T.C.
İSTANBUL
2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/226 Esas
KARAR NO: 2021/254
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/07/2020
KARAR TARİHİ: 16/09/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesi ve aşamalarındaki beyanlarında özetle; davalı şirketin, unvanından da anlaşıldığı üzere sağlık sektöründe ticari faaliyet göstermekte olduğunu, davalının desen olarak adlandırdığı ... sıra no’lu tasarımın kullanım sırasında gerekli olan diğer bileşenler bulunmaksızın bir tür rezektör balonunun çizimini içerdiğini, rezektör balonunun trakea, soluk borusu, yemek borusu, idrar yolları, safra yolları gibi içi boş olan boru biçimli organlarda ve damarlarda görülen endoluminal- endobronşiyal tümöral lezyonların ve endovaskuler tıkanıklıkların tedavisinde kullanılan kateterlerin uç kısmına takılmakta olduğunu, bu tip rezektör balonların KOAH yani, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı tedavilerinde kullanıldığı da uzun yıllardır bilindiğini, ürünün işlevini, boru biçimli organların içerisine önce yerleştirilmesini, sonra şişirilmesi ve şişirilmiş balonun ileri geri hareket ettirilerek örneğin bir tümör gibi istenmeyen dokuların tıraşlanması şeklinde özetlenebileceğini, dava konusu 1 sıra numaralı tasarım da bu balonun organ içine uygulanması sırasında şişirilmiş halinin çizimi olduğunu, balon şekli ile balonun yüzeyinde yer alan ağın ters örgü şeklindeki yapısı tescil ile korunmak istendiğini, dava konusu 2 sıra no’lu tasarım ise balon yüzeyinde yer alan ağın ters örgü şeklindeki yapısını sadece örgü tekniği olarak gösteren bir çizim olduğunu, ... Sayılı tescilin konusu tasarımlar yeni ve ayırt edici nitelikte olmadığını davalı adına kayıtlı bulunan ... sayılı tescile konu 2 tasarımın da yenilik ve ayırt edicilik şartlarını haiz olmadığını, bu başvurudan yıllar önce 1 ve 2 sıra numaralı tasarımlar ile aynı görsel özelliklere sahip tasarımların 15.11.2012 yayın tarihli ... yayın numaralı ABD Patent başvurusunu, davalı şirket ortağı ...’nın 2009 yılının Nisan ayında yayınladığı “...”3 isimli makale ve 24 Aralık 2015 tarihinde YouTube üzerinden yayınlanan “...” isimli video ile 2017 yılında ... sitesi üzerinde yayınlanan görselleri ile Kamuya mal olmuş örgü deseni ile anlaşıldığını, ... yayın numaralı ABD Patent başvurusunun başvuru tarihi 13.05.2011 olup 15.11.2012 de yayın tarihi, söz konusu patent başvurusunun yayın tarihinin aynı zamanda patenin kamuya açılma tarihi olduğunu, Patent başvurusun kapsamındaki çizimler ile dava konusu tasarımların, hemen hemen aynı kabul edilecek görsel nitelikte olup tasarım hukuku açısından patent başvurusunun yayın tarihinin, tasarımların da kamuya sunulma tarihi olarak kabul edileceğini, bu durumda, üçüncü kişi tarafından 15.11.2012 tarihinde kamuya sunulan tasarımlar karşısında, 08.06.2018 başvuru tarihli dava konusu tasarımların yeni kabul edilmesinin mümkün olmadığını, 1 no’lu tasarımda balon yapısının kesik çizgiler içinde gösterilmiş her iki uçta balon ve kateterin bağlandığı bölümlerin kesik çizgilerin dışında bırakıldığını, tasarım hukuku bakımından tasarımların bu şekilde gösterilmesinden, kesik çizgilerin dışında kalan bölümlerin koruma kapsamına dâhil olmadığının anlaşıldığını, tescil kapsamında yer alan 2 no.lu tasarımın aslında en temel örgü biçimi olan düz-ters örgünün ilmek yapısını gösterdiğini, dava konusu 2 no.lu tasarımın, ters örgü ile oluşturan örüntünün farklı gri tonlarda verilmiş görüntüsü olduğunu, patent başvurusunda yer alan çizimin sadece siyah beyaz teknik ile yapılmışsa da bu çizim de ters örgü ile oluşturan örüntü içerdiğini, her iki şekilde ilmek yapısı ve ipliklerin örüntüyü meydana getirme şeklinin aynı olduğunu, dava konusu 1 ve 2 no.lu tasarımlar ile en temel örgü biçimi olan düz-ters örgünün koruma altına alınmak istendiğini, iplik, dokuma, desinatörlük, tekstil boyaları, tekstil desinatörlüğü hakkında ayrıntılı bilgilere yer verilen https://derstekstil.name.tr/ana-sayfa.html adresindeki web sitesinde temel örgü yapıları ve bunların çizimlerine ilişkin bilgilere yer verildiğini, Yargıtay kararlarında yapılan tespitler doğrultusunda somut olaya döndüğümüzde, rezektör balon, hastanın akciğeri içerisine sokulan bir kateterin ucunda yer alır ve sadece kullanım anında şişirildiğini, Rezektör balon, normal halde şişirilmemiş vaziyettedir zira öncelikle akciğerin içerisine girmesi ve sonrasında istenmeyen dokunun diğer tarafına geçmesi hedeflendiğini, Rezektör balon, istenmeyen dokunun diğer tarafına geçirildiğinde kateterin içerisinde bir lümenden akışkan verilerek şişirilir ve şişirildiğinde 1 no.lu tasarımdaki görüntü ortaya çıktığını, oysa bu ancak kateterin ve balonun hastanın akciğeri içerisine yerleştirilmesi sonrası gerçekleştiğini, bu durumda da kullanıcının rezektör balonu görmesi ve onun estetik değerlerinden etkilenmesi elbette ki mümkün olmadığını, davalı adına kayıtlı bulunan ...sayılı tescile konu 2 tasarımın da yenilik ve ayırt edicilik şartları ile SMK uyarınca aranan “birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda” olma şartını haiz olmaması nedeniyle davaya konu tasarımların hükümsüzlük şartları oluştuğunu belirtmiş ve davalarının kabul edilerek davalının yeni ve ayırt edici nitelikte olmayan ... sayılı tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini, hükümsüzlük talebi hakkında bir karar verilinceye kadar davalı adına kayıtlı ... sayılı tasarım tescilinin üçüncü kişilere devredilmesi ve davalının söz konusu belge üzerinde tasarruf haklarının kısıtlanması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek bu kararın Türk Marka Ve Patent Kurumu’na bildirilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davacı/karşı davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin dosyaya sunmuş olduğu cevap dilekçesi ve aşamalarındaki beyanlarında; Müvekkili şirketin sağlık alanında faaliyet gösteren bir firma olup her türlü hekimlik hizmetini veren, işyeri hekimliği, sportif hekimlik hizmetlerini iş yerlerinde ve hastanelerde yürüten alanında çok iyi bilinen itibar edilen bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin sahibi ...'nın koah, astım, bronşit, pnömoni, zatürre, plörezi tedavisi, pulmoner, hipertansiyon, plevral efüzyon, pnömotoraks tedavisi, hemotoraks, pulmoner emboli, mezotelyoma, intersitisyel akciğer hastalığı, amfizem tedavisi, kisthidatik, akciğer kanseri, bronşektazi, akciğer kanamaları, hemoptizi, tanısal bronkoskopi, uyku hastalıkları tanı ve tedavisi, uyku laboratuvarı, solunum fonksiyon testleri, alerjik deri testleri, uyku bozukluğu gibi hastalıkların tedavilerinde uzmanlaşmış dünyaca ünlü bir Türk hekimi olduğunu, dava konusu tasarımın ülkemiz topraklarının yetiştirmiş olduğu dünyaca ünlü, tıp alanında çığır açan ... tarafından yılların emeği ,zahmeti, çabası ile ortaya konulmuş yerli ve milli bir tasarım olduğunu, dava konusu tasarıma ait örgü yapısı tüm dünyada ilk kez müvekkili şirket sahibi ... tarafından bulunduğunu, izah edildiği üzere dava konusu tasarımın müvekkili şirket sahibi ...'nın yıllara sahibi tecrübesi sonucu ortaya konulan özgün bir tasarım olduğunu, davacı yanın dava dilekçesinde ... tarafından hazırlanan bir uzman görüşü olduğunu iddia etmekte ise de bu iddialarda Mahkeme'yi yanıltmaya yönelik olduğunu, ... isimli kişinin davacı yan vekilinin yanında çalışan bir çalışan olduğunu, müvekkilinin tasarımının yıllara sari çalışmasının bir ürünü olduğunu, davacı tarafın iddia ettiği hususların müvekkilinin tasarımı ile benzerlik veya yakınlık özelliği taşımadığını, davacı tarafça dosyaya sunulan patentlere ilişkin tasarımların gerek şekil gerekse işleyiş olarak dava konusu müvekkilinin tasarımı ile uzaktan yakından bir ilgisi bulunmadığını, davacı tarafın geçerli olup olunmadığı bilinmeyen, resmi