T.C.
İSTANBUL
2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/168
KARAR NO: 2023/143
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 20/05/2021
KARAR TARİHİ: 14/12/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesi : Davacı vekilinin mahkememize ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle; müvekkil Tekstil sanayinde tasarım faaliyetinde bulunduğunu, Türk Patent Enstitüsüne ... tarihinde ...tescil numarasıyla tescil başvuru yapıldığını, müvekkilinin tescil başvurusunda bulunduğu ... numaralı Endüstriyel Tasarım Tescil Başvuru Formundaki ... numaralı tasarım ile başkaca tescilli ve tescilsiz tasarımlarının taklitlerinin davalı...tarafından üretim ve satışının yapıldığını ve aynı zamanda da davalıya ait @... adlı instagram satış sayfasında da taklit ürünlerin satışının gerçekleştirildiğini, tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet eylemi davalı tüzel kişiliğin ticari faaliyetler çerçevesinde gerçekleştirildiğinden, tüzel kişiliğin tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet eylemini asıl gerçekleştiren kişi olması nedeniyle davalı tüzel kişiliğin müdürü ...'in davaya taraf yapıldığını, ...2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ...D.İş dosyası ile davalının iş yerinde ve yine davalıya ait @... adlı İnstagram satış sayfası üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığını ...2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin... DİŞ dosyasından alınan bilirkişi raporu ile tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin varlığının tespit edildiğini, anılan delil tespit dosyasından alınan bilirkişi raporunun sonuç kısmında incelenen instagram sayfasının sayfa bilgisinde "...” alan adlı internet adresinin yazdığı, incelenen internet sitesinin iletişim bilgilerinde "... Şti.” bilgilerinin yer aldığını, aleyhinde delil tespit istenen tarafa ait ...instagram sosyal medya hesabında paylaşılan ürün görsellerinin tespit isteyen tarafa ait... nolu tasarım ile aynı olma derecesinde benzer olarak algılandığını, tespite konu olan tasarımlarla ilgili görsellerin aleyhine tespit istenenen tarafın instagram sayfasında ilk olarak 26.12.2020 tarihinde paylaşıldığı,” denilerek tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin varlığının tespit edildiğini, delil tespit dosyasında alınan görseller ile müvekkilinin tasarımı üzerinde mahkememizce yapılacak bilirkişi incelemesinde de tasarım hakkına tecavüzün varlığının tespit edileceğini, hiç ihtimal vermemekle birlikte davalının haksız eyleminin müvekkilinin tasarım hakkına tecavüz oluşturmadığı yönünde kanaate varılması halinde dahi davalının eyleminin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre haksız rekabet oluşturduğunu belirterek taklit ürünlerin başta davalıların iş yerlerinde, diğer mağazalarında üretim ve satışının durdurulmasına, görüldüğü yerde toplatılmasına, ürünün satışını yapan internet sitelerinde satışının durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin Tesbitini, Durdurulmasını, Önlenmesini, belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde taleplerini artırmak üzere şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 03.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan alınarak müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde taleplerini arttırmak üzere şimdilik 100 TL İtibar Tazminatının delil tespitinin yapıldığı 03.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan alınarak müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, 20.000 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 03.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan alınarak müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, davalı aleyhine verilecek mahkeme kararının masrafı davalılara ait olmak üzere kamuya duyurulması için ülke çapındaki tirajı yüksek olan gazetelerden birer tanesinde yayınlanmasını, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesi: Davalı vekilinin mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davada TBK 72.maddesi gereği zamanaşımı sürelerinin dolduğunu, bu nedenle zamanaşımı def'inde bulunduğunu, davanın yanlış hasma karşı açıldığını, davacı gerçek kişi ile iki ayrı unvana sahip şirkete birlikte dava açıldığını, tespit yapıldığı iddia olunan yerde tespit isteyen avukatının (...) tuttuğu tutanağa göre müvekkili ... ile ... Tic. Ltd. Şti ne belirtilen adreste rastlanmadığı bildirildiğini, müvekkili davalı giyim şirketinin temsilcisi oluğunu, tüzel kişiye dava açılabilecek hallerde temsilciye doğrudan dava açılamadığını, bu nedenle dava yanlış hasma yöneltildiğinden davanın usulden reddi gerektiğini, husumet itirazında bulunduğunu, davanın yetkili mahkeme de açılmadığını, yetki itirazında bulunduğunu, müvekkili ...'in ikametgah adresinin Kartal olduğunu, oluştuğu iddia edilen haksız fiilin vuku bulduğu yerin Ümraniye olduğunu, davada yetkili mahkeme davalının ikametgahı ile haksız fiilin vuku bulduğu iddia olunan yer olan İstanbul Anadolu mahkemelerinde açılması gerektiğini, delil tespitinin de İstanbul Anadolu mahkemelerinden istendiğini, davacı iddiasının dayanağı olan bütün vakıaları, her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceğini dilekçesinde açıkça belirtmemiş oluğunu, somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacı hangi ürünlerinin internette satışa sunulduğunu ortaya koymadan, fiil ile fail, internet sitesiyle davalı şirket olan ... Tic. Ltd. Şti. arasında nedensellik bağı kurmadan dava açıldığını, davacı daha da ileri giderek tescilsiz ürünlerinin müvekkil tarafından satıldığını da iddia ettiğini, hangi ürünlerini tescilsiz olduğunu dilekçesinde açıklamadığını, dava sebebi ve dayanağı vakıalar çok açık ve somut bir şekilde izah edilmeden ispata elverişli hale getirilmeyen dilekçenin reddinin gerektiğini delil tespiti için bizzat mahalline gidilmediğini, inceleme dosya üzerinden yapılmış olup hukuken delil niteliğinde kabul edilemeyeceğini, bu nedenle atanan iki bilirkişi yerine tek bir bilirkişi ile davacı avukatının aleyhine tespit yapılan ... Şirketinin dilekçede yazılı adresinde yoklukta tutulan el yazılı tutanaktaki "satışın internet üzerinden yapıldığı" iddiasını kabul etmediğini, delil tespiti dosyasına sunulan 3.2.2021 tarihli tutanak delili hakim huzurunda tutulmadığından kabul etmediğini, arabuluculuk tutanağı davacının tüm taleplerini kapsamadığını, davanın arabuluculuk şartı yerine getirilmediğinden reddi gerektiğini, ayrıca arabulucu tarafından müvekkile ulaşım sağlanmadığını, müvekkil ... hakkında aynı konuda İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına verilen dilekçe ile TTK’nin haksız rekabete ilişkin hükümlerinden cezalandırılmasının istenmesine binaen suç duyurunda bulunulduğunu, Sonucunun beklenilmesi gerektiğini, müvekkilinin serbest teşebbüs hürriyetine göre kurduğu şirkette yasalara uygun faaliyette bulunduğunu, davacının uğradığını iddia ettiği zarardan müvekkilinin sorumlu olamayacağını, müvekkilinin iyi niyetli orta halli bir iktisadi işletme olduğunu, taklit ürünle işinin olmadığını, müvekkilinin ürünleriyle davacının ürünlerinin birebir aynı olmadığını, müvekkilin iştigal ettiği alanla ilgili üretiminin belirgin bir şekilde benzerini yaptığı, üretttiği, piyasaya sunduğunun, sattığı ispat edilmediğini, buna karşın davacının tekstil alanında tanınmış hale getirdiği bir markası ve adı olmadığını, 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET Kanunu’nun 4. Maddesinde "Marka, bir teşebbüsün mallarının veya hizmetlerinin diğer teşebbüslerin mallarından veya hizmetlerinden ayırt edilmesini sağlaması ve marka sahibine sağlanan koruma konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayabilecek şekilde sicilde gösterilebilir olması şartı ile kişi adları dahil sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler, ve malların veya ambalajlarının biçimi olmak üzere her tür işaretten oluşabilir." denildiğini, oysaki davacının davasına yegane dayanak yaptığı tespit bilirkişilerinin raporlarında "aynı olma derecesinde benzer olarak algılandığı" tespitine yer vermiş olduklarını, davacıya ait 9 nolu tasarımla müvekkilinde ele geçirilmeyen somut eşya üzerinde inceleme içermeyen, esmatesttür instagram sitesindeki elbise görselleri üzerinde benzerlik kurulması, sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların veya ambalajlarının ne suretle instagram resimlerindekilerine benzediği açık ve kesin özellikleri ortaya konarak açıklanmadığından yasanın açık hükmü karşısında geçersiz oldunu, ayrıca davacı tarafın keşif talebine istinaden keşif yapılması durumunda bahse konu ürünün hiç üretilmediği ve satışa sunulmadığı mahalde tespit edileceğini, satışı yapılmayan bir ürünün davacı tarafta nasıl bir satış azalmasına sebebiyet verdiğinin de ispatının gerektiğini, davacı dilekçesinde adı olmayan markasının yenilik ve ayırt edicilik unsurlarına sahip olduğu ileri sürülmediğini, davacı marka hakkına ne şekilde tecavüzde bulunulduğunu delil tespiti yoluyla ispatlayamadığını, bir internet ve multimedya uzmanı ile bir endüstriyel tasarımcı tarafından hazırlanan delil tespiti raporunu ve tespit dilekçesini kabul etmediğini, müvekkiline karşı açılmış bulunan işbu davanın usulden/esastan reddi ile mahkeme masraflarının ve avukatlık ücretinin davacı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Cevaba cevap: Davacı vekilinin mahkememize ibraz ettiği cevaba cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde beyanlarını tekrarla davalarının kabulü ile yargılama giderlerinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İkinci cevap: Davalı vekilinin mahkememize ibraz ettiği ikinci cevap dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller:
Değişik iş dosyası:... 2. Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinde celp edilmiş, dosya arasına alınmıştır.
Ticaret sicili: .. ticaret sicil müdürlüğünden gelen davalı şirket kayıtları dosya arasına alınmıştır.
TPMK: TPMK 'dan gelen cevabi yazıda ... adına ... sayıyla tescilli tasarıma ilişkin, tescil tarihinin kim adına tescilli olduğunun ve geçerlilik süresinin de yer aldığı onaylı renkli sicil kaydı dosya arasına alınmıştır.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi raporunda;"Davacı (...) tarafından 16.04.2019 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş davaya konu olan ... numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ile ...2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ... Değişik Raporunda tespit edilen ...(...Ltd. Şti.) instagram hesabında ilk olarak 26.12.2020 tarihinde paylaşılan elbise tasarımının karşılaştırılmasının neticesinde; Bluz kısmı davalı ve davacı ürünleri arasında ayırt edicilikten ziyade tasarım bütünlüğü açısından benzerlik bulunduğu ve bilinçli müşteri tercihinde BİREBİR AYNI TASARIM algısı oluşturacağı, Bluz kısmı birebir aynı olarak algılanacak olan tasarımların elbise ve bluz farklılığı tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırdığı, Tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde sadece bluz kısmında farklılık bulunmadığı, bu sebep BİREBİR AYNI TASARIM algısı oluşturacağı, Davacı taraf ticari defter kayıtlarında davaya konu ürünün gerek satış miktarı ve gerekse de satış tutarı bağımsız olarak tespit edilemediğinden davaya konu tescilli tasarımlara ilişkin davacının kar marjı tespiti yapılamadığı, Takdiri Sayın Mahkemenizde olmak üzere, ara kararı gereği davalı tarafından ticari defter ve belgelerinin inceleneceği adresinin bildirildiğine ilişkin bir belgenin dosya kapsamında yer almadığı, bu aşamada bilirkişiliğimizce davalı taraf ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılamadığı" kanaatine varılmıştır.
Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki uyuşmazlık tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi, ortadan kaldırılması, itibar tazminatı, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Davacı taraf davalının kullanımlarının tescilli tasarıma tecavüz niteliğinde olduğunu belirterek tecavüz eylemlerinin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, imhasını, tecavüz eylemleri nedeniyle maddi, itibar ve manevi tazminata hükmedilmesini, hüküm özetinin ilanını ve ürünlerin satışının durduruşmasına ilişkin tedbir karar verilmesini talep etmiş, davalı ise davalı olarak gösterilen Gürsoy'un pasif husumetinin bulunmadığını, davacının tescili ürünleri gördükten sonra yaptığının muhtemel olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında ... tescil numaralı tasarımın TPMK nezdinde davacı adına tescilli olduğu, hem delil tespiti dosyasında hem de mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davalının kullanımlarının davacı adına tescilli bulunan tasarıma tecavüz niteliğinde olduğunun tespit edildiği, dosya arasına alınan bilirkişi raporlarının dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmasına karar vermek gerekmiştir. Davalı ...'ın pasif husumetinin bulunup bulunmadığı yönünden yapılan değerlendirme de; ticaret sicil kayıtlarına göre davalı gerçek kişinin davalı şirketin yetkilisi olduğu ve gerçekleşen eylemlerden dolayı şirketle beraber müteselsilen sorumlu olduğu kanaatine varılarak davalı vekilinin davalı gerçek kişi yönünden husumet itirazının yerinde olmadığına karar verilmiştir.
Tecavüz eylemlerinin tespiti bakımından; .... tescil numaralı tasarımın davacı şirket adına TPMK nezdinde tescilli olduğu, esas ve değişik iş dosyasında alınan bilirkişi raporlarında davalı kullanımlarının bilgilenmiş kullanıcı nezdinde davacının tescilli tasarımı ile aynı tasarımcının elinden çıkmış gibi benzer nitelikte olduğu kanaatine varıldığından davalıların eylemlerinin tescilli tasarıma tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğunu tespitine karar verilmiştir.
Tecavüz eylemlerinin önlenmesi, durdurulması talebi bakımından; davalıların kullanımlarının davacı adına tescilli tasarıma tecavüz niteliğinde olduğu anlaşılmakla davalıların davacı adına tescilli bulunan tasarımların kullanmasının durdurulmasına, önlenmesine karar verilmiştir.
Maddi tazminat bakımından; davacının maddi tazminat talebinin SMK 151/2-a maddesine dayandığı, bu madde gereğince tecavüz edenin rekabeti olmasaydı hak sahibinin kazanacağı muhtemel gelirin hesaplanması gerektiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda bu doğrultuda yapılan incelemede davacının talep edebileceği tazminat miktarının ticari defterler dikkate alınarak tazminat hesabının yapılamadığı, davacının uğramış olduğu maddi zararının tam olarak tespitinin mümkün olmadığı anlaşılmakla BK 50 madde gereğince hesaplanması gerektiği, davacının ıslah dilekçesi sunmadığı da görülerek yapılan değerlendirmede davacını talep ettiği tazminat miktarının dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varıldığından talep artırım dilekçesi de göz önüne alınarak maddi tazminat talebinin tümden kabulüne karar verilmiştir.
İtibar tazminatı yönünden; davacının dava açılırken talep ettiği tazminat miktarının dosya kapsamına uygun olduğu olduğu anlaşılmakla itibar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Manevi tazminat talebi bakımından ise; davalıların davacıya ait tescilli tasarımın kullanılmasının davacının manevi haklarına zarar verdiği ve manevi tazminatın şartları oluştuğundan, tazminata ko0nu eylemlerin ağırlığı, eylemlerin davacının tüketici nezdindeki imajı üzerindeki etkileri dikkate alıanrak davacı lehine 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında tüm dosya kapsamı dikkate alınarak davalıların davacı adına tescilli bulunan tasarıma ilişkin kullanımlarının davacının tasarım hakkına tecavüzün niteliğinde olduğunun tespiti ile tazminat taleplerine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Karar verilirken davalıların delil tespitinin yapıldığı tarih dikkate alınarak davalıların bu tarihte temerrüde düştükleri kabul edilerek bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan sebeplerle;
1-Davanın KABULÜ ile; davalıların eylemlerinin davacı adına tescilli bulunan ...tescil numaralı endüstriyel tasarıma tecavüz ile haksız rekabet niteliğinde olduğunun tespitine, endüstriyel tasarıma tecavüz fiilleriyle haksız rekabet fiillerinin durdurmasına ve önlenmesine,
2-Davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile; 1000 TL maddi tazminatın 03/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının itibar tazminat talebinin kabulü ile; 100 TL itibar tazminatın 03/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 10.000 TL manevi tazminatın 03/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
5-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin masrafı davalıya ait olmak üzere Türkiye'de yayın yapan tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde ilanına,
5-Yatırılması gereken 758,24 TL peşin harçtan yatırılan 529,41 TL'nin düşümü ile kalan 228,83 TL harcın davalılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-... Arabuluculuk Dava Şartı Numaralı dosyada yazılan sarf kararında belirlenen 1320 TL masrafın davalılardan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Davacı tarafından yapılan 7500 TL bilirkişi ücreti+219,60 TL posta gideri+529,41 TL peşin harç+59,30 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 8.308,31TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya iadesine,
8-Endüstriyle tasarıma tecavüz yönünden;
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 25.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
9-Haksız rekabet yönünden;
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 25.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
10-Maddi tazminat yönünden;
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden 1.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
11-İtibar tazminatı yönünden;
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden 100,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
12-Manevi tazminat yönünden;
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
13-Manevi tazminatta ret olunan kısım yönünden;
-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
14-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kalan kısmın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine,
15-Davalı tarafından yatırılan avans bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.14/12/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır