T.C.
İSTANBUL
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/52
KARAR NO: 2024/93
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 11/11/2014
KARAR TARİHİ: 03/04/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesi: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin tekstil sektöründe ... markası adı altında bayan konfeksiyon üreticisi olarak faaliyet gösterdiğini, Endüstriyel Tasarım Tescil başvurusunda bulunduğu ... numaralı Endüstriyel Tasarım Tescil Başvuru Belgesindeki ... numaralı tasarıma ait bayan hırka tasarımının davalılardan ... (...) tarafından "..." markası adı altında toptan üretimi yapılarak piyasaya sunduğunu, davalı .. Ltd. Şti. ise sahibi olduğu ... adlı internet sitesi üzerinden toptan ve perakende şeklinde satışını gerçekleştirmekle tasarım hakkına tecavüzde bulunulduğunu, müvekkilinin söz konusu tasarımlara ilişkin tescil başvurusunun ... tarih ve ... sayılı bültende yayınlanarak, o tarihten itibaren korunmaya hak kazandığını, davaya konu tasarımın taklidi olan ürün parası ödenmek suretiyle davalı ...Ltd. Şti. nin sahibi olduğu ... adlı internet sitesinden satın alındığını, bu taklit ürün dosyaya sunulmak suretiyle ... 4.fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş dosyası ile davalı ... Ltd. Şti.'nin hem sahibi olduğu "..." adlı internet sitesi üzerinde hem de "..." işyeri adresinde delil tespiti yapıldığını, davalı ... Tic. Ltd. Şti. söz konusu ürünleri diğer davalı ... den aldığına dair delil tespit dosyasına muhtelif faturaların ibraz edildiğini, gerek bilirkişi raporu gerekse ... 4. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasına davalı ... tarafından ibraz edilen faturalar incelendiğinde, davalı ...'nin toptan üretim ve piyasaya satışını gerçekleştirdiği, davalı ... ise söz konusu taklit ürünleri diğer davalıdan satın aldığı taklit ürünleri kendi internet sitesi üzerinden satışını gerçekleştirdiği ve bu şekilde müvekkilinin tasarım hakkını ihlal ettiklerinin anlaşıldığını, anılan tespit dosyası içerisinde davalının internet sitesinden alınan renkli görseller ile davalıya ait iş yerinde bilirkişi tarafından çekilen fotoğraflardan da tasarım hakkına tecavüzde bulunulduğununda anlaşıldığını belirterek davalıya ait taklit ürünlerin başta ...Tic. Ltd. Şti. olmak üzere, diğer mağazalarda üretim ve satışının durdurulmasını, görüldüğü yerde toplatılması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalıların tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespitine, tecavüz ve haksız rekabetin durdurulmasına, tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesine, belirsiz alacak davası hükümlerine göre tazminat miktarı tam ve kesin olarak tespit edildiğinde taleplerini artırmak üzere şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın haksız fiilin tespit edildiği (delil tespitin yapıldığı) 04/07/2014 den itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 30.000 TL Manevi tazminatın haksız fiilin tespit edildiği (delil tespitin yapıldığı) 04/07/2014 den itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davalı aleyhine verilecek mahkeme kararının masrafı davalılara ait olmak üzere kamuya duyurulması için ülke çapındaki televizyon kanallarından ve gazetelerden birer tanesinde yayınlanmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesi: Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili, ..'nin şirketini kapatmadan önce bazı firmaların kampanyaları için tedarikçi olarak ticaret yaptığını ve yaklaşık 4-5 aydır iş yerini kapattığını ve artık ticareti bıraktığını, müvekkilinin, ...Tic. Ltd. Şti'ne iki adet fatura kesip mal sattığını, müvekkilinin, tedarikçi olup ekte gönderdikleri belirtilen iki adet fatura ile ... ( ...) ... Vergi dairesi: ... Fatura no: ...ile ... Fatura numarası ile iki adet alım yaptığını ve bu alımları sipariş eden , ...Tic. Ltd.şti'ne sattığını müvekkilinin, bu ürünlerin sahte taklit olduklarını bilmediğini, bu konuyu ancak dava dilekçesi kendisine geldiğinde vakıf olduğunu, söz konusu ürünler satılan ... Ltd.şti'nde yapılan tespitler ile ortaya çıktığından ilgili firmada kendilerinden aldığını şöylediğini böylece davaya taraf olduklarını, müvekkilinin herhangi bir üretim yapmadığını, ayrıca depolama olmadığını ve deposunun olmadığını, kötü bir şekilde piyasaya sunmadığını, fiyat belirleme olmadığını, tescilli olduğunu öğrendiği ürünlerin siparisini iptal ettiğini, dahada bir daha sipariş vermediğini, .... Vergi dairesi: ... Üreten firma olup asıl sorumlu olan ürünleri satın aldıkları bu firma olduğunu, üretici firmanın davaya dahil edilmesini talep ettiklerini belirterek müvekkili, ... hakkında açılan bu davanın reddine, üretici firma olan, ... Vergi dairesi: ... firmanın davaya dahil edilmesi ve davanın bu firmaya yönlendirilmesine, tazminat hakları saklı kalmak kaydı ile, yargılama masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Cevap dilekçesi: Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin "...." adlı internet sayfasının sahibi olan değişik ürünleri internet üzerinden pazarlayan bir e-ticaret firması olduğunu, müvekkili şirketin Türkiye'nin ve dünyanın önde gelen markalarının ürünlerini, kendi internet sayfası üzerinden üyelerine, internet üzerinden sattığını, müvekkili şirketin kendi adına ürün üretmediğini ve sadece üçüncü şahıslara ait markalı ürünleri, kendi markaları altında internet üzerinden satışını yaptığını, davalı tarafın davaya konu ettiği endüstriyel tasarımın bültende yayın tarihi 01/07/2014 olup davacının üçüncü kişilere karşı dava açma hakkının gerek 554 Sayılı KHK, gerekse TTK hükümleri uyarınca en erken bu tarihten sonra doğabileceğini, bu tarihten önceki işlemlerin konu edildiği işbu davanın bu nedenle reddini talep ettiklerini, müvekkili şirketin endüstriyel tasarımın bültende yayım tarihi olan 01/07/2014 tarihinde sonra dava konusu 640 kodlu üründen sadece 15 adet ürün sattığını, müvekkili şirketin 01/07/2014 tarihinden sonra dava konusu ... kodlu üründen sadece 15 adet sattığını ilgili ürünün satış fiyatının 55,46-TL olduğunu, ilgili ürünün üreticiden alış fiyatının 32,41-TL olduğunu, aradaki farkın 23,05-TL olduğunu, ayrıca ürünün müşteriye gönderim kargo ücretinin de, müvekkili şirket tarafından karşılandığını, bu ücretin yurtiçi satışlarda ürün başına 3,60-TL olduğunu, bu rakamı da üründen çıkartılırsa kalan ürün başına 19,45-TL olduğunu, müvekkili şirketin ... kodlu üründeki brüt kârının 19,45 x 15 = 291,75-TL olduğunu, bu rakamda müvekkili şirketin dava konusu ürünlerden satarak elde ettiğinin brüt kâr olup esasen bu rakamdan çalıştırılan işçi maliyetleri, telefon, su, elektirik ve vergi masrafları ve kira bedellerinin de toplam kara oranlanarak bu brüt kardan düşülmesi ile müvekkili şirketin davaya konu edilen üründen satışındaki net karının hesaplanması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte dosyadaki tüm itirazları kabul görmez ise dahi müvekkili şirketin ihtilaflı ürünün satışından elde ettiği gelirin cüzi olduğunu ve davacının taleplerinin fahiş olduğunu, davacının delil olarak dayandığı ... D. İş sayılı dosyasının yokluklarında, davacının sunduğu tek taraflı delillerle, müvekkili şirketin sattığı ürünler incelenmeden ve talep ile beyanları dikkate alınmadan hazırlandığını, ayrıca ilgili tespit raporundan huzurdaki dava ile müvekkili şirketin haberdar olduğunu, bu raporun tespit dosyasından kendilerine tebliğ edilmediğini bu sebeple herhangi bir bağlayıcılığı bulunmadığını, müvekkili şirketin keşif sonrasında, dosyaya dayanak tespit raporunda da belirtildiği üzere, ilgili ürün hakkında, diğer davalı üretici ile davacı üretici arasındaki ihtilafı öğrendiğini ve ilgili ürünün satışını durdurduğunu ve müvekkili şirketin satış yaptığı tek mecra olan internet sitesinden de ilgili ürünün kaldırıldığını, işbu davanın ikame edildiği tarihte ilgili ürünün müvekkili şirket tarafınan satıştan kaldırılması nedeni ile haksız ve sadece müvekkil şirket üzerinde baskı kurmak amacı ile talep edilen ihtiyati tedbir talebinin reddedilmesi gerektiğini, diğer davalı üretici ...'nin, ... adresindeki facebook sayfasında belirtildiği üzere kendi ürettiği ürünleri kendisi de satan, kendi kesimhanesi, tasarımcısı, stilisti, kumaş seçimi, denemesi vs. bulunan ve tesettür piyasasının önde gelen markalarından olmuş bir üretici olduğunu, müvekkili şirketin diğer üretici davalının marka değerine ve yatırımına güvenerek ondan mal alımı yaptığını, müvekkili şirketin davalıya ait markalı ürünleri davalıdan alarak, kendi müşterilerine sattığını, bunun haricinde müvekkili şirketin herhangi bir eylem ve işlemi bulunmadığını, bu hususta davacının ilgili ürünleri müvekkili şirketin diğer davalıya ürettirerek bir tek kendisinin sattığına yönelik gerçek dışı ifadelerini reddettiklerini, davacının bu gerçek dışı iddiaları ile bu ürünün müvekkili şirket tarafından ürettirildiğini gerçek dışı ve delilden yoksun şekilde iddia ettiklerini, davacı tarafın maddi ve manevi tazminat hesaplamasına yönelik beyanlarının hukuka aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için müvekkili şirket sorumlu tutulsa dahi sadece ihtilaf konusu 15 adet ürünü, 9 gün boyunca satılması ile "sipariş kayıplarına uğrandığı, tecavüzün çapının türkiye çapında bütün konfeksiyon üreticilerine ve perkadencilerine ulaştığı, cirolarının düştüğü ve menavi ızdırap çektikleri" iddiası somut durum değerlendirildiğinde, gerçeğe aykırı olup haksız şekilde huzurdaki dava kullanılmak suretiyle sebepsiz zenginleşmeye yönelik olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Cevaba cevap dilekçesi: Davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesinde özetle; davalılardan ... vekilinin cevap dilekçesinde her ne kadar taklit ürünleri ..' den aldığı şeklinde beyanda bulunmuş ise de davalılardan ... kendisine karşı dava açılmasına sebebiyet verdiğinden tazminat bakımından bu davalının da sorumluluğu bulunduğunu, davalı ...'nin müvekkiline ait tescilli tasarımları piyasaya sunmak suretiyle müvekkile ait tescilli tasarımlara tecavüz teşkil eden fiileri işlediğini, davalı tarafın cevap dilekçesinde tedarik işiyle uğraştığından bahsedildiğini, dolayısıyla davalının tekstil sektöründe faaliyet gösterdiğinden piyasaya sunmuş olduğu ürünlerin tescilli olup olmadığını araştırma yükümlülüğü bulunduğunu, bu nedenle davalının piyasaya sunmuş olduğu ürünlerin taklit olduğunu bilmediği yönündeki iddiasının bir değeri kalmadığını, davalı taklit ürünleri ... den aldığına ilişkin olarak fatura ibraz etmiş olduğundan davanın anılan firmaya da ihbarınına karar verilmesini talep etmiştir.
Cevaba cevap dilekçesi: Davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin tescil başvurusunun bültende yayınlanmasından sonra eldeki davanın açıldığını, tazminat miktarının hesabında davalının soyut beyanına dayanılamayacağını, dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarının incelenmesinin eldeki davanın konusu olmadığını, davalının kusurlu olmadığı yönündeki beyanının kabul edilemeyeceğini, davalının çok sayıda ürün sattığından dolayı bu ürünlerin tescilli olup olmadığını araştıramadığı şeklindeki beyanını kabul etmenin mümkün olmadığını, talep edilen tazminat miktarlarının hakkaniyete uygun olduğunu, müvekkiline ait tescili tasarımların taklitlerinin piyasaya sunulmuş olması nedeniyle hükmün ilanının zorunlu hale geldiğini, davalının tazminat miktarında indirime ilişkin iddialarının bir dayanağı bulunmadığını belirtmiştir.
İkinci cevap dilekçesi: Davalı ... vekilinin ikinci cevap dilekçesinde özetle; davalı vekili cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla davanın reddine, yargılama giderlerinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Islah dilekçesi: Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; 1000 TL maddi tazminatın; 500 TL'sini davalı ... Tic. Ltd. Şti.'ne, 500 TL'sini davalı ...'ye özgülediklerini, buna göre davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nden fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 500 TL maddi tazminatın haksız fiilin tespit edildiği (delil tespitin yapıldığı) 04/07/2014 den itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesini, davalı ...'den fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 500 TL maddi tazminatın haksız fiilin tespit edildiği (delil tespitin yapıldığı) 04/07/2014 den itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesini, 30.00 TL manevi tazminatın15.000 TL'sini davalı ...Ltd. Şti.'ne 15.000 TL'sini davalı ...'ye özgülediklerini belirterek davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nden fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 15.000 TL manevi tazminatın haksız fiilin tespit edildiği (delil tespitin yapıldığı) 04/07/2014 den itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesini, davalı ...'den fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 15.000 TL manevi tazminatın haksız fiilin tespit edildiği (delil tespitin yapıldığı) 04/07/2014 den itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesini, davalı ...Tic. Ltd. Şti.'nden fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 2.547,45 TL maddi tazminatın haksız fiilin tespit edildiği (delil tespitin yapıldığı) 04/07/2014 den itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesini, davalı ...'den fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 3.442,50 TL maddi tazminatın haksız fiilin tespit edildiği (delil tespitin yapıldığı) 04/07/2014 den itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce verilen ilk karar; mahkememizin 2017/192 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne dair karar verildiği, maddi ve manevi tazminat talepleri bakımından ise kısmen kabuk kararı verildiği anlaşılmıştır.
İstinaf ilamı: Mahkememiz 2017/192 E. 2017/362 K.sayılı kararı davalılar tarafından istinaf edilmiş olup, İstanbul BAM 44. Hukuk Dairesinin 2020/918 Esas-2022/300 Karar sayılı ilamı ile "Dava, endüstriyel tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve maddi ve manevi tazminat talepli davadır.
TPMK kayıtları incelendiğinde, davacıya ait ... sayılı çoklu tasarımların 23.05.2014 tarihinde başvurusunun yapıldığı, bültende yayınlanarak Locamo 02-02 sınıfında giysi tasarımı olarak tescil edildiği tespit edildiği, dava konusu 3 numaralı tasarımın ise hırka tasarımı olarak tescil edildiği görülmüştür.
Davacı, davalı ...'nin dava konusu tasarımın toptan üretimini yaparak piyasaya sunduğunu, diğer davalının ise, ''...'' adlı internet sitesinde toptan ve perakende ürün satışı gerçekleştirdiğini iddia etmiştir.
Toplanan delillere, iddia ve savunmalara, bilirkişi kök ve ek raporlarına göre; davalı ...Tic. Ltd. Şti'nin tedarikçisinin diğer davalı ... olduğu, ... tedarikçisinin ise dava dışı ''...'' olduğu, davacıya ait TPMK nezdinde tescilli ... no'lu tasarımın ayniyet derecesinde benzerlerinin davalı şirket tarafından ... ürün kodu ile şirketin internet sitesinde satışının yapıldığı, davacı tasarımının bilgilenmiş kullanıcı yönünden yenilik ve ayırt ediciliğinin bulunduğunun bilirkişi tespitleriyle sabit olduğu, dava konusu ürünlerin silsile yolu ile ... Ltd. Şti'ne ulaştığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar bilirkişi heyetince söz konusu ürünlerden 100 adedinin davalı ... tarafından dava dışı ...'den alınarak satılmış olduğu belirtilmiş ise de, dayanak fatura tarihlerinin Haziran 2014 tarihlerine ait olduğu, dava konusu tasarımın bültende yayınlandığı tarihin ise 01/07/2014 tarihi olduğu, bu tarihten önce davalının bilgilendirildiğine dair ihbarname vs. dosyaya yansıyan bir delilin bulunmaması sebebiyle davalının kötü niyetli olduğunun kabul edilemeyeceği, dava tarihinde yürürlükte olan somut olaya uygulanması gereken 554 sayılı KHK'nın 48 maddesinin 2. bendinde belirtilen ''Tasarım başvurusu bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 34 üncü maddesine göre yayınlandığı takdirde, başvuru sahibi, tasarıma vaki tecavüzlerden dolayı hukuk ve ceza davası açmaya yetkilidir. Tecavüz eden, başvurudan veya kapsamından haberdar edilmiş ise, başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz." hükmü gereğince davacının 01/07/2014 tarihinden önceki satışları ile ilgili olarak davalı ...'yi bilgilendirdiğine dair bir kayıt bulunmaması da dikkate alınarak, davalının 01.07.2014 tarihinden önceki satışları üzerinden tazminat talep edilemeyeceği, sonraki tarihlerde ise satış yaptığına dair dosyada yansıyan bir iddia ve delilin bulunmadığı anlaşılmıştır. ... tarih ... sayılı HGK kararında da açıklandığı üzere, tecavüz eylemi esasen bir haksız fiil olduğundan haksız fiilden dolayı tazminata hükmedilmesi mütecavizin kusurlu davranması şartına bağlı olmasına karşın, tecavüzün durdurulması, önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için kusurun varlığı şart değildir. Buna karşın, tecavüz fiillerine iştirak veya yardım etmek ya da bu fiilleri teşvik etmek veya yapılmasını kolaylaştırma eylemini gerçekleştirenlerin sorumlu tutulabilmeleri için ise, asıl mütecavizin fiilinin tecavüz oluşturduğunu bilmeleri veya bilebilecek durumda bulunmaları gereklidir. Bu sebeple, hale göre davalının gerçekleştirilen tecavüzleri bildiği yada bilebilecek durumda olduğunun kabulü mümkün olamayacağından, tecavüzün durdurulması, önlenmesi ve sonuçların ortadan kaldırılabilmesi talepleri bakımından davalının sorumluluğuna gidilemeyeceği, somut olayda davalı yönünden kusur şartının gerçekleşmediği anlaşılmıştır. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin davalı hakkında tazminata hükmedilmesi doğru görülmemiş, bu yönüyle davalı ...'nin istinaf başvurusu yerinde görülmüştür.
Ancak diğer davalı şirket yönünden, ... 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı tespit dosyasında, tasarımın bültende yayınlandığı 01/07/2014 tarihinden sonra 10/07/2014 tarihinde, şirketin internet sitesinde ürün satışı yapıldığının tespit edildiği görülmüştür.
Davalı şirketin 554 sayılı KHK'nın 48. maddesi kapsamında ''piyasaya sunmak'' ve ''satmak'' fiillerini gerçekleştirmek suretiyle davalı şirketin tasarıma tecavüzde bulunduğunun sabit olduğu, dolayısıyla tasarımın bültende yayınlanarak ilan edildiği 01/07/2014 tarihinden dava tarihine kadar yoksun kalınan kazancın hesaplanması gerektiği, zira bilirkişi tespitine göre, ilan tarihinden sonra da ürünlerin satıldığının tespit edildiği, ancak ne miktarda ürün satıldığı ve KHK'nın 52/2-a bendi uyarınca talep edilen yoksun kalınan kazanç miktarının bu minvalde ne kadar olabileceği hususlarında denetime elverişli bir hesaplama yapılmadığı, ürün satışına ilişkin içeriklerin internet sitesinden kaldırılıp kaldırılmadığının değerlendirilmediği, bu yönüyle bilirkişi raporlarının eksik ve yetersiz olduğu, davalı şirketin istinaf başvurusunun bu yönüyle yerinde olduğu görülmüş olup, Mahkemece yapılacak iş, belirtilen hususlarda ek rapor aldırmaktan ibarettir.
Diğer yandan, tarafların tacir olmasına göre avans faizine hükmedilmesinde bir hata bulunmadığı, tasarıma tecavüzün aynı zamanda bir haksız fiil oluşturması nedeniyle ilk haksız fiilin mevcut delil durumuna göre tespit edilememesi dikkate alınarak faiz başlangıç tarihinin, değişik iş dosyasıyla tespitin yapıldığı 04/07/2014 tarihi olarak kabul edilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı görülmüştür.
Her bir davalı yönünden vekalet ücretinin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği, hükmün ilanı ve davalıların müteselsil olarak sorumlu bulunmadıklarına yönelik istinaf sebeplerinin ise, yukarıda davalı ...'nin istinaf başvurusuna yönelik olarak yapılan değerlendirmelerin mahiyetine ve alınacak ek rapor neticesinde varılacak olan sonuca göre, bu aşamada karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir." denilerek mahkememizce verilen hükmün kaldırılmasına karar verildiği ve istinaf ilamı doğrultusunda yargılamaya yukarıda esas numarası yazılı dosya üzerinden devam olunmuştur.
Deliller:
TPMK: ... numara ile kayıtlı Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesinin onaylı suretleri celp edilmiş, dosya arasına alınmıştır.
İTO: Davalılara ait ticaret sicil kayıtları celp edilmiş, dosya arasına alınmıştır.
Bilirkişi raporu: 08/01/2016 tarihli bilirkişi raporunda; " Dosyada yer alan sayın mahkemenizin ... D.İş sayılı tespit dosyasında yer alan kayıtlara göre davacıya ait ... sayılı tasarım tescilinde bulunan tasarımın hemen hemen birebir aynısı ... ibareli alan adı üzerinden satışa arz edildiğinden; tespit dosyasındaki kayda göre söz konusu internet yayınının; davacı tasarımının tasarımlar bülteninde ilan tarihi olan 01.07.2014 tarihinden sonra olan 10.07.2014 tarihi olduğu için 554 KHK 'nın 48. Maddesinin 2 bendi uyarınca davalının davacının tasarımının bire bir yakın olacak biçimde üretim ve satışını yapmış olması nedeni hukuk ve ceza davası açmaya yetkili olduğu görülmüş; davalının bu kullanımı ile davacının tasarımına tecavüz ettiği görüş ve kanaatine varılmıştır. Bu varılan sonuca göre tazminat yönünden yapılan incelemede varılan sonuçlar; şayet davalılar 554 sayılı KHK' nın 48. maddesinin 2. bendinde belirtilen "Tecavüz edenin kötü niyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa, yayından önce de tecavüzün varlığı kabul edilir” hükmü gereğince davalılar kötü niyetli kabul edilirse tazminat hesabı aşağıdaki gibidir. Davalı ... için dava tarihine kadar olan süreçte 663,04.- TL. davalı ... için ise 896.-TL. 52/a seçeneğine göre maddi zarar hesaplanmıştır. Toplam maddi zarar 1.559,04.-TLdir. Davacı Tandi Tekstil, ilgili ürün için hedeflediğimiz ve planladığımız hedefin altında satış yaptığını beyan etse bile, hedefler yada tahminler kesinlik göstermemekte olup, delil niteliğinde olamaz. Ayrıca Tandi Tekstil'in son 3 yıllık Kurumlar vergisi de incelenmiştir. 2012 yılında karlılık %13, 2013 yılında %5 ve 2014 yılında %8 olmuştur. Ciro ise 2012 yılından 2013 yılına geçişte azalma gösterip, 2014 yılında yeniden yükselmiştir. İşletmenin karlılık yapısının değişiminde yada ciroların azalmasında çok çeşitli etkenler söz konusu olup, tek bir sebebe bağlanması da yanlış bir değerlendirme olur. Sayın mahkemece davalılar kötü niyetli olarak kabul edilmeyecek olur ise; 554 sayılı KHK' nın 48 maddesinin 2. Bendinde belirtilen “Tasarım başvurusu bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 34 üncü maddesine göre yayınlandığı takdirde, başvuru sahibi, tasarıma vaki tecavüzlerden dolayı hukuk ve ceza davası açmaya yetkilidir. Tecavüz eden, başvurudan veya kapsamından haberdar edilmiş ise, başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz... “ hükmü gereğince davalıların 01.07.2014 tarihinden önceki satışları ile ilgili olarak davalıları bilgilendirdiğine dair bir kayıt bulunmamasına göre davacının, davalıların 01.07.2014 tarihinden önceki satışları üzerinden tazminat talep edemeyeceği sonraki tarihlerde ise satış yaptığına dair dosyada bir kayıt yer almaması nedeni ile ticari defter ve kayıtlara göre bir zarar oluşmadığı görüş ve kanaatindeyiz. Ancak davalıların internet sitesi aracılığı ile davacıya ait tasarımı ilandan sonra yayınlayarak satışa devam etmiş olması halinin davacının tasarım hakkını ihlal ediyor olması nedeni ile davacının maddi bir zarara uğradığını kabul etmek gerekmektedir. Buna karşın davacının bu satışlar nedeni ile zararının tespiti mümkün olmadığından dolayı mahkemenin maddi tazminat istemi ile ilgili kararını mevcut halin icabına göre B.K. hükümler kapsamında karar vermesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır. Şayet davalıların ilandan sonra da davaya konu tasarımları sattıklarına dair fatura vs. kayıt ibraz edilebilirse maddi zarar hesaplaması yapılabilecektir." görüş ve kanaatini bildirmiştir.
31/03/2016 tarihli bilirkişi raporunda; "Ticari defter ve belgeler ile davacı mahallinde yapılan incelemede sayın mahkemenizin kabulü halinde; raporumuzun defter incelemesi ve mali inceleme-hesaplamalar bölümünde açıklandığı gibi: “Davacının ... Ltd.Şti.'nin ibraz ettiği 2014 yılına ilişkin ticari defterlerinin noter açılış onamaları ile yevmiye defterinin noter kapanış onamasının yasal süresi içinde yaptırılmış olduğu, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, birbirini teyit ettiği, dolayısıyla delil vasfında bulunduğu tespit edilmiştir. Davalı ...Ltd.Şti.'nin ise 2014 yılına ilişkin ticari defterlerinin noter açılış onamalarının süresi içinde yapıldığı, kapanış tasdikinin ise bulunmadığı defterlerin usulüne uygun tutulduğu, birbirini teyit ettiği kapanış tasdikinin ise bulunmadığından delil vasfında bulunmadığı tespit edilmiştir. Davalı ... ise ticari işletmesini kapatması sebebi ile avukatı vasıtası ile de ulaşılmasına rağmen hiçbir sonuç alınamamıştır. Hesaplamalar bölümünde açıkladığımız üzere sadece dava konusu ürünün maliyetinin hesaplanması ile bulduğumuz yöntemde Sayın mahkeme tazminat hesabında sadece BRÜT satış karını baz alacaksa 11.092,50 TL mahrum kalınan karın 100 adet ile 6.375,00 TL si ... 'ye 74 adet ile 4.717,50 TL” si ... şirketine yükletilmelidir. Eğer finansman ve maliyet giderlerinden de ürünün payına düşen giderler de indirilerek bir kar hesaplanacaksa davacının mahrum kaldığı kar 5.989,95 TL olacak ve bunun 74 adet ile 2.547,45 TL'si ... e, 100 adet ile 3.442,50 TL si ise davalı ... 'ye yükletilecektir." görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Bilirkişiler ...., ..., ... tarafından sunulan 20/06/2017 tarihli bilirkişi raporunda; "Son karar sayın mahkemesine ait olmak üzere, tarafımızdan yapılan incelemede T.C. YARGITAY 11.Hukuk Dairesi Esas: 2009/10238 Karar: 2011/9042 dikkate alınarak davalı internet sayfası incelemesi ile ilgili olarak, ... üzerinden yapılan arşiv araştırmasında; “...” ürünlerinin davacı tasarımının tasarımlar bülteninde ilan tarihi olan 01.07.2014 tarihinden önceki tarihli sayfalarına ulaşılamamıştır. Fakat ... D.iş sayılı dosyada yapılan tespitte yer aldığı gibi ilgili sayfalarda, davacıya ait ... nolu belgedeki 3 nolu tasarımın birebir aynıyet derecesinde benzerinin kullanıldığı, tesettür tuniklerin ..., ..., ... renklerinde ... kodları ile satıldığı tespiti yapılmıştır. Davacı ... Şti.11.475,00 TL x 0,0844 = 968,49 TL muhtemel gelir elde etmesi gerektiği, ...Tic. Ltd. Şti.nin 968,49 TL/ 100 = 9,68x15 = 145,27 TL muhtemel gelir kaybının ...Tici Ltd. Şti. yükletilmesine geri kalan 823,22 TL muhtemel gelirin ise ...'ye yükletilmesine, tarafların, tazminat, yargılama gideri, mahkeme masrafları ve diğer benzeri taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdiri içinde kaldığı" görüş ve kanaatini bildirmiştir.
İstinaf ilamından sonra yapılan işlemler: Mahkememizce istinaf ilamı taraflara tebliğ edilmiş, istinaf ilamı doğrultusunda ek rapor alınmış, 19/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda; "Bam kaldırma kararı doğrultusunda; tasarımın bültende yayınlandığı tarih olan 01.07.2014 tarihinden dava tarihi olan 11.11.2014 tarihine kadar davalı şirket satışları üzerinden maddi tazminat hesaplamasına ilişkin satış adet ve tutarına dair tespitin mümkün olmadığı, Sayın Mahkemece ... 4.FSHHM ... D.İş dosyasında Bilirkişi Raporu ile davalı internet sitesinde satışa sunulduğu tespit edilen ürünlere ait beden bilgilerinin adet olarak kabul edilerek hesap yapılmasının uygun görülmesi halinde davacının talep edebileceği tazminat miktarının 184,80-TL olabileceği, Bam kararı doğrultusunda faiz başlangıç tarihinin 04.07.2014 olarak hesaplanacağı" görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Dava ve uyuşmazlık: Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalının eylemlerinin davacı adına TPMK nezdinde tescilli bulunan endüstriyel tasarıma tecavüz ile haksız rekabetin tespiti, durdurulması, maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında;... tescil numaralı tasarımın TPMK nezdinde davacı adına tescilli olduğu, hem delil tespiti dosyasında hem de mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davalıların kullanımlarının davacı adına tescilli bulunan tasarıma tecavüz niteliğinde olduğunun tespit edildiği, dosya arasına alınan bilirkişi raporlarının dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmasına karar vermek gerekmiştir.
Tecavüz eylemlerinin tespiti bakımından; ... tescil numaralı tasarımın davacı adına TPMK nezdinde tescilli olduğu, esas ve değişik iş dosyasında alınan bilirkişi raporlarında davalı kullanımlarının bilgilenmiş kullanıcı nezdinde davacının tescilli tasarımı ile aynı tasarımcının elinden çıkmış gibi benzer nitelikte olduğu kanaatine varıldığından davalıların eylemlerinin tescilli tasarıma tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğunu tespitine karar verilmiştir.
Tecavüz eylemlerinin önlenmesi, durdurulması talebi bakımından; davalıların kullanımlarının davacı adına tescilli tasarıma tecavüz niteliğinde olduğu anlaşılmakla davalıların davacı adına tescilli bulunan tasarımların kullanmasının durdurulmasına, önlenmesine karar verilmiştir.
Maddi tazminat bakımından; davacının maddi tazminat talebinin554 sayılı KHK'nın 52/a maddesine dayandığı, bu madde gereğince davacının yoksun kalınan kazanç miktarının bilirkişi raporunda 184,80 TL olarak hesaplandığı, hesaplanan miktarın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla bu miktar üzerinden maddi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Manevi tazminat talebi bakımından ise; davalıların davacıya ait tescilli tasarımın kullanılmasının davacının manevi haklarına zarar verdiği ve manevi tazminatın şartları oluştuğundan, tazminata konu eylemlerin ağırlığı, eylemlerin davacının tüketici nezdindeki imajı üzerindeki etkileri dikkate alıanrak davacı lehine 3.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında tüm dosya kapsamı dikkate alınarak davalıların davacı adına tescilli bulunan tasarıma ilişkin kullanımlarının davacının tasarım hakkına tecavüzün niteliğinde olduğunun tespiti ile tazminat taleplerine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Karar verilirken davalıların delil tespitinin yapıldığı tarih dikkate alınarak davalıların bu tarihte temerrüde düştükleri kabul edilerek bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan sebeplerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile; davalıların eylemlerinin davacının TPMK nezdinde tescilli endüstriyel tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve önlenmesine,
2-Davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 184,80 TL maddi tazminatın 04.07.2014 tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranlardaki avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine,
3-Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 3.000,00 TL manevi tazminatın 04.07.2014 tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranlardaki yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine,
4-Masrafı davalılardan alınmak üzere kesinleşen hüküm özetinin yurt çapında yayın yapan tiraji en yüksek 3 gazededen birinde bir kez ilanına,
5-Başlangıçta yatırılan 529,45 TL peşin harç+ 85,22 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 614,67 TL harçtan alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının düşümü ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, kalan 187,07 TL harcın davacıya iadesine,
6-Davacı tarafından yapılan 529,45 TL peşin harç+ 25,20 TL başvuru harcı+ 85,22 TL ıslah harcı+ 6.048,00 TL bilirkişi ücreti+ 838,98 TL tebligat/ posta gideri olmak üzere toplam 7.526,85 TL yargılama giderinden kısmen kabul/ kısmen red oranına göre hesaplanan 4.096,50 TL Yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı ... tarafından yapılan 100 TL yargılama giderinin ve davalı .. tarafından yapılan 50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak ilgili davalılara verilmesine,
8-Tasarım hakkına tecavüz davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 25.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
9-Haksız rekabet yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 25.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
10-Maddi tazminat yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 184,80 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
11-Maneni tazminat yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 3.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
12-Maddi tazminatta ret olunan kısım yönünden; davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 184,80 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
13-Manevi tazminatta ret olunan kısım yönünden; davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
14-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.03/04/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır