T.C.
İSTANBUL
2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/220 Esas
KARAR NO: 2024/81
DAVA: Fikir ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi ve Tazmini
DAVA TARİHİ: 30/04/2015
KARAR TARİHİ: 28/03/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi ve Tazmini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili, davacıların tamamen kendi imkan ve gayretleri ile ... adlı yelkenli tekneleri ile dünya seyahatine çıktığını ve bu seyahat esnasında ... kıtasına giden ilk Türk olma sıfatını kazandıklarını, söz konusu seyahatin 2008-2012 tarihleri arasında 4 yıl sürdüğünü, bu seyahatin bu kıtaya Türk bayraklı bir tekne ile yapılan ilk seyahat olduğunu, davacıların seyahati sonucu elde edilen veriler ve yapılan temaslar sonucunda...kurulması kararı alınarak TBMM’de kanun teklifi verildiğini, ayrıca seyahatin dönüşündeki ...etabı denizde durmaksızın yelkenli tekne ile alınan en uzun mesafe olma özelliği de taşımakta olup bu geçişin tam 53 gün sürdüğünü, davacılar tarafından yapılan bu seyahatin kendi imkan ve teçhizatları ile bir belgesel-film formatında kayda alındığını, filmi kendilerinin kayda aldığı konuşmalar, metinler, görüntüler ve mizanpajların tamamıyla davacılar tarafından yapıldığını, davacılara ait bu görüntülerin seyahat devam ettiği sırada montajlanarak bir seri belgesel haline getirilmesi, bir TV kanalında yayınlanmasının sağlanması, bu şekilde bir gelir elde edilmesi ve ayrıca Başbakanlık tanıtım fonuna müracaat edilerek seyahat ve belgeseli için maddi destek temini amacıyla davalılardan ... Şirketi'ne yazılı bir sözleşme/belge olmaksızın verildiğini, davalılardan ...Şirketi'nin toplam 26 bölümlük "..." adlı belgesel-filmini yayınlandığını ve yayınlanmaya da devam ettiğini, davacılar arasında yapılan sözleşmede belirtildiği şekilde bu seyahat ve belgeselin bir proje kapsamında Başbakanlık Tanıtma Fonuna başvurularak fondan para alındığını,... kanallarında yayınlanması nedeniyle davacılara toplamda sadece 73.000 TL ödeme yapıldığını, Başbakanlık Tanıtma Fonundan alınan para ile ilgili olarak herhangi bir ödemenin davacılara yapılmadığını, davalılardan ...Şirketi'nin "..." belgesel-filminin sahibi ya da sahiplerinden biri olmadığını, FSEK m.52 kapsamında davacılar ile davalılardan ...Şirketi arasında herhangi bir yazılı sözleşme olmadığını, davalı... Şirketi’nin davacıların mali haklarına tecavüz etmiş bulunduğunu, diğer davalı ...'nin yayıncı kuruluş olarak yayınladığı belgesel filminin eser sahiplerinin yazılı muvafakatlerinin bulunup bulunmadığını aramak, araştırmak yükümlülüğünde bulunduğunu, diğer davalı ile yaptığı sözleşmede bu zaruretin belirtilmiş olmasına rağmen gereğinin yerine getirilmediğini, davacıların yazılı muvafakatinin olup olmadığı araştırılmaksızın ve aranmaksızın belgesel filminin ... kanallarında gösterildiği ve halende gösterildiğini, bu durumun davacıların eserden kaynaklanan mali haklarına tecavüz ettiği beyan ederek söz konusu belgesel için FSEK 68/1. madde kapsamında tespit olunacak sözleşme yapılmış olması halinde istenebilecek bedelin 3 kat fazlasının önceden ödenen 73.000,00 TL düşüldükten sonra, kalan kısımdan 10.000,00 TL’sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte, Başbakanlık Tanıtma Fonunun işbu seyahat ve belgesel kapsamında ödemiş olduğu paranın ilgili kurumdan sorulmak suretiyle tespit edilerek 10.000,00 TL’sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinin talep edildiği, davacıların "..." adlı belgesel sinema eserinin 5846 sayılı FSEK 8. Madde kapsamında yönetmen, senaryo yazarı, diyalog yazarı olarak eser sahibi olduklarının tespitine, ... belgesel sinema eserinin yapımcısının ilk kayıt ve tespitini gerçekleştirenin davacılar olduğunun tespitine, Uzaklar Antarktika belgesel sinema filminin künyesinde yapımcı, yönetmen, senaryo, diyalog yazarı olarak ...ve ...’nun belirtilmesine, yayınlanmakta olan ve herhangi bir surette piyasaya sürülecek tüm kopyalarının da bu düzeltmenin yapılmasına, bu yöndeki tüm masrafların davalılarca karşılanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, dava konusu ... adlı programın yapımını gerçekleştiren diğer davalı ... Ltd. Şti. ile davalı kurum arasında imzalanan 16.11.2012 tarihli sözleşmenin 4. maddesinin, ... 33. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı muvafakatnamenin yönetmenliğini gerçekleştiren ... tarafından, yine aynı taahhütleri muhtevi muvafakatnamenin ... 12. Noterliğinin ... yevmiye numarası ile animasyon yapımcısı ..., aynı noterliğin ... yevmiye numarası ile özgün müzik yapımcısı ...’den, ... 33. Noterliğinin... günlü ... yevmiye numarası ile özgün müzik yapımcısı ...’tan alındığını, davanın müvekkili kurum yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, Başbakanlık Tanıtma Fonu Sekreterliği ile davalı kurum arasında imzalanan 27.12.2011 tarihli protokolün 1. maddesine göre proje için Vira Yapım’a tahsis edilmek üzere 150.000,00 TL'nin denetleyici kuruluş olan ... Kurumu Genel Müdürlüğüne ödenmesinin emredildiğini, 2. Maddede ise proje sahibi tahsis edilen bu meblağı projede belirtilen harcama kalemleri dışında başka bir amaç için kullanamayacağını, davacıların haklarını anılan firmaya devrettiğini, sözleşmenin yayın faaliyetini gerçekleştirmiş olan davalı Kurum ...’nin herhangi bir sorumluluğunun mevcut olmadığını, dava konusu edilen programla ilgili hadiselerin 2009-2012 tarihleri olarak belirtilmişse de diğer davalı yanca ifade edildiği üzere dava konusu yapımın diğer davalı firmaca ve kurumca ödemelerinin ziyadesiyle gerçekleştirdiğini, nitekim davacılarında bu doğrultuda kendi websitelerinde de beyanda bulunarak durumu ikrar ettiklerini, bu itibarla davacıların taleplerinde haklılığının olmadığını, yüksek miktardaki taleplerinin ve fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasının da hukuki haklılığı olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili, belgeselin çekilerek yayına hazır hale getirilmesinin tamamen davalı şirketin gayret ve sağladıkları imkanlar ile oluştuğunu, seyahati yapanın davacıların olduğunun tartışmasız olduğunu ancak bu seyahatin maddi finansmanının çekimler için gerekli her türlü teçhizatın davalı şirket tarafından sağlandığını, davacı tarafın 73.000,00 TL aldığını kabul ettiğini, yayınlanan belgeselin sadece seyahat esnasındaki çekimlerden ibaret olmadığını, bu belgeselin davalı şirket içinde hem resmi makamların hemde ulusal ve uluslararası basının yer aldığı kapsamlı bir proje olarak kurgulandığını, proje resmi makamlarla tüm bağlantısını davalı şirketçe yapıldığını, bu yolculuğun ulusal basında bütün ayrıntılarıyla davalı şirketin profesyonel çalışması ve gayreti ile yer aldığını, projenin uluslararası basında da yine davalı şirketin gayretleriyle kendine yer bulduğu, medyanın ... ve... teknesinin yolculuğu söz konusu olduğunda tüm bilgiyi medya iletişim danışmanı sıfatıyla davalı şirketten aldığını, davacı tarafın davalı şirketin Başbakanlık Tanıtım Fonundan alınan paradan bahsettiğini ve bu paranın kendilerine verilmesi gerektiğini iddia ettiğini ancak ... alınan paranın tamamının yönetmenlik, metin yazarlığı, editörlük, danışmanlık, kurgu yönetmenliği, asistanlık, kurgu, ... ve ...'dan oluşan film yapımı işi için alındığını, bahsedilen işlerin tamamının davalı şirketçe yapıldığı ve paranın tamamı ile birlikte fazlasının da bu işler için harcandığını, bu paranın davacı tarafça talep edilmesinin hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğu, belgesel filminin yönetmeni ve senaryo yazarının davalı şirket olduğunu ve belgesel filmine konu seyahatin tüm finansmanı ve tüm organizasyonunun da davalı şirket tarafından yapıldığını, yayınlanan belgeselin künyesinde de yönetmen, senaryo yazarı vs. bilgilerinin açıkça görüldüğünü, künyede ...ve ...’nun görüntü başlığı altında yer aldığını, Başbakanlık tanıtma Fonuna verilen bütçede bu hizmetin karşılığının yer aldığını ve kendilerine bu bedelin fazlasıyla ödendiğinden bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 31/03/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacıların çalışmalarının FSEK md.1/B (Eser: Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini) ve FSEK md.5 (Sinema eserleri, her nevi bedii, ilmi, öğretici veya teknik mahiyette olan veya günlük olayları tespit eden filmler veya sinema filmleri gibi, tespit edildiği materyale bakılmaksızın, elektronik veya mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen, sesli veya sessiz, birbiriyle ilişkili hareketli görüntüler dizisidir.) sinema eseri niteliğini haiz çalışmalar olduğu, tüm dosya kapsamındaki verilerden ve "..." dizisinin içeriğinden yola çıkarak fikir/ araştırma/ olası ihtimallerin hazırlığı, kat edilen coğrafyaların bilgisi, aktüel çekimler (arşiv)/ aktüel anlatımlar vb. unsurların kaynak eserlerin sahipleri olarak ... ve ...'yu, işleme eser sahipleri olarak da ...(Yönetmen-Metin Yazarı), ... (Metin Yazarı) ve ... (Müzik) yanı sıra, telif ve de yaratıcı hak tarafları olarak kabul etmek gerekeceği, davacılar ... ve ...'ya, sektörel gerçekler ve somut olayın özellikleri dikkate alındığında en düşük program bütçe standartlarına göre, en az 187.000 TL daha ödenmesinin uygun olacağı, ... kurumunun bu alanda ülkemizin en deneyimli ve köklü yayın kuruluşu olarak, yine programın özelliğinden dolayı...ve ... ile ... arasında imzalanmış bir sözleşmeyi, olası telif hak ihlalleri gerekçesiyle talep etmemiş olmasının, başka bir deyişle, ...'ın, ... ve ... ile FSEK md.52'ye uygun bir şekilde yapılması gereken bir sözleşmenin olup olmadığını incelemeden Vira Yapım ile bu konuda sözleşme kurmasının takdirinin mahkemeye ait olacağı, ...'nin ihmali olarak değerlendirilebileceği yönünde görüş ve kanaate ulaştıklarını belirtmişlerdir.
Mahkememizin 18/06/2018 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; maliyet faktörlerine ve davacının talep edebileceği meblağın ne olabileceği hususunda kök raporda gerekli açıklamalara yer verildiği, sektör bilirkişisinin bu konuda görüşünü değiştirecek bir durum da bulunmadığı, sektörel uygulamalar ve rayiç bedel konusunda uzman sektör bilirkişisinin değerlendirmelerine diğer heyet üyelerinin bu konuda uzmanlıkları bulunmadığından ekleyeceklerinin olmadığını beyan ederek kök rapordaki diğer tespitler konusunda da görüş değişikliğinin bulunmadığı yönünde görüş ve kanaate ulaştıklarını belirtmişlerdir.
Mahkememizin 19/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Eser sahibinin ... tekne ile toplamda gidilen 22.000 millik mesafenin yarısı yelken gücüyle gidildiği varsayılarak hesaplama yapıldığı, harcama hesaplarının kendi zamanına ait dönemsel rakamları içerdiğini, her ne kadar ...Tic. Ltd. Şti. üzerinde bulunan harcama ve maliyet kalemleri dikkate alınmak istense de ilgili davalının mahkeme dosyasına beyan ettiği masrafların genel olarak tüm şirket faaliyetlerine teallük eden harcamalar olduğunu (Personel+Yeme içme+Ulaşım vs. ) ve ne kadarının bu dizi için bu diziye matuf olduğunun açıklık göstermediğini, esasen ilgili kanun hükmünde de hakların değerlendirilmesinde (Eser Sahibi) eserin yapımın zorluğu, süreci, kullanılan ekipman ve sair ile filmin önem derecesinin öne çıktığını, davalı ...'nün davacılara karşı yükümlülüğünün 428.000,00 TL, davalı ... Ltd. Şti'nin yükümlülüğünün 151.660,98 TL, eser sahibi davacılara ait muhtemel harcama bedelinin ise 331.800,00 TL olarak hesaplandığını, tüm açıklananlar ışığında davacı tarafından FSEK 68/1 gereğince 3 kat bedel konusunda ve diğer tüm muhakeme nihai takdiri mahkeme takdirinde olmak üzere sonuçlara ulaşıldığını belirtmişlerdir.
Mahkememizin 14/06/2021 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; eser sahibinin ... tekne ile toplamda gidilen 22.000 millik mesafenin yarısı yelken gücüyle gidildiği varsayılarak hesaplamanın yapıldığını, harcamaların hesaplarının kendi zamanına ait dönemsel rakamları içerdiğini, ek raporda ulaştıkları sonucun kök rapor doğrultusunda aynen tekrar edildiğini, her ne kadar ... Tic. Ltd. Şti. üzerinde bulunan harcama ve maliyet kalemleri dikkate alınmak istense de ilgili davalının mahkeme dosyasına beyan ettiği masrafların genel olarak tüm şirket faaliyetlerine teallük eden harcamalar olduğunu (Personel+Yeme içme+Ulaşım vs.) ve ne kadarının bu dizi için bu diziye matuf olduğunun açıklık göstermediğini, esasen ilgili kanun hükmünde de hakların değerlendirilmesinde (Eser Sahibi) eserin yapımın zorluğu, süreci, kullanılan ekipman ve sair ile filmin önem derecesinin öne çıktığını, ek rapor istenmesinin merkezinde hesaplama yöntemleri değişikliği ve yayın tekrarlarında ödeme doğmaması gerektiği savlarının davalı görüşü olduğu, yayın tekrarlarının bedel mukabili olduğu, başka diğer davalarda da söz konusu olduğu, anlaşmalarda da yer alması olası muhtemel ve tamamen uygulama dahilinde olan bir olgu olduğu, tüm açıklananlar ışığında ek raporu da tekraren davacı tarafından FSEK 68/1 gereğince 3 kat bedel konusunda ve diğer tüm muhakeme nihai takdir ve değerlendirmesinin mahkeme takdirinde olmak üzere sonuçlara ulaşıldığını belirtmişlerdir.
Mahkememizin 29/09/2022 tarihli 2. ek bilirkişi raporunda özetle; eser sahibinin ... tekne ile toplamda gidilen 22.000 millik mesafenin yarısının yelken gücüyle gidildiğinin varsayılarak hesaplamanın yapıldığını, harcama hesaplarının kendi zamanına ait dönemsel rakamları içerdiğini, ikinci ek raporda da ulaştıkları sonucun asıl rapor doğrultusunda aynen tekrar edildiğini, her ne kadar ...Tic. Ltd. Şti. üzerinde bulunan harcama ve maliyet kalemleri dikkate alınmak istense de ilgili davalının mahkeme dosyasına beyan ettiği masrafların genel olarak tüm şirket faaliyetlerine teallük eden harcamalar olduğunu (Personelt Yeme içme + Ulaşım vs.) ve ne kadarının bu dizi için bu diziye matuf olduğu açıklık göstermediğini, ilgili kanun hükmünde de hakların değerlendirilmesinde (Eser Sahibi) eserin yapımının zorluğu, süreci, kullanılan ekipman ve sair ile filmin önem derecesinin öne çıktığını, ek rapor istenmesinin merkezinde hesaplama yöntemleri değişikliği ve yayın tekrarlarında ödeme doğmaması gerektiği, muhtemel gelir savlarının davalı görüşü olduğu, yayın tekrarlarının bedel mukabili olduğu, muhtemel gelir rakamı unsurunun da esasen bu yayın sayısına göre belirlenen değeri ifade ettiği, başka diğer davalarda da söz konusu olduğu, anlaşmalarda da yer alması olası muhtemel ve tamamen uygulama dahilinde olan bir olgu olduğunu, tüm açıklananlar ışığında ikinci ek raporda da davacı tarafından FSEK 68/1 gereğince 3 kat bedel konusunda ve diğer tüm muhakeme nihai takdir ve değerlendirmesi mahkeme takdirinde olmak üzere sonuçlara ulaşıldığını belirtmişlerdir.
Davacı vekili ıslah dilekçesinde, dava dilekçesinde talep ettikleri 10.000,00 TL maddi tazminat taleplerini 1.561.000,00 TL olarak artırarak 1.571.000,00 TL olarak neticelendirmiş, , Başbakanlık Tanıtma Fonu tarafından yapılan tanıtma fonu ödemesine ilişkin 10.000,00 TL olan taleplerini ise 140.000,00 TL artırarak 150.000,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce müzekkereler yazılarak ilgili deliller toplanmıştır.
Dava konusu uyuşmazlık,davacıların "..." adlı belgeselin eser sahibi ve yapımcısı olup olmadıklarının tespiti, FSEK m. 68/1 uyarınca tazminat talebi ve belgesel için Başbakanlık Tanıtma Fonundan yapılmış ödemenin davalılardan tahsili talebine ilişkindir.
Dosyanın gelmiş olduğu aşama, yargıda hedef süre ve usul ekonomisi ilkeleri de gözetilerek, dosya içerisinde mevcut -tarafların itirazlarının da iki ayrı ek raporla değerlendirildiği- raporlara itibar edilebileceği anlaşılarak yeniden rapor alınması taleplerinin reddine karar verilerek yargılama sonlandırılmıştır.
Somut olaya dönüldüğünde;
Davacı taraf ; davacıların ...'ya gerçekleştirmiş oldukları seyahatte kendi imkanları ile belgesel film formatında kayda aldıkları ham görüntüleri davalı ... Ltd. Şti.'ye yazılı sözleşme olmaksızın verdiklerini, anılan davalının görüntüleri montajlayarak ve teknik destek sağlayarak belgesel olarak davalı ...'de yayınlanması için ... ile anlaşma yaptığını, bu belgeselden dolayı taraflarına 73.000,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin yetersiz olduğunu, davalı ...'nin diğer davalı ile yapmış olduğu sözleşmede eser sahibinin rızasının usulüne uygun olarak alınıp alınmadığını kontrol etmediğini, yazılı izin alınmaksızın davalılar tarafından umuma arz edilen belgesel sebebiyle mali haklarının ihlal edildiğini, bu kapsamda FSEK m. 68 kapsamında tazminat talebinde bulunduklarını, ayrıca Başbakanlık Tanıtma Fonundan belgesel için yapılmış ödemenin de kendilerine yapılması gerektiğini ve belgeselin eser sahibinin ve yapımcılarının kendileri olduğunun tespit edilmesi gerektiğini belirterek iş bu davayı açmıştır.
Tüm dosya kapsamı, dosyada mevcut bilirkişi raporları ve taraf delilleri değerlendirilmekle;
Davacıların ...'ya yapmış oldukları seyahatte kendi teknik imkan ve teçhizatları ile görüntüleri kayda aldıkları, eserin ilk kayıt ve tespitini gerçekleştirenlerin davacılar olduğu, bu kayıtların belgesele dönmesi ve maddi imkan yaratması için davalı ...'a yazılı sözleşme olmaksızın verildiği, davalı ...ile davalı ... arasında yapılan sözleşme ile de belgeselin ...'de yayınlandığı, davacıların çalışmalarının sahibinin hususiyetini taşıdığı ve FSEK m. 1/b ile m. 5 hükümleri kapsamında eser niteliğine haiz olduğu, 26 bölümlük bu belgeselin çekimlerinin, sözlü anlatımlarının ve ham hallerinin -üçüncü bir kişi olmaksızın- davacılar tarafından meydana getirildiği, senaryonun seyahatin kendisi olduğu, diyalogların çekimlere göre anlık şekillendiği ve dolayısıyla programın bütününü oluşturan aktüel arşiv malzemesi ve tüm orijinal çekimler üzerinde davacıların yönetmen sıfatıyla kaynak eser/kök eser sahibi oldukları, anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı ... davacıların eser sahibi olduğu bu kayıtların belgesel olarak yayınlanması için ... ile anlaşma yapmış ise de, davalı ... ile davacılar arasında FSEK m. 48, 49 ve 52 hükümlerine uygun yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, detayların ve tasarrufların davacılarla usulüne uygun müzakere edilmediği, hakların ayrı ayrı düzenlenmediği, bu haliyle davalı ...'ın eser sahiplerinin mali hakları üzerinde tasarrufta bulunma hakkının bulunmadığı, bu noktadaki yükümlülükler kanuna uygun şekilde yerine getirilmeksizin davalı ... ile anlaşma yapmak suretiyle belgeselin umuma arz edildiği, programın niteliği gözetilerek ... tarafından davacılarla davalı ... arasında FSEK hükümleri kapsamında geçerli bir sözleşmenin varlığı araştırılmaksızın belgeselin yayına konulduğu, ayrıca ... ile ... arasında imzalanan sözleşmede orijinal görüntülerin işlenebileceği hususuna yer verildiği, buna ilişkin değerlendirmelerin eser sahiplerinin onayı ile mümkün olacağı, bu noktada dahi ...'nin davacılarla ... arasındaki sözleşmenin FSEK hükümleri kapsamında oluşturulduğu hususunu denetlemesi gerektiği, FSEK m. 21 ve m. 52 hükümleri çerçevesinde eser sahibinden izinlerinin usulüne uygun alınmadığı, böylelikle davacıların FSEK'ten kaynaklanan mali haklarının davalılar tarafından ihlal edildiği ve davacıların FSEK m. 68 kapsamında tazminat talep edebilecekleri anlaşılmıştır.
FSEK m.68/I hükmüne göre; "Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir".
FSEK m.68'deki kapsamında bu taleplerin ileri sürülebilmesi için, mütecavizin kusurunun olması ya da zararın gerçekleşmiş bulunması şart değildir. Yine Yargıtay'a göre; "...eser sahibinin mali hakları korunurken sadece bu tecavüzün haksız fiil olduğu varsayımından hareket edilmeyecektir. Somut olayın özelliğine göre varsayımsal sözleşme bedeli tayin edilirken eser sahibinin bilimsel/sanatsal yeteneği, üretim kapasitesi gibi sübjektif nitelikleri, eserin beğeni ölçüsü, sayfa sayısı, estetik görünümü, nitelik ve niceliği, ihlal edilen mali hakkın türü, coğrafi kapsamı, ihlal süresi, ihlalin yapıldığı vasıta, bunun geniş halk kitlesine ulaşımı gibi objektif kriterler dikkate alınarak eser sahibi izinsiz yayın yapanla sözleşme yapması halinde, bu sözleşme uyarınca isteyebileceği bedel, bunun faizi 68. madde uyarınca açılacak davada dikkate alınacaktır…" Ayrıca rayiç bedelin tespitine ilişkin taraflar arasında daha önceden yapılmış bir sözleşme, teklif var ise, başka bir deyişle rayiç bedel somuta indirgenmiş ise, rayiç bedelin tespiti taraflar arasındaki sözleşme, teklif vs. ile tespit edilecektir. Bu doğrultuda programın niteliğine göre yukarıdaki kriterlere göre 19.11.2020 ve 14.06.2021 tarihli raporlarda bilirkişilerce bulunan tazminat miktarı ve talep dikkate alınarak toplam 1.571.000,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmiş, bilirkişilerce davalı ...'nin sorumluluğu 428.000,00 TL, davalı ...'ın sorumluluğu ise 151.660,98 TL olarak tespit edilmiş, FSEK m. 68/1 kapsamında davalı ...'nin sorumluluğunun 428.000,00 TL'nin 3 katı olan 1.284.000,00 TL ile sınırlı olduğu, davalı ...'ın yükümlülüğünün ise ıslah dilekçesi de nazara alınarak FSEK 68/1 kapsamında 120.000,00 TL'nin 3 katı olan 360.000,00 TL ile sınırlı olduğu anlaşılmış, ancak davacılara ödenen 73.000,00 TL'nin bu bedelden düşüldüğü ve davalı ...'ın sorumluluğunun 287.000,00 TL olarak belirlenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Her ne kadar davacı taraf Başbakanlık Tanıtma Fonundan belgesel için yapılmış ödemenin de kendilerine yapılması gerektiğini belirterek 150.000,00 TL tanıtma fonu alacağı talebinde de bulunmuş ise de, bilirkişilerce yapılan hesapta davalı Vira Yapım tahsilatı olarak belirlenen tanıtım fonu alacağının da hesaplamaya dahil edilerek neticeye ulaşıldığı, tanıtım fonu alacağının davacılara ödenmesini gerektirir başkaca bilgi, belge ya da delilin dosya kapsamında bulunmadığı değerlendirilmekle bu talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kısmen kabulü ile;
1-Davacıların "..." adlı belgesel sinema" eserinin 5846 sayılı FSEK 8. Madde kapsamında Yönetmen, Senaryo Yazarı, Diyalog Yazarı olarak eser sahibi olduklarının tespitine ,... belgesel sinema eserinin eser sahibi yapımcısının, ilk kayıt ve tespitini gerçekleştirenin davacılar olduğunun tespitine, ...sinema filminin künyesinde; Eser Sahibi Yapımcı, Yönetmen, Senaryo, Diyalog Yazarı olarak ... ve ...'nun belirtilmesine ve internet ortamı dahil yayınlanmakta olan ve yayınlanacak ve herhangi bir surette piyasaya sürülecek tüm kopyalarında bu düzeltmenin yapılmasına, bu yöndeki tüm masrafların davalılarca karşılanmasına,
2-FSEK m. 68/1 kapsamında toplam 1.571.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte (davalı ...'nin sorumluluğu 1.284.000,00 TL, davalı ...Ltd. Şti.'nin sorumluluğu 287.000,00 TL olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,
3-Davacının tanıtma fonu alacağı talebinin reddine,
4-Alınması gereken 107.315,01 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 341,55 TL peşin harç + 29.048,83 TL ıslah harcının düşümü ile kalan 77.924,63 TL harcın davalılardan (davalı ...'nin sorumluluğu 87.710,04 TL, davalı ... Ltd. Şti.'nin sorumluluğu 19.604,97 TL olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafından yapılan 341,55 TL peşin harç + 27,70 TL başvuru harcı + 29.048,83 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 29.418,08 TL yargılama giderinin davalılardan (davalı ...'nin sorumluluğu 24.043,39 TL, davalı ...Ltd. Şti.'nin sorumluluğu 5.374,69 TL olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
6-Davalı ... tarafından yapılan 50,00 TL yargılama giderinin -tarafların haklılık durumuna göre yapılan hesaplamaya göre- 16,66 TL'sinin davacılardan alınarak davalı ...'na verilmesine,
7-İşbu dava nedeni ile yapılan posta/tebligat giderleri + bilirkişi ücretinden oluşan toplam 7.570,35 TL yargılama giderinin -tarafların haklılık durumuna göre yapılan hesaplamaya göre- 5.047,16 TL'sinin (davalı ...'nin sorumluluğu 4.125,04 TL, davalı ...Şti.'nin sorumluluğu 922,12 TL olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, arta kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden;
a)Eser sahipliğinin tespiti davası bakımından yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (20.841,15 TL'si davalı ...'nin, 4.658,85 TL'si ise davalı ...'ın sorumluluğunda olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
b)Telif tazminatı bakımından; A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 197.680,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (161.563,86 TL'si davalı ...'nin, 36.116,14 TL'si ise davalı ...'ın sorumluluğunda olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
9-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden reddolunan kısım bakımından; A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
10-Taraflarca yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı ve davalı ... vekillerinin yüzüne karşı, diğer tarafın yokluğunda (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/03/2024
Katip
¸
Hakim
¸