T.C.
İSTANBUL
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/358
KARAR NO: 2023/84
DAVA: Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/11/2021
KARAR TARİHİ: 16/11/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesi : Davacı vekilinin Mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili ile davalı arasında 01.11.2016 ve 30.01.2018 tarihli sözleşmeler akdedilerek müvekkili tarafından yazılan "..." adlı eserlerin basımı ve yayımı ile ilgili anlaşıldığını, "bu anlaşmaya göre yayın hakkı karşılığı olarak davalı tarafından satılan kitapların fatura bedelleri üzerinden vergiler hariç %10'u ayrılacak, yayımı izleyen yılların sonunda yazar hakkı hesaplanacak. Yazar isterse bunu hesabına mahsuben kitap olarak da alabilecektir." Davalının sözleşme konusu eserleri basıp, yayınlayıp satmış olduğunu, sözleşmede her kitaptan 2.000'er adet basılacağının karar altına alındığını, buna göre davalının toplam 6.000 adet kitap basmış olması gerektiğini, bu kitapların ne kadarı davalı tarafından satıldığını bilmediklerini, sözleşmeler gereği basılan kitaplardan "..." adlı eser ...tarihinde ... ISBN no ile "..." adlı eser ise 26.04.2018 tarihinde ... ISBN no ile yayımlandığını, bahsedilen sözleşmelere istinaden davacı müvekkiline, basımı ve satışı yapılan kitaplarla ilgili bilgilerin verilmemesi ile ödenmesi gereken bedellerin ödenmemesi sebebiyle davalı tarafa ... 20. Noterliği ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnameyi keşide edildiğini, davalı tarafa tebliğ edilen ihtara rağmen taraflarına cevap verilmediğini, dava öncesi zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğu, ancak taraflar arasında olumlu netice sağlanamadığını, sözleşmeler gereği davalı, basımı ve yayımı yapılan kitaplarla ilgili bilgilerin verilmediği, ödemesi gereken bedelleri ödemediği için davalının satmış olduğu kitaplarda davacı müvekkilinin vergiler hariç %10 payının tespiti ve fâizi ile birlikte tahsilini, HMK 107. Md. uyarınca dava değerini arttırma haklarını saklı tutarak, davacı müvekkilin alacağı hiç bir teminata bağlı olmadığından ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir kararı verilmesinu, basımı ve satışı yapılan kitapların bedellerinin ve davacı müvekkiline düşecek payının (vergiler hariç %10) tespiti ile tarafımızdan satılan kitap miktarı tam olarak bilinemediğinden belirsiz alacağın yapılacak tespiti ile davalı tarafa gönderilen ihtarın tebliği tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte taraflarına ödenmesini yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesi : Davalı vekili cevap dilekçesinde; Taraflar arasında akdedilen sözleşme tarihi dikkate alındığında davacı tarafın taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının haksız ve kötü niyetli olarak ikame ettiğini, müvekkili Arkeoloji Sanat Yayınları, 41 yılı aşkın iş deneyimi ile yayıncılık sektöründe hizmet vermekte olduğunu, 1986'dan beri "..." adıyla profesyonel olarak hizmet veren arşivi ile yurtiçi ve dışında çeşitli kuruluş, reklam ajansı, üniversite ve enstitülerle çalışmakta olduğunu, müvekkili Arkeoloji Sanat Yayınları ile davacı yazar arasında.. tarihinde "..." adlı eserlere ilişkin, 30 Ocak 2018 tarihinde İse basımına ilişkin sözleşmeler imzalandığını, taraflar arasında İmzalanan sözleşmeler