T.C.
İSTANBUL
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/355
KARAR NO: 2018/126
DAVA:Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini
DAVA TARİHİ:07/09/2016
KARAR TARİHİ: 08/05/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan asıl ve birleşen davanın yapılan açık yargılamasının sonunda;
DAVA:
Davacı taraf vekilinin 07.08.2016 tarihli dava dilekçesinde; Müvekkilin, fırıncıların, un ve unlu mamulleri üreticilerinin kullanmış oldukları ve satmakta oldukları ürünlere ilişkin, piyasada konik adıyla bilinen özellikli bir tasarım gerçekleştirdiğini, gerçekleştirmiş olduğu tasarımı için 16. 04. 2013 tarihinde yapmış olduğu başvuru neticesinde 07.02.2014 tarihli ... tescil numaralı endüstriyel tasarım tescil belgesini aldığını, aynı tasarım için, ... seri numarasıyla faydalı model tescil belgesini aldığını, müvekkil şirket sahibi ...’un 1993 yılından beri Konik sektöründe hizmet verdiğini, konik sektöründe Konikçi ... olarak bilindiğini, TPE tarafından 29. 05. 2013 tarihli ... tescil numaralı marka tescil belgesi aldığını, müvekkili şirketin ürettiği tasarladığı ve tescilini aldığı tüm ürünlerin ülke içindeki tanıtımı, pazarlanması için çok yoğun bir şekilde reklam kampanyaları başlatılmış olduğunu, yurt genelindeki bir çok fuar ve etkinliklere katılım yapılmış, markalaşma ve kurumsallaşma yolunda çok büyük harcama ve yatırımlar yapılarak, büyük bir repütasyon değeri oluşturulduğunu, davalılar tarafından, davacı müvekkile ait tescilli olan bunca emek harcanıp, bedeller ödenerek, tasarlanıp üretilen konik çevirme makinaları ve aparatların haksız bir şekilde taklit edilerek üretilerek, davalı yanca haksız kazanç sağladığını, müvekkilinin itibarını sarstığını, tasarımın çok rağbet görmesi nedeni ile davalıların, müvekkilden satın aldığı aparatları taklit etmek suretiyle üretmeye ve kendi kataloglarında kullanmaya başladıklarını, davalının eyleminin, tasarımına tecavüz teşkil ettiğini, hedef kitlenin aynı olması nedeniyle yaratılan bu ikili durumun, müşteri kitlesi açısından kafa karışıklığı yaratmakta ve davalının haksız kazanç elde etmesine neden olduğunu, müvekkilin ticari itibarına sekte vuran ve davalılar tarafından üretilen ürünlerin kalitesinin düşük olduğunu, tasarımın üretiminin yapıldığının tespiti, bu üretimin önlenmesi, üretimde kullanılan makine, kalıp ve cihazlara el konulması ile davalının eyleminden ötürü yoksun kalınan kazancın ve uğranılan maddi manevi zararın giderilmesi haksız rekabet nedeni ile, tecavüz dolayısıyla yoksun kalınan kazancı da kapsamak üzere, şimdilik, davalılardan ayrı ayrı 10.000 TL maddi, müvekkilin ticari itibarının zedelenmesinden ötürü, uğramış olduğu manevi zararların karşılığı olarak, 10.000TL manevi tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın faydalı model belgesinin 21.06.2016 tarihinde iptal edildiğini, dava ikamesi anında davacının herhangi bir faydalı model hakkının bulunmadığını, bu sebeple faydalı modele ilişkin taleplerinin reddinin gerektiğini, davacının yenilik vasfı taşıdığı iddiası ile adına tescil ettirdiği ... tescil nolu Endüstriyel Tasarım ile müvekkilin ürettiği ürünlerin benzer olmadığını, ... 3. AHM tarafından yapılan keşif ve heyet tarafından verilen rapor ile benzerlik olmadığının sabit hale geldiğini, davacı aleyhine davaya konu endüstriyel tasarım yönünden hükümsüzlük davasının ikame edildiğini, söz konusu davanın huzurdaki dosya ile birleştirilmesini yahut bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, davalı tarafa ait söz konusu ... tescil nolu tasarımın yeni olmadığını, dolayısıyla SMK md. 56 daki şartları taşımadığını, davalı tarafın tamamen kötüniyetle hareket ederek yenilik vasfı taşımayan, bir ürünü, davalının "konik çevirme makinası" yahut "hamur yuvarlama makinası"" olarak da bilinen ve yaklaşık 30 yıldır sektörde var olan makinenin, yine 30 yıldır varlığı tartışmasız olan konik isimli aparatını kendi adına tescil ettirip, kötü niyetini ziyadesiyle ortaya koyduğunu, bu sebeple aleyhine ... 4. FSHM ... E. sayılı dosya üzerinden hükümsüzlük davasının ikame edilmiş olduğunu ve delillerin dosyaya ibraz edildiğini, ... 3. AHM ... Tal. dosyası üzerinden verilen bilirkişi raporunda da tasarımın yeni olmadığının bilirkişilerce tespit edildiğini, tüm bu sebeplerle söz konusu hükümsüzlük davası ile huzurdaki dosyanın birleştirilmesini yahut bekletici mesele yapılmasını talep etmiş davanın reddini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA:
Davalılar tarafından dosyamız davacısı şirket aleyhine ... 4 FSHHM' nin ... esas sayılı dosyası ile dava konusu ... nolu tasarımın yenilik ve ayırt ediciliğin bulunmadığından bahisle dava açılmış ve mahkememiz dosyası ile birleştirilmesi talep edilmiştir.
GEREKÇE:
Dava endüstriyel tasarım hakkına ve faydalı model hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve tazminat talepli dava olup birleşen dosyada da endüstriyel tasarım belgesinin hükümsüzlüğü talep edilmektedir. Dosyada tarafların bildirdikleri tüm deliller toplanmış TPE kayıtları getirtilmiş, özel ve teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle bilirkişi heyeti oluşturularak rapor alınmıştır.
Davacı tarafın ... tescil nolu faydalı modeli dava tarihinden önce 21/06/2016 tarihinde yıllık ücreti yatırılmadığından iptal edilmiştir.
Davacının ... tescil nolu endüstriyel tasarımı da 16/06/2013 tarihinde tescil edilmiş Konik Çevirme Makinesi Ana Yarı Mamül Parçası olup iki adet tasarımdır ve koruma altındadır.
... 4 FSHM'nin ... esas sayılı dosyasında dosyamız davalıları davacı şirket aleyhine endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini talepli dava açmış mahkememiz dosyası ile birleştirilen dosyada yargılama birlikte yapılarak sonlandırılmıştır.
... 4 FSHHM'nin ... E sayılı dosyasında talimat yoluyla ... 3. AHM tarafından alınan raporda davalı işyerinde tespit yapılmış, davalılarca tespite itiraz edilmiş ve daha önce söz konusu ürünün üretilmiş olduğuna dair internet adresleri ve görüntüleri sunarak tasarımın yenilik vasfının bulunmadığını belirtmişlerdir.
Davacı taraf vekilinin 20.02.2017 tarihli bilirkişi raporuna cevap dilekçesinde; Bilirkişi raporunun açık bir şekilde taraflı olduğunu, bilirkişilerin hukuki görüş bildirdikleri hatta kendilerini hakim yerine koyarak mahkeme karan gibi rapor düzenlediklerinin ortada olduğunu, 26/12/2016 tarihli bilirkişi raporunda Teknik bilirkişinin farklılıktan söz ettiği şeyin sadece konik mili, konik içi mesnet yuvası ve milin dış yüzeyindeki plakanın sabitlenme şekli olduğunu, müvekkilin ürününde bunun civata ile, davalılan ürünlerinde ise civata ile yapılmadığı olduğunu, bu bağlantıların civata ile mi yoksa kaynak ile mi yapıldığı hususunu farklılık olarak gören bilirkişinin tarafsız olarak rapor verdiğini düşünmenin mümkün olmayacağını, Normal bir insanın gözle fark edilebilecek çok net, neredeyse aynısı denilebilecek bir benzerlik mevcutken sayın bilirkişinin neden böyle bir tespit yaptığının izahının bulunamayacağını,. Müvekkilin ürünü ile davalıların ürünleri arasında hiçbir fark olmadığını, Bir ürünün yapılışına civata mı kullanıldı, kaynak mı kullanıldı, yapıştırıcı mı kullanıldı, yoksa başka bir bağlantı aparatı mı kullanıldı bunun ürünlerin farklı yapıp yapmayacağı hususunun mahkemenin takdirine bıraktığını, bilirkişi tarafından hiç bahsedilmeyen müvekkilin ürünleri ile davalıların ürünlerinin benzerlikten öte bire bir aynı olduğu hususların; gövdelerinin konik yapıda olması, her ikisinin de yüzey üzerinde taban çemberinden başlayan ve tepe noktasına doğru ışınsal olarak giden doğruların yer alması, bu doğrusal çizgilerin tepe noktasına ulaşmayan bir uzun bir kısa şeklinde sıralanması, konik yapının tepe noktası yer düzlemine paralel olarak kesilmesi ve burada dairesel bir yüzey oluşturulması, bu yüzeyin merkezinden yüzeye dik olarak konumlandırılmış silindir yapıda bir elemanın yer alması, iç hacmi boş olan konik kütlenin iç yüzeyinde "+" biçiminde bir elemanın dört noktadan bağlanmış olması ve bu elemanında merkezinde konik kütlenin tepe noktasından geçen silindir elemanın yer alması hususlarının olduğunu, Bu hususların müvekkilin ürünleri ile davalıların ürünlerinde bire bir aynı şekilde olduğunu, teknik bilirkişi tarafından bu benzer hususlardan hiç bahsedilmeyip sadece bağlantıların civata ile mi yapıldığı yoksa kaynak ile mi yapıldığı hususunun üzerinde durulduğunu, bağlantıların ne ile yapıldığı hususunun sanki bir farklılık olarak gösterilmiş olduğunu, hiç bir şekilde yukarıda belirtilen hususların benzerliği üzerinde durulmamış olduğunu, benzerliklerden çok farklılıkların olduğunun belirtilmesinin hatalı olduğunu, tasarımın müvekkili adına tescilli olup halen geçerliliğini sürdürdüğünü bu nedenle 556 sayılı KHK kapsamında tecavüzün bulunduğunun Adalet Komisyonu listesinden seçilecek ehil bir bilirkişi ile incelemesini talep etmiştir.
554 sayılı KHK' nın 3. maddesine göre tasarımlar ürünün tümü veya bir parçası veya üzerinde bulunan süsleme, çizgi, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi duyu organları ile algılanabilen çeşitli unsur veya hususiyetlerin oluşturduğu bütünü ifade eder. Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımlar KHK' nın 5. maddesine göre belge verilerek korunur. Bu anlamda yenilik, mutlak bir yenilik olarak ortaya çıkmaktadır. Tasarımlarda yenilik aranırken, öncelikle koruma istenen tasarımın aynısının daha önceye kamuya sunulup sunulmadığı araştırılacak, ardından ikinci aşama olan, önceki tasarımlarla benzerliği, aynı izlenimi uyandırma, karıştırılma gibi hususlarda “aynılık” araştırması yapılması gerekir. Burada yapılan inceleme sonucunda küçük ayrıntılarda farklılıklar olduğu görülse bile, davacı- karşı davalı ...' e ait 16.04.2013 tescil tarihli ... tescil no.lu “...” tasarımıdır.
Davalı-Karşı davacılara ait ürün resimleri incelendiğinde genel biçim, konik yapı, alt destek parçası, konik yapı mili, form algı, temel strüktürel yapı bakımından davacı-karşı davalı ... a ait ... tescil no.lu “...” 1. tasarımı ile arasında belirgin bir fark yoktur. Bilirkişi heyeti davalı karşı davacılara ait tasarımların, ...'e ait ... tescil no.lu numaralı 1. tasarım tescilinin koruma kapsamı içerinde kaldığı kanaatini bildirmiştir.
Bilirkişi heyeti davalı karşı davacıların delil listesinde yer alan örnek tasarımlar ve 01/02/2013 tarihinden önceki ... de yer alan konik yuvarlama makinası tasarımları ile ... e ait ... tescil no.lu 1. ve 2. tasarımı genel biçim, form, algı, temel strüktürel yapı bakımından benzer olarak değerlendirilmiş ve dosyadaki deliller ve yapılan incelemeye göre ...'e ait hükümsüzlüğü talep edilen ... tescil no.lu 1. ve 2. tasarımın 554 s. KHK’ya göre hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiği görüşünü bildirmişlerdir.
Davacı ...'e ait 16.04.2013 başvuru tarihli faydalı model, ... nolu “...” buluş başlığı ile verilmiştir. Buluş konusunun teknik alanı “Gıda sektöründe ve ekmek fırınlarında son teknoloji ve seri bir şekilde insan eli değmeden ekmek hamuru ve unlu mamulleri yuvarlama yapması için kullanılan önemli bir makine olup; hamur yuvarlama makinesinin üzerinde hamur yuvarlayan ana parçasıdır. Makinenin üzerinde bulunan kanat, yaprak ve olukların merkezinde dönen konik (1) parçanın üzerinde hamuru aşağıdan yukarıya doğru yuvarlayarak top haline getirmek suretiyle çalışmasıdır. Zamana karşı seri üretim imkanı sağlamak, daha hijyenik ve daha temiz bir parça olmasıdır.” şeklinde açıklanmıştır.
D.iş tespit dosyasında yer alan davalı Kardöksan'a ait görseller üzerinde ana istemde yer alan 2 numaralı kapak (flanş) unsurunun mevcut olmadığı davalı Kardöksan a incelenen konilerin davalının ... nolu FM inin koruma kapsamında kalmadığı tespit edilmiştir.
Birleşen dava dilekçesinde davacının endüstriyel tasarımının hükümsüzlüğü talep edilmiştir. Faydalı model yönünden de asıl davada davacının tecavüz iddiaları mevcuttur. ... nolu FM in başvuru tarihinden önceki makinalara ait dosyada yer alan ve 1 Şubat 2013 tarihinden önceki ... de yer alan konik yuvarlama makinası resimler incelendiğinde istem 1 de yer alan kapak (flanş), mil ve konik ana gövde açıkça görünmektedir. Destek elemanı mil üzerinde sistemin çalışması için kaçınılmaz bir parça olarak görünmektedir. 2. istemde yer alan olukların merkezinde dönen konik ana gövdenin (1) bulunması özelliği mevcut makinalarda da yer almaktadır. Bu nedenle bilirkişi heyeti dava konusu FM in başvuru tarihi olan tarihi olan 16.04.2013 tarihi itibarıyla hiçbir isteminin yeni olmadığını belirtmiştir. Kaldı ki davacı şirkete ait faydalı modelin dava açılmadan önce ücreti ödenmediğinden iptal edilmiş olduğu da anlaşılmaktadır.
Toplanan deliller ve hüküm kurmaya elverişili ve yeterli bilirkişi raporu ışığında ...'e ait, hükümsüzlüğü talep edilen ... tescil nolu 1. ve 2 tasarımın 554 s. KHK’ya göre hükümsüz kılınması gerektiği, davalılara ait yuvarlama makine konilerinin ... e ait ... tescil no.lu tasarım tescilinin 1. tasarımının koruma kapsamı içerisinde kaldığı ancak hükümsüzlük şartları oluştuğundan tasarım hakkının baştan beri doğmamış hale gelmesi nedeniyle tecavüz oluşturmayacağından ...' e ait TR ... nolu faydalı modelin de dava tarihi öncesinde ücreti ödenmediğinden iptal edilmiş olduğu ve yapılan incelemede hiçbir isteminin başvuru tarihi itibariyle yenilik içermediği anlaşılmakla asıl davada davalılar aleyhine açılan tasarım ve faydalı model hakkına tecavüz ve tazminat taleplerine ilişkin davanın reddine, birleşen davada ... Ltd. Şti.'nin endüstriyel tasarımının hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine karar verilmesi gerekmiş aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
Asıl davada ,
1-Davacı ... Ltd. Şti.tarafından davalılar aleyhine açılan endüstriyel tasarım ve faydalı model hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve tazminat talepli davanın reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 35,90 TL karar harcından peşin yatırılan 29,20 TL'nin mahsubu ile kalan 6,70 TL bakiye karar harcının davacıdan tahsiline,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tecavüzün tespiti talebine ilişkin talep yönünden davalı vekili yararına hesap olunan 3.145,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
4-Red edilen maddi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı vekili yararına hesap olunan 3.145,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
5-Red edilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı vekili yararına hesap olunan 3.145,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan 50,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Birleşen Davada
1-Davacılar ..., ... tarafından davalı ... Ltd. Şti.aleyhine açılan davanın kabulü ile davalı şirket adına TPE nezdinde tescilli ... tescil nolu 1 ve 2 nolu çoklu tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 35,90 TL karar harcından peşin yatırılan 31,40 TL'nin mahsubu ile kalan 4,50 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsiline,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı vekili yararına hesap olunan 3.145,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan: 33,00 TL posta gideri ve 62,80 TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 95,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Karar kesinleştiğinde karar örneğinin TPE'ye resen gönderilmesine,
Dair verilen karar, hazır bulunan taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okundu, usülen anlatıldı. 08/05/2018
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı