T.C.
İSTANBUL
2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/395 Esas
KARAR NO: 2024/15
DAVA: Marka (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 15/01/2016
KARAR TARİHİ: 16/01/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, müvekkilinin 08.05.2015 tarihinde endüstriyel tasarım tescili başvurulu endüstriyel tasarımının ... tasarım tescil nosu ile tescil edildiğini, tescilli tasarımlarının, davalı tarafça taklit edilerek davacı şirketin ve tescilli tasarımlarının itibarına zarar verecek şekilde piyasaya sürdüğünü ve haksız kazanç elde ettiğini, müvekkilinin izni alınmadan ve onun tescil hakkını ihlal edecek şekilde davacı tarafça üretildiğini, satıldığını ve benzeri tecavüz niteliğinde eylemlerde bulunduğunu, ... 4. FSHHM’nin n ... D.İş dosyası ile delil tespiti yaptırıldığını ve müvekkil davacı adına tescilli tasarımların hukuka aykırı şekilde kullanıldığının bilirkişi eliyle tespit edildiğini davalı tarafından satışa sunulan ürünlerin tüketiciyi yanıltacak şekilde ve bilgilenmiş kullanıcı yönünden ayırt edilemeyecek derecede davacı adına tescilli tasarımlara benzer olduğunun saptandığını, 554 sayılı KHK 51. maddesinin 2. fıkrası gereği geçen "tasarımdan doğan haklara tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, tasarımı kullanması ile elde edilebileceği muhtemel gelire göre" yöntemi kullanarak hesaplanmasını talep ettiğini belirtmiş davacı adına tescilli tasarım haklarına tecavüz edildiğinin tespit edilerek tecavüzün ref i ve men'ini, ilişkin haklan saklı kalmak koşulu ile 1.000 TL maddi ve 30.000 TL manevi tazminatın fiili tecavüz tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, hükmün ilan edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davaya konu ürünlerin davacı tarafından başvurularak 01.06.2015 tarihinde davacı adına tescil edildiğini ancak müvekkilin, davacının tescil tarihinden önce söz konusu ürünlerin satışını yaptığını, bu husus ile ilgili dilekçelerinin ekinde söz konusu ürünlerin 13.04.2015 tarihinde "... Şti" isimli şirkete satımını gösteren fatura örneği bulunduğunu, söz konusu faturada "..." kodlu ürünlerin dava konusu ürünler olduğunu, davalıdan alınan numunelerin üzerilerindeki kartlarda ürün kodu olan "..." yazdığını, ... 4. FSHHM’nin ...D.İş sayılı dosya ile sunduğu bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, davacı tarafın söz konusu ürünlerin daha önceden satımı olan ürünler olduğuna dikkat etmeden kendi ürünleri gibi tescil ettirdiğini ve söz konusu davayı açtığını, bu durumun davacının kötü niyetli olduğunu gösterdiğini belirtmiş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce maddi tazminat ve tasarım hakkına tecavüz davaları yönünden davanın kabulüne, manevi tazminat davasının ise kısmen kabulüne karar verilmiş, kararı taraf vekilleri İstinaf etmiş, davalının İstinaf talepleri reddolunmuş, davacının İstinaf talepleri ise kabul olarak mahkememizce verilen karar kaldırılmakla, dosya yeni esasa kaydedilerek davaya devam olunmuştur.
Dava 554 sayılı endüstriyel tasarım hakkına tecavüzün tespiti, refi, meni , maddi ve manevi tazminat talepli davadır.
Dosyada tarafların tüm delilleri toplanmış, TPE kaydı getirtilmiş, kaldırma kararı öncesi ve sonrası bilirkişi incelemesi yapılarak rapor alınmıştır.
... 4. FSHHM' nin ...D.İş sayılı dosyasında davalı şirket aleyhine tespit yaptırılarak...'den bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi 04/09/2015 tarihli raporunda davacı şirket adına tescilli çoklu tasarımlardan 2 nolu tasarımın davalıya ait tasarım ile benzer özellik taşıdığını, 4 farklı renkte 25 adet ürün bulunduğunu ve bilgilenmiş kullanıcı yönünden ayırtedilemeyecek derecede benzerlik bulunduğunu tespit etmiştir.
Davacının ... nolu tasarımının 01/06/2015 tarihinde bültende yayınlandığı ve 08/05/2015 tarihinde tescilinin yapıldığı, 7 adet elbise tasarımının olduğu ve halen koruma altında olduğu anlaşılmaktadır.
Mahkememizce kaldrıma kararı öncesi davacı tescilli tasarımı ile davalı tasarımları arasındaki benzerliğin ve karşılaştırmanın yapılması amacıyla heyet oluşturulmuş, 3 kişilik bilirkişi heyetinden müşterek rapor alınmıştır. Bilirkişi tarafından yapılan incelemede davalı tarafından dosyaya sunulan görseller ...olduğu ek olarak sunulan sayfalarda çocuk elbisesi görseli bulunmadığından ve dosyaya sunulan görsellerden ürünlere ilişkin herhangi bir detay anlaşılamadığı için inceleme yapılamamıştır. Davalı dilekçesinde bahsedilen ...web sitesinin incelenmesinde sitenin yayında olmadığı tespit edilmiş ve ekran görüntüleri eklenmiştir.
Davalının bahsettiği ... web sitesinin yayında olduğu tespit edilmiş ve ekran görüntüleri alınmıştır. İlgili web sayfasının ..." başlığı ile çeşitli elbise görsellerinin bulunduğu bir web sitesi olduğu, ancak web sitesinde daha önce yayında olan güncel halinde ise bazı görsellerin açılmadığı görülmüştür. İlgili sayfada çocuk elbiseleri ile birlikte yetişkinler için elbiseler bulunduğu, davacının sunduğu görsel siyah-beyaz ve genel olarak herhangi bir detay anlaşılamadığı için tespitin gerçekleştirilemediği anlaşılmaktadır.
Davalının dilekçesinde belirttiği ve delil olarak sunmuş olduğu görsel dışında mevcut tasarımlar incelendiğinde, davacıya ait ... nolu tasarım ile ilgili bilgilenmiş kullanıcı gözünde fark yaratmayacak kadar benzer bir ürün tespit edilememiştir.
Davalı taraf tarafından bahsedilen ... web sitesinin arşiv görüntüleri ... sitesinden incelenmiş olup, ilgili sayfaya ait tek ekran görüntüsü arşivlenmiş ve bu ekran görüntüsünün tarihi 12 Mart 2016 olarak tespit edilmiştir. İlgili ekran görüntüsündeki tasarımlar incelendiğinde davacıya ait ... nolu tasarım ile ilgili bilgilenmiş kullanıcı gözünde fark yaratmayacak kadar benzer bir ürün tespit edilememiştir.
Davacıya ait ... No'lu endüstriyel tasarımların tescil tarihi 8 Mayıs 2015 önceki herhangi bir tarihte kamuya sunulup sunulmadığı internet üzerinden ..." "..." ve "..." anahtar kelimeleri ile görüntüleri eklenmiştir. Yapılan araştırma neticesinde ... No'lu endüstriyel benzerleri tescil tarihinden önce tespit edilememiştir.
Davacıya ait ... No'lu Tasarım ile ...D.İs Dosyasında Tespiti Yapılan Davalıya Ait olduğu İddia Edilen Ürünün Karşılaştırılmasında ... D.İş dosyasında daha önce tespit yapılmış olan bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi; Bahse konu olan tasarımlar çocuk elbiseleri olup, simetrik olarak tasarlanmış ve 2 bölümden oluşmaktadır. Modelin üst bölümü (1) dar şekilde tasarlanmış, belden aşağı kısımda bulunan etek kısmı ise geniş, büzgülü şekildedir (2).
Tasarımın ayırt edici kısmı; üst bölümü olup (1), üst kısmı dikilen ve bir bölümü boşta kalan danteller ile yatay olarak bölünmüş, boşta kalan kısımlar ile büzgü görüntüsü elde edilmiştir. Mevcut tasarımların her ikisinde de belin sol tarafına çiçek aksesuarı eklenmiştir.
Yaka bölümleri incelendiğinde; omuz kısımlarından başlayarak, omuza yayılan büzdürülmüş dantel ile oluşturulmuş ve yakasız bir görüntü elde edilmiştir. Eteğin üst katı tül, altına saten kullanılmış olup, tül bölümlerinde çiçek aplikler kullanılmıştır.
Yapılan inceleme sonucunda ... D.İs dosyasında tespit edilen ürünün; Davacıya ait ...no'lu Tasarım ile genel stil, yaka detayı, kalıp özelliği ve kullanılan kombinler açısından benzer model özellikleri taşıdığı anlaşılmıştır.
Kaldırma kararı öncesi bilirkişi heyetinden maddi tazminat miktarının hesaplanması için rapor alınmış, alınan raporun dosya kapsamı ile uyumlu olmadığı ve hüküm vermeye elverişli olmadığı İstinaf kararında da işaret edilmekle mahkememizce maddi tazminat miktarının hesaplanması için 30/01/2023 tarihli rapor alınmış, İstinaf kaldırma ilamı doğrultusunda mahkememizce alınan 30/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; davalı şirketin ticari defterlerinin 6762 sayılı ETTK 66 6102 Sayılı Yeni Ticaret Kanununun 64- ve 213 sayılı V.U.K. ilgili hükümleri gereğince yasal ve usulünce tutulmuş olduğu, davalı şirketin ticari defterlerinin TTK 69 ve 213 sayılı kanununun 216. md gereğince açılış tasdiklerinin süresinde, ticari defterlerin VUK 228-226 md gereğince muhasebe usul ve tekniğine uygun tutulup kazıntı ve silintiye rastlanmadığı ve ETTK 70/6 md. 72/3 fıkraları ve YTTK 64/3 fıkraları gereğince ticari defterlerin süresinde kapanış tasdikleri yapılmış olduğu, davalı şirketin ticari defterler ve dayanağı belgeler yardımcı defterlerin birbirini teyit etmesi nedeni ile TTK 85 md ve HMK 222, maddesi gereğince delil niteliğine haiz olabileceği, ... Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğiyle, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin belirli bir haddi aşan mal ve hizmet alımlarını "Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Ba)" ile mal ve hizmet satışlarını ise "Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Bs)” ile bildirmeleri yükümlülüğü getirildiğini, buna göre aylık 5.000 TL sınırını aşan alış ve satışlar Form BA ile Form BS beyannamesinde beyan edileceğini, davalının bahse konu faturaları ilgili beyan dönemlerinde Bs formunda beyan ettiği, davalı ...'nin 2015 ve 2016 yılları itibari ile cirolarının incelendiğinde vergiler hariç 3,441 467,59 TL gelir elde ettiği, davalı ...'in 2015 ve 2016 yılları mali tablolarında yapılan satışların yurt içi satışlarının 600 hesaplarda izlendiği, davacının dava konusu faydalı tasarımına ait davalı satışları üzerinden hesaplanan lisans bedelinin 258.110,07 TL olduğu yönünde görüş ve kanaate ulaştıkları anlaşılmış, raporun hüküm vermeye elverişli olduğu ve davacının maddi tazminat talebinin 3.044,25 TL olarak neticelendirildiği anlaşılmıştır.
Bu doğrultuda;
Toplanan deliller, değişik iş dosyasındaki tespit, dosya içerisindeki mevcut bilirkişi raporları ve maddi tazminat yönünden İstinaf ilamı doğrultusunda aldırılan 30/01/2023 tarihli bilirkişi raporu ışığında davacının tescilli tasarımının davalı tarafından taklit edilerek kullanıldığı, bu nedenle tecavüzün tespiti, refi ve men'ine karar verilmesi gerektiği, taleple bağlı kalınmak sureti ile KHK 52/a bendi gereğince bilirkişi tarafından hesap edilen yoksun kalınan kazancın tespit tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan alınmasına, somut olayın özelliği, meydana çıkan sonuç, haksız eylemin nitelik ve boyutu, paranın alım gücü ve mevcut dosya kapsamına göre davacının tasarım hakkının ihlalinden dolayı meydana gelen manevi zararına yönelik olarak takdiren belirlenen 25.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınmasına ve davacının hukuki yararı bulunduğundan kesinleşen hüküm özetinin ilanına karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davalı tarafından davacıya ait tescilli tasarımların taklit edilerek kullanılması nedeni ile davacı tasarım hakkına tecavüzün tespitine, ref'ine ve men'ine,
2-3.044,25 TL maddi tazminatın 26.08.2015 tespit tarihinden itibaren yürütülecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-25.000,00 TL manevi tazminatın 26.08.2015 tespit tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine,
4-Masrafı davalıdan alınmak üzere kesinleşen hüküm özetinin yurt çapında yayın yapan tiraji en yüksek 3 gazeteden birinde bir kez ilanına,
5-Alınması gereken 1.915,70 TL karar ve ilam harcından 529,41 TL peşin harç ve 35,00 TL ıslah harcının düşümü ile kalan 1.351,29 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, davacının sarfetmiş olduğu toplam harcın 478,95 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Tespit davası yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Maddi tazminat davası yönünden, davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 3.044,25 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Manevi tazminat davası yönünden, davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 25.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Manevi tazminat davası yönünden, davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Davacının ; bilirkişi ücreti, posta ve sair masraflar için yapmış olduğu 2.512,20 TL yargılama giderinin davadaki haklılık payına göre hesaplanan 2.131,85 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
11-Davalının sarfetmiş olduğu 31,50 TL yargılama giderinin davadaki haklılık payına göre hesaplanan 4.76 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
12-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmının karar kesinleştiğinde talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yokluğunda, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/01/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır