T.C.
İSTANBUL
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/359
KARAR NO: 2019/317
DAVA: Fikir Ve Sanat Eseri
DAVA TARİHİ: 06/01/2006
KARAR TARİHİ: 12/07/2019
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekilinin dava dilekçesinde özetle;“davalılardan ... LTD.ŞTİ nin tüm mali hakları davacılara ait olan ... adlı belgesel filmin Ağustos 2005 tarihi itibariyle VCD ve DVD formatında çoğaltarak piyasaya sürdüğünü DVD formatında belgeselin tamamının paket olarak 67 TL, VCD formatındaki belgeselin ise 9 bölüme ayrılarak 9 VCD halinde ve her biri 7,5 ar TL den toplam 67.50 TL bedel ile satışa sunulduğunu diğer davalı ...'nün de davalı ... ile birlikte hareket ettiğini haksız eylemi birlikte gerçekleştirdiklerini, oysa davalıların bu belgesel üzerinde hiçbir mali haklarının bulunmadığı, davacılardan ... ın yaptığı belgesellerin haber programlarının ve diğer programların çok talep gördüğünü, 12 Eylül 1999 tarihinde televizyonda yayınlanmaya başlayan ve haftada bir olmak üzere 12/09/1999 -12/11/1999 tarihleri arasında televizyonda yayınlanan ... isimli belgeselinde birinci dereceden ... ın bağımsız düşüncesinin, yaratıcı çaba ve doğrudan katkısının ürünü olan bir eser olduğunu bu eserin ... – ... ismi ile tanındığını FSEK 11. maddede yazılı karineninde eser sahibinin ... olduğunu gösterdiğini, bu belgeselin ...'ın hususiyetini taşıyan sinema eseri türünden bir eser olduğunu, bu eser meydana getirilirken ... ın yetkilisi ve büyük ortağı olduğu diğer davacı ... A.Ş nin personel ve ekipman aracılığı ile gerçekleştirildiğini, üçüncü kişilerden de bazı hizmetlerin satın alındığını, dava dışı ... ve ... Yayıncılık Sanayi ve Ticaret A.Ş ile sözleşmeler yapıldığını ... şirketi ile yapılan sözleşmenin Borçlar Kanununun 355. maddesinden tanımlanan bir istisna akti niteliğinde olduğu, sözleşme gereği üstlenilen işin yapıldığını ve ücretinde ödendiğini sözleşmeye göre ... Şirketinin belgesel üzerinde hiçbir mülkiyet ve telif hakkının bulunmadığını ayrıca bu şirketin belgesel ile ilgili hiçbir görüntüyü VHS kopyaları ile alamayacağını ve başka bir amaçla kullanamayacağını, ... Şirketinin sadece verdiği hizmet karşılığında ücreti alarak işi teslim edeceğini, sözleşme bedelinin ise satıştan elde edilecek karın %10 u olduğunu, davalılardan ... nün ise, ... Şirketi ile yapılan sözleşme gereği üstlendiği hizmetin bir kısmının yerine getirilmesinde, ... tarafından görevlendirilmiş ve belgeselde bu şirket adına çalışmış bir kimse olduğunu, ... Şirketinin ya da ... nün ... ile ilgili herhangi bir mali hakkının bulunmadığını ... nün FSEK 11. maddedeki karineden yararlanmasının söz konusu olmadığını, ... ile yapılan sözleşme ile bu kişinin ... isimli belgeselin araştırma, söyleşi ve metin yazımı işinde çalışmasının kararlaştırıldığını, ... nın ... şirket elemanı ... ile birlikte gerçekleştirdiği çalışmalar sonucunda oluşturduğu metinlerin, ... tarafından seçilerek, eklemeler ve çıkarmalar yapılarak yeniden düzenlenerek kendi tarz ve üslubuna göre kaleme alındığını ve belgeselde yer verilen haline kavuşturulduğunu, belgeseldeki sunum metinlerinin yazımının da ... tarafından kaleme alındığını, ... ın metin yazımına, çekimlerine, söyleşilerine, montajına gerek bizzat gerekse ... elemanlarına verdiği talimatlar aracılığı ile her aşamasında katıldığını, yön verdiğini, eseri hem şekil hem içerik olarak tamamen kendisinin oluşturduğunu, belgeselin her karesinin nasıl olması gerektiğini kendisinin planladığını, karar verdiğini bir bölümünün sadece kendisinin, bir bölümünü ise ... Şirketi, ..., ... ve ... nin katkılarını alarak yine kendisinin yaptığını böylece ortaya çıkan eserin ... ın hususiyetini taşıyan tam bir ... belgeseli olduğunu, ... ın ismi ile yayınlandığını FSEK 11. maddesine göre de eser sahibinin ... olduğunu eserin mali haklarına ise ... ile birlikte ... A.Ş ye ait olduğunu, belgeselin tamamlanarak ... Televizyon şirketine teslim edildiğini ve televizyonda yayınlandığını, davalıların, davacıların izni ve haberi olmadan belgeseli çoğaltarak satışa sunma eylemlerinin, işleme, çoğaltma ve yayma mali haklarını ihlal ettiğini ayrıca VCD ve DVD lerle birlikte müşteriye sunulan ...-... biçimindeki yazıda ... ın ..., ... ve ... üçlemesi düşüncesini ve altı yapısını oluşturduğu, ... tasarımını yapanın, tuğlaları üst üste koyanın ve çatıyı örtenin de ... olduğu iddia edilerek ... ın manevi haklarının ihlal edildiğini, bu yazıda eserin meydana getirilişi ve eserin sahibi konusunda gerçeğe aykırı bilgilerin verildiğini, ortalama bir okuyucunun bu yazıyı okuduğunda ... ile ... ın sadece düşünceyi oluşturmaktan ve basit bir sunuculuk yapmaktan ibaret olduğunu sanacağının, ... nün bu yazı ile esere sahip çıktığını ... ın ise sadece sunucu imiş gibi yansıtıldığını, belgeselin Orijinal Jeneriğinde belgeselin adının hemen altında ... yazmasına rağmen CD-DVD kapağında değişiklik yapılarak ... yazılmak suretiyle ... manevi haklarının bir kez daha ihlal edildiğini, belgeselin davacılar tarafından çoğaltılıp DVD-VCD olarak satışa sunulması için sözleşme yapılması halinde en az 300.000 amerikan doları istenebileceğini zira bu belgeselin sadece televizyon gösterimi için ... şirketi ile 150.000 amerikan dolarına anlaşma yapıldığını, FSEK 68. madde gereğince 3 kat hesabı ile 900.000 amerikan doları mali hak bedelinden şimdilik 50.000 amerikan dolarının ödeme günündeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Efektif Satış kuru üzerinden Türk lirası karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinin talep ettiklerini,” iddia ile ... filminin eser sahibinin ... olduğunun tespitini, şimdilik 50.000 amerikan doları mali hak bedelinin ödeme günündeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Efektif Satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının Ağustos 2005 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarınca ABD dolarına uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile eşit oranda davacılara ödenmesinin, vaki tecavüzün ref' ini ve men' ini, satışa sunulmuş olan veya davalıların elinde bulunan VCD ve DVD lerin toplatılarak zapt edilmesini, davalıların, davacıların manevi haklarını ihlal ettiklerinin tespitini verilecek kararın gazetede ilanını talep ve dava etmiştir.
Davalılardan ... şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin belgesel film üzerinde hak sahipliği ile ilgili eser işletme belgesini inceleyerek ve ayrıca senaryo ... , besteci ... yönetmen ... nün noter aracılığı ile ... şirketine verdikleri rıza ve muvaffakat belgelerini de görerek ... şirketinin hak sahibi olduğuna kanaat getirdiğini, müvekkilinin bu film ile Hiçbir ilişkisinin bulunmadığını sadece ... şirketinden aldığı yetki ile VCD ve DVD lere bandrol alıp dağıtımını gerçekleştirdiğini dolayısı ile kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini müvekkili hakkında açılan davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, ayrıca ...'ın günlük gazetede yayınlanan köşe yazısı ile de gerçeğe aykırı karalayıcı beyanlarda bulunduğunu, bu konuda ... 1. Sulh Ceza Mahkemesi tarafından tekzip kararı verildiğini” savunarak davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davalılardan ... vekili cevap dilekçesinde özetle; “... adlı belgeselin eser sahiplerinin yönetmen ..., senaryo yazarı ..., ... bestecisi ... olduğunu belgeselin bu kişilerin hususiyetini taşıdığını, davacı ... ın ise belgeselde sunucu olduğunu, 9. Cumhurbaşkanı ... ve ... ile ... ile söyleşi yaptığını, eser sahiplerinin diğer davacı ... Televizyon Prodüksiyon şirketinden sadece teknik destek aldıklarını, yönetmen ... nün gazetecilik ve belgesel film yönetmenliği alanında 25 yıldan fazla bir tecrübesi bulunduğunu, bu sinema filminin 12 Ekim 1998 tarihinde ... televizyonunda 9 hafta süre ile yayınlanmaya başladığını ve ardından ... de yayınlandığını, 2005 yılında ... DVD ve VCD formatında çoğaltılması ve dağıtım için ... şirketine yetki verildiğini, belgesel üzerinde yönetmen ... nün, senaryo yazarı ... nın, özgün müzik bestecisi ... in birlikte eser sahibi olduklarını ve bu kimselerin iştirak halinde malik olduklarını belgeselin jeneriğinde yer aldığı gibi yönetmeninin ... olduğunu, davacıların ... ile ilgili yardımlarının eser sahiplerine iştirak sonucunu doğurmayacağı, belgeselin 2005 yılında VCD ve DVD formatında çoğaltılarak satışına kadar da davacıların her hangi bir iddia ve taleplerinin olmadığını, birlikte eser sahiplerinin davacılar ile işçi iş veren ilişkisi içerisinde olmadıklarını FSEK 52. maddeye göre mali hak devir sözleşmesi bulunmadığını” savunarak davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.
İstanbul (Kapatılan) 4.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nce yapılan yargılama neticesinde. 2006/437 esas-2010/276 karar sayılı 29.11.2010 tarihli karar ile;"...Davanın kısmen kabulüne, davacılardan ... ın dava konusu 12 Eylül belgeselinin eser sahiplerinden birisi olduğunun tespitine, Bu belgeselin davalılardan ... şirket tarafından çoğaltılıp dağıtılması ve filmin davalılardan ... ile birlikte yönetmeni olan davacı ... ın da adının belirtilmeyip izni alınmaksızın dava konusu yapımın VCD-DVD biçiminde piyasaya çıkarılması nedeniyle her iki davalının tecavüzünün ref' i ne, FSEK 68/1 maddesi gereğince 3 kat hesabı ile ve taleple bağlı kalınarak takdiren 50.000 USD telif tazminatının dava tarihinden itibaren devlet bankalarının ABD doları cinsinden döviz mevduatına uyguladıkları en yüksek mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki merkez bankası efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası cinsinden karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile eşit oranda davacılara ödenmesine, Davalıların, ... ın manevi haklarının ihlal ettiklerinin tespitine, davacılardan ... şirketinin manevi hakkı bulunmadığından bu davacı yönünden manevi hak ihlali tespiti talebinin reddine, FSEK 68/1 maddesinin uygulanması ile taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulmuş olacağından tecavüzün men i talebinin reddine, FSEK 68/1 maddesi uygulaması ile taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulmuş olacağından dava konusu VCD ve DVD lerin toplatılması ve imhası talebinin reddine..." dair karar verildiği, bu kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2011/2099 esas-2013/4469 karar sayılı ilamı ile,"...Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm ve davalılar ... Ltd. Şti. vekilinin ve ... vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.Dava, ... sinema eserinin mali haklarının ... ile birlikte ... A.Ş’ne ait olduğu, davalıların, davacıların izni ve haberi olmadan belgeseli çoğaltarak satışa sunma eylemlerinin, işleme, çoğaltma ve yayma mali haklarını ihlal ettiği, ...’ın manevi haklarının da ihlal edildiği iddiasına dayalı FSEK 68. madde gereğince tazminat ve vaki tecavüzün ref' i ve men' i, davalıların, davacıların manevi haklarını ihlal ettiklerinin tespiti istemine ilişkindir. 5846 sayılı FSEK. 8. maddesi uyarınca sinema eserlerinde; yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo yazarı ve diyalog yazarı eserin birlikte sahibidirler. Mahkemece davacı ...’ın davalılardan ... ile birlikte yönetmen sıfatıyla eser sahiplerinden birisi olduğu kabul edildiğine göre aynı Kanunun 10. maddesi uyarınca davacının izni alınmaksızın davalı ... Ltd. Şti.’ne mali haklarının devrine ilişkin sözleşme FSEK 54. maddesi hükmü gereğince geçersiz olup, adı geçen şirket tarafından davalı ... Ltd. Şti.’ne yapılan devirde FSEK 49. maddesine aykırılık oluşturur. Mahkemece de bu husus kabul edilmekle birlikte, FSEK.68.maddesi uyarınca rayiç bedelin belirlenmesi ve tahsiline karar verilirken dava konusu sinema eseri üzerindeki yönetmen, senaryo ve diyalog yazarı ile özgün müzik bestecisi olan tüm eser sahiplerinin sözkonusu eser üzerindeki ayrı ayrı katkı oranları belirlenerek bu oran üzerinden davacının payına düşen yönetmenlik ücretine hükmedilmesi gerekirken 3.3.2010 tarihli bilirkişi heyetince belirlenen rayiç bedelin tümünün davalılardan tahsili ile davacılara verilmesi doğru görülmemiş kararın bu nedenle davalılar ... Ltd. Şti. ve ... yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir. Ayrıca, belgesel niteliğindeki sinema eseri Türkiye’de yapıldığı ve gösterildiği halde mahkemece gerekçesi açıklanmadan yabancı para üzerinden tazminatın belirlenip, hüküm altına alınması da doğru görülmemiş ve kararın davalılar ... Şti. ve ... yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm ve davalılar ... Şti. vekilinin ve ... vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalılar ... Şti. ve ... yararına BOZULMASINA..." karar verilerek İstanbul 4.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine iade edilen dosyanın yeni esasına kaydedildiği, yapılan yarılama neticesinde 2013/240 esas-2013/265 karar sayılı 27.12.2013 tarihli karar ile;"6100 sayılı HMK' nun 373. maddesi gereğince mahkememizce verilen 29/11/2010 tarih ve 2006/437 Esas 2010/276 Karar sayılı önceki kararda direnilmesine, Davanın kısmen kabulüne, davacılardan ...'ın dava konusu ... eser sahiplerinden birisi olduğunun tespitine,Bu belgeselin davalılardan ... Şirket tarafından çoğaltılıp dağıtılması ve filmin davalılardan ... ile birlikte yönetmeni olan davacı ... ın da adının belirtilmeyip izni alınmaksızın dava konusu yapımın VCD-DVD biçiminde piyasaya çıkarılması nedeniyle her iki davalının tecavüzünün ref' i ne, FSEK 68/1 maddesi gereğince 3 kat hesabı ile ve taleple bağlı kalınarak takdiren 50.000 USD telif tazminatının dava tarihinden itibaren devlet bankalarının ABD doları cinsinden döviz mevduatına uyguladıkları en yüksek mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki merkez bankası efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası cinsinden karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile eşit oranda davacılara ödenmesine, Davalıların, ...' ın manevi haklarının ihlal ettiklerinin tespitine, davacılardan ... şirketinin manevi hakkı bulunmadığından bu davacı yönünden manevi hak ihlali tespiti talebinin reddine, FSEK 68/1 maddesinin uygulanması ile taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulmuş olacağından tecavüzün men i talebinin reddine, FSEK 68/1 maddesi uygulaması ile taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulmuş olacağından dava konusu VCD ve DVD lerin toplatılması ve imhası talebinin reddine..." dair karar verildiği, bu kararın temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 tarih 2014/11-825 esas-2016/766 karar sayılı ilamı ile,"...Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı bozulmasına..." karar verilerek dosyanın mahkemesine gönderildiği ve 2016/173 esasına kaydedildiği, Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 02.08.2017 tarih ve 1071 sayılı kararı ile 4.FSH Hukuk Mahkemesinin 08/08/2017 tarihi itibarıyla faaliyetinin durdurulmasına, 4. FSH Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan dava, iş ve arşiv dosyalarının 2. FSH Hukuk Mahkemesine devrine karar verildiğinden, Kapatılan ... 4.FSH Hukuk Mahkemesinin 2016/173 Esas sayılı dava dosyasının mahkememizin 2017/359 esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Dava, ... adlı belgesel sinema eserinin mali haklarının ... ile birlikte ... A.Ş’ne ait olduğu, davalıların, davacıların izni ve haberi olmadan belgeseli çoğaltarak satışa sunma eylemlerinin, işleme, çoğaltma ve yayma mali haklarını ihlal ettiği, ...’ın manevi haklarının da ihlal edildiği iddiasına dayalı FSEK 68. madde gereğince tazminat ve vaki tecavüzün ref'i ve men'i, davalıların, davacıların manevi haklarını ihlal ettiklerinin tespiti istemine ilişkindir.
Mahkememizin 13.10.2017 tarihli ara kararı, dosyada bozma öncesi raporlar ile davacıların murisinin davalı ... ile birlikte eser sahibi olduğunun tespit edildiği ve tazminat hesaplamasının da yapılmış olduğu dikkate alınarak rayiç bedelin TL üzerinden belirlenecek sinema eserindeki oranlara göre davacılarla düşecek miktarın tespiti hususlarında sunulan 05.06.2018 tarihli bilirkişi raporunda,"... 50.000 USD'lik rayiç bedelden, davacılardan ...’ın eser sahibi, icracı sanatçı ve yapımcı olarak payına düşen bedelin 20.375 USD olduğu, diğer davacı ... TV’nin bağlantılı hak sahibi yapımcı olarak rayiç bedelden payına düşen bedelin 6000 USD olduğu, dava tarihi itibariyle rayiç bedelin davacılara düşen kısmının TL karşılıklarının, ... için 20.375x 1.3348=27.196,35 TL, ... için 6.000x1.3348=8,008,8 TL, toplamın da 35.205,35 TL olduğu ..."sonuç ve kanaatinin bildirildiği, Mahkememizin 13.12.2018 tarihli duruşmasında verilen ara kararı gereğince; daha önceden verilen ve Yargıtay incelemesinden geçen kararda taleple bağlı kalınarak talep edilen miktar üzerinden kararın verildiği Yargıtay bozma ilamlarında tespit olunan ücretin dağıtımına ilişkin olarak değerlendirme yapılmasının gerekliliğinin belirtildiği son sunulan raporda bozma ilamı kapsamında değerlendirme yapılması istenmiş ise de hesaplama yönünden davacılar payına düşen kısmın açık olarak bozma ilamı doğrultusunda değerlendirilmediği anlaşılmakla mahkememizin önceki tarihli kararı ve bozma ilamındaki tespitler dikkate alınarak sunulan 10.06.2019 tarihli ek raporda;"...50.000 USD'nin sadece davacılar için söz konusu olan bedel olması durumunda bu rakamın, eser sahibi ... için 35.000 USD, ... yapımcısı vasfıyla bağlantılı hak sahibi olan ... için ise 15,000USD olarak paylaştırılmasının uygun olacağı..." sonuç ve kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Davaya konu “...” adlı belgeselin FSEK m,l/B ve m.5 uyarınca sinema eseri niteliğinde olduğu, dosyada Yargıtay incelemesi aşamasına geçilmeden önce ilk derece mahkemesi tarafından tespit edilmiş ve bu tespit Yargıtay tarafından da kabul görmüştür.
Mahkememizce verilen kararda dava konusu eser üzerinde, davacılardan ... ile davalılardan ...’nün yönetmen vasfıyla, dava dışı ...’in besteci, ...’nın ise senaryo yazan vasfıyla FSEK m.8 uyarınca sinema eseri sahiplerini oluşturduktarı, bunların yanı sıra ...’ın, FSEK m.80 uyarınca icracı ve yapımcı vasfıyla eser üzerinde bağlantılı hak sahibi de olduğu, diğer davacı ... TV’nin de yapımcı olarak bağlantılı hak sahibi bulunduğu tespit edilmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin verdiği kararda iki husus üzerinde durulmuştur. Bunlar, eser üzerindeki tüm eser sahiplerinin katkı oranlarının ayrı ayrı belirlenip bu oran üzerinden davacının payına düşen yönetmenlik ücretine hükmedilmesi ve tazminatın Türk Lirası üzerinden belirlenmesi olmuştur, Direnme kararı üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun verdiği karar ile bozma kararına uyulması gerektiğine hükmolunmuştur. Bu tespitten Mahkemenin 13.10.2017 tarihli kararından hareketle, davaya konu kullanım için rayiç bedelin sinema eseri üzerindeki eser ve bağlantılı hak sahiplerine düşen kısımlarının ve ardından davacılara düşen payın belirlenmesi, son olarak da bu rakamın TL olarak hesaplanması gerekmektedir.
İlk verilen kararda ...’ın yönetmenlerden biri olarak eser sahibi olmanın yanı sıra, FSEK m.80 uyarınca icracı ve yapımcı vasfıyla eser üzerinde bağlantılı hak sahibi vasfı da taşıdığı, diğer davacı ... TV’nin de yapımcı olarak bağlantılı hak sahibi bulunduğu tespit edilmiş bu husus bozma kapsamı dışında bırakılmıştır. Yine mahkememizce tespit edilen 50.000 USD’lik rakamın, Yargıtay ilamında eserin kullanımı için eser ve hak sahiplerinin tamamı tarafından talep edilebilecek bedel olarak değerlendirildiği anlaşılmaktadır.
Heyet raporunda paylaşıma ilişkin yapılan değerlendirmede; bir belgesele ilişkin olarak yapılan telif ödemelerinin nasıl paylaşılması gerektiği konusunda, ... Sinemacılar Birliği tarafından 2015 yılında yapılan “... Meslek Birliği Telif Dağıtım Tarifesi Yönetmeliği” dikkate alındığında bu yönetmeliğe göre ilk dağıtım eser sahiplerine %70, bağlantılı hak sahiplerine %30 olarak yapılacağı, ardından ise eser sahipleri arasındaki paylaşıma geçileceğinin tespit olunduğu, olayda olduğu gibi, sadece yönetmen, senaryo ve metin yazarı ile özgün müzik bestecisinin bulunduğu bir durumda eser sahipleri arasında paylaşım, yönetmene %65, senaryo ve metin yazarına %25, özgün müzik bestecisine %10 şeklinde yapılması gerektiğinin belirtildiği, bağlantılı hak sahipleri arasında ise paylaşım %80’in yapımcı, %20’nin icracının olacak şekilde yapılması gerektiği tespit olunmuştur.
Bozmaya konu kararda; davacılardan ... ile davalılardan ...’nün yönetmen vasfıyla, dava dışı ...’in besteci, ...’nın ise senaryo yazan vasfıyla FSEK m.8 uyarınca sinema eseri sahiplerini oluşturdukları, bunların yanı sıra ...’ın, FSEK m.80 uyarınca icracı ve yapımcı vasfıyla eser üzerinde bağlantılı hak sahibi de olduğu, diğer davacı ... TV’nin de yapımcı olarak bağlantılı hak sahibi bulunduğu tespit edilmiştir. Bu tespitlerden hareketle, 50.000 USD’lik rayiç bedel raporda şu şekilde yapılmıştır:
a-İlk Paylaşım (eser sahipleri %70, bağlantılı hak sahipleri %30)
Buna göre 35.000 USD eser sahipleri 15.000 USD bağlantılı hak sahipleri arasında paylaştırılmalıdır.
b. Eser sahipleri arasında paylaşım (yönetmen %65; senaryo ve metin yazan %25; özgün müzik bestecisi %10)
... ve ...’ye 35.000x%65=22.750 USD (...’a düşen pay 22.750/2= 11.375 USD), Hikmet Bila’ya 35.000x%25=8.750 USD, ...’e 35.000x’%10=3.500 USD
c. Bağlantılı hak sahipleri arasında paylaşım (yapımcı %80; icracı %20)
... İcracı vasfıyla 15.00Qx%20=3000 USD
... ve ...’ye yapımcılar olarak 15.00x%80=12.000 USD (bedel iyi yapımcı arasında eşit paylaşılacaktır.)
d. Davanın taraflarına düşen toplam tutar
... için; 11.375+3000+6000= 20.375 USD, ... için; 6000 USD
tespit edilen paylaşım oranlarına göre ve dava tarihi olan 06.01.2006 tarihi itibariyle TCMB döviz satış kurunun (USD) 1.3348 TL olarak tespiti karşısında;
... için 20.375x1.3348=27.196,55 TL, ... için 6.000 x 1.3348=8.008,8 TL, toplam 35.205,35 TL olarak tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, sunulan deliller, bilirkişi raporları, Yargıtay İlamları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; bozma ilamında belirtildiği şekilde dava konusu sinema eseri üzerindeki yönetmen, senaryo ve diyalog yazarı ile özgün müzik bestecisi olan tüm eser sahiplerinin sözkonusu eser üzerindeki ayrı ayrı katkı oranları belirlenmiş, bu oran üzerinden davacıların payları talepler dikkate alınarak TL üzerinden mahkememizce resen hesaplanmış buna göre ;
-davacıların dava dilekçesinde 50.0000 USD'nin davacılara eşit oranda ödenmesini talep ettiği, dava tarihi olan 06/01/2006 tarihi itibarı ile her bir davacı yönünden talebinin (50.000*1,33/2) 33.250 TL olduğu,
-davacı ... ın talep edebileceği tazminatın yapılan paylaşma ve hesaplamaya göre (20.375*1,3348) 27.196,55 TL olduğu Fsek 68 kapsamında davacının talep edebileceği tazminatın 3 kat hesabı ile toplam (27.196,55*3)81.589,65 TL olduğu, bu davacı yönünden taleple bağlı kalınması gerektiği,
-Davacı ... TV'nin talep edebileceği tazminatın yapılan paylaşma ve hesaplamaya göre (6.000*1,3348) 8.008,8 TL olduğu Fsek 68 kapsamında davacının talep tazminatın 3 kat hesabı ile toplam (8.008,8*3)24026,40 TL olduğu, bu davacı yönünden davanın kısmen kabulünün gerektiği anlaşılmakla
Bozma dışında kalan hususlara dokunmaksızın; maddi tazminat talepleri yönünden davacı ... yönünden davanın tümden kabulüne, davalı ... TV yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur. aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, davacılardan ...'ın dava konusu ... eser sahiplerinden birisi olduğunun tespitine,
2-Bu belgeselin davalılardan ... şirket tarafından çoğaltılıp dağıtılması ve filmin davalılardan ... ile birlikte yönetmeni olan davacı ...'ın da adının belirtilmeyip izni alınmaksızın dava konusu yapımın VCD-DVD biçiminde piyasaya çıkarılması nedeniyle her iki davalının tecavüzünün ref' ine,
3-Davacıların maddi tazminat talepleri yönünden;
A)Davacı ... yönünden; Davacının maddi tazminat davasının KABULÜ ile taleple bağlı kalınarak 33.250,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacı ... mirasçılarına ödenmesine,
B)Davacı ... Tic. A.Ş yönünden; Davacının maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 24.026,40 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacı ... Tic. A.Ş'ye ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
4-Davalıların, ... ın manevi haklarının ihlal ettiklerinin tespitine, davacılardan ... şirketinin manevi hakkı bulunmadığından bu davacı yönünden manevi hak ihlali tespiti talebinin reddine,
5-FSEK 68/1 maddesinin uygulanması ile taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulmuş olacağından tecavüzün men i talebinin reddine,
6-FSEK 68/1 maddesi uygulaması ile taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulmuş olacağından dava konusu VCD ve DVD lerin toplatılması ve imhası talebinin reddine,
7-Karar kesinleştiğinde masrafı davalılardan alınmak üzere karar özetinin Türkiye çapında yayın yapan ve kararın kesinleşeceği tarih itibariyle tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde 1/8 gazete tek sayfası ebadında ve bir kez ilanına,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 3.912,55 TL karar harcından peşin yatırılan 903,28 TL'nin mahsubu ile kalan 3.009,27 TL bakiye karar harcının davalılardan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
9-a)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen tazminat miktarı üzerinden hesap olunan 6.650,40 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
b)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen tecavüz ve eser sahipliğine ilişkin 3.931,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
10-a)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ret edilen tazminat miktarı üzerinden hesap olunan 3.931,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,
b)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ret edilen tecavüz ve manevi hak ihlaline ilişkin 3.931,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,
11-Davacılar tarafından yapılan: 5.500,00 TL bilirkişi ücreti, 183,70 TL posta gideri, 400 TL tanık ücreti olmak üzere toplam 6.083,70 TL'nin -ret ve kabule göre hesaplanan- 5.213,23 TL ve 915,48 TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 6.128,71 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, kalan giderin davacılar üzerinde bırakılmasına,
12-Davalı ... tarafından yapılan, 210,00 TL posta giderinin -ret ve kabule göre hesaplanan- 30,04 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak davalı ...'e verilmesine, kalan giderin bu davalı üzerinde bırakılmasına,
13-Davalı ... tarafından yapılan, 220,00 TL posta ve 300 TL tanık ücreti olmak üzere toplam 520,00 TL'nin -ret ve kabule göre hesaplanan- 74,40 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak davalı ...'ye verilmesine, kalan giderin bu davalı üzerinde bırakılmasına,
14-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay nezdinde temyizi kabil olmak üzere karar verildi. 12/07/2019
Katip ...
¸
Hakim ...
¸
Bu belge 5070 sayılı elektronik imza kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır