T.C.
İSTANBUL
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/308
KARAR NO: 2024/187
DAVA: Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 17/09/2021
KARAR TARİHİ: 04/07/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesi :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirketin 1971 yılında kurulmuş olduğunu, 27/08/2019 tarihinde ...yatırımları ile birleşmiş ve ... A.Ş olan eski ticaret ünvanının yerine ... A.Ş. olarak devam ettiğini, Türkiye ve dünya genelinde yüksek tanınmışlığa ve geniş bir müşteri kitlesine sahip olan ve bugün 400'den fazla dünya markasını bünyesinde bulunduran ...'in kendi koleksiyonları, dünyada....en iyisi) olarak kabul edilmekte olduğunu, ...A.Ş. bünyesinde bulunan “...” mağazaları 1984 yılında spor giyimin de şık ve kaliteli olabileceği savı ile doğduğunu, başlarda “...” hayat ve spor şehir yaşamı tarzına yönelik koleksiyon sunan ... çok kısa bir zaman içinde özel dekorasyonlu mağazalarıyla ayrı bir marka olarak Türkiye'nin çeşitli illerinde geniş bir müşteri topluluğuna hitap etmeye başladığını, bu kapsamda “...” markasının müvekkili şirket adına 1994 yılından itibaren Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli olarak korunduğunu, hali hazırda Türkpatent mnezdinde müvekkili şirket adına 31 adet tescilli/başvuru aşamasında “...” esas unsurlu markanın yer aldığını, Müvekkili şirketin “...” markası ile tüketiciye her sezon farklı, kaliteli ve güncel tasarımlar sunduğunu, geniş bir müşteri kitlesine sahip olduğunu, müvekkili şirket bünyesinde çalışmakta olan tasarımcılar tarafından gerçekleştirilen desen ve dizayn çalışmaları neticesinde oluşturduğunu, bu kapsamda müvekkili şirketin “...” markası ile birlikte “...” koleksiyonu altında satışa sunulacak ürünlerde kullanılmak üzere “...” isimli desenin müvekkili şirket tasarımcıları tarafından özel olarak tasarlandığını, Müvekkili şirketin “...” koleksiyonunda kullanılmak üzere tasarlanan, ... linkinde yer alan “...” online kataloğunun 52,86 ve 87. Sayfalarında yer almakta olan, müvekkili şirket mağazalarında ve ... ile ... alan adlı online satış sitelerinde satışa sunulan, şort ve sweatshirt modellerinde kullanılan ve müvekkili şirket tasarımcıları tarafından özel olarak tasarlanan “...” isimli desenin izinsiz ve hukuka aykırı şekilde kullanıldığı ürünlerin davalı yan tarafından ... (ürün Tin ...) alan adlı internet sitesi ve... linkinde yer alan “...” isimli instagram hesabı üzerinden satışa sunulduğunun tespit edildiğini, Davalının “©...”isimli instagram hesabında 12.05.2021 tarihinde paylaştığı görsellerin yer aldığını, bu görsellerde ise, müvekkili şirket bünyesinde çalışmakta olan tasarımcılar tarafından davacı şirket için özel tasarlanan desenin birebir olarak davacı ile aynı şekilde şort ve sweatshirt ürünlerinde kullanıldığının görüldüğünü, Müvekkili şirketin uyuşmazlık konusu desenin yer aldığı “...” koleksiyonuna ait ... linkinde yer alan “...” online kataloğu 11.03.2021 tarihinde yayına açıldığını ve ayrıca müvekkili şirketin müşterilerine mail ile ilettiğini, söz konusu “...”i barındıran ürünleri yine 11.03.2021 tarihinde müvekkili şirketin ... ve ... online alışveriş siteleri üzerinden satışa sunulduğunu, 20.03.2021 tarihi itibarı ile müvekkili şirketin ...” ve “©...” isimli instagram hesapları başta olmak üzere müvekkili şirkete ait sosyal medya hesapları üzerinden paylaştığını, Müvekkilinin “....'i davalıdan çok daha uzun zaman önce piyasaya sunduğunu ve uyuşmazlık konusu deseni kendi koleksiyonundaki şort ve sweatshirt ürünlerinde kullandıktan sonra davalının bu deseninin aynısını aynı ürün çeşidinde kendi ürettiği ürünlerinde kullandığını, ... 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası ile delil tespiti talebinde bulunulduğunu, mahkeme dosyasında alınan 26.07.2021 tarihli bilirkişi raporu ile; Tespit talep eden vekil eden Şirket'e ait “...” ile karşı tarafın sosyal medya hesabı ve web sitesinde yer alan “...” adlı üründeki desenler incelendiğinde; desende yer alan moifrin, desen konumlamalarının, desen boyutlarının ve renklerinin bireir aynı olduğu, tespit talep eden vekil eden şirket'e ait “...”li şort ve sweatshirt tasarımları ile karşı tarafın “...” tasarımları incelendiğinde tasarımların birebir aynı olduğu.” sonucuna varıldığı, ... 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ...D.iş dosyasında verilen 04.08.2021 tarihli ihtiyati tedbir kararı ile beklenen hukuki yarar sağlanamadığını, davalının ... linkinde vekil eden şirket'in tescilsiz tasarımdan doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden ürünün satışına devam ettiğini, tedbir kararının etkinliğinin sağlanabilmesi açısından 6769 Sayılı SMK'nın 149, 159. Maddeleri, 5846 Sayılı FSEK md.77, TTK'nın 61 ve HMK'nun 389 vd. maddeleri uyarınca ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş dosyası üzerinden davalı aleyhine verilen..., ... linkleri ve instagram sayfalarına Türkiye'de erişimin tedbiren engellenmesine, ihtiyati tedbir kararının 6100 sayılı HMK'nın 397.maddesi uyarınca devamına, ... 1 Fikri ve Sınai MHaklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş dosyası üzerinden davalı aleyhine verilen Mihtiyati tedbir kararının etkinliğinin sağlanabilmesi, karşı yanın hukuka aykırı eylemleri ile vekil edenin şirketin daha fazla zarara uğramasının engellenebilmesi ve dava neticesinde verilecek kararın etkinliğini sağlamak için ... linkine Erişimin engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalının eylemlerineticesinde oluşan vekil edenin tescilsiz tasarımdan doğan haklarına hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin varlığının tespitine, önlenip yasaklanmasına, Haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, tescilsiz tasarımdan doğan hakları tecavüze uğrayan vekil edenin davalıların tescilsiz tasarıma tecavüz ve yarattığı haksız rekabet bakımından; maddi zararının kesin ve tam olarak bilinmesi mümkün olmadığından 6100 Sayılı HMK'nun 107.Maddesi uyarınca; “belirsiz alacak davası” şeklinde açılan davada şimdilik 2.000,-TL maddi tazminatın 12.05.2021 tarihinden itibaren işletilecek en yüksek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Müvekkili şirket tarafından yıllardır yapılan uzun ve pahalı tanıtım ve yatırım sürecinde oluşturulan ... markasının ve ticari itibarının, marka imajının zedelenmesi sebebiyle 50.000,-TL manevi tazminatın en yüksek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, hükmün gideri davalıdan tahsil edilmek üzere, Türkiye çapında baskı sayısı yüksek Posta ve Hürriyet gazetelerinden birinde ilan yolu ile kamuya duyurulmasına, yargılamama gideri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesini” talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesi: Davalıya usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğ edildiği, davalının cevap dilekçesi sunmadığı HMK gereğince davayı inkar ettiği anlaşılmıştır.
Islah dilekçesi: Davacı vekilinin 21/03/2024 tarihli dilekçesi ile davayı ıslah ettiği ve maddi tazminat talebini 29.960 TL olarak artırdığı anlaşılmıştır.
Deliller:
... 1 FSHHM'nin...D.İş sayılı dosyası dosya arasına alınmıştır.
Bilirkişi Raporu: 04/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda"...uzantılı alan adını kayıt ettiren (sahiplik) bilgisinin gizlenmiş olduğu, ancak site içeriklerinde kullanılan logolarda “...” adının geçtiği tespit edildiği, ilgili sitenin ... uzantılı URL adresine girildiğinde söz konusu URL adresinin ... 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ 22-09-2021 tarihli ve ... D.İş sayılı kararına istinaden erişime engellendiği tespit edildiği, ilgili URL adresi için arşivlenmiş bir web sürümüne de ulaşılamadığı, ... adresinin sayfadan kaldırılmış olması nedeniyle içeriğine ulaşılamadığı, ... uzantılı URL adreste ise uyuşmazlığa konu edilen ürünün satışa sunulduğuna dair ürün görseline ve açıklamalarına ulaşıldığı, söz konusu ürünün ... adlı instagram hesabına 12/05/2021 tarihinde eklendiği, ayrıca ... uzantılı instagram kullanıcı hesabının (©&...) profil bilgilerinde kurumsal internet sitesinde (...) yer alan iletişim bilgileri ile ... isminin geçtiği gözlendiği, Ayrıca davacı tarafın davaya konu ettiği ürününün, “...” koleksiyonunda kullanılmak üzere tasarlanan ve ... uzantılı URL adresinde yer alan "...” online kataloğunun 52,86 ve 87. sayfalarında yer aldığı tespit edildiği, Davacının internet sitesindeki “...” isimli online kataloğunda yer alan tescilsiz tasarımı olan “...” Şort ve Sweatshirt görseli ile ... 1 Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş nolu 26/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda tespiti yapılan davalının instagram hesabında yayınlanan “...” adlı ürün görsellerinin benzerlik açısından detaylıca karşılaştırması yapılmış olup, ürünler arasında ayırt edicilikten ziyade tasarım bütünlüğü açısından benzerlik bulunduğu ve bilinçli müşteri tercihinde BİREBİR AYNI TASARIM algısı (iltbas)oluşturacağı, Tescilsiz tasarımların korunabilmesi için SMK'da aranan koşulların gerçekleşmesi nedeni ile davacının tescilsiz tasarım haklarına tecavüz fiilinin gerçekleştiği," kanaatini bildirmiştir.
02/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda: Davalının GİB E-defter beyan sistemi mükellefi olduğu, E-defter beyan sistemi verilerine göre tüm Gelir-Gider farkı olarak 120.183,89 TLkazanç hesap edildiği, Davalının tüm satışları üzerinden sektörel karlılık oranına göre yapılan hesaplamada 149.803,52 TL kazanç hesap edildiği, Bu gelirlerin davalının tüm kazancı olduğu," kanaatini bildirmiştir.
Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki dava davalının eylemlerinin davacının hak sahibi olduğunu iddia ettiği tescilsiz tasarıma tecavüz ile haksız rekabet niteliğinde olup olmadığının tespiti ile tecavüzün durdurulması önlenmesi sonlandırılması ile maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Davacı taraf davalının kullanımlarının tescilsiz tasarıma tecavüz niteliğinde olduğunu belirterek tecavüz eylemlerinin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, imhasını, tecavüz eylemleri nedeniyle maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini, hüküm özetinin ilanını ve ürünlerin satışının durduruşmasına ilişkin tedbir karar verilmesini talep etmiş, davalı ise davanın reddini savunmuştur.
Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında; dava konusu edilen tasarımların hem delil tespiti dosyasında hem de mahkememizce alınan bilirkişi raporunda tescilsiz tasarım niteliğinde olduğu ve hak sahibinin davacı olduğu ve davalının kullanımlarının tescilsiz tasarıma tecavüz niteliğinde olduğunun tespit edildiği, dosya arasına alınan bilirkişi raporlarının dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmasına karar vermek gerekmiştir.
Tecavüz eylemlerinin tespiti bakımından; dava konusu edilen tasarımın tescilsiz tasarım olduğu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda tasarım hak sahibinin davacı şirket olduğu, Değişik iş ve esas dosyada alınan bilirkişi raporlarında davalı kullanımlarının bilgilenmiş kullanıcı nezdinde davacının tescilsiz tasarımı ile aynı tasarımcının elinden çıkmış gibi benzer nitelikte olduğu kanaatine varıldığından davalının eylemlerinin tescilsiz tasarıma tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğunu tespitine karar verilmiştir.
Tecavüz eylemlerinin önlenmesi, durdurulması talebi bakımından; davalının kullanımlarının davacıya ait tescilsiz tasarıma tecavüz niteliğinde olduğu anlaşılmakla davalının davacıya ait tescilsiz tasarımların kullanmasının durdurulmasına, önlenmesine karar verilmiştir.
Maddi tazminat bakımından; davacının maddi tazminat talebinin SMK 151/2-b maddesine dayandığı, bu madde gereğince tecavüz edenin rekabeti olmasaydı hak sahibinin kazanacağı muhtemel gelirin hesaplanması gerektiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda bu doğrultuda yapılan incelemede davalının eylemleri nedeniyle elde ettiği kazancın hesaplanamadığı bu nedenle BK 50. madde gereğince takdiren bir tazminata hükmedilmesi gerektiği dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda davalının tüm satışlar üzerinden sektörel karlılık oranına göre 149.803,52 TL toplam kazanç elde ettiği bu miktarın %5'i oranındaki gelirin dava konusu edilen tescilsiz tasarımlardan olabileceği takdir edilmekle talep edilen miktar üzerinden takdiren 7.490,00 TL maddi tazminata ilişkin davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Manevi tazminat talebi bakımından ise; davalının davacıya ait tescilsiz tasarımın kullanılmasının davacının manevi haklarına zarar verdiği ve manevi tazminatın şartları oluştuğundan, tazminata konu eylemlerin ağırlığı, eylemlerin davacının tüketici nezdindeki imajı üzerindeki etkileri dikkate alıanrak davacı lehine 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında tüm dosya kapsamı dikkate alınarak davalıların davacı adına tescilli bulunan tasarıma ilişkin kullanımlarının davacının tasarım hakkına tecavüzün niteliğinde olduğunun tespiti ile tazminat taleplerine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Karar verilirken davalıların delil tespitinin yapıldığı tarih dikkate alınarak davalıların bu tarihte temerrüde düştükleri kabul edilerek bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan sebeplerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile; davalının eylemlerinin davacının TPMK nezdinde tescilsiz endüstriyel tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve önlenmesine,
2-Davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 7.490,00 TL maddi tazminatın 01/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine,
3-Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 10.000 TL manevi tazminatın 01/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine,
4-Masrafı davalılardan alınmak üzere kesinleşen hüküm özetinin yurt çapında yayın yapan tiraji en yüksek 3 gazededen birinde bir kez ilanına,
5-Yargılama sırasında verilen tedbirin kararının hüküm kesinleşinceye kadar aynen devamına,
6-Başlangıçta alınan 883,03 TL peşin harç ve yargılama sırasında yatırılan 478 TL ıslah harcı olmak üzere yatırılan toplam 1.361,03 TL harçtan 1.194,74 TL'sinin mahsubu ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, fazla yatırılan 166,29 TL'nin davacıya iadesine,
7-Davacı tarafından yapılan 883,03 TL peşin harç+ 59,30 TL başvuru harcı+ 478 TL ıslah harcı+ 9.250 TL bilirkişi ücreti + 416 TL posta/ tebligat gideri olmak üzere toplam 11.086,33 TL yargılama giderinin kısmen kabul - kısmen red oranına göre takdiren 6.755,60 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Tasarım hakkına tecavüz davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Haksız rekabet davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Maddi tazminat davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 7.490,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Manevi tazminat davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
12-Kısmen reddolunan maddi tazminat davası yönünden; davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 7.490,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
13-Kısmen reddolunan manevi tazminat davası yönünden; davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
14- Arabuluculuk sırasında suç üstü ödeneğinden ödenen 1320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA
15-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/07/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır