T.C.
İSTANBUL
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/162 Esas
KARAR NO: 2023/140
DAVA: Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini
DAVA TARİHİ: 12/05/2021
KARAR TARİHİ: 12/12/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesi : Davacı vekilinin mahkememize ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle;
Müvekkili ... dünyaca ünlü bir sanatçı, akademisyen ve yazar olduğunu, müvekkili çalışmalarını Türkiye’de ve Almanya’da sürdürmekte olduğunu, yurt içinde ve dışında onlarca sergisi ve ödülü bulunmadığını, sanatçının eserleri Türkiye, Almanya, Japonya, Fransa, Belçika gibi birçok ülkede ve uluslararası sergide sergilenmiş olduğunu, ... son olarak ...’nü almış oldğunu. bu önemli ödülü ilk kez bir kadın sanatçının aldığını, müvekkilinin sanat alanındaki bilinirliği ve etkisi oldğunu, müvekkilinin 1994 yılında ...’de bir binanın dış cephesine yaptığı “...” (Almanca: ...) isimli çalışması en önemli eserlerinden olduğu, defalarca sergilendiği, dünya çapında sanat çevrelerinde ilgi görmüş ve şehre ait bilinir bir sanat eseri olarak benimsendğini, eser bugün ...’in önemli sanat simgelerinden biri olduğunu, müvekkilinin eserinin izinsiz olarak kopyalanmış ve ticari olarak kullanılmakta olduğunu, bu önemli eser, davalılar.. LTD. ŞTİ. ve ... tarafından işletilen ... isimli dönerci dükkanının dış cephesinde sanatçıya ait bu eser üç boyutlu olarak kopyalamış olduğunu, davalılar sosyal medya hesaplarında eseri doğrudan kopyaladıklarını açıkça belirtmekte olduğunu, müvekkilinin eserinin kopyalanarak, telif haklarına riayet edilmeksizin, izinsiz olarak kullandıklarını beyan ettiklerini belirterek şikâyet, dava, bedel isteme ve her türlü maddi, manevi tazminat talep etme haklarının, ceza hukuku anlamında şikayet haklarının ve fazlaya ilişkin her türlü haklarının saklı kalmak kaydı ile;
“...” / (Almanca) “...” isimli eserin sahibinin ... olduğunun tespitine, davalı ... ŞİRKETİ ve ... tarafından işletilen ... isimli restoranın dış cephesinde bu eserin kopyalanarak kullanılmasının müvekkilin haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitini, FSEK m. 68 uyarınca ivedilikle tecavüzün durdurulmasını ve tekrarının önlenmesini, hükmün FSEK md. 78 uyarınca masrafı davalıya ait olmak üzere ilan edilmesine, müvekkilinin daha fazla zarara ve hak ihlâline uğramaması için, derhal ve yargılama süresince tedbiren; ...adresinde bulunan ... isimli işletmenin dış cephesinin sökülmesi gerektiğini, eğer mümkün değilse uygun bir şekilde üzerinin kapatılmasının gerektiğini, yargılama sonucunda da tümüyle kaldırılmasına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin daha fazla zarara ve hak ihlâline uğramaması için, derhal ve yargılama süresince tedbiren; Davalının sosyal medya, internet sitesi ve diğer mecralarda müvekkiline ait davaya konu eserin paylaşıldığı paylaşımların kaldırılmasına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesini, maddi tazminata ilişkin taleplerini yargılama safhasında bilirkişi tarafından belirlenecek maddi zarar miktarın FSEK m.68 uyarınca 3 katına kadar arttırmak kaydıyla şimdilik 5.000TL maddi zararın ve 10.000TL manevi zararın Davalıdan tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini
Cevap dilekçesi:Davalılara usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğ edildiği, davalıların cevap dilekçesi sunmadığı HMK gereğince davayı inkar ettiği anlaşılmıştır.
Islah dilekçesi: Davacı vekilinin mahkememize ibraz ettiği ıslah dilekçesinde özetle;
“...” / (Almanca) “...” isimli eserin sahibinin ... olduğunun tespitine, davalı ... ŞİRKETİ ve ... tarafından işletilen ... isimli restoranın dış cephesinde bu eserin kopyalanarak kullanılmasının müvekkilin haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, FSEK m. 68 uyarınca ivedilikle tecavüzün durdurulmasını ve tekrarının önlenmesini, Hükmün FSEK md. 78 uyarınca masrafı davalıya ait olmak üzere ilan edilmesine, müvekkilin daha fazla zarara ve hak ihlâline uğramaması için, derhal ve yargılama süresince tedbiren; ...adresinde bulunan...isimli işletmenin dış cephesinin sökülmesini, eğer mümkün değilse uygun bir şekilde üzerinin kapatılmasını, yargılama sonucunda da tümüyle kaldırılmasına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin daha fazla zarara ve hak ihlâline uğramaması için, derhal ve yargılama süresince tedbiren; davalının sosyal medya, internet sitesi ve diğer mecralarda müvekkiline ait davaya konu eserin paylaşıldığı paylaşımların kaldırılmasına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesini, 15.000TL maddi zararın ve 10.000TL manevi zararın Davalıdan tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini,
Bilirkişi Raporu: bilirkişi raporunda ''Davacının web sitesinde (...) eserin görsellerinin bulunduğu görülmüştür. Sunulan sosyal medya adresleri -paylaşımlara erişilemediğinden- doğrulanamamıştır. ... harita web sitesinde de davacının eserinin Mayıs 2021 tarihinde ilgili adreste bulunduğu tespit edilmiştir. İnternette yapılan araştırma sırasında — ... adresinde 20.05.2021 tarihinde yayınlanan bir haberde Resim 8'deki görsel tespit edilmiştir. - ... 10. Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numaralı e-tespit tutanağındaki görsel internet adresi bulunmadığı için değerlendirilememiştir. ...'ne müzekkere yazılarak ...başvuru numarasında görüntünün hangi internet adresine/URL (web sitesi değil) ait olduğunun sorulması Sayın Mahkeme'nin takdirindedir. Davacı'nın dava konusu “...” isimli eserin eser sahibi olduğu ve FSEK kapsamındaki mali ve manevi haklara sahip olduğu, - Dava konusu “...” eserin FSEK md. 4 kapsamında güzel sanat eseri olduğu ve hukuki koruma altında olduğu, Davalı'nın dava konusu kullanımları konusunda Davacı ile imzalanmış olan yazılı bir sözleşme bulunmadığı, dosya kapsamında buna ilişkin bir belgeye rastlanmadığı, bu nedenle ilgili kullanımların Davacı'nın FSEK'ten kaynaklanan mali ve manevi haklarına tecavüz teşkil ettiği, Dava dilekçesindeki talepler ve dosya içeriği değerlendirildiğinde, FSEK 68 kapsamındaki Davacı'nın 5.000-TL tazminat talebinin rayiçlere uygun olduğu ve 3 katına kadar bedele hükmedilip hükmedilmeyeceği hususunun Sayın Mahkeme'nin takdirinde olduğu, Davacı'nın ayrıca 10.000-TL manevi zarar talebinin de rayiçlere uygun olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Raporun ve kanıtların değerlendirilmesi ve takdiri Sayın Hâkimliğinize ait olmak üzere hazırlanan bu rapor mahkemenize saygı ile sunulur.''10.04.2023
Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki uyuşmazlık, eser hak sahipliğinin tespiti ile davalının eylemlerinin fikri haklara tecavüz niteliğinde olup olmadığının tespiti ve maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Davacı taraf "..." isimli eserin hak sahibi olduğunu, davalının işletmekte olduğu restoranın dış cephesinde bu eseri kullandığını belirterek davanın kabulünü talep etmiştir. Davalı ise davanın reddini savunmuştur.
Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında; tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda bilirkişiden alınan raporda dava konusu edilen "..." isimli eserin davacı taraftan meydana getirildiğini, eser hak sahibinin davacı olduğunun tespit edildiği, davalıların işletmekte olduğu restoranın dış cephesinde kullanmış olduğu eserin davacının hak sahibi olduğu eserle aynı nitelikte olduğu, taraflar arasında eserin kullanılmasına ilişkin herhangi bir sözleşmenin bulunmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Eser hak sahipliğinin tespiti bakımından; FSEK 1-b maddesi gereğince dava konusu edilen eserin davacının hususiyetini taşıdığı ve eser kapsamında olduğu, bu haliyle FSEK kapsamında eser niteliğinde olduğu anlaşılmakla dava konusu edilen eserin hak sahibinin davacı olduğunun tespitine karar vermek gerekmiştir.
Tecavüz iddiası bakımından; davacının hak sahibi olduğu eserin davalılar tarafınca "..." isimli restoranın dış cephesinde davacıya ait eserin kopyalanarak kullanılmasının davacının fikri haklarına tecavüz teşkil ettiği taraflar arasında eserin kullanılmasına ilişkin herhangi bir sözleşme bulunmadığı anlaşılmakla davalıların eylemlerinin tecavüz niteliğinde olduğunun tespitine karar vermek gerekmiştir.
Telif tazminatı bakımından; dosya arasına alınan bilirkişi raporunda dava konusu eserin kullanılması nedeniyle talep edilen 5.000 TL telif tazminatının rayiçlere uygun olduğu anlaşılmakla 68. Madde gereğince rayiç bedelin 3 katı oranında telif tazminatına hükmedilmesine karar vermek gerekmiştir.
Manevi tazminat bakımından; davacıya ait eserin kullanılması nedeniyle davacının manevi zarara uğradığının açık olduğu ve davacı tarafça talep edilen tazminat miktarının hak ve nesafet kurallarına uygun olduğu anlaşılmakla 10.000 TL manevi tazminata hükmetmek gerekmiştir.
Yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan sebeplerle;
1-"..." / “...” isimli eserin hak sahibinin davacı ... olduğunun tespitine,
2.Davalıların "..." isimli restoranın dış cephesinde davacıya ait eserin kopyalanarak kullanılmasının davacının fikri haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, tecavüz fiillerinin durdurulmasına ve önlenmesine
3- Davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile telif bedeli olan 5.000 TL'nin FSEK m.68 uyarınca 3 katı olan 15.000TL tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesine
4- Davacının manevi tazminat davasının kabulü ile 10.000TL manevi tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesine
5- Hüküm özetinin karar kesinleştiğinde masrafı davalılar tarafından karşılanarak Türkiye'de yayın yapan bir gazetede ilanına
6-Başlangıçta yatırılması gereken 1707,75 TL nispi peşin harçtan yatırılan 230,30 TL harcın düşümü ile kalan 1.477,45 TL harcın davalılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL peşin harç+ 59,30 TL başvuru harcı+ 171 TL ıslah harcı+5.250 TL bilirkişi ücreti+ 425,50 TL posta giderleri olmak üzere toplam 5.965,10 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8-Tespit yönünden;
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 25.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
9-Maddi tazminat yönünden;
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
10-Maneni tazminat yönünden;
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
11-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine,
12-Davalı tarafından yatırılan avans bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.12/12/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır