İstanbul 2. Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 2020/440 Esas 2024/140 Karar

T.C.
İSTANBUL
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/440
KARAR NO: 2024/140
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 30/12/2020
KARAR TARİHİ: 09/05/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesi :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının tekstil sanayinde tasarım faaliyetinde bulunduğunu, Türk Patent Enstitüsü’ne ... tarihinde ... tescil başvurusunda bulunduğu ... numaralı tasarımlarının taklitlerinin davalı ...tarafından “...” markasıyla üretim ve satışının yapıldığını, tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet eylemi davalı tüzel kişiliğin ticari faaliyeti çerçevesinde yapıldığından, tüzelkişiliğin tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet eylemlerini bizzat gerçekleştiren kişinin şirket müdürü davalı ... olduğunu, Davalının haksız eyleminin müvekkilinin tasarım hakkına tecavüz oluşturmadığı yönünde kanaate varılması halinde dahi davalının eyleminin 6102 sayılı TTK’ye göre haksız rekabet oluşturduğunu, Tazminat miktarı tam ve kesin olarak tespit edildiğinde taleplerini artırmak ve şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın tespiti tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte talep edildiğini, Maddi tazminatın hesaplanmasına dair tercihlerini 6769 sayılı Kanun’un 151/2.a maddesine göre talep ettiklerini, Davacıya ait tasarımın kaliteli kumaş, birinci sınıf işçilik ve üst segment ürün bazında üretildiği ve seçkin mağazalarda satışa sunulduğunu, davalı tarafından üretilen taklit ürünlerin ucuz malzemeden özensizce dikildiği ve pazarda satıldığını, delil tespit dosyası ile davacı tasarımlarının tespit edilen taklit ürünlerle karşılaştırılmasında, davacının ürünlerinin itibarına zarar verildiğinin görüleceğini, 100 TL itibar tazminatının delil tespitinin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek değişken faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesinin,
Davacının cirosunun düşmesi, siparişlerinin iptal edilmesi gibi ticari sıkıntılar yüzünden manevi ıstıraba maruz kaldığını, özgün tasarımların tasarım hakkı sahibi iken davacının taklitçi durumuna düşerek manevi zarara uğradığını, 20.000 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 09.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan alınarak müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini,
Davalıların, müvekkilinin tasarım hakkını ihlal eder nitelikteki taklit ürünleri üretip satışını yaptığını, davacının tasarım hakkını ihlal eder nitelikteki taklit ürünlerin üretim ve satışının durdurulmasını, görüldüğü yerde toplatılmasına yönelik olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, Tasarım hakkına tecavüzün tespitini, durdurulmasını, önlenmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesi: Davalı vekilinin dava dilekçesinde özetle; ... aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, Davalı şirketin tekstil alanında faaliyet gösterdiğini, davaya konu ürünlerin üreticisi olmadığını, ... 1. Fikri ve Sınai Hukuk Mahkemesinin ...D. İş sayılı tespit dosyasında ne de huzurdaki dosyada davacıya ait ürünlerin davalı tarafından üretildiğine ilişkin herhangi bir bilgi, belge ve tespit bulunmadığını, Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı tarafça ... 1. Fikri ve Sınai Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasında tanzim edilen rapor dayanak
yapılmak suretiyle huzurdaki davanın ikame edildiğini, ... 1. Fikri ve Sınai Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasında tanzim edilen raporun davalı aleyhine delil teşkil etmesinin mümkün olmadığını,
Tespit yapılan adreste davacı ürünlerine benzer nitelikte herhangi bir ürün bulunamadığını, herhangi bir tasarım tecavüzü yahut haksız rekabetin söz konusu olmadığını, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı tarafın maddi tazminat talebinin hangi zarar kalemlerinden oluştuğunu ve nasıl ve ne kadar zarara uğradığını açıklamadığını, hangi siparişlerin, hangi nedenlerle iptal edildiğine ilişkin dosya kapsamına herhangi bir bilgi ve belge sunamadığımı, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının maddi zararını ispat etmesinin gerektiğini, davacı tarafın iddia ettiği zarar miktarı konusunda dosyaya herhangi bir belge ibraz etmediğini, davacı tarafın tekstil sektöründe ürünlerin seri olarak üretildiğini, hesaplamalarda bu hususun dikkate alınması gerektiğini belirtmişse de bu beyan ve taleplerin de haksız ve mesnetsiz olduğunu, açıklanan nedenlerle davacının maddi tazminat talebinin reddinin gerektiğini, Davacının itibar tazminatı talebinin de reddi gerektiğini, zira davacı tarafın kendisine ait ürünlerin davalı tarafından ucuz malzemeden özensizce üretildiğini ve pazarda satıldığı iddiasının da haksız, mesnetsiz, gerçeğe aykırı ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, herhangi bir tasarım tecavüzü yahut haksız rekabetin söz konusu olmadığını, Davacı tarafın manevi tazminat talebinin de reddinin gerektiğini, manevi tazminat miktarının haksız ve fahiş olduğunu, yine delil tespiti için harcanan masrafların ödenmesi talebinin de reddinin gerektiğini, Somut olayda para alacağı talebi nedeniyle geçici hukuki koruma talebinde bulunulduğu için ihtiyati tedbirin uygulanabilirliğinin olmadığını, davanın esasını çözer nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini, davacının bu yöndeki taleplerinin reddinin gerektiği ifade edilerek; Huzurdaki davanın davalılardan ... yönünden husumet nedeniyle reddini, ihtiyati tedbir talebinin reddini, davanın her iki davalı yönünden esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Cevaba cevap dilekçesi: Davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesinde özetle: Dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, davacının kazancını esas itibariyle kendisinin tasarladığı başkalarınca üretilip satılmayan özgün kıyafetler üretip satarak elde ettiğini, davalının davacının fikri emeğini izinsiz ve bedelsiz olarak kullanmak sureti ile davacıya karşı haksız olarak birçok alternatif pazarın oluşmasına neden olduğunu, böylesi bir rekabet sonucu davacının pazarını büyük ölçüde kaybettiğini, bu sebeple tazminatın 6769 sayılı kanunun 151/2.a maddesine göre talep edildiğini, anılan yasa maddesi ile ifade edilmek istenenin davalının yapmış olduğu üretim ve satış miktarını davacı kendi maliyeti ve satış fiyatı ile yapmış olsaydı elde edeceği muhtemel gelir olduğunu, davacının uğramış olduğu zarar ve akabinde belirlenecek tazminat miktarının ancak savın mahkemeniz tarafından yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde belli olabileceğini, zira tazminat hesabının yapılabilmesi için öncelikle davalının üretim satış miktarının belirlenmesinin gerektiğini, davalının üretim miktarının belirlenememesi halinde davalının üretim miktarının TBK m.50 uyarınca piyasa ortalamalarına göre belirlenmesinin gerektiğini talep etmiştir.
İkinci cevap dilekçesi: Davalı vekilinin ikinci cevap dilekçesinde özetle: Cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, Davacı tarafın dava dışı 3. kişiden satın almış olduğu ürün etiketinde “...” ibaresi bulunduğundan bahisle davalıların sorumlu tutulmaması gerektiği ve tasarım hakkına tecavüz edildiğinin ... l. Fikri Sınai Hukuk Mahkemesinin ...D. İş sayılı dosyası ile tespit edildiği iddiasının mesnetsiz olduğunu, davalı şirketin tekstil alanında faaliyet gösterdiğini, davaya konu ürünlerin üreticisi olmadığı; ne ... 1. Fikri ve Sınai Hukuk Mahkemesinin ...D. İş sayılı tespit dosyasında ne de huzurdaki dosyada davacıya ait ürünlerin davalı tarafından üretildiğine ilişkin herhangi bir bilgi, belge ve tespitin bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller:
TPMK
Davacı adına tescilli tasarıma ilişkin tescil belgesi ve onaylı suretleri celp edilmiştir.
Bilirkişi Raporu:27/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda "Davalı tarafa ait olduğu sonucuna varılan elbise modelinin, davacının tescilli tasarımı ile SMK m.56, m.58 ve m.81 anlamında ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu; Taraf tasarımlarının ve ürünlerinin aynı faaliyet alanında (tekstil sektöründe) kullanıldığı; Davalı tarafa ait olduğu sonucuna varılan elbise modeli ile davacının tescilli tasarımının SMK m.56, m.58 ve m.81 anlamında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılığın bulunmadığı; Dava dışı ...’in ... isimli instagram sayfasında yer aldığı tespit edilen ve dosyadaki faturaya konu edilen elbiselerin davalılarca üretildiği ve satışa sunulduğu; davalılarca gerçekleştirilen bu fiillerin SMK m.81/1/a hükmü kapsamında davacının tasarım hakkını ihlal eden bir mahiyet taşıdığı, Tecavüze konu ürünlerin davalı ticari kayıtlarında ayrı bir kalem olarak yer almadığı, Her ne kadar davalı şirket kayıtlarında karlılık tespiti yapılmış ise de davacının tescilli tasarım ürününden kaynaklı gerçekleştirmiş olduğu satışın ve kazancın ne olduğunun tespitinin davalının ticari defter ve kayıtları üzerinden yapılamadığı, Sektörel olarak, dosya kapsamı belgeler incelendiğinde bu noktada davacının bahse konu ürünün davalı tarafça üretilmesinden kaynaklı zarar hesabının yapılamayacağı, " kanaatini bildirmiştir.
30/01/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda: "Davacı tarafın ticari defter kayıtlarda tecavüze konu ürün satış ve maliyetleri tek hesapta (torba) takip edildiği, Karlılık oranlarının ürün bazlı ne olduğu ticari defter kayıtlardan tespit edilemediği, Davacı vekilinin davaya konu ürüne ilişkin olarak hesaplama talep dilekçesinde belirtmiş olduğu ürün adet ve sayılarında kesim ve pazarlama yapılıp yapılmadığının tespitinin yapılamadığı, Davacı taraf ticari defter kayıtlarında tazminat miktarlarının hesaplamasının mümkün olamadığı, Sektörel açıdan, bahse konu ürüne ilişkin hesaplama talep dilekçesinde yer verilen tablolarda belirtilen miktar ve birim fiyatlar incelendiğinde, gerçekleştirildiği beyan edilen üretimin malzeme teknik özellikleri ve fire oranları bilinemediğinden bir öngörüde bulunarak hesaplama yapılamayacağı, " kanaatini bildirmiştir.
09/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda: ayrıntılarıyla arz ettiğimiz nedenlerden dolayı bilirkişi kurulumuzun kök rapordaki görüş ve kanaatinde bir değişiklik oluşmamıştır." kanaatini bildirmiştir
Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki uyuşmazlık tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi, ortadan kaldırılması, itibar tazminatı, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Davacı taraf davalının kullanımlarının tescilli tasarıma tecavüz niteliğinde olduğunu belirterek tecavüz eylemlerinin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, imhasını, tecavüz eylemleri nedeniyle maddi, itibar ve manevi tazminata hükmedilmesini, hüküm özetinin ilanını ve ürünlerin satışının durduruşmasına ilişkin tedbir karar verilmesini talep etmiş, davalılar ise davanın reddini savunmuştur.
Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında; ... tescil numaralı tasarımın TPMK nezdinde davacı adına tescilli olduğu, hem delil tespiti dosyasında hem de mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davalıların kullanımlarının davacı adına tescilli bulunan tasarıma tecavüz niteliğinde olduğunun tespit edildiği, dosya arasına alınan bilirkişi raporlarının dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmasına karar vermek gerekmiştir.
Tecavüz eylemlerinin tespiti bakımından; ... tescil numaralı tasarımın davacı adına TPMK nezdinde tescilli olduğu, esas dosyasında alınan bilirkişi raporlarında davalı kullanımlarının bilgilenmiş kullanıcı nezdinde davacının tescilli tasarımı ile aynı tasarımcının elinden çıkmış gibi benzer nitelikte olduğu kanaatine varıldığından davalıların eylemlerinin tescilli tasarıma tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğunu tespitine karar verilmiştir.
Tecavüz eylemlerinin önlenmesi, durdurulması talebi bakımından; davalıların kullanımlarının davacı adına tescilli tasarıma tecavüz niteliğinde olduğu anlaşılmakla davalıların davacı adına tescilli bulunan tasarımların kullanmasının durdurulmasına, önlenmesine karar verilmiştir.
Maddi tazminat bakımından; davacının maddi tazminat talebinin SMK 151/2-a maddesine dayandığı, bu madde gereğince tecavüz edenin rekabeti olmasaydı hak sahibinin kazanacağı muhtemel gelirin hesaplanması gerektiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda bu doğrultuda yapılan incelemede davalının eylemleri nedeniyle elde ettiği kazancın hesaplanamadığı bu nedenle BK 50. madde gereğince takdiren bir tazminata hükmedilmesi gerektiği anlaşılmakla talep edilen miktar üzerinden 1.000,00 TL maddi tazminata ilişkin davanın kabulüne karar verilmiştir.
İtibar tazminatı yönünden; davacının dava açılırken talep ettiği tazminat miktarının dosya kapsamına uygun olduğu olduğu anlaşılmakla itibar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Manevi tazminat talebi bakımından ise; davalıların davacıya ait tescilli tasarımın kullanılmasının davacının manevi haklarına zarar verdiği ve manevi tazminatın şartları oluştuğundan, tazminata konu eylemlerin ağırlığı, eylemlerin davacının tüketici nezdindeki imajı üzerindeki etkileri dikkate alıanrak davacı lehine 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında tüm dosya kapsamı dikkate alınarak davalıların davacı adına tescilli bulunan tasarıma ilişkin kullanımlarının davacının tasarım hakkına tecavüzün niteliğinde olduğunun tespiti ile tazminat taleplerine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Karar verilirken davalıların delil tespitinin yapıldığı tarih dikkate alınarak davalıların bu tarihte temerrüde düştükleri kabul edilerek bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan sebeplerle;
1-Davanın KABULÜ ile davalıların kullanımlarının davacı adına TPMK nezdinde tescilli bulunan ... Tescil numaralı tasarıma tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğunun tespiti ile tecavüz eylemlerinin durdurulmasına ve önlenmesine,
2-Davacının maddi tazminat davasının kabulü ile 1.000,00 TL Maddi tazminatın 09/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranında ticari faizi ile beraber davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının itibar tazminat davasının kabulü ile 100,00 TL itibar tazminatın 09/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranında ticari faizi ile beraber davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının manevi tazminat davasının kabulü ile 20.000,00 TL Manevi tazminatın 09/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranında ticari faizi ile beraber davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Hükmün karar kesinleştiğinde masrafı davalılarca karşılanmak üzere yayın yapan tirajı en yüksek 3 gazeten birinde ilanına,
6-Alınması gereken 1.441,34 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 360,34 TL peşin harcın düşümü ile kalan 1.081,00 TL harcın davalılardan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Davacı tarafındın yapılan 360,34 TL peşin harç+ 54,40 TL başvuru harcı+ 6.500,00 TL bilirkişi ücreti+ 102,00 TL posta/ müzekkere gideri olmak üzere toplam 7.016,74 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8-Tasarıma tecavüz davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 25.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
9-Haksız rekabet davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 25.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
10-Maddi tazminat davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 1.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
11-Manevi tazminat davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 20.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
12-İtibar tazminatı davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 100,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
13-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın, karar kesinleştikten sonra ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/05/2024
Katip ...
¸


Hakim ...
¸