T.C.
İSTANBUL
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/114
KARAR NO: 2024/66
DAVA: Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli)
DAVA TARİHİ: 06/04/2016
KARAR TARİHİ: 20/03/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesi: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... bünyesinde bir şirket olduğunu ve uzun süredir Türkiye’de faaliyet gösterdiğini, tüm tasarımlarını kullandığı ülkelerde ve 554 sayılı KHK uyarınca Türk Patent Enstitüsü nezdinde tescil ettirerek yasal koruma altına almış olduğunu, müvekkili firmanın işbu dava konusu tasarımım ... tarihinden beri TPE nezdinde... Tescil numaralı Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesi ile korumakta olduğunu, davalı firmanın, müvekkili firma adına tescilli tasarımını taklit etmek suretiyle ... markası altında kendi tasarımıymış gibi pazarlamakta olduğunu, davalı firmanın bu sayede haksız kazanç sağladığım, müvekkilinin tasarım tescil belgesinden doğan haklarına tecavüz ettiğini, müvekkiline ait ... nolu çoklu tasarım tescilinin Radyant ısıtıcı tasarımına ilişkin olup 15 tasarım ve toplamda 90 ayrı resim ile tescil edilmiş olduğunu, davalı firmanın internet sitesinde yer alan ürün ile müvekkilinin tescilli tasarımının ayırt edilmeyecek kadar benzer olduğunu, müvekkiline ait tasarımın arka kısmında dikdörtgen prizma şeklinde bir duvar bağlantı elemanı bulunduğunu, tasarımın ön yüzünde düz cam panel, yatay eksende yer alan alt ve üst kenarları kavisli bir panel tutucu ile bu panelin hemen arkasında kavisli bir kanat yer aldığını, davalıya ait üründe de bire bir benzer elemanların bulunduğunu, davalının kullanım kılavuzlarında da müvekkilinin çizimlerini bire bir taklit ettiğini, davalının, hem müvekkiline ait tescilli tasarımın aynısını haksız bir şekilde üretip satışa sunarak, hem de müvekkiline ait internet sitesi, kataloglar ve kullanım kılavuzlarında yer alan çizim ve görselleri kopyalayıp yapıştırmak suretiyle kullanarak, müşterilerin yanılmasına, dolayısıyla TTK bağlamında haksız rekabet şartlarının oluşmasına sebebiyet verdiğini, davacı adına TPE nezdinde ... sayı ile tescilli olan tasarımdan doğan haklarına davalı tarafından gerçekleştirilen tecavüzün tespitine, durdurulmasına üretilen ve satışa sunulan ürünler ile bu ürünleri tanıtmaya yarayan her türlü yasal evrakın bulundukları her yerde el konulmasına ve imha edilmesine, davalının tasarımı kullanmak yoluyla elde ettiği kazanca göre hesaplanacak olan maddi tazminatın şimdilik 10.000 TL sinin davalıdan tahsili ile izinsiz ve haksız olarak kullanım nedeniyle doğmuş manevi zararların tazmini amacıyla 10.000 TL tutarındaki manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine ve hükmün ilanına, karar verilmesini talep etmiştir.
Cevap dilekçesi: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, mahkemenin yetkisine itiraz ederek, yetkili mahkemenin Konya mahkemeleri olduğunu, davacının iddialarının zaman aşımına uğramış olduğunu, ilgili tasarımın TPE nezdindeki tarifname kısmının incelenmesinin gerektiğini, müvekkilinin dava konusu tasarım ile ürün üretmediğini, müvekkilinin bugüne değin ürettiği tüm ürünlerinin kendi özgün tasarımı olduğunu ve davacının ...nolu tasarımlarına benzemediğini, gerçek anlamda müvekkiline ait ürünler ile davacıya ait tasarımın kıyaslanmasında gerek genel işlevselliği ve gerekse tasarımın oluşturuluş biçiminin birebir kıyaslanmasında hiçbir ortak özelliklerin olmadığının görüleceğini, ancak bu incelemede bizzat müvekkiline ait olduğu ispat edilen ürünlerin esas alınması gerektiğim, bunun ispat yükümlülüğünün de davacıya ait olduğunu, davacının haksız fiilin gerçekleşme tarihini ispat etmesi gerektiğini, manevi tazminat talebi açısından talep miktarının fahiş olduğunu, söz konusu ürünleri tanıtmaya yarayan her türlü yasal evrak ve vasıtalara el konulması için bu evrakların başkaca ürünlerde kullanılıp kullanılmadığının araştırılması gerektiğini, zira bu araçların yüzlerce çeşit ürünlerde kullanıldığını, böyle bir niteliğe sahip üretim araçlarına el konulamayacağım beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İstinaf:
Mahkememizce verilen ilk karar ve istinaf ilamı: Mahkememiz 2017/289 E. Sayılı dosyasında; "Dava konusu ürünler üzerinde talimat yoluyla tespit yapılamadığından ürünlerin kıyaslamasının, dava dosyasında sunulmuş bulunan belge ve bilgiler, yapılan araştırma ve incelemeler ile ... ve ... adlı internet sitelerinden elde edilen resimlerin değerlendirilmeleri neticesinde yapıldığı, bilirkişi raporlarına itibarla, ürünlerin görsel olarak benzer algılandıkları, davalının benzer tasarımı yapmak suretiyle endüstriyel tasarıma tecavüzde bulunduğu, yine bilirkişi raporuna itibar edilerek davacının 2.011,94 TL net kazanç yönünden maddi tazminata, 3.000,00 TL manevi tazminata hak kazandığı gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne, ayrıca davalının ... isimli internet sitesinde yer alan taklit ürün fotoğrafları çizimleri ve sairenin içerikten kaldırılmasına mümkün olmadığı takdirde siteye erişimin engellenmesine," karar verildiği, davalı vekili tarafından kararın istinaf edildiği, İstanbul BAM 44. Hukuk Dairesinin 2020/1098 E.- 2022/798 K. Sayılı ilamı ile; "Ancak, her iki taraf görseline konu ürünün de ''...' olduğu, dava konusu ürünlerde bilgilenmiş kullanıcının bu ve benzer ürünleri daha önce yakından görmüş, temel teknik özellikleri ve genel teknik zorunlulukları hakkında bilgi sahibi olan ve bu ürünü kısmen de kullanan bir kişi olduğu, tasarım hukukunun nihai kullanım sırasındaki görünümleri koruması da dikkate alınarak, bu tip ürünlerde zorunlu unsurlar göz önünde bulundurulmak suretiyle seçenek özgürlüğünün değerlendirilmesi gerektiği, ancak dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında bu yönde bir değerlendirmenin yapılmadığı, hükme esas alınan raporların bu bakımdan eksik değerlendirmeye dayalı olduğu, dolayısıyla davalı istinaf başvuru nedeninin bu yönüyle yerinde olduğu kanaatine varılmıştır. Diğer yandan, her ne kadar Mahkemece, ''Davalının ... isimli internet sitesinde yer alan taklit ürün fotoğrafları çizimleri ve sairenin içerikten kaldırılmasına mümkün olmadığı takdirde siteye erişimin engellenmesine,'' denilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, davacının, internet sitesinde yalnızca dava konusu taklit ürünlere ilişkin ticari faaliyette bulunup bulunmadığının eldeki delillere göre tespit edilmediği, başkaca ticari faaliyetlerin de internet sitesinde yürütülüyor olması halinde; davacı yanca URL adresi belirtilmemiş olsa dahi, bu hususun bilirkişi ile tespit edilmesinden sonra yalnızca URL adresine erişimin engellenmesi yönünde karar verilmesi gerekmesine rağmen, eksik araştırmaya dayalı olarak hüküm kurulmuş olması hatalı görülmüştür. Kamu düzenine ilişkin olarak resen yapılan inceleme neticesinde ise; davacı vekilinin dava dilekçesinin sonuç kısmında, haksız rekabetin tespitine ve önlenmesine ilişkin bir talebi bulunmamasına rağmen Mahkemece ''taleple bağlılık'' ilkesi gözetilmeksizin bu hususta karar verilmiş olması hatalı görülmüştür." denilerek hükmün kaldırılmasına karar verilmiş ve dosya yukarıda esas numarası yazılı dosyaya kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Deliller:
TPMK: ... tescil numaralı tasarıma ait kayıtlar celp edilmiş, dosya arasına alınmıştır.
Bilirkişi raporu: 09/03/2017 tarihli bilirkişi raporunda; "Davacı ...şirketinin...Cihazları için geliştiren ...ve ...no'lu endüstriyel tasarımları ile Davalı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından ... markası altında pazarlanan ve satışı yapılan ... Cihazlarının aynı görünümde olması, cihazların ön yüzünün düz cam panel olması, arka kısımlarında dikdörtgen prizma şeklinde bir duvar bağlantı elemanı olması, düşeyde bulunan alt ve üst kenarları kavisli bir panel tutucu ve bu panelin arkasında da kavisli bir kanat bulunması ve cihazların tanıtım belge ve broşürlerinin de benzer olması sebebiyle davalı şirketin davacı şirkete ait ... no'lu endüsiriyel tasarımlarına 22.12.2016 tarihinde kabul edilen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun madde 81 hükümlerince tecavüz ettiği, davacı şirket vekilinin maddi tazminat talebinde bulunduğu ancak heyetimizde bu konuda uzman bilirkişi bulunmadığı ve tazminat hesaplamasının bu konuda uzman bir bilirkisi tarafından yapılmasının uygun olduğu" görüş ve kanaatini bildirmiştir.
21/07/2017 tarihli talimat ile gönderilen bilirkişi raporunda; "Dosya içeriği ile davalı şirketin satış faturaları, ticari defterleri ve 2016 yılına ait Kurumlar Vergisi Beyannamesinin incelenmesi sonucunda yukarıda sunulan tespitler ve hesaplamalar doğrultusunda; dava konusunun davacı şirketin, adına tescilli tasarımı taklit etmek suretiyle üretmiş olduğu radyan ısıtıcıları satan davalı şirketten tazminat talebi olduğu, davacı şirketin, tazminatın 554 sayılı KHK'nin 52/b maddesi hükmüne göre (davalının tasarımı kullanmak yoluyla elde ettiği kazanca göre) hesaplanmasını talep ettiği, davalı şirketin satış faturalarında ve ticari defterlerinde yapıları incelemelerde, davalı şirketin dava konusu tasarımın kullanıldığı ürünlerden 2016 yılında 4 adet üretip toplam 11.172,00.-TL bedelle satmış olduğu, şirketin karlılık oranlarına göre yapılan hesaplamada dava konusu ürünlerin satışından elde ettiği karın 2.011,94.-TL olduğu, davalı şirketin incelenen ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış tasdiklerinin süresinde yaptırıldığı, yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin de olduğu ve süresinde yaptırıldığı" görüş ve kanaatini bildirmiştir.
09/04/2018 tarihli bilirkişi raporunda; "Davacı tarafa ait... no'lu endüstriyel tasarımları ile Davalı ... Ltd. Şti. tarafından ... markası adı altında üretildiği iddia edilen ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, kök rapordaki kanaatin korunduğu" görüş ve kanaatini bildirmiştir.
İstinaf ilamı sonrası yapılan işlemler: İstinaf ilamı doğrultusunda yargılamaya devam edilmiş, heyete bir bilişim uzmanı eklenerek yeniden rapor ve ek rapor alınmıştır.
08/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "Davalıya atıflı “...” internet alan adlı web sitesinde, dosya konusu olmadığı değerlendirilen muhtelif çok sayıda farklı tasarım ürününün de umuma arzının gerçekleştirildiği tespitiyle, anılan web sitesinin tümden umuma erişiminin engellenmesinin, İçerik Sağlayıcının etkileşimini bütünüyle engelleyeceği, dosya içinde iddia konusu kılınan tasarıma yönelik somut internet erişim adreslerinin sunumuna dair bir bulguya rastlanmamış olmakla, var olmaları durumunda ancak birebir adı geçen internet erişim adreslerine erişimin engellenmesinin, yerinde olacağı, görselleri sunulan aynı segmentteki ürünler incelendiğinde tasarımcının seçenek özgürlüğünün bulunduğu" görüş ve kanaatini bildirmiştir.
10/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; "Davacı yanca Kök Rapor sonrası sağlanan internet erişim adreslerinin tamamında içerik bulgularına erişildiği ve bölümünde detaylı olarak irdelendiği, yukarıda görselleri sunulan aynı segmentteki ürünler incelendiğinde tasarımcının seçenek özgürlüğünün bulunduğu" görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Dava ve uyuşmazlık: Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalının eylemlerinin tasarım hakkına tecavüz niteliğinde olduğunun tespiti ile durdurulması, önlenmesi ve tecavüz niteliğindeki ürünlere el konularak imhası ve erişimin engellenmesi ile maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir.
Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında; TPMK nezdinde davacı adına tescilli bulunan ...tescil numaralı "..." niteliğindeki çoklu tasarımının bulunduğu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda davalının ... ibareli internet sitesinde davacı adına tescilli bulunan tasarımın aynı ve benzerlerinin pazarlandığı ve satıldığının tespit edildiği, tasarım yönünden yapılan değerlendirmede davacı adına tescilli tasarımın özellikle ... nolu tasarımları ile benzer nitelikteki ürünlerin arada herhangi bir lisans sözleşmesi olmadan davalı tarafça internet sitesi kullanılarak satışa sunulduğu, davalının seçenek özgürlüğü kapsamında davacı tasarımından farklı olarak tasarlanacak ürünleri üretip satması için özgürlüğünün bulunduğu, bu haliyle davalının bu şekildeki eylemlerinin davacı adına tescilli tasarımın 1ve 2 nolu tasarımlara tecavüz niteliğinde olduğu, bu hususun istinaf öncesi alınan rapor ve istinaf sonrası alınan raporlarla teyit edildiği, bu haliyle davalının internet sitesinde davacının tasarımına benzer veya karıştırılabilecek nitelikte tasarım kullanmasının tasarım hakkına tecavüz niteliğinde olduğu anlaşılmakla tasarıma tecavüzün tespiti ve tecavüz eylemlerinin önlenmesine ve durdurulmasına karar vermek gerekmiştir. Ayrıca davacının bu ürünler ile ürünlerin tanıtıldığı reklam, afiş, broşür gibi ürünlere el konulması talebi ve imha talebi olduğu anlaşılmakla bu talep yönünden de kabul kararı verilmiştir. Erişim engelleme talebi yönünden yapılan incelemede mahkememizce alınan 10/01/2024 tarihli ek raporda davacı tasarımına benzer tasarımların davalı tarafça kullanıldığı tespit edildiğinden davalının internet sitesinde yer alan taklit ürün ve ürün fotoğraflarının ve çizimlerinin içerikten çıkarılmasına, çıkarılmadığı takdirde siteye erişimin tümden engellenmesine dair karar vermek gerekmiştir. Davacının maddi tazminat talebi bakımından yapılan incelemede ise istinaf öncesi alınan bilirkişi raporunda davalının, davacıya ait tasarımın satışından elde ettiği net gelirin 2.011,94 TL olduğu anlaşılmakla bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Manevi tazminat talebi bakımından ise davacıya ait tasarımın kullanılması, üretilmesi, satılması nedeniyle davacının uğramış olduğu manevi zararın giderilmesi amacıyla tarafların ekonomik sosyal durumları, tecavüz fiilinin ağırlığı ve manevi tazminatın zenginleşme aracı olmayacağı ilkeleri dikkate alınarak 3.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir. Yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan sebeplerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile; davalının eylemlerinin TPMK nezdinde davacı adına tescilli bulunan ... nolu tasarım hakkına tecavüz niteliğinde olduğunun tespiti ile tecavüz eylemlerinin durdurulmasına ve önlenmesine
2-Tecavüze konu üretilen ürün ve tanıtıma ilişkin katalog,broşür ilan reklam afiş ve her türlü tanıtım evrakının imalinin satışının ve dağıtımının önlenmesine, söz konusu ürün ve evraklara el konarak imhasına
3-Davalının ... isimli internet sitesinde yer alan ve bilirkişi ek raporunda incelemesi yapılan URL adreslerinde yer alan taklit ürün fotoğrafları çizimleri ve sairenin içerikten kaldırılmasına, mümkün olmadığı takdirde bilirkişi raporunda belirtilen URL 'lere erişimin engellenmesine ( ... ibareli URL ile ... ibareli URL hariç olmak üzere kararın infazında 10/01/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunun dikkate alınmasına )
4-Davacı yanın KHK 52-b maddesi uyarınca yoksun kaldığı kazanç olan 2.011,94 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair tazminat talebinin reddine
5-Somut olayın özelliğine göre takdiren 3.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine
6-Kesinleşen hüküm özetinin yurtçapında yayın yapan traji en yüksek üç gazeteden birinden birine bir kez ilanına
7-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 29,20 TL peşin harcın düşümü ile kalan 398,40 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
8-Davacı tarafından yapılan 29,20 TL peşin harç + 29,20 Tl başvuru harcı+ 8.000,00 TL bilirkişi ücreti+ 2.311,13 TL posta/ talimat giderleri olmak üzere toplam 10.369,53 TL yargılama giderinin kabul ve red oranı dikkate alınarak takdiren 3.885,00 TL sinin davacı üzerinde bırakılmasına, bakiye kalan 6.484,53 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Tasarıma tecavüz davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 25.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Maddi tazminat davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 2.011,94 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Manevi tazminat davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 3.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
12-Maddi tazminat davasında reddedilen kısım yönünden; davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 7.988,06 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
13-Manevi tazminat davasında reddedilen kısım yönünden; davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
14-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın, karar kesinleştikten sonra talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/03/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır