinde; Form, Çizgi, Şekil, Biçim, Kompozisyarı, Kanum, Renk/Ton, Malzeme, Yüzey Dokusu kriterleri analiz edildiği ve herhangi bir benzerliğe rastlanamadığı, Bunun yanı sıra; Grafiksel Yüzey Tasarımda yer alan “...” unsurların hem Davacı hem de Davalı tarafın ... nolu Ambalaj Deseni Tasarımında ortak kullanımlı olduğu, Kompozisyana hakim tüketici üzerinde yüksek oranda etkileşim sağladığının tespit edildiği, davacı tarafın ... no Tescilli “...” Kutu Tasarımın raporda sunulan Resimler ile...na Tescilli Tasarım ile Davalı Tarafa ait 17.12.2000 tarihli olduğu tesbit edilen Tasarımın incelemelerinde; Form, Çizgi, Şekli, Biçim, Kompozisyon, Konum, Renk/Ton, Malzeme, Yüzey Dokusu kriterlerl analiz edildiği ve ... ibareleri dahil olmak üzere herhangi bir benzerliğe rastlanmadığını, bunun yanısıra, Grafiksel Yüzey Tasarımda gerek üstyüzey gerekse Ön yüzey üst bandda birbirini tamamlayıcı olarak yer alan “...” unsurların hem Davacı hem de Davalı tarafın ... nolu Ambalaj Deseni Tasarımında ortak kullanımlı olduğu, Kompozisyona hakim tüketici üzerinde yüksek oranda etkileşim sağladığı tespit edildiği, dosya nazarında yer alan deliller doğrultusunda; davacı tarafın, davalı tarafa ait tasarımları bu tasarımların Türk Patent ve Marka Kurumu nezdindeki tescil başvuru tarihlerinden daha önce kullandığını ispat edemediği görüş ve kanaatinde olduklarını, davalı tarafa ait hükümsüzlükleri talep edilen dava konusu tasarımlarının yeni olmadığına dair dosyada başkaca delil olarak davacı tarafça 08.10.2019 tarihinde sunulan “bir takım delillerimizin sunulması” konulu dilekçenin ekinde “Ek 4” olarak yer alan Google çıktısı ve bu delilin değerlendirilmesi amacı ile bilişim uzmanı tarafından Google üzerinden yapıları araştırmalar raporumuz ekinde yer aldığını, Google'a “....” ibareleri yazılarak geçmişe dair araştırma yapıldığında bu ibarelerin yazılı olarak eskiden kullanıldığı tespit edilebilmekte ancak eskiden kullarılan tasarımlara, ambalajlara ve/veya görsellere ulaşmak ve/veya eskiden bu ibarelerin görseller üzerinde kullanılıp kullanılmadığını bilgisine ulaşmak teknik alarak mümkün bulunmadığını, internet üzerinden ulaşılan eski tarihli görseller ise raporun ..., ... ve ..., sayfalarında yer alan 2001 ve 2009 tarihli fotoğraflar olup bu fotoğrafların gerek çok net olmaması, gerek tüm ambalajın görünmemesi, gerek tek açıdan çekilmiş olmaları nedeni ile davalının hükümsüzlüğü talep edilen ambalaj tasarımlarının Yenilik unsurunu ortadan kaldıracak nitelikle olmadığı görüş ve kanaatinde olduklarını, İnternet üzerinden yapılan araştırmalar sonucu ..., ..., ...ibarelerinin eskinden beri kullanılan ibareler olduğu ancak dava konusu davalıya ait ambalaj tasarımları olduğundan dosyada yer alan deliler ve internet üzerinde yapılan araştırmalar sonucu davalı tasarımlarının başvuru tarihterinden daha eski tarihlerde piyasada kullanıldığının ispatlanamaması nedeni ile hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı görüş ve kanaatinde olduklarını, sonuç olarak; davacı tarafın dasya kapsamında bulunan deliller ile davalı tarafa ait dava konusu olan ve hükümsüzlükleri talep edilen tasarımları, tasarım tescil başvuru tarihlerinden önce kullandığını ispat edemediği / davacının üstün hak sahipliğine dayalı iddialarını ispat edemediği; davalıya ait tasarımların tescil tarihleri itibariyle yenilik vasıflarının bulunmadığının dosya kapsamında bulunan deliller ile ispat edilemediği, du nedenden ötürü davalı tarafın hükümsüzlüğü talep edilen tasarım tescil belgelerinin Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı görüş ve kanaatinde olduklarını belirtmiştir.
Davacı vekili tarafından sunulan 27/02/2020 tarihli Bilirkişi Raporuna karşı beyan dilekçesinde özetle; bilirkişiler tarafından müvekkiline ait ... alan adında davalıya ait ... nolu tasarımın 30.09.2001 tarihinde yayımlandığı tespit edilmiş olmasına rağmen davalının ... nolu tasarımının hükümsüzlüğü değerlendirmesinde dikkate alınmadığını davalı tarafa ait ... nolu tasarım açık ve net şekilde ekranın sol tarafındaki kutucuk içerisinde görülebileceğini, bilirkişilerin bu ekran görselini tespit etmiş olmalarına rağmen raporun “Değerlendirmeler” başlıklı kısmında yukarıda paylaşılan ekran görüntüsüne değinmemelerin kabul edilemeyeceğini, bilirkişiler tarafından davaya konu hükümsüzlüğü talep edilen tasarımların eskiden beri kullanıldığı tespit edilebilmiş ancak görsellerin tek açıdan çekilmiş olması sebebi ile delil olarak değerlendirilmediğinin ifade edildiğini, belirtmek gerekir ki davalıya ait ... sayılı tasarım da sadece ön yüz olarak tescil edilmiştir, dolayısı ile ambalajın her yüzünün internet üzerinde yer alması gerektiğini, yine Youtube üzerinde 9 yıl evvel yayınlanmış videoda da bariz bir şekilde davalıya ait tasarımların görülebileceğini, bilirkişiler internet üzerinden araştırma yaptıklarını ifade etmişler ise de basit bir inceleme sonunda bulunabilecek bu verilere ulaşamadıklarını, hal böyle olunca alınan bilirkişi raporunun davayı aydınlatmaktan uzak olduğunun görülebileceğini, bilirkişi davalının tasarımlarının 2011 yılında bir videoda yer aldığını tespit etmiş olmasına rağmen Youtube üzerinden videoyu açma zahmetine girmediğini, halbuki bilirkişi tespit ettiği linki tıklamış olsa idi çok rahat bir şekilde videoda davalının hem ...hem de ... sayılı tasarımlarının kullanıldığı tespit edebileceğini, yine 01.01.2000 - 01.01.2011 tarih aralığında Google üzerinden arama yapıldığında
04.12.2009 tarihinde ... alan adında davalıya ait hükümsüzlüğü talep edilen tasarımların dava dışı firmaya ait internet sitesinde yayımlandığı görülebildiğini, alan adının ilgili kısmının alıntılandığını, açıklanan nedenlerle bilirkişi raporunda dosyada yer alan tüm delillerin değerlendirilmemesini, bilirkişilerin keyfi olarak bazı delilleri değerlendirmesi, bazılarını değerlendirme dışı tutması, internet üzerinde yapılan arşiv araştırmasının yarım bırakılmış olması gibi sebeplerle somut olayı aydınlatmaktan uzak olması, hükme esas alınmasının mümkün olmaması nedeni ile alanında uzman yeni bir
heyetten yeniden rapor alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan 27/02/2020 tarihli Bilirkişi Raporuna karşı beyan dilekçesinde özetle; Bilirkişi Heyet Raporu'nda alanında uzman bilirkişilerin kanaatleri doğrultusunda ve kanaatlerini destekler nitelikteki Yargıtay kararları ve TPE Marka İnceleme Kılavuzu ışığında haksız davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyaya sunulan beyan ve itirazlar doğrultusunda "Dosyanın rapor sunan heyete tevdii ile davacı tarafın rapora yönelik itirazlarının değerlendirilmek suretiyle özellikle davalının davaya konu tasarımları tescil öncesi kullanıp kullanmadığı, bu kullanımların SMK hükümleri kapsamında hükümsüzlüğe sebebiyet verip vermeyeceği hususunda" tekrardan heyete tevdi olunmuş sunulan 08/02/2021 tarihli Bilirkişi Ek raporunda özetle; Dosya içerisinde bulunan taraf beyanlarının, delillerin, tescil belgelerinin, Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarının ve linklerin incelenmesi neticesinde ulaşılan tespitler ve teknik değerlendirme sonucunda; davacı tarafın dosya kapsamında bulunan delilleri özeltikle sunuları finkler nedeni ile davalı tarafa ait dava konusu olan ve hükümsüzlükleri talep edilen TPMK nezdinde tescilli, ...ve ... tescil numaralı tasarımların tasarım tescil başvuru tarihlerinden önce kullandığı, davalıya ait mezkur tasarımların tescil tarihleri itibariyle yenilik vasıflarının bulunmadığı, ... linkine bakıldığında videonun 23 Şubat 2013 tarihinde, ... isimli hesapta yayınlandığı, sunulan youtube linkinde ... isimli videonun 9 yıl önce yüklendiğinin yazdığı, ... Hinkine bakıldığında videonun 11 Ocak 2011 tarihinde, ... isimli hesapta yayınlandığı, youtube hesabında hakkında menüsünde ayrıntılar kısmında ... mail adresinin yazdığı, ... linkli ekran görüntüsünde görüldüğü üzere 07/10/2009 tarihinin olduğu, bu nedenden ötürü davalı tarafır hükümsüzlüğü talep edilen ... ve ... tescil numaralı tasarım tescil belgelerinin Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında hükümsüzlük koşullarının oluştuğu görüş ve kanaatini bildirdikleri anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından sunulan 22/02/2021 tarihli Bilirkişi Raporuna karşı beyan dilekçesinde özetle; beyanda bulundukları bilirkişi raporunda yer alan tespitlerin dosyada yer alan deliller ile davalı tarafın söz konusu tasarımları daha öncesinde kamuya sunduğuna ilişkin ikrar içeren beyanları dikkate alındığında 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve Yargıtay'ın güncel ve yerleşik içtihatları doğrultusunda söz konusu tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini, bilirkişi raporunda aleyhe olan hususları kabul etmemekle birlikte davalı tarafa ait tasarımların tescil tarihinden önce kamuya sunulmuş olduğu tespit edildiği, hükümsüzlük koşullarının oluştuğu kanaatine varıldığını, işbu kapsamda bilirkişi raporunda yer alan tespitlerin dosyada yer alan deliller ile davalı tarafın söz konusu tasarımları daha öncesinde kamuya sunduğuna ilişkin ikrar içeren beyanları dikkate alındığında davalarının kabulünü, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve Yargıtay'ın güncel ve yerleşik içtihatları doğrultusunda söz konusu tasarımların hükümsüzlüğünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan 09/03/2021 tarihli Bilirkişi Raporuna itiraz dilekçesinde özetle; Bilirkişi Heyeti ek raporunda, kök rapordaki hususlar tekrar edildikten sonra, ne olduğu dahi anlaşılamayan bir takım görüntüler ve linkler eklenerek, birdenbire ve hiçbir yasal dayanağı ve gerekçesi olmaksızın, kök raporun tam aksine olarak ve %100 değişimle müvekkili şirketin ...ve ... tescil numaralı tasarımların yenilik vasıfları bulunmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu şeklinde görüş bildirildiğini, ek bilirkişi raporunda, davacının sunduğu linklere aynen yer verildiği ancak bu linklerin ne ifade ettiğine dair hiçbir açıklama yapılmadığını, müvekkilinin tescilli kutu ve şişe tasarımları ile benzerliği bulunmayan bir takım silik görüntülerden, hükümsüzlük koşullarının oluştuğu sonucuna nasıl varıldığının anlaşılır olmadığını, ek bilirkişi raporunda link verildiğini tarih belirtilmediğini, tarih belirtilse dahi o anlaşılmayan fotoğrafların müvekkili tasarımları ile bir benzerliği olup olmadığının irdelenmediğini, kök raporun tam tersi rapor sunulduğunu bunun kabul edilemeyeceğini, ek bilirkişi raporunu, netice ve kanaat başlıklı 8. Maddesinde; güven hırdavat.net isimli internet sitesinde, davacı tarafın iddiasının aksine, 4.12.2009 tarihli kayıt kontrol edildiğinde davacı vekilinin belirttiği menü içerisinde ürün görülemediği, ürün görselinin 04.02.2021 tarihli haline bakıldığında ürün görselinin olduğu değerlendirmesi de yapıldığını, ek bilirkişi raporu ile kök bilirkişi raporu kendi içerisinde çelişkilidir bu hali ile hükme esas alınması mümkün olmadığını, bu sebeple yeni bir heyetten rapor alınmak suretiyle çelişkinin giderilmesi gerektiğini, 08.02.2021 tarihli ek bilirkişi raporuna itirazlarını çelişkinin giderilmesi için yeni bir heyetten rapor alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İş bu dava SMK hükümleri kapsamında açılmış tasarım hükümsüzlüğüne ilişkindir.
6769 sayılı SMK'da tescilli tasarımların korunma şartları belirlenmiştir.
Tasarım ve ürün; Madde 55- (1)Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Yenilik ve ayırt edicilik; Madde 56- (1)Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur. (4)Bir tasarımın aynısı; a)Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b)Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. (5)Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a)Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b)Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir. (6)Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır. Madde 57- (1)Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz. (2)Koruma talep edilen bir tasarım, BAŞVURU TARİHİNDEN VEYA RÜÇHAN TALEBİ VARSA RÜÇHAN TARİHİNDEN ÖNCEKİ ON İKİ AY İÇİNDE tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez. Madde 58- (1)Tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabilir. (2)Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır... Madde 59- (1)Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz. (2)Tescilsiz tasarım, sahibine birinci fıkrada belirtilen fiilleri engelleme hakkını sadece korunan tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması hâlinde verir. Korunan tasarımın kendi tasarımından önce kamuya sunulduğunu makul yollarla bilmesi mümkün olmayan bir tasarımcı tarafından bağımsız olarak yapılan tasarımın koruma kapsamındaki tasarımdan kopyalanmış olduğu kabul edilmez.
MADDE 77- (1)Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir: a)55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, ... başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse. b)Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse. c)Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise.... Madde 79- (1)Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin karar geçmişe etkili olup, tasarıma bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır. 2)Tasarım sahibinin ağır ihmali veya kötüniyetli hareket etmesinden zarar görenlerin tazminat talepleri saklı kalmak üzere, hükümsüzlüğün geçmişe dönük etkisi aşağıdaki durumları etkilemez: a)Hükümsüzlüğe karar verilmeden önce tasarımın sağladığı haklara tecavüz nedeniyle verilen kesinleşmiş ve uygulanmış kararlar. b)Hükümsüzlüğe karar verilmeden önce yapılmış ve uygulanmış sözleşmeler. (3)İkinci fıkranın (b) bendinde belirtilen sözleşme uyarınca ödenmiş bedelin hakkaniyet gereğince kısmen veya tamamen iadesi talep edilebilir. (4)Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş karar herkese karşı hüküm doğurur.
Rapordaki tespitlerde; sunulan linkler nedeni ile davalı tarafa ait dava konusu olan ve hükümsüzlükleri talep edilen TPMK nezdinde tescilli, ... ve ... tescil numaralı tasarımların tasarım tescil başvuru tarihlerinden önce kullandığı, .... linkine bakıldığında videonun 23 Şubat 2013 tarihinde, ... isimli hesapta yayınlandığı, ...linkinde bulunan ... isimli videonun 9 yıl önce yüklendiğinin yazdığı, ... linkine bakıldığında videonun 11 Ocak 2011 tarihinde, ...isimli hesapta yayınlandığı, youtube hesabında Hakkında menüsünde Ayrıntılar kısmında ...mail adresinin yazdığı,... linki ekran görüntüsünde görüldüğü üzere 07/10/2009 tarihinin olduğu tespit ve değerlendirmelerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı sunulan bilirkişi heyet raporları ve izahı yapılan mevzuat kapsamında kapsamında değerlendirildiğinde; davalıya ait ...no ile tescilli kutu ambalaj desen tasarımı ile ... no ile tescilli şişe tasarımlarının tescil tarihi itibarı ile yenilik vasfı taşımadığı, SMK 57/2 şartlarının da bulunmadığı anlaşılmakla sübut bulan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ ile,
Davalı adına TPMK adına ... no ile tescilli kutu ambalaj desen tasarımı ile ... no ile tescilli şişe tasarımlarının HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, SİCİLDEN TERKİNİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 80,70 TL karar harcının peşin yatırılan 35,90 TL'nin mahsubu ile bakiyesi 44,80 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan: bilirkişi ücreti ve posta gideri olmak üzere toplam 2.940,13 TL ve 77,00 TL harç (vh+peşin+başvuru) olmak üzere toplam 3.017,13 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen talepler yönünden hesaplanan 7.375,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep olması halinde taraflara İADESİNE,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.13/01/2022
Katip ... Hakim ...
¸ ¸