T.C.
İSTANBUL
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/400
KARAR NO: 2020/478
DAVA: Marka Hakkına Tecavüzün Tespiti, Önlenmesi, Durdurulması
DAVA TARİHİ: 19/12/2019
KARAR TARİHİ: 17/12/2020
Mahkememizde görülmekte bulunan marka hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ve aşamalardaki beyanlarında özetle; 1971 yılında kurulan müvekkilinin peynir üretim ve satış işi ile iştigal eden, her yıl büyüyerek peynircilik ve süt ürünleri piyasasında önemli bir yer edinmiş, peynirde marka ürün yaratmış, Türkiye'nin en tanınmış gıda kuruluşlarından biri olduğunu, müvekkili şirket tarafından üretilen klasik ezine (inek-koyun-keçi) peyniri ve kaşar peynirinin piyasanın en iyi peyniri olarak bilindiğini ve bu ürünlerin büyük marketler ile lüks şarküterilerde satıldığını, müvekkili şirketin "..." markası adı altında çeşitli peynir ve süt ürünleri üretip satışını gerçekleştirdiğini, "..." ana markası dışında "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "..." gibi çeşitli isim ve şekiller altında toplam 98 tescilli markalı ürünü olduğunu, şirket unvanını markasal olarak da kullandığını, markalarının tanınmış marka statüsünde olduğunu, davalı şirketin müvekkilinin ticari merkezinin bulunduğu ve Gıda Toptancılarının bulunduğu ..., ... adresinde kurulduğunu, davalı şirketin esas itibariyle peynir alım, satımı ve ticareti yapmakta olduğunu, davalı şirketin kötü niyetli kurulduğunu ve kötü niyetle ticaret unvanını tescil ettirdiğini, taraflar arasında geçmişte peynir ürünleri ticareti yapıldığını, bu ticari ilişkinin 2019 yılının Eylül ayına kadar devam ettiğini, hemen sonrasında davalı şirketin kurulmasının tesadüf olmadığını, davalının müvekkilinin piyasadaki ticari itibarını bilerek, bundan kötü niyetle haksız olarak menfaat sağlamak amacıyla hareket ettiğini, davalı şirketin bu haksız eylemine son vermesi için noter kanalıyla müvekkili tarafından ihtarname gönderildiğini, ancak davalının bu konuda hiçbir harekette bulunmadığını, aksine tecavüz teşkil eden eylemlerini arttırdığını, davalı şirketin ticaret unvanındaki "..." ibaresinin ayırt edici olmadığını, doğrudan müvekkili şirket ile bağlantılı olduğu algısını uyandırdığını iddia ederek, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla, müvekkili şirket unvan ve markasına yapılan tecavüzün tespitine, önlenmesine, durdurulmasına, kaldırılmasına, müvekkiline ait tescilli markaların kullanıldığı basılı ürünlerin toplatılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ve aşamalardaki beyanlarında özetle; müvekkilinin kullandığı ... Şirketi adının bir ticari unvan olup marka olmadığını, davacı yanın ticari unvanlarının müvekkilinin unvanından tamamen farklı olup tek ortak yanın "..." kelimesi olduğunu, bu kelimenin herkes tarafından kullanıldığını, yaptıkları araştırmaya göre sadece İstanbul'da ticari unvanlarında "..." kelimesini kullanan 73 adet firma olduğunun tespit edildiğini, bunların birçoğunun da gıda alanında faaliyet gösterdiğini, bir kelime dışındaki tüm unsurların farklı olmasına rağmen bunun marka hakkına tecavüz oluşturduğu iddiasının ancak bir kötü niyetin olduğunu gösterdiğini, davacının bu talebiyle "..." kelimesinin gerek ticari unvan gerekse herhangi bir ticari marka olarak kullanılmasını yasaklamak istediğini, davacının ... kelimesini tekeline almak istediğini, davacının markalarının arasında bile ayırt edici herhangi bir özelliği olmadığını, markanın üçüncü kişilere karşı korunmasını talep etmekte hukuki bir yararının bulunmadığını, müvekkilinin ... kelimesini sadece ticari unvanında kullandığını, müvekkilinin iş yerinde tabelası olmadığını ve ambalajlama da yapmadığını, dava konusu kelimenin sadece ticari unvanda geçtiğini ve başkaca herhangi bir yerde kullanılmadığını, sadece kesilen faturalarda geçtiğini, faturaların tüketici tarafından bilinmesi veya ticari faaliyette bulunduğu müşterileri tarafından fatura kesilmeden önce bilinmesinin mümkün olmadığını, müvekkili firmanın davacının iddia ettiği gibi sadece peynir alım satımı ile değil tüm gıda malzemeleri alanında ticari faaliyette bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyada taraflarca bildirilen tüm deliller toplanmış, TPMK kayıtları getirtilmiştir.
Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarının incelenmesinde, ...tescil nolu "... " ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 07/03/2019 tarihinde tescil edildiği,... tescil nolu "..." ibareli markanın 29 ve 35.sınıf emtialarında 22/11/2017 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29 ve 35.sınıf emtialarında 05/09/2017 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 16/06/2015 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29 ve 35.sınıf emtialarında 11/08/2014 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29 ve 35.sınıf emtialarında 10/11/2014 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..., ..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 19/11/2013 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 16/01/2014 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29 ve 35.sınıf emtialarında 23/10/2014 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 26/03/2013 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtialarında 26/03/2013 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 12/04/2013 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 12/04/2013 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 12/04/2013 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "...." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 06/02/2015 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 14/01/2015 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 19/12/2013 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 18/10/2011 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 10/10/2011 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 14/06/2011 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 10/10/2011 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 06/08/2012 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05 ve 29.sınıf emtialarında 14/03/2011 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05 ve 29.sınıf emtialarında 15/03/2011 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05 ve 29.sınıf emtialarında 28/12/2011 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05 ve 29.sınıf emtialarında 21/12/2010 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05 ve 29.sınıf emtialarında 28/12/2011 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05 ve 29.sınıf emtialarında 18/05/2010 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05 ve 29.sınıf emtialarında 18/05/2010 tarihinde tescil edildiği,... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 04/09/2009 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05 ve 29.sınıf emtialarında 22/10/2009 tarihinde tescil edildiği,... tescil nolu "..." ibareli markanın 05 ve 29.sınıf emtialarında 28/12/2019 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 22/10/2009 tarihinde tescil edildiği,... tescil nolu "..." ibareli markanın 05 ve 29.sınıf emtialarında 22/10/2009 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 22/10/2009 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 15/04/2009 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 15/04/2009 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05 ve 29.sınıf emtialarında 03/07/2009 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05 ve 29.sınıf emtialarında 03/07/2009 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05, 29, 30, 31, 32, 33 ve 35.sınıf emtialarında 20/08/2009 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29, 30, 31, 32, 33 ve 35.sınıf emtialarında 13/02/2009 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05 ve 29.sınıf emtialarında 13/02/2009 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05 ve 29.sınıf emtialarında 13/02/2009 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 23/02/2010 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 32.sınıf emtiasında 14/05/2009 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05 ve 29.sınıf emtialarında 30/09/2009 tarihinde tescil edildiği,... tescil nolu "..." ibareli markanın 14/01/2009 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 14/09/2009 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 15/02/2010 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 19/06/2008 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05 ve 29.sınıf emtialarında 23/06/2008 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 30/01/2009 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 14/04/2008 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 14/04/2008 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 30/01/2009 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 14/04/2008 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 06/02/2009 tarihinde tescil edildiği, ...tescil nolu "..." ibareli markanın 32.sınıf emtiasında 13/02/2007 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05, 29, 30, 31, 32 ve 35.sınıf emtialarında 04/07/2006 tarihinde tescil edildiği, 2005/24318 tescil nolu "..." ibareli markanın 05, 29, 30, 31, 32 ve 35. Sınıf emtialarında 22/08/2006 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 32.sınıf emtiasında 22/08/2006 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 32 ve 33.sınıf emtialarında 20/09/2006 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 16/06/2006 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 04/04/2007 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 27/04/2006 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 16/06/2006 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 18/07/2006 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markının 29.sınıf emtiasında 16/06/2006 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 13/06/2007 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29 ve 30.sınıf emtialarında 01/03/2006 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29 ve 30.sınıf emtialarında 07/04/2006 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 05/04/2006 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında 05/04/2006 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05, 29 ve 30.sınıf emtialarında 10/05/2005 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05, 29 ve 30.sınıf emtialarında 10/04/2007 tarihinde tescil edildiği,... tescil nolu "..." ibareli markanın 05, 29, 30 ve 35.sınıf emtialarında 25/04/2007 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 05, 29, 30 ve 35.sınıf emtialarında 09/08/2006 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu "..." ibareli markanın 01/04/1997 tarihinde tescil edildiği ve ... adına kayıtlı oldukları anlaşılmıştır.
... başvuru nolu "..." ibareli markanın 29 ve 30.sınıf emtialarında, ... başvuru nolu "..." ibareli markanın 29 ve 30.sınıf emtialarında, ... başvuru nolu "..." ibareli markanın 29 ve 30.sınıf emtialarında, ... başvuru nolu "..." ibareli markanın 29 ve 30.sınıf emtialarında, ...başvuru nolu "..." ibareli markanın 29 ve 30.sınıf emtialarında, ... başvuru nolu "..." ibareli markanın 29 ve 30.sınıf emtialarında, ... başvuru nolu "..." ibareli markanın 29 ve 30.sınıf emtialarında, ... başvuru nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtialarında, ... başvuru nolu "..." ibareli markanın 29 ve 30.sınıf emtialarında, ... başvuru nolu "..." ibareli markanın 29 ve 30 sınıf emtialarında, ... başvuru nolu "..." ibareli markanın 29 ve 30.sınıf emtialarında, ... başvuru nolu "..." ibareli markanın 29 ve 30.sınıf emtialarında yapılan başvurudan feragat edildiği ve başvuruların ... adına yapıldıkları anlaşılmıştır.
... adına, ... başvuru nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında yapılan başvurunun müddet aşamasında kaldığı anlaşılmıştır.
... nolu "..." ibareli markanın 29 ve 35.sınıf emtialarında yapılan, ... nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında yapılan, ... nolu "..." ibareli markanın 29.sınıf emtiasında yapılan, ... nolu "..." ibareli markanın 29 ve 32.sınıf emtialarında yapılan, ... nolu "..." ibareli markanın 35.sınıf emtiasında yapılan başvuruların reddedildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında görülmekte olan ... 1 ATM'nin ... esas sayılı dosyası dosya içerisine alınmış; incelendiğinde 03/04/2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda "... unvanlı şirketin 29/04/1986 tarihinde ana sözleşmesinin tescil edildiği, şirket amacının her türlü gıda maddelerinin üretimi toptan ve parekende alımı satımı ithalat ve ihracatı yapmak olduğu, davalı ... İnş. San. ve Tic. Ltd Şti'nin ticaret unvanının klavuz unsuru olan ... ibaresini ticaret unvanında ayırt edici olarak kullandığı, aynı zamanda beyaz zemin üzerine kırmızı el üzerinde kırmızı kaşe altında ... ve yine kırmızı dikkat çekici olarak yer aldığı, davalının ticaret unvanındaki ... ibaresinin dikkat çekici esas unsur olarak kullandığı, unvanın klavuz unsurunun devamındaki diğer kelimelerin dikkat çekmediği, davalının ... sicil no ile 08/10/2019 tarihinde tescil edildiği, kurucularının Nurgül emeksiz olduğu, şirketin amacının her türlü gıda maddelerinin üretimi toptan ve parekende alım satımı ithalat ve ihracını yapmak olduğu, her iki taraf kullanımları mukayese edildiğinde ticaret unvanlarındaki klavuz kelimenin ... kelimesi olduğu, her iki tarafın aynı alanda ticari faaliyet göstermesi, ile sunulan hizmetlerin orta düzeydeki tüketiciye hitap ettiği, dolayısıyla davalı tarafında sonradan yaptığı kullanımlar nedeniyle tüketiciler nezdinde iltibasın oluşabileceği, TTK 54 vd maddeleri uyarınca haksız rekabetin oluştuğu, davacının unvanın terkini talebinin yerinde olduğu" yönünde değerlendirmelerde bulunulduğu anlaşılmıştır.
Dava, 6769 sayılı SMK hükümleri uyarınca açılmış marka hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, kaldırılması talebine ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nın "USUL EKONOMİSİ İLKESİ" başlıklı Madde 30-"(1) Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür." hükmüne amirdir.
Davalının kullanımlarına ilişkin ... 1 ATM'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden yapılan tespitler dikkate alındığında tekrardan bilirkişi incelemesinin esasa etkili olmayacağına kanaat getirilmiş, usul ekonomisi gözetilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın dosya kapsamı ve mevzuat hükümleri kapsamında gerekli değerlendirme mahkememizce yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Markaya Tecavüz iddiası yönünden;
6769 sayılı SMK'nın 7. Maddesine göre;
(1)Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir. Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir.
(2)Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır: a)Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması. b)Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması. c)Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması.
(3)Aşağıda belirtilen durumlar, işaretin ticaret alanında kullanılması hâlinde, ikinci fıkra hükmü uyarınca yasaklanabilir: a)İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması. b)İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi. c)İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi. ç)İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması. d)İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması. e)İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması. f)İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması.
(4)Markanın sahibine sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayım tarihi itibarıyla hüküm ifade eder. Ancak marka başvurusunun Bültende yayımlanmasından sonra gerçekleşen ve marka tescilinin ilan edilmiş olması hâlinde yasaklanması söz konusu olabilecek fiiller nedeniyle başvuru sahibi, tazminat davası açmaya yetkilidir. Mahkeme, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayımlanmasından önce karar veremez.
(5)Marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının aşağıda belirtilen biçimlerde kullanılmasını engelleyemez: a)Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi. b)Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması. c)Özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hâllerde kullanılması.
6769 sayılı Kanunun 29. maddesinde marka hakkına tecavüz sayılan fiiller sayılmıştır. Bunlar Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7. maddede belirtilen biçimlerde kullanmak, marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak, marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek halleridir.
Kanunun 149.maddesinde "Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a)Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b)Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c)Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç)Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. d)Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması. e)(d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması f)Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d)bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası. g)Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
SMK m. 29/1-a atfıyla uygulanacak olan SMK m, 7/2- b'ye göre tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tesdili maıkanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması, marka hakkına tecavüz niteliği taşıyacaktır. Yine SMK m. 7/2-c'ye göre ise tanınmış marka söz konusu olduğunda, tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması, aynı sınıfta olup olmadığına bakılmaksızın marka hakkına tecavüz fiili teşkil edecektir.
Bu nokta da her ne kadar haksız rekabete yönelik taleplere ilişkin ... 1. ATM de dava açılmış ise de uyuşmalığın değerlendirlmesi yönünden TTK hükümlerinin ele alınması da gerekmektedir.
6102 sayılı TTK'nın 54 vd maddeleri Haksız Rekabete ilişkindir. Madde 54- "(1)Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. (2)Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." hükümlerine amridir. Yine TTK Madde 55- (1)Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır: a)Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar ve özellikle;.... Madde 56'da "Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse; a)Fiilin haksız olup olmadığının tespitini, b)Haksız rekabetin men'ini, c)Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, d)Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini, e)Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini isteyebileceği düzenlenmiş kararların ilanının talep edebileceği öngörülmüştür.
TTK hükümlerinden de anlaşılacağı üzere başkasının haklı olarak kullandığı tanıtıcı işaretlerle kullanmak veyahut iltibasa meydan verecek eylemlerde kullanmak haksız rekabet olarak nitelendirilmiştir.
Tacirin ticari hayatı ile ilgili olarak yaptığı işlerde diğer şahıslardan daha çok "özen göstermesi" gerektiği kabul edilmektedir. Tacir devamlı olarak yaptığı işlerle ilgili mevzuatı, ne yapması gerekeceğini tacir olmayan şahıslardan daha iyi bilir ve bilmek zorundadır. Tacirin bilmek zorunda olduğu şeylerin başında ticari hayatı için gerekli olan kanun hükümleri, ticari hayatın gerekleri ve teamülleri ile ticari örf ve adet gelir. Bu bağlamda, başvuru sahiplerinin tacir olması durumunda T.T.K. M.18/f.2 uyarınca "basiretli bir tacir gibi" hareket etme yükümü altında oldukları kabul edilmektedir. Fakat; bu yükümlülüğün çok katı ve sert değerlendirilmemesi her somut olayın özelliğine göre incelenmesi gerekmektedir.
Yukarıda izah olunan 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümleri uyarınca Türk Patent Enstitüsü (TPE) nezdinde tescilli bir marka sahibi ya da daha önce tescil başvurusunda bulunarak tescil talebi bakımından öncelik hakkı elde eden kişi, kural olarak markasının aynı veya benzer markalar ve/veya hizmetler için başkası tarafından marka olarak tescil ettirilmesine veya kullanılmasına engel olabilir.
Tescilli bir markanın, sahibinin izni olmaksızın kullanılması veya o markayı taşıyan mal ve hizmetlerin, tecavüzün bilinmesine rağmen pazarlanması, stoklanması, satış için teklif edilmesi, ihracı, ithali ya da tecavüzün bilinmesine rağmen o malların nereden sağlandığının bildirilmesinden kaçınılması, tecavüz olarak tanımlanmıştır (Tekinalp, Ü.: Fikrî Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2012, s. 491).
Ticaret unvanı ise tacirlerin ticari işletmeleriyle ilgili işlemleri yaparken kullandıkları isimdir. Bu yönüyle ticaret unvanı bir taciri diğer tacirlerden ayırt etmeye yarayan tanıtma vasıtasıdır. Ticaret unvanını sadece tacirler kullanabilir; tacir olmayan kişi (esnaf) ticaret unvanı kullanamaz.
Ticaret unvanları ek ve kök/esas/çekirdek unsurlardan oluşur. Anonim şirket, limited şirket ve kooperatiflerin unvanının çekirdek kısmı, işletme konusu ile şirket türünü gösteren ibareden oluşur.
Dava tarihi itibariyle somut olaya uygulanması gereken 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 42. maddesine göre; tacir, işletmenin açıldığı günden itibaren on beş gün içerisinde ticari işletmesini ve seçtiği ticaret unvanını işletme merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve ilan ettirmek mecburiyetindedir. Ayrıca tacir, seçtiği ve usulüne uygun olarak tescil ettirdiği ticaret unvanını ticari işletmesiyle ilgili işlemleri yaparken kullanmak zorundadır. Ticaret unvanı “çekirdek” ve “ek” olmak üzere iki kısımdan oluşur. Ticaret unvanında “çekirdek” kısmı zorunlu olmasına rağmen, “ek” kullanılması kural olarak zorunlu değildir. Bununla birlikte, ticaret unvanı, “çekirdek” yanında “ek” de ihtiva ediyorsa bir bütün hâlinde korunur (Arkan, S.:Ticari İşletme Hukuku, Ankara, 2018, s. 278).
SMK öncesi marka sahibinin sonradan tescil edilmiş bir unvanın terkini talebinin açık bir dayanağı bulunmamakla birlikte bu unvanın markasal kullanımının ispatı halinde markaya tecavüzün oluşacağı aksi takdirde yasa gereği ticaret unvanını kullanmanın doğrudan markaya tecavüz ve haksız rekabet olarak kabulünün mümkün olmadığı yargı karalarımızda yerleşik hale gelmiştir.
Yine eskiden beri tescilli bir markanın sahibi olan işletme ile markayı oluşturan çekirdek unsuru içeren ticaret unvanı nedeniyle işletmeler arasında karışıklık ihtimali nedeniyle potansiyel alıcıların bildikleri markayı üreten işletmenin malı zannederek, sonradan tescil ettirilen ticaret unvanını taşıyan işletmenin malını talep etmeleri nedeniyle TTK m. 57 anlamında bir iltibas tehlikesi doğduğu için, markadan dolayı ticaret unvanının terkini söz konusu olabilecektir (Çolak, U.:Türk Marka Hukuku, Oniki Levha Yayıncılık).
SMK sonrası 7/3-e kapsamında tescilli ticaret unvanı kullanımının nasıl değerlendirileceği hususunda tam bir netlik olmamakla birlikte işaretin ticaret unvanında kullanılmasının mal ve hizmetleri ayırd etme amacına yönelik olmaması yani kullanımın markasal değil ticaret sicilinde olduğu gibi birebir unvan kullanımı niteliğinde olması daha da açıkçası mal üzerine konulmaması veya o marka ile hizmet sunulmaması ve mal veya hizmet ile hedef tüketici kitlesi arasında bir bağlantı kurulmaması markanın fonksiyonlarından birine zarar verilmemesi halinde ihlal oluşturmayabilir. ( Çolak, U.:Türk Marka Hukuku, Oniki Levha Yayıncılık, )
Ticaret unvanlarının benzer olup olmadığı incelenirken -markaların benzerlik karşılaştırılmasından farklı olarak- ticaret unvanlarının aynı veya benzer faaliyet alanlarında tescil edilip edilmediğine bakılmaz. Çünkü ticaret unvanının sicilden terkinini talep etme hakkı iltibasa değil, tescile dayalı öncelikli hak sahipliğinden doğmaktadır. Yargıtay kararlarında da bu hususa vurgu yapılmıştır: "Ticaret unvanının korunmasında, tescilli unvanın varlığı ve önceliği asıl ve yeterli olup, ayrıca işletmelerin faaliyet sahalarının aynı olması zorunluluğu aranmamaktadır."
Somut olaya dönüldüğünde;
... 1 ATM'nin ... esas sayılı dosyasına sunulan rapordaki tespitler de dikkate alındığında; "... ŞTİ ...ve ... unvanlı şirketin 29/04/1986 tarihinde ana sözleşmesinin tescil edildiği, şirket amacının her türlü gıda maddelerinin üretimi toptan ve parekende alımı satımı ithalat ve ihracatı yapmak olduğu, davalı ... Tic. LTD ŞTİ nin ticaret unvanının klavuz unsuru olan ... ibaresini ticaret unvanında ayırt edici olarak kullandığı, aynı zamanda beyaz zemin üzerine kırmızı el üzerinde kırmızı kaşe altında ... harfi ve yine kırmızı dikkat çekici olarak yer aldığı, davalının ticaret unvanındaki ... ibaresinin dikkat çekici esas unsur olarak kullandığı, unvanın klavuz unsurunun devamındaki diğer kelimelerin dikkat çekmediği, davalının ...sicil no ile 08/10/2019 tarihinde tescil edildiği, kurucularının ... olduğu, şirketin amacının her türlü gıda maddelerinin üretimi toptan ve parekende alım satımı ithalat ve ihracını yapmak olduğu, her iki taraf kullanımları mukayese edildiğinde ticaret unvanlarındaki klavuz kelimenin ... kelimesi olduğu, her iki tarafın aynı alanda ticari faaliyet göstermesi, ile sunulan hizmetlerin orta düzeydeki tüketiciye hitap ettiği, dolayısıyla davalı tarafında sonradan yaptığı kullanımlar nedeniyle tüketiciler nezdinde iltibasın oluşabileceği.." şu hale göre davalının davacıya ait markalarının esas olan "..." ibaresini ticaret unvanında kullanmasının izahı yapılan SMK 7/3-e kapsamında markaya tecavüz teskil ettiği, kurumsal ibaresinin davacıyla bağ ve bağlantısı bulunduğu intibaı uyandıracağı izahtan vareste olmakla davalının davacı ile aynı bölgede faaliyet gösterdiği, davalının da ikrarında olduğu üzere davalı şirket yetkilisinin eşinin davacıyla ticari ilişki içerisinde bulunduğu, her ne kadar şirket yetkilisinin eşi olan ...'in iş ve eylemlerinin davalı şirkete yüklenemeyeceği kabul olunsa bile davalı firmanın davacı firmadan haberdar olduğunun kabulünün gerektiği, basiretli tacir olarak iltibas yaratacak ünvan seçmesi gerekirken davacıya ait ticaret unvanı ve markayla bağlantı sonucu doğuracağı aşikar olan ticaret unvanını seçip kullanmakta kötü niyetli olduğu, aynı ibarenin başka firmalarca kullanılmasının savunma gerekçesi olarak ileri süremeyeceği sonucuna ulaşılmış davalının seçmiş ve kullanmakta olduğu ticaret unvanının SMK 7/3-e kapsamında markaya tecavüz teşkil ettiği sonucuna ulaşılmakla davacının sübut bulan markaya tecavüze dayalı taleplerinin kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ ile, davalı kullanımlarının davacıya ait tescilli markaya tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, ortadan kaldırılmasına, bu kapsamda "..." ibaresini içeren davalı kullanımlarının önlenmesine, bu ibareyi içeren ve markasal nitelikte kullanım teşkil eden basılı ambalajların sökülmesine, aksi takdirde tümden imhasına,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 54,40 TL karar harcından peşin yatırılan 44,40 TL'nin mahsubu ile kalan 10,00 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen talepler yönünden 5.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan: 117,50 TL posta gideri ve 88,80 TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 206,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/12/2020
Katip ...
¸
Hakim ...
¸
Bu belge 5070 sayılı elektronik imza kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır