T.C
İSTANBUL
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/200
KARAR NO: 2019/499
DAVA: Endüstriyel Tasarım Hükümsüzlüğü ve Sicilden Terkin
DAVA TARİHİ: 09/04/2018
KARAR TARİHİ: 28/11/2019
Mahkememizde görülmekte bulunan endüstriyel tasarım hükümsüzlüğü ve sicilden terkin davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı şirketin "..." başlıklı ürün konusunda endüstriyel tasarım başvurusunda bulunduğunu ve başvurusunun ... numarası ile tescil edildiğini, davalının tasarımının müvekkiline ait ... numarası ile tescilli tasarımı ile farklılığının söz konusu olmadığını, davalının müvekkilinin tasarımını kendisine ait tescilli tasarımıymış gibi internet adresinde, afişlerde ve tanıtımlarda kullandığını, bunun üzerine müvekkili tarafından noter aracılığı ile davalıya ihtarname gönderildiğini, davalı yanın keşide edilen ihtarnamenin tebliğinden kısa bir süre sonra kötü niyetli olarak 06/06/2017 tarihinde aynı ürünle ilgili TPMK nezdinde tescil başvurusunda bulunduğunu ve tescil işleminin yapıldığını, davaya konu ürünün yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olmadığını, bu tasarımın müvekkili şirketin bünyesinde ciddi bir araştırma geliştirme mesaisi sonucunda tescil edildiğini, davalı şirketin endüstriyel tasarımın buluş sahibi olmadığını belirtmiş davalı adına kayıtlı endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, taraflar arasında ... 1. FSHHM'nin ... esas sayılı dosyası ile görülmekte olan davada davacı yana ait ... tescil nolu tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin karşı dava açtıklarını, bu davada alınan raporda bilirkişi raporu sonrasında müvekkili nezdinde bulunan makineye el konulmasına yönelik olarak verilen tedbirin ... tescil nolu tasarımın hükümsüzlük şartlarının oluştuğu kanaati ile kaldırıldığını, taraflar arasında görülen bu davada verilen karar ile hükümsüzlük şartlarının oluştuğuna kanaat getirilen ... tescil nolu tasarıma dayanak bu davanın açılmasının amacının kötü niyetli olarak müvekkili şirketin ticari hayatını olumsuz etkilemek olduğunu, hükümsüzlük şartlarını taşıyan davacıya ait tasarıma dayanak mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun, kötü niyetli açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, 6769 sayılı SMK hükümleri uyarınca açılmış endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini talebine ilişkindir.
Dosyada taraflarca bildirilen tüm deliller toplanmış, Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları getirtilmiş ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmıştır.
Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarının incelenmesinde, ... tescil nolu 15-05 lokarno sınıfında bulunan ve ... adlı endüstriyel tasarımın 06/06/2017 tarihinde tescil edildiği ve davalı ... Tic. Ltd. Şti adına kayıtlı olduğu; ... tescil nolu 15-99 lokarno sınıfında bulunan ve ... adlı endüstriyel tasarımın 08/02/2013 tarihinde tescil edildiği ve davacı ... adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan raporda bilirkişiler, davalı ... Ltd. Şti.'ne ait ... tescil nolu tasarımın başvuru tarihi olan 06/06/2017 itibari ile yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine sahip olmadığı, hususunda görüş bildirdikleri anlaşılmıştır.
6769 sayılı SMK'da tescilli tasarımların korunma şartları belirlenmiştir. Tasarım ve ürün; Madde 55- (1)Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Yenilik ve ayırt edicilik; Madde 56- (1)Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur. (4)Bir tasarımın aynısı; a)Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b)Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. (5)Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a)Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b)Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir. (6)Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır. Madde 57- (1)Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz. (2)Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez. Madde 58- (1)Tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabilir. (2)Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır... Madde 59- (1)Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz. (2)Tescilsiz tasarım, sahibine birinci fıkrada belirtilen fiilleri engelleme hakkını sadece korunan tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması hâlinde verir. Korunan tasarımın kendi tasarımından önce kamuya sunulduğunu makul yollarla bilmesi mümkün olmayan bir tasarımcı tarafından bağımsız olarak yapılan tasarımın koruma kapsamındaki tasarımdan kopyalanmış olduğu kabul edilmez. MADDE 77- (1)Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir: a)55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, ... başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse. b)Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse. c)Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise.... Madde 79- (1)Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin karar geçmişe etkili olup, tasarıma bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır. 2)Tasarım sahibinin ağır ihmali veya kötüniyetli hareket etmesinden zarar görenlerin tazminat talepleri saklı kalmak üzere, hükümsüzlüğün geçmişe dönük etkisi aşağıdaki durumları etkilemez: a)Hükümsüzlüğe karar verilmeden önce tasarımın sağladığı haklara tecavüz nedeniyle verilen kesinleşmiş ve uygulanmış kararlar. b)Hükümsüzlüğe karar verilmeden önce yapılmış ve uygulanmış sözleşmeler. (3)İkinci fıkranın (b) bendinde belirtilen sözleşme uyarınca ödenmiş bedelin hakkaniyet gereğince kısmen veya tamamen iadesi talep edilebilir. (4)Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş karar herkese karşı hüküm doğurur.
Davaya konu uyuşmazlığın davalı tarafa ait ... nolu endüstriyel tasarımın başvuru tarihi itibari ile yenilik özelliğine sahip olup olmadığı, hükümsüz kılınıp kılınmaması hususunda olduğu anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında görülen ve iş bu dosya davacısına ait tasarımın hükümsüzlüğüne yönelik (karşı davada) ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında alınan 06/10/2017 tarihli bilirkişi raporunda, aleyhine delil tespiti istenilen adresinde yapılan incelemeler sonucu, tespit istenen işyerinde bulunan ürün ile davacı tarafa ait 2013/00979 numaralı tasarım tescili arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, benzer olarak algılandıkları, 18/12/2017 tarihli bilirkişi raporunda, davacı/karşı davalıya ait ... tescil nolu ayakkabı taban enjeksiyon makinesi tasarımının dosya içerisindeki delil karşısında yenilik unsuru taşımadığı ve hükümsüz kılınması gerektiği, 10/08/2018 tarihli bilirkişi heyet raporunda, Karşı dava yönünden; davacı/karşı davalı ...'a ait ... nolu tasarımın başvuru tarihi olan 08/02/2013 itibari ile yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine sahip olmadığı, asıl dava yönünden, davaya konu ... nolu tasarımın geçerliliğine kanaat getirilirse; davacı/karşı davalı ... 'a ait 08/02/2013 başvuru tarihli ve ... nolu tasarım ile 06/11/2017 tarihinde alınan bilirkişi raporunda kıyaslanan ürün tasarımlarının birbirleri üzerinde iltibas bırakacak derecede benzer oldukları tespit olunmuş olup ... tarihli ve ... kararı ile davacı tarafa ait olan ve dava konusu tasarımın yeni olmadığına dair dayanak olarak gösterilen ... tescil no'lu endüstriyel tasarım belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.
Bilirkişi raporundaki tespitlerde davacıya ait ... tescil nolu tasarım ile davalıya ait ... tescil nolu tasarımın benzer olduğuna kanaat getirildiği takdirde; ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasındaki karşı davada; ... tescil nolu tasarımın yeni olmadığına dair kıyaslanarak benzer olduklarına kanaat getirilen delil tasarımlar ile ... tescil nolu tasarımın da benzer olacağı ve hükümsüzlüğüne dair dayanak olarak değerlendirilmesi gerektiği yönünde kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporunda "dava konusu birbiri ile yenilik ve ayırt edicilik yönünden değerlendirilen tasarımların ikisi de "ayakkabı tabanı enjeksiyon makinesi" olarak tanımlanabilecek ürünlere ait tasarımlar olduğu, her iki tasarımda da ön görünüşte, ürünün her iki yanda ve ortada makinenin dikine şekilde konumlanmış, dikdörtgen, sac mamul levhalar bulunduğu, davalıya ait tasarımda bu alanlar gövdeden görece daha dışarıda yer alırken davacıya ait tasarımın gövde ile aynı yüzeyde gittiği, her iki tasarımda da ortadaki dikine alanda, yukarıya yakın kontrol paneli konumlanmaktadır. Her iki tasarımda da dikine dikdörtgen levhalar arasında görece daha geniş sac mamul dikdörtgen levhalar bulunduğu, her iki tasarımda da gövde üstünde her iki yanda iki adet enjeksiyon boşluğu görüldüğü her iki tasarımda da enjeksiyon boşluğunun hizasında ürünün arkasında 2'şer adet dikdörtgen prizma formunda besleme üniteleri yer aldığı, davalının tasarımında besleme üniteleri geniş iken davacınınkine görece daha küçük ebatta olduğu, davalı ürünün yan panelinde, üstte içini delikli sac malzemeden mamul gözlem alanı bulunurken davacı tasarımında kenarları yuvarlatılmış dikdörtgen kapak yer aldığı, her iki tasarımda da yan planda sol altda yanlara doğru açılan sac kapak görüldüğü, her iki tasarımda da yan görünüşte arkada üstte motor ünitesi ve altında motor kontrol paneli yer aldığı, davacı tarafa ait 08/02/2013 başvuru tarihli ve ... nolu tasarım ile; davalı tarafa ait 06/06/2017 başvuru tarihli ve ... nolu tasarım arasında detaylarda bir takım farklılıklar bulunsa da; tasarımın genel unsurlarının, bu unsurların birbirlerine göre ve tasarımın bütününe göre konum ve ebatlarının benzer oldukları, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılık bulunmadığı, birbirleri üzerinde iltibas bırakacak derecede benzer oldukları, ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasındaki karşı davada; ... tescil nolu tasarımın yeni olmadığına dair kıyaslanarak benzer olduklarına kanaat getirilen delil tasarımların da, ... tescil nolu tasarım ile benzer oldukları tespit olunmuştur.
Davalı taraf vekilince, hakkında hükümsüzlük kararı verilen ... tescil no'lu tasarıma dayanarak müvekkilinin ... tescil nolu tasarımının hükümsüzlüğünü talep etmenin mümkün olmadığı belirtilmişse de; hükümsüz kılınan tasarımın başvuru tarihinin, bir diğer deyişle kamuya sunum tarihinin (08/02/2013), davaya konu hükümsüzlüğü talep edilen tasarımın başvuru tarihinden (06/06/2017) önce olduğu göz önüne alındığında, hükümsüzlüğe dair incelenebilecek ve karşılıklı kıyaslanabilecek bir tasarım olarak değerlendirilebileceği anlaşılmaktadır.
Tüm dosya kapsamı, alınan bilirkişi rapor, deliller bir bütün olarak mevzuat kapsamında değerlendirildiğinde; davacı tarafa ait 08/02/2013 başvuru tarihli ve ... nolu tasarım ile davalı tarafa ait 06/06/2017 başvuru tarihli ve ... nolu tasarım arasında detaylarda bir takım farklılıklar bulunsa da; tasarımın genel unsurlarının, bu unsurların birbirlerine göre ve tasarımın bütününe göre konum ve ebatlarının benzer oldukları, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılık bulunmadığı, birbirleri üzerinde iltibas bırakacak derecede benzer oldukları, davacıya ait tasarımın hükümsüz kılındığı dikkate alındığında ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında davacıya ait tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin karşı davada değerlendirilen delil tasarımların da, ...tescil nolu tasarım ile benzer oldukları şu hale göre bilirkişi raporuyla tespit olunduğu üzere davalı ... Tic. Ltd. Şti.'ne ait ... tescil nolu tasarımın başvuru tarihi olan 06/06/2017 itibari ile yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine sahip olmadığı hükümsüzlük şartlarının oluştuğu anlaşılmakla hükümsüzlüğe yönelik açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ ile, TPMK nezdinde davalı adına .. no ile tescilli tasarımın HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE VE SİCİLDEN TERKİNİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 44,40 TL karar harcından peşin yatırılan 35,90 TL'nin mahsubu ile kalan 8,50 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı vekili yararına hesap olunan 3.931,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan: 2.100,00 TL bilirkişi ücreti, 201,60 TL posta gideri olmak üzere toplam 2.301,60 TL ve 71,80 TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 2.373,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/11/2019
Katip ...
¸
Hakim ...
¸
Bu belge 5070 sayılı elektronik imza kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır