T.C.
İSTANBUL
2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/169 Esas
KARAR NO : 2025/255
DAVA : Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/08/2024
KARAR TARİHİ : 23/10/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, müvekkili şirketin 2024 yılında Bursa'da kurulmuş olup, “...” markası ile bilhassa ( standart, yumurtalı, üzümlü – fındıklı ) çiğ köfte, beyti sarma, dürüm, patlıcan dolması, içli köfte ve meze çeşitleri ile ... yöresine ait geleneksel lezzetleri, en kaliteli malzemeleri kullanarak yeniden yorumlamakta ve müşterilerin beğenisine sunmakta olduğunu, davalı firmanın ise ... uzantılı web sitesindeki paylaşımlarından “...” markası altında ... adresinde faaliyet gösterdiğini, davalı firmanın kendi adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde haksız suretle tescil ettirdiği ...numaralı iç mekan tasarımlarını müvekkili şirketin ihlal ettiği iddiası ile ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E. ...sayılı dosyası ile tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, maddi ve manevi tazminat talepli bir dava açtığını, müvekkili şirketin davalı firma adına tescilli tasarımlara herhangi bir tecavüzünün söz konusu olmadığını, ... numaralı tasarımın, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 56 vd. hükümleri ile öngörülen "YENİLİK" ve "AYIRT EDİCİLİK" niteliklerini haiz olmadığından mahkemece hükümsüz kılınması gerektiğini, davalı firma adına tescilli ... numaralı tasarım başvuru kayıtları incelendiğinde başvuru tarihinin 09/08/2023 olduğunun görüldüğünü, Buna karşılık davalı firmanın ... uzantılı web sitesini 31.01.2018 tarihinde kendi adına tahsis ettirdiğinin ve kullanmaya başladığının who.is sorgu kayıtlarından görülebilmekte olduğunu, yine davacı firmanın ... uzantılı web sitesinin ... arama motoru üzerinden yapılan sorgusunda 10.01.2019 tarihinden itibaren yayında olduğunun görülmekte olduğunu, tüm bu tespit ve açıklamalar ışığında; davalı firmanın ... numaralı iç mekan tasarımları için 09.08.2023 tarihinde tescil başvurusunda bulunmadan çok önce ve en geç 10.01.2019 tarihinde olmak üzere ...numaralı tasarım tescil belgesi kapsamındaki iç mekan yerleşimlerini bizzat kamuya sunduğunu ve tasarımlarının kamuya arz tarihinden sonraki on iki aylık hoşgörü süresi içerisinde tescil başvurusunun gerçekleştirilmediğini, böylelikle tasarımların yenilik vasfını yitirdiklerinin sabit olduğunu, davalı firmanın ... numaralı tasarımlarında Nemrut heykellerinin duvarda alçıpan rölyef olarak meydana getirildiğini, diğer bir deyişle görselin davalı firmaya ait olmadığını, ülkemiz tarihinin önemli bir parçası olan ... eserlerinin bir replikası olduğunu, bu yapılar kamuya mal olan ve davalı firmanın tekeline bırakılmayacak kültürel mirasa ait olduğundan davalı firma tasarımlarının bu sebeple de hükümsüz kılınmasının elzem olduğunu, yine davalı firma adına yersiz olarak tescil edilen ... numaralı tasarımlarda bir çiğ köfte yoğurma tezgahının ve et dövme tokmaklarının mevcut olduğunun görüldüğünü, ancak bu unsurların da çiğ köfte üretiminin geleneksel bir parçasını teşkil ettiğini, davalı firmanın ... numaralı tasarımları aynı zamanda rakip firmaları haksız suretle engellemek amacıyla ve kötü niyetle tescil ettirdiğini, açıklanan nedenlerle davalı firma adına tescilli ... sayılı tasarımın üçüncü kişilere devrini önler nitelikte takdiren teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına, davanın kabulü ile davalı firma adına tescilli ... sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili şirketin "..." restoranı ile Türkiye çapında çok önemli derecede nam saldığını, müvekkili şirket tarafından faaliyete geçirilen restoran tasarımının bir bütün halinde daha önce kullanılmamış olduğunu ve farklılığı ile tüm dikkatleri üzerine çektiğini, davacı tarafın da müvekkilinin gıda sektöründe yarattığı etki ile beraber davacı tarafın da müvekkili şirketin iç dekorasyonunun kopyasını yaparak "..." adında aynı sektörde faaliyet gösteren bir restoran açtığını, taraflarınca ... 16. Asliye Hukuk Mahkemesi ...E. Sayılı dosyası ile davacı aleyhine tecavüzün önlenmesi, tespiti ve tazminat davası açıldığını, davacının huzurdaki davayı açmasında hukuki yararı olmadığını, müvekkili şirkete ait restoran tasarımının daha önce hiçbir şekilde kullanılmadığını ve bir bütün halinde hem kendi sektöründe hem de diğer sektörlerde ilk olma niteliğine sahip olduğunu, müvekkili şirketin restoran tasarımının tasarım patenti alma niteliğine haiz olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya kapsamında tarafların bildirmiş oldukları deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizin 03/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda; "..davalı yana ait olarak belirtilen ... alan adlı web sitesi ana sayfasından alınan görüntü aşağıda sunulmuş olup, web sitesinin tüm alt sayfaları tek tek gezildiğinde şirket unvanına rastlanılmamış olup, alan adının “...”, ..., ..., ... şeklinde iletişim bilgilerinin yer aldığı görülmüş olup dosya kapsamındaki verilerden — ... alan adının davalı şirket tarafından işletildiği, ... alan adının yapılan Whois sorgusunda alan adının 31.01.2018 tarihinde tescil edildiği, alan adının ... isimli ... ülkesi merkezli alan adı kayıt şirketi üzerinden tescil edildiği, alan adının sahiplik bilgilerinin gizlenerek kayıt edilmesi nedeniyle alan adı sahiplik bilgilerine ulaşılamadığı, ... alan adında web sitesi kurulu olduğu görülen ulaşılabilinen en eski arşiv kaydının 20.12.203 tarihli olduğu, davalı yana ait olarak belirtilen ... adresli ve “...” kullanıcı adlı İnstagram sosyal medya hesabının ilk olarak Ağustos 2022 tarihinde açıldığı, hesaptan yapılan ilk Instagram gönderisinin 15.07.2023 tarihli olduğu, davalı yan, ...ŞİRKETİ adına ...sayılı “İç mekan yerleşimi” isimli tasarımın 09.08.2023 tarihinde başvuru yapıldığı, tasarımın tescilli olduğu, dosya üzerinde herhangi bir bülten itirazının olmadığı, geçerli ve aktif bir tescil olduğu,.... 1987 yılında ...'ne kaydedilmiş olduğunu, davalı yana ait ... sayılı tescil tasarımın "¸" , "¸" ve "¸" görsellerinde ...'nda yer alan heykellere ilişkin figürlerin yer aldığı, heykellerin ve tapınağın yer aldığı ...'nın ...'nde yer aldığı, bu nedenle ilgili 3 adet tasarım görseli açısından, kamuyu ilgilendiren, dini, tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş tasarımlar kapsamında değerlendirilebileceği kanaatine varılmış olduğu, davalı yanın, ... sosyal medya hesabının açılış tarihinin Ağustos 2022, şeklinde olmasına karşın ilk instagram gönderi tarihi 15.07.2023 baz alındığında, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... sayılı “İç mekan yerleşimi” isimli tasarıma 12 aylık süre aşılmadan 09.08.2023 tarihinde başvuru yapılmış olması sebebiyle tasarımın yeni olduğu kanaatine varılmış olduğu, davalı yana ait, ... sayılı tescilli tasarımın "¸", "¸" ve "¸" görsellerinde ...'nda yer alan heykellere ilişkin figürlerin yer aldığı, heykellerin ve tapınağın yer aldığı ...'nın ...'nde yer aldığı, ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alındığında, ilgili 3 adet tasarım görseli açısından, tasarımın Ayırt Edicilik Kriterlerini Taşımadığı kanaatine varılmış olduğu, davalı yana ait ... sayılı "İç mekan yerleşimi" isimli tescilli tasarımın "¸", "¸" ve "¸ görselleri açısından hükümsüzlüğü için yeterli şartların oluştuğu, " yönünde görüş ve kanaate ulaştıklarını belirtmişlerdir.
Dava, davalı adına TPMK nezdinde tescilli ... numaralı tasarımın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini taleplerine ilişkindir.
Davalı adına kayıtlı...sayılı “İç mekan yerleşimi” isimli tasarımın 09.08.2023 tarihinde başvurusunun yapıldığı ve tasarımın tescilli olduğu anlaşılmaktadır.
Tüm dosya kapsamı yukarıda özetlenen bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirildiğinde, hükümsüzlüğü istenen ...sayılı tescilli tasarıma ait görsellerde ...’nda yer alan heykellere ilişkin figürlerin yer aldığı, heykellerin ve tapınağın yer aldığı ...’nın ...'nde yer aldığı, bu tasarım görsellerinin kamuyu ilgilendiren dini, tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olduğu, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alındığında, ilgili 3 adet tasarım görseli açısından, tasarımın ayırt edicilik kriterini taşımadığı anlaşılmakla SMK m. 77/1-a ve m. 56 çerçevesinde davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
Davalı firma adına tescilli... sayılı tasarımın HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ve sicilden TERKİNİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 615,40 TL karar harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 187,80 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan: 21.115,00 TL bilirkişi + posta gideri ve 855,20 TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 21.970,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen hükümsüzlük talebi yönünden hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.23/10/2025
Katip
¸
Hakim
¸