T.C.
İSTANBUL
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/185
KARAR NO: 2018/205
DAVA: Tasarım Hakkına Tecavüzün Durdurulması, Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 04/08/2014
KARAR TARİHİ: 19/07/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan tasarım hakkına tecavüzün durdurulması, maddi ve manevi tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle müvekkilinin 554 sayılı KHK kapsamında korunan ... ve ... sayılı iki adet tasarımının davalı firma tarafından ... adlı mağazada müşterilere dağıtılan kataloglarda ve davalı internet sitesinde kullanılması nedeniyle vaki tecavüzün önlenmesi davalı sitesine erişimin engellenmesi ürün katalog vs tanıtım malzemelerinin el konularak imhası ile 10.000 TL maddi 5.000 TL manevi tazminatın davalıdan alınması ve hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız açıldığını katalogta fotoğrafın kullanılmasının üretim yapıldığı anlamına gelmeyeceğini katalogtaki ürünlerin davacı tasarımları ile aynı olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava 554 sayılı KHK kapsamında açılmış tecavüzün durdurulması ve önlenmesi maddi ve manevi tazminat talepli davadır.
İstanbul 4 FSHHM de açılan dosyada mahkemenin kapatılması sonucu dosyanın mahkememize devredilmesi ile mahkememizce yargılama yapılarak bitirilmiştir.
Dosyada TP kayıtları getirtilmiş tarafların tüm delilleri toplanmış özel ve teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle bilirkişi incelemesi yapılarak rapor alınmıştır.
Her ne kadar 6769 sayılı kanun yürürlüğe girmişse de davanın açılış tarihi itibariyle olayda 554 sayılı KHK hükümleri uygulanmıştır.
Davacının ... tescil nolu 25/08/2003 tescil tarihli 9 adet çoklu tasarımı bulunmakta olup halen geçerliliğini korumaktadır. ... nolu çoklu tasarım 06.11 locamo sınıfında tescilli tasarımdır. Başvuru ve tescil tarihi 29/06/2010 olup ilgili tasarım 29/06/2010 tarihinden itibaren beş yıl süre ile yenilenmiştir.
... nolu çoklu tasarım olarak tescil edilen dikdörtgen şeklinde halı tasarımının önden görünüşüne bakıldığında; doksan derece açı yapan dış dört köşesinde ... doğup ... en üst seviyeye çıkmış olan ve halıya baskın özellik kazandıran simetrik iki kolla sahip olan 3 adet bitkisel lale motifiyle son bulan rumi motiflerin yer aldığı bir çerçeve ve orta göbekten oluştuğu, bu orta göbek üzerinde de minik motiflerin bulunduğu tespit edilmiştir. Yine görselin köşelerinde yer alan rumi tepelikler birbirine simetrik çift helezon çizgiler (simetrik kollar) üzerine oturtulmuş olup bu çizgiler lale motifleri ile bitirilmiştir.
... 4 FSHHM' de tasarım uzmanı Doç. Dr. ... tarafından alınan bilirkişi raporunda dava konusu ... nolu tasarımın davalıya ait internet sitesinde ve .... isimli bir adet katalokta yer alan görseldeki halı ile benzer olduğu diğer tasarıma ilişkin sağlıklı incelenememesi nedeniyle değerlendirme yapılamadığı belirtilmiştir.
Mahkemece seçilen bilirkişi tekstil mühendisliği öğretim görevlisi Prof. Dr. ...'ndan alınan 14/04/2015 tarihli raporda ... tescil nolu tasarımın 13.1 nolu tasarımın davalı tarafından karıştırılma ihtimali bulunacak şekilde kullanıldığı diğer tasarımın ise tamamının görülmemesi nedeniyle değerlendirilme yapılamayacağı belirtilmiştir.
Mahkemece mali müşavir olarak seçilen ... davacı ...Ş 'nin 2014 yılı ticari defter ve kayıtlarını inceleyerek dava konusu .. Halı satışından 451.158,53 TL KDV hariç davacının gelir elde ettiğini beyan etmiş davacı vekilince bilirkişinin tek rapor düzenlediği raporun heyet halinde düzenlenmesini talep etmesi ile itiraz kabul edilmiş dosya bilirkişi heyeti Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ... ve hesap uzmanı ...' a tevdi edilmiş ve 08/10/2015 tarihli rapor alınarak davalı tarafça kullanıldığı iddia edilen halı modellerinin ya da katalog görsellerinin davacı tarafın dayandığı tasarımın aynısı ya da belirgin biçimde benzeri olup olmadığı, tasarımın kötü veya uygun olmayan bir tarzda kullanılmasının söz konusu olup olmadığı, dayanılan tasarımın dava konusu edilen kullanımlar için ekonomik bakımdan önemli bir katkısının bulunup bulunmadığı ve ayrıca davacının 554 sayılı KHK'nın 52/a maddesine dayalı yoksun kalınan kar tercihine göre hesaplama yapılması istenilmiştir.
Bilirkişi heyeti 25/09/2015 tarihli müşterek raporunda teknik bilirkişinin kök rapordaki görüşlerini muhafaza ettiği ve ... sayılı çoklu tasarım tescilinde bulunan 13.1 kod numaralı halı tasarımı ile davalıya ait dava konusu halıdaki tasarım arasında belirgin benzerlik bulunduğu, ... sayılı ile tescilli halı tasarımı ile davalıya ait halı tasarımı arasında bilgilenmiş tüketiciyi yanılgıya sevkedecek bir iltibasın mevcut olup olmadığı konusunda dosyadaki delillerin halihazır durumu itibarıyla net bir görüş beyan edilemeyeceği hesap bilirkişisinin davacının 2014 yılında bahse konu İpek Halı'nın satışından 451.158,53 TL (KDV hariç) gelir elde ettiğini tespit ettiği, ancak davacı şirket merkezinin Kayseri'de bulunduğunu ve detaylı bilgi temin edemediğini beyan ettiğinden detaylı mahiyet hesaplarına ulaşmasının mümkün olamadığı belirtilmiştir.
Bilirkişi heyetine dosya yeniden tevdi edilmiş davacı tarafın 2013 ve 2014 yıllarına ait ticari defterlerinin incelenerek 52/2-a uyarınca hesaplama yapılması istenilmiş bilirkişi heyeti kayıtlarda dava konusu üründen kaç adet satıldığının tespit edilememesi nedeniyle hesaplama yapılamadığı bu nedenle TBK 51. maddesi uyarınca makul bir tazminata hükmolunabileceği belirtilmiştir.
Davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi amacıyla ... 3 Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış hesap bilirkişisi ... ve marka patent vekili bilirkişiler ilgili adreste davalı şirketin bulunmadığı yetkililerine ulaşılamadığı ve ticari defter kayıtlarının incelenemediğini belirtmişlerdir.
Mahkememizce hesap bilirkişisi ...'ye son olarak tevdi edilmiş ve bilirkişi 18/05/2018 tarihli raporunda davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesinde 2014 yılı ipek halı karlılık oranına ulaşıldığı ancak davaya konu tasarımların kullanıldığı ürünlerin satış adedi tutarı gibi ayrıntıların sadece ticari defterlerinin incelenmesinden mümkün olmayacağı alınan önceki raporda elde edilen hasılatın satış belgeleri incelenerek KDV hariç 451.158,53 TL olarak tespit edildiği davaya konu tasarımların kullanıldığı ürünlerin 2011 yılından dava tarihine kadar satış adetlerinin dava dosyasına sunulduğu ancak ticari defterlerden satış adedinin teyidinin mümkün olmadığı buna göre KHK 52/2-a uyarınca tasarımdan doğan haklara tecavüz edenin rekabeti olmasaydı tasarım hakkı sahibinin tasarımı kullanması ile elde edebileceği muhtemel gelire göre 20.787,88 TL olabileceği davalı tarafın defterleri incelenemediğinden davalı faaliyetleri ile davacının yoksun kaldığı kazanç arasında bir bağlantı olup olmadığının tespit edilemediği belirtilmiştir.
Davacı vekili alınan son hesap bilirkişisi raporu sonrasında harcını yatırarak maddi tazminat talebinin 20.787,88 TL'ye yükseltmiştir.
Davalı vekili her ne kadar bilirkişi raporuna itiraz etmişse de davalı yanın ticari defter ve kayıtlarını incelemeye sunmadığı alınan bilirkişi raporları ile tecavüzün ve KHK 52/2-a gereğince yoksun kalınan kazancın tespit edilmiş olduğu göz önüne alınarak itirazı yerinde görülmemiştir.
Tüm dosya kapsamı hüküm kurmaya elverişli ve yeterli bilirkişi raporları ışığında dava konusu davacı tasarımlarından ... nolu tasarıma ilişkin tecavüz iddialarının ispatlanamadığı davacının diğer tasarımına ilişkin dosyaya sunulan katalog ve davalıya ait www....com isimli internet sitesindeki görsellerden tecavüzün mevcut olduğu bu nedenle site içeriğinden tecavüze konu görsellerin çıkartılması gerektiği mümkün olmadığı takdirde siteye erişimin engellenmesi gerektiği tecavüzün durdurulması ve önlenmesi amacıyla tasarımları içeren halı ürünleri katalog vb. sair tanıtım malzemelerine el konularak imhası gerekmiştir.
Davacı taraf her ne kadar tecavüzden dolayı yoksun kalınan kazanç olarak tecavüzden dolayı meydana gelen zararını talep etmişse de yapılan ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu kayıtlarda dava konusu tasarımın birebir işlenmediği genel olarak halı ibaresi ile kayıtların yapıldığı bu nedenle tecavüzden dolayı yoksun kalınan kazancın ispatlanamadığı anlaşılmakla maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir. Vaki tecavüzden dolayı somut olayın özelliğine göre davacı yanın talebi gibi manevi zararına ilişkin 5.000 TL manevi tazminata hükmolunması gerekmiş dava konusu tasarıma ilişkin kötü bir şekilde üretildiğine dair davacı iddiasının ispatlanamadığından itibar tazminatı talebide uygun görülmemiştir. Davacı yanın hukuki yararı bulunduğundan hükmün ilanına ilişkin talebide kabul edilmiş aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davacı ...tarafından davalı şirket aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile davanın davacıya ait ... 13.1 no'lu çoklu tasarımının taklit edilerek üretilip satışa sunulması nedeniyle davacı tasarım hakkına tecavüzünün durdurulmasına ve önlenmesine,
2-www.....com isimli internet sitesinden tecavüze konu tasarım görsellerinin içerikten çıkartılmasına, mümkün olmadığı takdirde siteye erişimin engellenmesine,
3-Taklite konu tescilli tasarımları içeren halı ürünleri katalog ve benzeri sair tanıtım malzemelerine el konularak imhasına,
4-Davacının ... sayılı tasarımına ilişkin taleplerinin ve maddi tazminat taleplerinin reddine,
5-Takdiren 5.000 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-İtibar tazminatı talebinin reddine,
7-Masrafı davalıdan alınmak üzere kesinleşen hüküm özetinin yurt çapında yayın yapan trajı en yüksek üç gazeteden birinde bir kez ilanına,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 341,55 TL karar harcından peşin yatırılan 256,20 TL ve 184,23 TL ıslah harcının düşülmesine, kalanı mahsubu ile kalanı 98,88 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
9-a)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı vekili yararına tecavüz talebine ilişkin 3.145,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
b)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı vekili yararına manevi tazminat talebine ilişkin hesap olunan 3.145,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
10-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı vekili yararına reddedilen maddi tazminat talebine ilişkin hesap olunan 3.145,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
11-Davacı tarafından yapılan: 3.500,00 TL bilirkişi ücreti, 850,75 TL posta gideri olmak üzere toplam 4.350,75 TL'nin -ret ve kabule göre takdiren hesaplanan- 3.480,60 TL ve 465,63 TL harç (peşin+başvuru+ıslah) olmak üzere toplam 3.946,23 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
12-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair verilen karar, hazır bulunan taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okundu, usülen anlatıldı.19/07/2018
Katip ...
¸
Hakim ...
¸
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.