bir makamın tasdikini veya onayını taşımayan ve patentin varlığı dahi bilinmeyen Amerika’da ki bir firmanın yerine kendini koyarak haksız ve hukuka aykırı bir şekilde tasarıma hükümsüzlük iddiasında bulunmakta ise de davacı yanca ileri sürülen iddiaların hiçbir delili ve belgesinin de asla bulunmadığını, müvekkilinin dava konusu tasarım ile ilgili yaptığı başvurunun TMPK inceleme uzmanları tarafından detaylı olarak re'sen incelenmiş olduğunu, araştırma raporlarına ve karşıt incelemelere göre değerlendirmeler yapılarak müvekkilinin tasarım hakkı kabul edildiğini, davacı ... Tic A.Ş. isimli firma tarafından müvekkilinin hak sahibi olduğu ... patent numaralı patente tecavüz edilmesi nedeniyle müvekkili tarafından dava dışı ... Tic A.Ş. aleyhinde ... 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İŞ sayılı dosyasından delil tespiti talebinde bulunulduğunu ve mahkeme'ce yapılan tespit ve bilirkişi incelemesi sonrasında huzurdaki davacı ... şirketi tarafından müvekkilinin patent hakkına tecavüz edildiğinin tespit olunduğunu, ayrıca karşı taraf ... aleyhine ikame edilen ...1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında ... tarafından müvekkilinin patent haklarının koruma kapsamına tecavüz edildiği hususunun ... tarafından defalarca ikrar edildiğini ve kabul edildiğini, davacı tarafın müvekkilinin patent hakkına yapmış olduğu tecavüzden ve tazminattan kurtulmak adına önce irtibat halinde olduğu ... isimli kişiye işbu davadaki aynı iddialar ile ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin... Esas sayılı davasını ikame ettirdiğini, daha sonra ise yine aynı iddialar ile ... 2. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin... Esas sayılı haksız ve hukuka aykırı davaları ikame ettiğini, davacı tarafça açılan ... 2. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına sunmuş olduğu haksız dava dilekçesinin ilk sayfasında dahi ... tarafından müvekkiline ait patentin koruma kapsamındaki ürünlerin hukuka aykırı bir şekilde üretildiğini, satışının, pazarlanmasının ve dağıtımın yapıldığının da açıkça kabul ve ikrar edildiğini, davacı tarafça haksız ve hukuka aykırı bir şekilde müvekkilinin tasarım hakkının İhtiyati Tedbir Kararı ile sınırlandırılmasını talep etmiş ise de işbu talebin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin patent hakkına tecavüz eden davacı ...'nin müvekkilinin yasadan kaynaklanan ve yılların emeği sonucu ortaya koymuş olduğu tasarım hakkından doğan yasal haklarını İhtiyati Tedbir kararı ile sınırlandırılmasının talep edilmesinin haksız, hukuka aykırı , kötü niyetli bir durum olduğunu, davacı ... aleyhinde müvekkilinin patentinin koruma kapsamındaki tıbbi medikal ürünün ... tarafından üretilmemesi, pazarlanmaması , satılmaması ve dağıtılmaması hakkında... 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından tesis edilen İhtiyati Tedbir kararı ile durdurulduğunu, karşı tarafın Mahkeme'ce tesis edilen İhtiyati Tedbir kararına dahi uyulmadığını, bu husus... 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş Sayılı dosyası bilirkişi raporu ile sabit olduğunu, davacı tarafın esasında işbu haksız talep ile esasında ...1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından tesis edilen İhtiyati Tedbir kararını bertaraf etmek istediğini belirtmiş olduğunu ve davacı tarafın doğruyu söyleme ve dürüst davranma yükümlülüğüne aykırı şekilde, haksız menfaat elde etmek ve Mahkemeyi yanıltma amaçlı gerçek dışı iddialarla, haksız hukuka aykırı ve kötü niyetli ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesini, kötü niyetli davacı tarafça açılan gerçek dışı iddialarla örülü, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini,argılama giderleri ve ücretin vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyada bildirilen tüm deliller toplanmış, TPMK kayıtları getirtilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmıştır.
Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarının incelenmesinde davaya konu...tescil numaralı çoklu tasarımların 32. Lokarno sınıf no da davalı şirket adına kayıtlı oldukları anlaşılmıştır.
Mahkememize sunulan 11/02/2021 tarihli heyet raporunda özetle; Dava konusu hükümsüzlüğü talep edilen davalı tarafa ait ... ve 2 numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 08.06.2018 tarihinden önce kamuya sunulduğu ve koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı yönünde görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin 02/03/2021 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyanında; Mahkememiz dosyası üzerinden görülen 26.11.2020 tarihli ön inceleme duruşmasında oluşturulan (4) no’lu ara karar kapsamında Patent Vekili ..., Endüstriyel Tasarım Uzmanı ..., Göğüs Hastalıkları Uzmanı ..., Bilişim Uzmanı ... ve Tıbbi Cihazlar Alanında Uzman ...'nin yer aldığı Bilirkişi Heyeti tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, “dava konusu hükümsüzlüğü talep edilen davalı tarafa ait ...ve 2 numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 08.06.2018 tarihinden önce kamuya sunulduğu ve koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı” yönünde görüş ve kanaate varıldığını, raporun davaya konu taleplerin haklılığını ortaya koymakta olduğunu, inceleme altına alınan belgelerin hükümsüzlük koşulunun oluştuğunun desteklendiğini, heyetin, öncelikle dava dilekçesinde yer verilen ... bağlantısı ile ... bağlantısının incelendiğini, bu inceleme neticesinde, söz konusu websitesi kayıtlarının “dışlanmış” ve ilgili ... paylaşımının “gizli” olduğu bilgisine ulaşıldığını, bu doğrultuda, raporun 7. Sayfasında Hizmet ve Servis Sağlayıcı ve/veya Sosyal Ağ Sağlayıcıları farklı ve yabancı menşeili gerçek veya tüzel kişilikler olduğu değerlendirilen işletmecilerin, bulunamayan içerikler için “gizli” olduğu veya “hariçlendiği” gibi bildirimlerle içeriğe erişim sağlamıyor olmaları, içeriklerin geçmişte var olduğu ve doğal olmayan yöntemlerle (işletmeci dışı talep veya girişimle) içeriklere erişimin engellenmiş olabileceği” yönünde kanaat bildirdiklerini, bu tespit ve değerlendirme ile dava tarihi itibariyle erişilebilen ve 27.02.2020 tarihli dilekçe ekinde sunulan ... bağlantısındaki videonun olağan dışı yollardan erişime kapatıldığını, yine dava dilekçesi EK 6 olarak dayanılan ve dosyaya bu ad altında sunulan site görsellerinden, dava tarihi itibariyle ... sitesine erişiminin mümkün iken daha sonradan bu sitenin kapatılmış ve olağan dışı yollardan arşiv kayıtlarının silinmiş olduğu, bu tespitin, site sahipleri olan ve videoyu paylaşan taraf olan davalı şirketin, davadaki haklılıklarını ispatını engelleme gayesiyle hareket etmekte olduğuna işaret ettiğini, heyet ardından, davaya konu tasarım belgesi karşısında, 13 Mayıs 2011 başvuru, 21 Kasım 2014 yayın tarihli ... numaralı Amerikan Patent belgesi ve 2009 yılının Nisan ayında yayınlanan “...” isimli makaleyi incelemeye aldığını, raporun 9. sayfasında, makaledeki görseller ile tescil belgesine konu görsellerin karşılaştırılmasında, tasarımları oluşturan bütün öğelerin benzer biçim ve oranda olduğunu ve tasarımlar arasında bulunan farkın mesh ağın kalınlığı olup bu farkın küçük ayrıntı olarak algılanmakta olduğuna ve tasarımlara ayırt edici nitelik katmadığını ve bu nedenle belgelerde yer alan görseller ile davaya konu tasarım tescili arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları sonucuna varıldığını, raporun 10. sayfasında, patent belgesindeki görseller ile tescil belgesine konu görsellerin karşılaştırılmasında, tasarımlarda yer alan ilmeklerin gerek yapısal gerekse tasarımın gösterilmesi bakımından ayniyet derecesinde benzer olduğunu, tasarımlar arasında bulunan farkın ilmek detayının üst ve alt sırasının patent belgesinde yer alan görselde kesilmiş ve beyaz renkte olduğunu ve bu farkın küçük ayrıntı olarak algılandığı ve tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığının değerlendirmesinin yapıldığını, yine aynı sayfada, medikal açıdan yapılan değerlendirmede, her iki ürünün de compliant yapıda balon üzerinde mesh yapıdan oluştuğunu ve patent belgesinde yer alan görselden tescile konu ürünün de aynı şekilde balonu şişirmek için pulse ayarlanabilir dışarıdan balon ucuna bağlanan bir cihazla şişirilip indirilmek suretiyle kullanılabilir olması yönünden de aynı olduğunu ve davaya konu tasarım tescili ile patent belgesinde yer alan görsel arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı ve bu sebep ile benzer olarak algılandıkları yönünde değerlendirme yapıldığını, dosyada yer alan ... (Makina Yük. Müh. Türk & Avrupa Patent Vekili) tarafından hazırlanmış olan 02.06.2020 tarihli Uzman Görüşünde de, dosya üzerinden tanzim edilen Bilirkişi Raporuna paralel olarak, ... yayın numaralı ABD Patent belgesinde yer alan çizimlerin, davaya konu tasarımın sadece ayırt edicilik değil, yenilikten de yoksun olduğunu ortaya koyduğu yönünde görüş ve kanaate varıldığını, Patent Vekili ..., Endüstriyel Tasarım Uzmanı ..., Göğüs Hastalıkları Uzmanı ..., Bilişim Uzmanı ... ve Tıbbi Cihazlar Alanında Uzman ...'nin yer aldığı Bilirkişi Heyeti tarafından yapılan incelemenin Tasarım Hukukunun aradığı hükümsüzlük incelemesine uygun bir inceleme olduğunu ve yine dosyada yer alan 02.06.2020 tarihli Uzman Görüşünde de benzer bir inceleme yer aldığı göz önünde bulundurulup, temin edilen Bilirkişi Heyet Raporunun, hükme elverişli değerlendirmeler içerdiğinden bahisle, raporda yer verilen değerlendirme doğrultusunda, davaya konu ... sayılı tasarım tescil belgesinin yenilik ve ayırt edicilik özelliğini haiz olmaması nedeniyle hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini, davanın kabul edilerek, yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davalı vekilinin 26/02/2021 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyanında; Bilirkişi raporunun ağır hatalı , haksız ve hukuka açıkça aykırı olduğunu, asla nazara alınmaması gerektiğini, bilirkişi raporunda müvekkili şirkete ait ...tasarım numaralı tasarım ile ... numaralı tasarımın karşılaştırılması yapılmış ise de davacı yanın haksız dilekçesinde ve delil listesinde ... numaralı tasarımdan asla bahsedilmemesi sebebiyle bilirkişi tarafından bu yönde bir inceleme yapılması usul bakımdan yerinde olmadığını esas bakımından da bilirkişinin incelemelerinin de ağır hatalar içerdiğini, davacı tarafça iddia konusu olmayan ... numaralı tasarıma ait hususların bilirkişi raporunda yer verilmiş olmasının talebe bağlılık ilkesine, iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağına aykırı bir durum teşkil ettiğini, bilirkişinin talebe bağlılık ilkesine aykırı yaptığı incelemenin usul bakımından yerinde olmadığını, bu yönde bir talep olsa dahi yapılan incelemenin ağır hatalı , haksız ve hukuka aykırı olduğunu, ağır hatalar içeren bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, müvekkili şirkete ait ... tasarım numaralı tasarımlar ile bilirkişi raporunda bahsi geçen ... numaralı tasarımın asla birbirine benzemediğini, davaya konu her iki tasarım arasında büyük farklılıkların mevcut olduğunu, birbirinden çok farklı olduklarını, müvekkile ait tasarımların arasındaki boşlukların geometrik şekli ile görünüşü ve oluşturdukları geometrik şekillerin bütün görseldeki izlenimi ... numaralı tasarımdan tamamen farklı olduğunu, Müvekkiline ait tasarımların yenilik ve ayırt edici özelliklere sahip olduğunu, ... tasarım numaralı tasarımların ayırt edici ve yenilik özelliğine sahip olduğu ilk bakışta anlaşılmasına rağmen bu hususların bilirkişi raporunda adeta görmezlikten gelinmesi ve müvekkili şirket aleyhine ağır hatalı rapor oluşturulmasının inanılır bir durum olmadığını, müvekkiline ait tasarımların yenilik ve ayırt edici olduğuna dair özelliklerin gün gibi ortada olmasına rağmen bilirkişiler tarafından hiç değinilmediğini, Ağır hatalar içeren bilirkişi raporunun nazara alınması hukuken mümkün olmadığını, müvekkillerinin bilirkişi heyetinin tarafsız ve objektif olmadığı kanaatini taşıdıklarını, İzah edilen nedenlerden dolayı bilirkişi raporunun ağır hatalı, haksız, hukuka aykırı olup denetime elverişli bir rapor olmadığını, bilirkişi heyetinin raporunun dosyadan uzaklaştırılmasına karar verilerek yeni bir bilirkişi heyetinden yeni bir rapor alınmasına karar verilmesini, bilirkişi raporunun dosya kapsamına, hukuka açıkça aykırı, ağır hatalı, eksik ve denetlenebilir olmaktan uzak olduğunu Yargıtay kararlarına da açıkça aykırı olduğunu, bilirkişilerin tarafsız ve objektif olmadığından bilirkişilere hiçbir ödeme yapılmamasını ve bilirkişi listesinden çıkarılmalarını bunun için komisyona yazılı bildirimde bulunulmasını, bilirkişi raporunda müvekkili aleyhine düzenlenen tüm hususlara en geniş manada açıkça itiraz ettiklerini, bu bakımdan yazılı delillere ve Yargıtay kararlarına ve somut verilere dayanan haklı ve samimi itirazlarları nedeniyle başkaca bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmesini, davanın reddi ile yargılama gideri ile ücreti vekaletin de davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Dava, 6769 sayılı SMK hükümleri kapsamında açılmış davalıya ait ... tescil numaralı endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü talebine ilişkindir.
6769 sayılı SMK'da tescilli tasarımların korunma şartları belirlenmiştir. Tasarım ve ürün; Madde 55- (1)Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Yenilik ve ayırt edicilik; Madde 56- (1)Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur. (4)Bir tasarımın aynısı; a)Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b)Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. (5)Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a)Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b)Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir. (6)Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır. Madde 57- (1)Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz. (2)Koruma talep edilen bir tasarım, BAŞVURU TARİHİNDEN VEYA RÜÇHAN TALEBİ VARSA RÜÇHAN TARİHİNDEN ÖNCEKİ ON İKİ AY İÇİNDE tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez. Madde 58- (1)Tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabilir. (2)Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır... Madde 59- (1)Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz. (2)Tescilsiz tasarım, sahibine birinci fıkrada belirtilen fiilleri engelleme hakkını sadece korunan tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması hâlinde verir. Korunan tasarımın kendi tasarımından önce kamuya sunulduğunu makul yollarla bilmesi mümkün olmayan bir tasarımcı tarafından bağımsız olarak yapılan tasarımın koruma kapsamındaki tasarımdan kopyalanmış olduğu kabul edilmez. MADDE 77- (1)Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir: a)55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, ... başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse. b)Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse. c)Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise.... Madde 79- (1)Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin karar geçmişe etkili olup, tasarıma bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır. 2)Tasarım sahibinin ağır ihmali veya kötüniyetli hareket etmesinden zarar görenlerin tazminat talepleri saklı kalmak üzere, hükümsüzlüğün geçmişe dönük etkisi aşağıdaki durumları etkilemez: a)Hükümsüzlüğe karar verilmeden önce tasarımın sağladığı haklara tecavüz nedeniyle verilen kesinleşmiş ve uygulanmış kararlar. b)Hükümsüzlüğe karar verilmeden önce yapılmış ve uygulanmış sözleşmeler. (3)İkinci fıkranın (b) bendinde belirtilen sözleşme uyarınca ödenmiş bedelin hakkaniyet gereğince kısmen veya tamamen iadesi talep edilebilir. (4)Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş karar herkese karşı hüküm doğurur.
Bu bağlamda bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilecektir .
Bir tasarımın önceki bir tasarımla aynı kabul edilmesi İçin birebir ayniyet göstermesi gerekli değildir. Birbiri ile karşılaştırılan iki tasarımın sadece küçük ayrıntılarda farklılık göstermesi halinde de iki tasarımın aynı olduğu kabul edilir. Şayet farklılık mevcut bir tasarım esas alınarak yapılmış, mevcut tasarımın bir versiyonu niteliğinde ise ve mevcut tasarımla aynı olmayı ortadan kaldırmıyorsa yenilik söz konusu olmaz .
Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.
SMK m.56/f.6 gereği ayırt edici nitelik incelemesini gerçekleştirecek olan bilgilenmiş kullanıcı, bu değerlendirme sırasında "tasarımcının o tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesini" de dikkate almalıdır. Bu bağlamda seçenek özgürlüğü derecesinin yüksek olduğu ürünlerde küçük farklılıklar tasarımlara ayırt edici nitelik kazandıramazken, seçenek özgürlüğünün dar olduğu ürünlerde küçük farklılıklar ayırt edici nitelik için yeterli görülebilir. Ayrıca ayırt edicilik İncelemesinde tasarımcının ürüne ilişkin uymak mecburiyetinde kalacağı teknik zorunlulukların da (ör. tasarımın işlevini görebilmesi için belirli bir şekil ve boyutta olmasını gerektirecek teknik zorunlulukların) dikkate alınması şarttır.
Tüm dosya kapsamı sunulan bilirkişi heyet raporu ve izahı yapılan mevzuat kapsamında kapsamında değerlendirildiğinde; davalıya ait ... no ile tescilli ( 1-2.1 nolu çoklu desen ) tasarımlarının tescillerinin başvuru tarihi olan 08.06.2018 tarihinden önce kamuya sunulduğu, raporda ayrıntıları değerlendirilen patent belgelerinde yer alan görseller arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, benzer olarak algılandığı şu hale göre koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı hükümsüzlük şartlarının oluştuğu anlaşılmakla davacının sübut bulan hükümsüzlük davasının kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davalı adına TPMK nezdinde ... no ile tescilli ( 1-2.1 nolu çoklu desen ) tasarımlarının hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 59,30-TL karar harcının peşin yatırılan 54,40-TL'den mahsubu ile kalan 4,90-TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı vekili yararına hesap olunan 5.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan: 13.000,00 TL bilirkişi ücreti, 70,75 TL posta gideri ile olmak üzere toplam 108,80-TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 13.179,55-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafça yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.16/09/2021
Katip ...
¸
Hakim ...
¸