incelendiğinde davacının iddia ettiği şekilde müvekkilin davacıya basım ve satışı yapılan eserlerle ilgili bilgi verme yükümlülüğünün yüklenmediği, dolayısıyla müvekkilin bu kapsamda herhangi bir şekilde sözleşmeye aykırılık teşkil edecek nitelikte bir davranışının olmadığının açık olduğunu, 0l Kasım 2016 tarihli sözleşmede "Bunun dışında yazara her iki kitaptan 30'ar (otuzar) adet sert kapaklı olarak verileceği, 30 Ocak 2018 tarihli sözleşmede " maddeleri yer aldığını, sözleşmeler gereği davacıya teslim edilmesi gereken sert kapaklı nüshalar eksiksiz şekilde teslim edildiğini, sözleşmelerde her bir kitaptan 2.000 adet basılacağı kararlaştırılmış olsa da davaya konu her bir eserden 1.000 er adet baskı yapıldığını, davacının her bir eserin 2.000 adet basıldığından bahisle talepte bulunması haksız olduğunu, davaya konu eserlerden 1.000 adet baskı yapılmışsa da söz konusu eserlerin tamamının satılmadığını, yayımevlerine ait depoda satışı yapılamayan kitaplar hâlâ muhafaza edildiğini, bir kısım eser gerekli resmi kurumlara, derleme müdürlüğüne ve yayınevi tarafından hediye olarak gönderildiğini, bir kısım eser de pandemi sebebiyle satıcılara açık fâtura ile gönderildiğini, henüz ödemeleri tahsil edilmediğini, sözleşmeler gereği satılan eserlere ilişkin yayın hakkı karşılığı davacıya ödendiğini, henüz satışı yapılmayan eserlere ilişkin ise davacının uhdesinde doğan herhangi bir alacak söz konusu olmadığını, müvekkili tarafından davacının hak ettiği bedeller sözleşmeye uygun olarak hesabına ödendiğini, davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddi ile esas itibari ile davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Cevaba Cevap Dilekçesi: Davacı vekili dilekçesinde özetle; sözleşmeler gözönünde bulundurulduğunda sözleşme konusu kitapların basımına ve satımına dair davalıya yüklenen edimlerin hala tam olarak yerine getirilmediği, dolayısıyla sözleşmelerinin hükümlerinin temadi teşkil ettiğini, bu yönüyle davanın zamanaşımına uğramadığını, sözleşmelerin devamı ile ilgili bilgi verme ve izin alma yükümlülüğü, sözleşmelerin mevcut şartları dahilinde infazı ile ilgili bilgi verilme mükellefiyeti olmadığının söylenmesi, yapılan sözleşmenin ruhuyla bağdaşmadığını, sözleşmelerde her kitaptan 2.000 adet basılması kararlaştırılmış iken (hiçbir şekilde müvekkilin bilgisi ve rızası olmaksızın) 1.000 adet bastıklarını beyan ederek sözleşmeye aykırı davranışı ikrar ettiklerini, davalı tarafın, sözleşme ile kendisine yüklenen edimi yerine getirmediğini, aradan geçen 5 yıl içinde bu kitapların basılmaması, yayımının yapılmamasından müvekkilinin hiçbir şekilde sorumluluğu bulunmadığını, sözleşmelerde kitapların basımı, yayımı ve pazarlanması yükümlüğü davalıya yüklendiğini, "..." şeklindeki beyanlarıyla müvekkilinin haklarını ödememek için bahane beyanında bulunmalarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davalı tarafça müvekkiline telif bedeli ödendiği hususundaki iddiayı hiçbir şekilde kabul etmediklerini, dava ve taleplerinin hukuka uygun olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İhtiyati Tedbir Kararı: 14/01/2020 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin yasal şartları oluşmayan ihtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz talebinin reddine, karar verilmiştir.
Deliller :
Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıtları : ... adlı eserlere ilişkin kayıtları istenmiş, buna ilişkin kayıtlar dosya arasına alınmıştır.... adlı eserlere ait Süreli Olmayan Yayınlar İçin Bandrol Talep Formu veTaahhütnamelerinin gönderildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu : Bilirkişiler ...ve ...'in müşterek sundukları raporlarında özetle; 6762 sayılı ETTK 66 6102 Sayılı Yeni Ticaret Kanunun 64- ve 213 sayılı V.U.K. ilgili hükümleri gereğince yasal ve usulünce tutulmuş olduğu, davalı şirketin Ticari defterlerin TTK 69 ve 213 sayılı kanunun 216.md gereğince açılış tasdiklerinin süresinde, Ticari defterlerin VUK 228-226 md gereğince muhasebe usul ve tekniğine uygun tutulup kazıntı ve silintiye rastlanmadığı ve ETTK 70/6 md. 72/3 fıkraları ve YTTK 64/3 fıkraları gereğince ticari defterler süresinde kapanış tasdikleri yapılmış olduğu, davalı şirketinin nedeni ile TTK 85 ticari defterler ve dayanağı belgeler yardımcı defterlerin birbirini teyit etmesi nedeni ile TTK 85 md ve HMK 222. maddesi gereğince delil niteliğine haiz olabileceği, davalının KİTAP satışlarının incelenmesinde, 2016-2021 döneminde KİTAP satışları toplamının 69.951,79 TL olduğu (2016 yılında 14.229,89 TL, 2017 yılında 7.031,94 TL, 2018 yılında 17.880,35 TL, 2019 yılında 9.499,35 TL, 2020 yılında 11.026,55 TL 2021 yılında 10.283,70 TL), ancak bu satışların basılan 1.000 Adet kitap stoğundan düşüldüğü, ... kitabının her bir kitaptan 1.000'er adet basımından toplam 3.000 Adet kitap stoğundan hı kitap için 30'ar Adetten toplam 90 Adet kitabın yapılan sözleşme gereği yazara teslim edildiği, ve yine sözleşme gereği her bir kitap için 10'ar Adetten 30 Adet kitabın ilgili kurumlara verildiği, ... kitabının her bir kitaptan 1.000'er adet basımından toplam 3.000 Adet kitap stoğundan yukarıda belirtilen hususlar gereğince 3.000 Adet — (1.576 Adet Satılan + 90 Adet İlgili Kurumlar)” 1.334 Adet kitabın davalının stoklarında bulunduğu, sözleşme gereği kitapların satıldıkça yazara ödemelerinin yapılacağı kapsamında değerlendirilebileceği, ... kitabının tar: y: şme gereğince 2.000'er adetten 6.000 adet kitap basılacağı, nitekim Kültür Bakanlığından da her bir cilt basımı için 2000'er adet bandrol alındığı, toplam bazda 6000 adet alınan bandrollerin kitap basım /adet için en doğru resmi belge olduğu, Bu bandrollerin nerelerde ve nasıl kullanıldığı hakkında da dosyada bir veri olmadığından yazarın bir hak kaybına uğrayacağı, Ancak yayın evinin yapılan kayıt, defter ve belgelerin incelemeler sonrasında her bir kitaptan 1.000'er adet basımından toplam 3.000 Adet kitap bastığı, geri kalan 3.000 Adet in yayın evinin elinde basılmamış kitap bandrolü şeklinde incelenen dava dosyasında her bir kitap için 2000'er yerine biner basıldığına ilişkin baskı faturası ve iptal bandrolleri gibi dosyada bir kayıt/belge olmadığından yalmız davacı defterindeki incelemenin gerekli açıklamalar için yeterli olmayacağı, yapılan yerinde incelemenin Davalının KİTAP satışlarının incelenmesinde, 2016-2021 döneminde KİTAP satışları toplamının 69.951,79 TL olduğu ve bu satışların karşılığında sözleşme gereğince %10 karşılığı olarak 69.951,79 TL*0.10(%10)5 6.995,17 TL tutara hak kazandığı ancak yukarıda verilen banka ödemelerinin gösterildiği tabloda toplamda 6.500,00 TL ödeme yapı bu satışlar üzerinden sözleşme gereği yazara 6.995,17 TL-6.500,00 TL= 495,17 TL ödemek ile yükümlü borcunun olduğu, davalı yayın evinin toplam 3.000 Adet kitap bastığı, geri kalan 3.000 Adet in yayın evinin elinde basılmamış kitap bandrolü şeklinde muhafaza edi bilgisinin davalı beyanı olup dosyada doğrular nitelikte belgeler olmadığı, 2000'e üzerinden bir hesaplama yapılmadığı,sadece defter incelemesi verilerine göre telif hesaplamasının 1000'er kitap üzerinden yapıldığı, her bir kitap için 2000 alınan bandrol seri mahkemeye sunamadıkları takdirde, her bir kitap için üzerlerinde 1960'ar adet kitap olduğu ve buna göre telif ödemeleri yapacakları - sebep ile hesaplamaya dahil edilmediği- bu konuda takdirin Yüce Mahkemeye ait olduğu, yönünde görüş ve kanaate ulaştıkları anlaşılmıştır.
08/02/2023 tarihli ek bilirkişi raporunda;
1- ... telif bedeli olarak 25.05.2018 tarihinde ... Bankası ... ile-... numara 2.000,00 TL
2. ... telif bedeli olarak 28.02.2022 tarihinde ... Bankası ... Şubesinden ... İBAN Merkez şubesi İBAN: ... nolu hesabına 3.000,00 TL
3. ... telif bedeli olarak 14.09.2022 tarihinde ...Bankası ... Şubesinden ... İBAN Merkez şubesi İBAN: ... nolu hesabina 1.500,00 TL
Toplamda 2.000x 3.000-41.500- 6.500,00 TL tutarında telif ödemesi yapıldığı anlaşıldığı,
4. Davalınım ... adlı kitaplarının satışlarının incelenmesinde 2016-2021 döneminde Kitap satışlarının toplamının 69.951,79 TL olduğu ve bu satışların karşılığında sözleşme gereğince Y 10 telif ücretinin karşılığı 69.951,79TL X %10= 6.995.17 TL telif hakkı tuttuğu, ancak yukarıdaki banka ödemlerinin toplamda 6.500,00 TL dikkate alındığında, 6.995,17 - 6.500,00 TL = 495,17 TL tutarında davacının telif alacağı olduğunu,
Önceden alınıp da uygulaması yapılmayan herbir kitaba uygulanacak olan 1000'er adet bandrollerin' 1000-1- 999 tanesi'davacının uhdesinde olduğu, birere (1'er) örneğinin mahkeme dosyasına alındığı sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu edilen "..." isimli eserlerin telif bedelinin tahsilinin gerekip gerekmediğine ilişkindir. Davacı taraf, taraflar arasında yapılan anlaşma gereğince davalı tarafça satılan kitapların fatura bedeli üzerinden %10 ayrılarak yayımı izleyen yılların sonunda yazı hakkının hesaplanıp davacıya ödeneceğini, davalının basımı ve satışı yapılan kitaplarla ilgili davacıya bilgi vermediğini, ayrıca ödeme yapmadığını belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ise davacının talep konusu ettiği hakların zamanaşımına uğradığını, taraflar arasındaki sözleşme gereğince satılan kitapların fatura bedeli üzerinden davacı hakkının ödendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe : Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında; taraflar arasında 01/01/2016 ve 31/01/2018 tarihlerinde " ... " isimli eserlerin basımı ve yayımı konusunda anlaşıldığı, bu anlaşmalar gereğince yayın hakkı karşılığı olarak davalı tarafça, davacıya satılan kitapların fatura bedeli üzerinden vergiler hariç olmak üzere davacıya ödeme yapılacağının kararlaştırıldığı, her ne kadar davalı tarafça zamanaşımı iddiasında bulunmuş ise de bedel talep etme hakkının kitapların satılmasından sonra davacının talep edebileceği anlaşılmakla zamanaşamı iddiasının yerinde olmadığı, dosya kapsamında dosya arasına alınan kitap satımına ilişkin kayıtlar ile bilirkişi raporu dikkate alındığında sözleşmenin yapıldığı tarihten sonra yapılan kitap satış fatura bedellerinin 69.951,79 TL olduğu, sözleşme gereğince davacının talep edebileceği bedelin bu miktarın %10'u olan 6.995,17 TL olduğu, alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu bu nedenle hükme esas alınması gerektiği kanaatine varıldığından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacının talep edebileceği telif hakkı bedelinin 7000 TL'nin yargılama sırasında ödendiği anlaşılmakla ödenen miktarın infaz aşamasında dikkate alınması gerektiği göz önüne alınarak hesaplanan ve mahkememizce hükme esas alınan rapordaki miktar dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan sebeplerle;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE; 6995,17 TL nin 23/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafça yargılama sırasında yatırılan toplam 7000 TL ödemenin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla infaz sırasında dikkate alınmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 477,84-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 170,78-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 307,06-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 6.995,17-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 3.004,83-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 170,78-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 230,08TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 1.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 300,60-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.800,60-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 1.259,55-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar yönüyle kesin olmak üzere karar verildi. 16/11/2023
Katip ...
¸
Hakim ...
¸