T.C.
İSTANBUL
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/306
KARAR NO: 2019/288
DAVA: Hak mahrumiyeti kararının iptali
DAVA TARİHİ: 18/06/2018
KARAR TARİHİ: 27/06/2019
Mahkememizde görülmekte bulunan hak mahrumiyeti kararının iptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinlin 2010 yılı Haziran'ında ... Yönetim Kurulu Üyesi olarak seçildiğini, 2010 yılından itibaren 4 dönem üst üste seçildiği ... Yönetim Kurulu üyeliği görevine Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın ... sayılı, ... tarihli ve ... sayılı Bakan oluru ile tedbiren işten el çektirilmesine karar verildiğini, bu karar ile ... Yönetim Kurulu'nun tedbiren işten el çektirildiğini, akabinde Bakanlık kararı ile ... Genel Kurulu tarafından seçilmiş ... Haysiyet Kuruluna da işten el çektirildiğini,ve yerine yeni üyelerden oluşan Haysiyet Kurulu oluşturulduğunu, yeni Haysiyet Kurulu ve Yönetim Kurulu'nun ...'ın Olağan-Olağanüstü Genel Kurulu öncesi üyelerin ... Genel Kurulu'na katılmalarını engellemek için üye disiplin yönergesinde yer alan çeşitli yaptırımları uygulamaya koyduğunu ve bu uygulamalar kapsamınad müvekkiline mevzuata ve hakkaniyete aykırı bir şekilde hak mahrumiyeti, kınama, üyelikten çıkarma cezaları verdiğini, ... Haysiyet Kurulu'nun müvekkiline vermiş olduğu ... tarih ... evrak kayıt numaralı hak mahrumiyeti yaptırımının hukuka aykırı olduğunu, müvekkiline ... tarafından gönderilen ... 16.Noterliği ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile sözlü ve yazılı savunmasını sunabileceğinin ihtar edildiğini, ancak ihtarname ve eklerinde müvekkilinin sadece sosyal medyada paylaştığı ifadelerinin ve medyada çıkan haberlerin ekran çıktılarına yer verildiğini, bu paylaşımların hangi bölümünde ve neresinde ... Üye Disiplin Yönegesi'nde belirtilen yaptırımlara aykırı davrandığına ilişkin hiçbir açıklamada bulunmaksızın savunmasının istenildiğini, kendisine istinat edilen suçu bilmeden yazılı veya sözlü savunma yapması mümkün olmadığı için ... Haysiyet Kurulu'na herhangi bir savunma yapamadığını, müvekkilinin yaptığı paylaşımlarda ... yararlarını zedeleyici, ... Divan Kurulu, Yönetim Kurulu ve diğer Üst Kurul üyelerine ilişkin olumsuz, tahkir edici beyan ve hakaret bulunmadığını, paylaşımlarının eleştiri mahiyetinde olduğunu ve doğrudan bir şahsı kastetmediğini, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından atanan geçici yönetim kurulunun kararı doğrultusunda ... Olağan ve Olağanüstü Genel Kurulu'nun 31052018 tarihinde yapıldığını, Genel Kurul neticesinde müvekkilinin yönetim kurulu üyesi seçildiğini, bu üyelik devam ederken hak mahrumiyeti cezasının devam etmesinin müvekkilinin üzerinde bir zan oluşturduğunu, bu cezanın ileride telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğurmaması için tedbiren durdulumasını ve ... Haysiyet Kurulu'nun ... tarih ... evrak kayıt numaralı hukuka aykırı hak mahrumiyeti kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davacının ... Yönetim Kurulu kararı ile Haysiyet Kurulu'na sevk edildiğini, yapılan kovuşturma neticesinde dosya kapsamındaki belgeler dikkate alınarak Haysiyet Kurulu'nca 11.05.2018 tarihinde, sevk maddesi nedeni ile, ... Üye Disiplin Yönergesinin 7/b maddesi uyarınca davacı hakkında hak mahrumiyeti cezası verilmesine karar verildiğini, kurulca verilen kararın davacıya tebliğ edildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Dava, ... Haysiyet Kurulu'nun vermiş olduğu hak mahrumiyeti kararının iptaline ilişkindir.
Dosyada tarafların bildirdiği deliller toplanmış, davacının ... Haysiyet Kuruluna sevkine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile ... Haysiyet Kurulu'nun ... tarih ... sayılı toplantı tutanağının incelenmesinde,
... Yönetim Kurulu'nun... tarihli, ... sayılı kararı kapsamında, kurula gönderilen ... üyelerinden ... ile ilgili "Sosyal medyada ..., ... Yönetim Kurulu, ... Yönetim Kurulu Üyeleri aleyhine ifadeleri yer alan, ...'ın ... Kurulu'na sevk edildiği,
"Dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler değerlendirilmiş, Hukuk görüşü alınmış ve okunmuş olup, konunun incelenmesi tamamlanmıştır. Sosyal medyada ... Yönetim Kurulu'na ve dolayısı ile ... Tüzel Kişiliği'ne yönelik ağza alınmayacak derecede ağır hakaret, küfür ve tehdit içeren yazısı nedeni ile, ... Üye Disiplin Yönergesi'nin 7'nci maddesinin "b" bendi (Basın-yayın organları, internet veya sosyal medya (twitter, facebook vb.) aracılığıyla ... yararlarını zedeleyici, ... Divan Kurulu Yönetim Kurulu ve diğer üst kurul üyeleri hakkında olumsuz, tahkir edici beyanlarda ve hakarette bulunmak) uyarınca HAK MAHRUMİYETİ cezası verilmesine oy birliği ile karar verilmiştir." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
... Hukuk Birimi tarafından, ... Haysiyet Kurulu'na sunulan ... tarih ve ... sayılı Hukuki Görüşte "Dosya içeriğindeki sosyal medya paylaşımları nedeniyle Üye Disiplin Yönergesinin 8/d maddesinin uygulanlması halinde, bu durumun ... aleyhine kararlara neden olabileceği,
Üye Disiplin Yönergesi'nin 7/b maddesinin uygulanması açısından yapılacak değerlendirmede ise her bir sosyal medya paylaşımları incelenip, içeriğindeki ifadeler için II/2 altındaki soruların değerlendirilmesi dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği "kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili sunduğu 24.06.2019 tarihli dilekçesinde, ... 11.İdare Mahkemesinin 2018/525 esas, 2019/425 karar sayılı ve 22/02/2019 tarihli kararı ile ... Birliği'ne Kültür ve Turizm Bakanlığının ... sayılı, 05/03/2018 tarihli ve ... sayılı bakan olurlu, tedbiren işten el çektirilmesi kararı ile ilgili işlemlerin iptal edildiğini, bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Haysiyet kurulunca alınan kararın değerlendirilmesi yönünden ilgili mevzuatın irdelenmesi gerek ve zorunludur.
... Meslek Birliği Haysiyet Kurulu Yönergesi Bölüm II'de , Haysiyet Kurulunun Çalışma Esasları düzenlenmiş olup buna göre;
"MADDE 4. Haysiyet Kurulu, Genel Kurulca asıl üyeler arasından iki yıl için gizli oy ile seçilen beş üyeden oluşur. Ayrıca, asıl üye sayısınca yedek üye seçilir. Kurul seçimi izleyen üç gün içinde asıl üyeler arasından bir başkan seçer.
Haysiyet Kurulu, Yönetim Kurulunun talebi üzerine Disiplin Yönergesi hükümlerini uygulamak üzere üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Tayin edilen toplantı gününde üyelerden biri toplantıya katılmadığı takdirde mazeretini yazılı olarak bildirmek zorundadır. Kurul üye tam sayısının salt çoğunluğu ile karar alır.
"Haysiyet Kurulunun Görevleri" madde 5 te düzenlenmiş olup buna göre; a) ...’a kayıtlı üyeler hakkında Üye Disiplin Yönergesinde öngörülen yaptırımı uygulama ve disiplin cezası vermek, b) Fikir ve Sanat Eseri sahipleri ile komşu hak sahipleri meslek birlikleri ve Federasyonları hakkında Tüzük’te ve ... Tüzüğünde öngörülen hallerde üyelikten çıkarma cezası ile Disiplin Yönergesinde öngörülen cezaları vermek.
"Konunun İntikali Ve Ön Soruşturma" madde 6 da düzenlenmiş olup; Disiplin yaptırımı uygulanmasını gerektiren bir durumun oluşumu üzerine ya Genel Sekreterlik gerekli ön hazırlıkları yaparak konuyu Yönetim Kurulu’nun bilgisine sunar ya da böyle bir ön hazırlığa gerek olmaksızın haricen edindiği bilgi üzerine Yönetim Kurulu konunun önemini dikkate alarak gerekli kanıtları geciktirmeksizin toplatır ve düzenlenen inceleme dosyasının Haysiyet Kurulu’na sunulmasını kararlaştırır.
"Haysiyet Kurulunun Çalışma Yöntemi" madde 7 de düzenlenmiş olup; Haysiyet Kurulu, Yönetim Kurulu’nun kararı üzerine toplanır. Haysiyet Kurulu, çalışmalarına, önce ilgili üyeye tebliğ tarihinden başlamak üzere, en fazla yedi günlük bir süre tanıyarak yazılı savunmasını talep etmek suretiyle başlar. Üye savunmasını bizzat Kurul toplantısına katılarak da yapabilir. Hakkında ceza istenilen üye, tanık dinletme, ayrıca belge sunma veya soruşturma belgelerini tetkik etme veya bir avukat marifetiyle de tetkik ettirme, hakkını kullanabilir.
Haysiyet Kurulu, kendisine intikal eden inceleme talebi üzerine yaptığı ilk toplantı tarihinden itibaren bir ay zarfında karar vermekle yükümlüdür. Kurul yürütülen soruşturma hakkında en fazla 3 defa toplantı yapacak olup, gerekli görülen hallerde kurul başkanının yazılı talebi ile bir toplantı daha yapabilir.
Kurul, incelenen konunun özelliklerini göz önünde bulundurarak, Genel Sekreterlik Hukuk İşleri Bölümü’nden görüş talep edebilir, Kurul kararlarında çekimser oy kullanılmaz. Kararlar üye tam sayısının salt çoğunlu ile alınır. Alınan karar, gereği yapılmak üzere Yönetim Kurulu Başkanlığına gönderilir. Uyarı, kınama, hak mahrumiyeti ve üyelikten çıkarma kararları, üyeye elden ya da noter marifetiyle tebliğ edilir. Noter marifetiyle yapılacak tebligat üyenin ...’da kayıtlı adresine yapılır.
Haysiyet Kurulu Kararlarına karşı hukuk yollarına başvurulabilir. Haysiyet Kurulu kararının üyeye tebliğinden itibaren bir aylık süre içerisinde, üye tarafından karara karşı yargıya müracaat edildiğinin ...’a bildirilmemesi halinde karar, ... nezdinde kesinleşmiş kabul edilerek gerekli işlemler yapılır.
"Haysiyet Kurulu Kararlarında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar" madde 8'e göre Sayılanlarla sınırlı olmamak üzere Haysiyet Kurulu Kararlarında;
1-Üyenin savunması alınıp, konu ile ilgili tüm bilgi ve belgeler toplanmadan önce fiile ilişkin kanaat belirtir nitelikli bir karar almamakla,
2-Disiplin suçunun oluşup oluşmadığı ile ilgili olmayan değerlendirilmelerde bulunmamakla,
3-Ceza tayini sırasında ilgili fıkralarda öngörülen fiil ve hallerin tam olarak oluşup oluşmadığının irdelemekle yükümlüdür.
... Meslek Birliği Üye Disiplin Yönergesi Bölüm II'de , Yaptırımlar öngörülmüş olup buna göre (MADDE 4.) Bu Yönerge ile ... üyeleri hakkında hatalı veya kusurlu bazı fiilleri dolayısıyla uygulanabilecek yaptırımlar ile yaptırım uygulanacak fiiller aşağıda öngörülmüştür: a) Uyarı, b) Kınama, c) Hak mahrumiyeti, d) Üyelikten çıkarma.
Aynı fiil birden fazla ceza fıkrası kapsamında ele alınıp ayrı ayrı ceza tayini yoluna gidilemez. Üyeye fiiline karşılık gelen en üst yaptırım uygulanır. Haysiyet Kurulu Kararı, üyeye yazılı olarak bildirilir.
"UYARI" yaptırımı MADDE 5 te düzenlenmiş olup buna göre ; "... üyelerine, aşağıda belirtilen hallerde uyarı yaptırımı uygulanır. Uyarı gerektiren fiiller ve haller şunlardır: a) Geçerli bir mazereti olmaksızın ... tarafından yapılan duyurulara cevap vermemek, istenilen bilgi ve belgeleri zamanında iletmemek, yapılan çağrılara riayet etmemek; b) İletişim bilgilerinde (adres, telefon, e-mail vb.) olabilecek değişiklikleri talep edilen süre içinde ...’a göndermemek, c) ...’dan kendisi hakkında ayrıcalıklı bir uygulama beklentisi içinde olmak ve beklentisini gerçekleştirmek için kişiler üzerinden faaliyetlerde bulunmak. d) Üyelik aidatının ödemesini yazılı bildirime (mektup, e-mail, gsm hatlarına sms vb.) rağmen nedensiz olarak 60 günden daha fazla geciktirmek, e) ... yararlarını zedeleyici söz ve davranışlarda bulunmak, f) Usulsüz şikâyet veya başvurularda bulunmak, g) Genel Sekreterlik’te yürütülmekte olan iş ve işlemlerle ilgili olarak Yönetim Kurulu üyeleri veya diğer üyelerin aracılığından yararlanma girişiminde bulunmak, h) ... çalışanlarının hizmetlerini engelleyici hal ve davranışlarda bulunmak.
"KINAMA" yaptırımı MADDE 6 da düzenlenmiş olup buna göre; "... üyelerine, aşağıda belirtilen hallerde kınama yaptırımı uygulanır. İlgili Haysiyet Kurulu kararı, üyeye yazılı olarak bildirilir. Kınama gerektiren fiiller ve haller şunlardır: a) Kendisine 5. madde gereği yapılan yazılı uyarıya rağmen, uyarı konusu fiil veya halleri sürdürmek, b) ... Genel Kurulları ve ...’ın tüm çalışma mahallerinde huzur, sükûn ve çalışma düzenini engelleyici tutum ve davranışlar içinde olmak, ... çalışanları veya diğer üyeler hakkında yüze karşı veya gıyapta hakaret, tahkir edici sözler sarf etmek, genel ahlak ve edep dışı davranışlarda bulunmak, c) Uyarı cezasına rağmen, geçerli bir mazereti olmaksızın 30 gün içinde ... aidatını ödememek. d) Kusurlu davranmak suretiyle ... aleyhine yargı yollarına başvurulmasına sebebiyet vermek, e) ...’a ait araç, gereç, eşya ve benzeri malzemelere kusurlu davranışlarıyla zarar vermek, (bu takdirde zarar ayrıca rayiç bedel üzerinden tazmin ettirilir) f) Uyarı cezası almasına rağmen, geçerli bir mazereti olmaksızın 30 gün içinde ... tarafından yapılan duyurulara cevap vermemek, istenilen bilgi ve belgeleri zamanında iletmemek, yapılan çağrılara riayet etmemek;
"HAK MAHRUMİYETİ" yaptırımı MADDE 7 de düzenlenmiş olup buna göre; Hak mahrumiyeti cezası, aşağıda sayılan fiiller ve hallerin gerçekleşmesi durumunda Haysiyet Kurulu’nca kararlaştırılır. Aşağıda yazılı fiilleri işleyen asıl ve yararlanan üyeler, mali hak dağıtımları dışındaki tüm haklardan, cezanın kesinleştiği tarihten itibaren 4 yıl süresince mahrum kalır. a) Son 4 yıl içinde birden fazla kınama cezası almak, b) Basın-yayın organları, internet veya sosyal medya (twitter, facebook vb.) aracılığıyla ... yararlarını zedeleyici, ... divan kurulu Yönetim Kurulu ve diğer üst kurul üyeleri hakkında olumsuz, tahkir edici beyanlarda ve hakarette bulunmak, c) Üyenin beyanı ya da ... Teknik Bilim Kurulu kararıyla veya kesinleşmiş bir yargı kararıyla sabit olmak şartıyla, ...’a sunduğu bildirimlerde kasden yanıltıcı bilgilere yer vermek ve/veya yanıltıcı beyanlarda bulunmak ve dolayısıyla bundan haksız kazanç elde etmek.
"ÜYELİKTEN ÇIKARMA" yaptırımı MADDE 8 de düzenlenmiş olup buna göre; Üyelikten çıkarma cezası, aşağıda sayılan fiiller ve hallerin gerçekleşmesi durumunda, Haysiyet Kurulu’nca kararlaştırılır. a)Kasıtlı eylem ve söylemleriyle ...’ın çalışmasına, amaçlarını gerçekleştirmesine engel olmak, b)Yetki belgesine aykırı davranışlarını, yazılı uyarıya rağmen sürdürmek, c) Asıl üyeler yönünden, özür bildirmeksizin ve yazılı uyarıya rağmen arka arkaya üç genel kurul toplantısına katılmamak, d) ... Yönetim Kurulu, Denetleme Kurulu ile Haysiyet Kurulu tarafından, ... tüzel kişiliğine karşı Türk Ceza Kanununda öngörülen fiillerden birinin işlendiği hususunun tespit edilmesi.
Madde 9 a göre; ...’a kayıtlı üyeler hakkında bu Yönerge’de öngörülen yaptırım uygulama ve disiplin cezası verme yetkisi ... Haysiyet Kuruluna aittir.
Tüm dosya kapsamı ve sunulan deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının ... yönetim kurulunun 24.04.2018 tarih ve 1016/9 sayılı Kararı ile "Sosyal medyada ..., ... Yönetim Kurulu, ... Yönetim Kurulu Üyeleri aleyhindeki ifadeleri" nedeniyle ... Haysiyet Kurulu'na sevk olunduğu, Haysiyet Kurulunun ... tarih ... sayılı kararı ile "Sosyal medyada ... Yönetim Kurulu'na ve dolayısı ile ... Tüzel Kişiliği'ne yönelik ağza alınmayacak derecede ağır hakaret, küfür ve tehdit içeren yazısı nedeni ile, ... Üye Disiplin Yönergesi'nin 7'nci maddesinin "b" bendi (Basın-yayın organları, internet veya sosyal medya (twitter, facebook vb.) aracılığıyla ... yararlarını zedeleyici, ... Divan Kurulu Yönetim Kurulu ve diğer üst kurul üyeleri hakkında olumsuz, tahkir edici beyanlarda ve hakarette bulunmak) gereği davacı hakkında hak mahrumiyeti cezası verilmiş ise de; yukarıda izahı yapılan mevzuat kapsamında ilgili karar değerlendirildiğinde; hukuk biriminden alınan görüşte de açıkça belirtildiği üzere sosyal medya paylaşımlarının eleştiri sınırını aşıp aşmadığı, ağır eleştiri sınırında olup olmadığı, ağır eleştiri sınırında kabul edilse dahi kurum ve göz önünde olan kişilerin bu eleştirilere hoşgörü göstermesinin gerekip gerekmediği, paylaşımların gerçek mağdurunun kim olduğu, bu mağduriyetlerden kaynaklı ...'a bildirimde bulunulup bulunulmadığı hususlarının tartışılmadığı, davacı paylaşımları incelendiğinde ... yönetimde çıkan yönetimsel sorunlar nedeniyle Bakanlığın müdahalesine varan süreçte ilgili paylaşımların şahıslara yönelik ağır eleştiri niteliğinde olduğu, bir kısmında haber vs paylaşmak suretiyle genel değerlendirmelerde bulunulduğu, doğrudan ...'ı hedef alan ifade bulunmadığı, uzun süre davalı meslek örgütü yönetiminde yer aldığı dikkate alındığında paylaşımlarının ağır eleştiri olarak kabulünün gerektiği, bir an için disiplin cezası gerektiren fiilin bulunduğu ve şartların oluştuğunun kabulü halinde dahi yukarıda izahı yapılan "Haysiyet Kurulu Kararlarında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar" başlıklı madde 8/3 'e göre haysiyet kurulunun kararında "ceza tayini sırasında ilgili fıkralarda öngörülen fiil ve hallerin tam olarak oluşup oluşmadığının irdelemekle yükümlü" olmasına ve hukuk görüşünde bu hususun belirtilmesine rağmen, kararda herhangi bir irdeleme yapılmaksızın genel ifadelerle cezanın verildiği, esasen hangi paylaşımın ihlal oluşturduğu ve hangi paylaşımdan ceza verildiğinin karardan anlaşılamadığı, Haysiyet kurulu yönergesindeki çalışma usullerinin yerine getirilmediği bu yönüyle de ilgili kararın sakat olduğu anlaşılmakla davacının sübut bulan davasının kabulü ile davacı hakkında verilen ... Haysiyet Kurulunun ... tarih ... evrak kayıt nolu hak mahrumiyet kararının iptaline karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ ile, davacı hakkında verilen ... Haysiyet Kurulunun ... tarih ... evrak kayıt nolu hak mahrumiyeti cezası verilmesine ilişki kararının İPTALİNE,
2-Alınması gerekli 44,40 TL karar harcından peşin yatırılan 35,90 TL'nin mahsubu ile kalan 8,50 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan: 76,00 TL posta gideri ile 71,80 TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 147,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 3.931,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/06/2019
Katip ...
¸
Hakim ...
¸
Bu belge 5070 sayılı elektronik imza kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır