T.C.
İSTANBUL
2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/71 Esas
KARAR NO:2025/239
DAVA:Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ:06/04/2022
KARAR TARİHİ:09/10/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, müvekkilinin tekstil sanayinde tasarım faaliyetlerinde bulunmakta olup, Türk Patent Enstitüsüne 29.01.2020 tarihinde 2020/... tescil başvurusu yapıldığını, müvekkilinin tescil başvurusunda bulunduğu 2020/... numaralı Endüstriyel Tasarım Tescil başvuru formundaki 13.1, 13.2 numaralı tasarım ile başkaca tescilli ve tescilsiz tasarımlarının taklitlerinin davalı .... Ltd. Şti. tarafından "..." markası ile üretim ve satışının yapılmakta olduğunu, tasarım Hakkına Tecavüz ve haksız rekabet eyleminin davalı tüzel kişiliğin ticari faaliyetler çerçevesinde gerçekleştirildiğinden, tüzel kişiliğin tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet eylemini asıl gerçekleştiren kişi olması nedeniyle davalı tüzel kişiliğin müdürü olan ... ve ...'in davaya taraf yapıldığını, davalı ...'ın ise diğer davalı ... Ticaret Ltd. Şti. tarafından "..." markası ile üretimi ve satışını yaptıkları taklit ürünleri, kendisine ait iş yerinde ve yine kendisine ait @... adlı instagram satış sayfasında satışını gerçekleştirmekte olduğunu, davalı ...'dan satın alınan taklit ürün örneği ile müvekkiline ait orijinal ürün örneği ibraz edilerek; ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D İŞ sayılı delil tespit dosyası ile şikayet olunan ...'ın iş yerinde ve @... adlı instagram sayfası üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak ; davalı ...'ın, işyerinin kendisi tarafından işletildiğini, tespite konu ürünlerin ... marka olduğunu, yıllardır bu markalı ürünleri alıp sattıklarını, ürünleri @... instagram hesabından da tanıttıklarını beyan ettiğini, anılan dosya ile tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin varlığının tespit edildiğini, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... D. İş sayılı delil tespit dosyası ile davalı ... Konfeksyon'a ait iş yerinde iş yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak; anılan dosya ile tasarım hakkına tecavüzün varlığının tespit edildiğini, davalıların bu eşlemlerinin 6769 sayılı kanunun 81. maddesince tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı, ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak gibi TTK'daki haksız rekabete ilişkin hükümlere de aykırılık teşkil ettiğini, müvekkilinin tasarımlarına tecavüz ile haksız rekabet sonucu aldığı siparişler iptal edildiğinden oldukça büyük zararı olduğunu, belirsiz alacak davası hükümlerine göre tazminat miktarı tam ve kesin olarak tespit edildiğinde taleplerini artırmak üzere şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın tespiti tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte talep ettiklerini, müvekkiline ait tasarımın kaliteli kumaş, birinci sınıf işçilik ve üst segment ürün bazında üretilen ürünün davalı tarafından taklit edilerek, ucuz malzemeden, önemsizce dikilerek satışa sunulduğunu, nitekim taklit ürünler ile müvekkilinin tasarımlarının karşılaştırılmasında, müvekkilin ürünlerinin itibarına zarar verildiğinin açıkça görüleceğini, bu sebeple belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde taleplerini arttırmak üzere şimdilik 100 TL itibar tazminatının delil tespitinin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ettiklerini, manevi tazminatın da koşullarının gerçekleştiğini, davaya konu ürünler bakımından müvekkilinin cirosunun düşmesi, siparişlerinin iptal edilmesi gibi ticari sıkıntılar yüzünden manevi ıstıraba maruz kalındığını, öte yandan özgün tasarımların tasarım hakkı sahibi iken müvekkilinin kendisinin taklitçi durumuna düşerek manevi zarara da uğradığını, açıklanan nedenlerle taklit ürünlerin başta davalının iş yerlerinde, diğer mağazalarında üretim ve satışının durdurulmasına, görüldüğü yerde toplatılmasına ve satışının yapıldığı internet sitelerine erişimin engellenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalıların tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 01.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, şimdilik 100 TL İtibar Tazminatının delil tespitinin yapıldığı 01.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 20.000 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 01.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ..., ... vekili, tasarım hakkına tecavüz iddiası ile hukuk mahkemelerinde yürütülen yargılamada husumetin tüzel kişi yetkilerine değil, direkt tüzel kişinin kendisine yöneltilmesi gerektiğini, ancak somut olayda davacı tarafça ... ... Tekstil Ltd. Şti dava tarafı yapıldığı halde şirket yetkilileri ... ve ...'in de davalı olarak gösterildiğini, şirket yetkililerinin şahıs olarak davaya konu tesettür giyime ilişkin herhangi bir üretimi veya satışı ile bağlantısı olmadığını, bu nedenle husumet yöneltilemeyeceğini, adı geçen gerçek kişiler açısından husumet yokluğu bulunduğundan davanın reddini talep ettiklerini, evvelce alınan bilirkişi raporlarıyla her iki ürün arasında belirgin benzerlikler bulunmadığının tespit edildiğini, her ne kadar dava dilekçesinde atıf yapılan bilirkişi raporlarının müvekkili şirket aleyhinde olduğu intibarı yaratılmışsa da .... Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen ... D.İş sayılı ve12.07.2021 tarihli karar öncel 07.07.2021 tarihli bilirkişi raporunda ... ... açısından; .../... adresinde tespite konu giysinin tespit edilemediği, Bayrampaşa/İstanbul adresinde bulunan bir (1) adet ürünün tespite konu giysi arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde "Belirgin Benzerlikler Bulunmadığı”nın tespit edildiğini, Bilirkişi raporuyla da sabit olduğu üzere müvekkili şirkette dava konusu ürüne benzer sadece bir(1) adet elbise tespit edildiğini, ancak bu elbisenin de tasarım hakkı tecavüzünü oluşturacak belirgin benzerlikleri haiz olmadığının açıkça belirtildiğini, kabul yerine geçmemekle birlikte davanın konusunun ancak tecavüzün men-i olabileceğini, müvekkili firmanın toptan satış yapmakta olup, 1 adet ürünü fabrikada satamayacağının açık olduğunu, dava konusu ürün ile müvekkilinin herhangi bir satış yapmadığını ve herhangi bir kâr elde etmediğini, dava konusu ürünün yukarıda bahsi geçen bilirkişi raporunda bağımsız olarak müvekkili şirkette yapılan keşifte tespit edilen ürünle benzer olduğu düşünülse dahi davacının hukuken korunmaya değer bir tasarımı bulunmadığındın davanın reddi gerektiğini, yargılama konusu ürün tesettür abiye elbise olup her ne kadar ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesince ... D.İş sayılı dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda her iki ürün arasında benzerlik olduğu söylenmişse de söz konusu tespitin hayatın olağan akışında oldukça makul olduğunu, zira tesettür abiyelerin uzun kollu, maxi boy, yüksek yaka olmasının olağan olmasıyla beraber tesettür abiyelerin neredeyse tamamında boncuk işlemelerinin göğüs bölgesinde/hizasında olduğunu, dolayısıyla tesettür abiyelerde yapılacak incelemelerin çok daha ayrıntılı yapılması gerektiğini, inceleme yapılmaksızın böylesine bir benzerlik olduğunun iddia edildiğini, tesettür giyimde tasarımların neredeyse hepsinin birbirinin birebir aynısı olduğunu, davacının ürününde hiçbir ayırt edici nitelik olmadığını, açıklanan nedenlerle öncelikle davanın reddine, husumet itirazlarının kabulü ile ... ve ... açısından dosyanın tefriki ile davanın reddine, somut olayda tasarım hakkına tecavüz söz konusu olmadığından davacının ihtiyati tedbir talebi yasal dayanaktan yoksun olduğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde, kendisiyle arabuluculuk görüşmesi yapılmadığını, bu yüzden dava şartı yokluğundan davanın reddedilmesi gerektiğini, dava konusu malı üreten veya tasarlayan veya benzerini tasarlayan olmadığı için davanın kendisine yöneltilmesinin yerinde olmadığını, kendisinin ürünü satın alıp faturalı olarak satışını yaptığını, dolayısıyla bu ürünün hangi tasarıma uygun olup olmadığını bilmesinin imkansız olduğunu, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasında 13. Tasarım görseline benzeyen 10 adet ürün bulunduğu belirtilmiş olup iddiaları kabul etmemekle birlikte maddi tazminat ve manevi tazminatın kendisi açısından 10 adet ürün ile değerlendirilmek suretiyle belirlenmesi gerektiğini, davacı ...'dan da çeşitli tarihlerde ürün satın aldığını, bu yüzden ürünün taklit ya da benzeri olduğunu bilmesine imkan ve olanak olmadığını, bu yönde kendisine davacı tarafından uyarı da yapılmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce alınan 10/01/2023 Tarihli bilirkişi raporunda; " Davacıya ait Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescilli ... nolu tasarım elbise görseli ile, ... 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş nolu 09/04/2021 tarihli bilirkişi marifetiyle, davalılardan ...'ın “...” ünvanlı mağazasında satışa sunulan “...” ibareli davalıya ait olduğu belirtlen mağazada tespiti yapılan elbise görsellerinin benzerlik açısından detaylıca karşılaştırılması yapılmış olup; elbiselerin genel görünümleri, kalıp özellikleri, drape dikim tekniğinin konumlandırılması, ön aplikasyon güpür süslemeleri ve kumaş özelliklerinin aynı olduğu, tasarımlar arasında küçük farlılıklar ayrıntılarda olup, tasarımların bütüncül algı içerisinde ayırt edici nitelik yaratmadığı, tasarımlar arasında farklılık yaratacak bir unsur bulunmadığı, genel itibarı ile her iki tarafa ait tasarımlarda bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, ayırt edicilikten ziyade tasarım bütünlüğü açından benzerlik bulunduğu ve bilgilenmiş kullanıcı nezdinde Birebir Aynı tasarım algısı(iltibas) oluşturacağı kanaatine varıldığı, davacıya ait Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescilli 2020/...-... nolu tasarım elbise görseli ile ... FSHH Mahkemesinin ... D.İş nolu 07.07.2021 tarihli bilirkişi Marifetiyle davalılardan ... ... Tekstil Ltd.Şti. (...) şirketine ait iki (2) farklı adreste yapılan incelemede, davalının “...” ünvanlı mağazasında satışa sunulan ürün görsellerinin benzerlik açısından detaylıca karşılaştırılması yapılmış olup; elbiselerin genel görünümleri itibarı ile her iki giysi tesettür giyimde kullanılan uzun kollu, uzun etek görünümünde abiye bir elbise ise de; kol kalıp özelliğinin farklı olduğu, drape dikim tekniğinin farklı konum ve şekillerde dikildiği, ön aplikasyon güpür süslemelerinin giysinin zıt yönlerde konumlandırıldığı, davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları sonucuna varıldığı, davacıya ait Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescilli ... nolu tasarım elbise görseli ile, ....Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.İş nolu 07/07/2021 tarihli bilirkişi marifetiyle davalılardan ...'a ait olduğu belirtilen ... isimli sosyal medya sayfasında bulunan tespite konu elbise görsellerinin benzerlik açısından detaylıca karşılaştırılması yapılmış olup; elbiselerin genel görünümleri, kalıp özellikleri, drape dikim tekniğinin aynı yönde konumlandırılması, ön aplikasyon güpür süslemelerinin aynı yönde oluşu, kol kalıbının ve duruş şeklinin benzer olduğu, tasarımlar arasındaki farklılıkların ise; davacıya ait tescilli tasarım elbisenin kumaşının şifon, davalıya ait elbise görselindeki kumaşın ise saten kumaş oluşu, üst bedende aynı yön ve şekilde katlanmış olan drapenin saten kumaştan yapılmış olması nedeniyle davacının tescilli elbisesindeki duruşuna göre biraz daha sarkık şekilde olduğu, birbirinden farklılıkları sadece bu iki ayrıntıdan ibaret olup, tasarımların bütüncül algı içerisinde ayırt edici nitelik yaratmadığı, genel itibarı ile her iki tarafa ait tasarımlarda bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, ayırt edicilikten ziyade tasarım bütünlüğü açısından benzerlik bulunduğu ve bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer olarak algılandıkları sonucuna varıldığı, dosya kapsamında mevcut ... 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş nolu 09/04/2021 tarihli bilirkişi marifetiyle, davalılardan ...'ın “...” ünvanlı mağazasında yapılan tespitte, Davalı taraflardan ...'ın “...” ünvanlı Mağazasında satışa sunulan elbiselerin tasarımı ile davacıya ait tescilli 2020/...-.... nolu elbise tasarımı arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile aynı olarak algılandıkları sonucuna varıldığı, davacı adına tescilli tasarımın aynısının tasarım sahibinin izni olmaksızın satışa sunulması nedeniyle SMK 81/1-A maddesi gereğince tasarım hakkına tecavüz olduğu, dosya kapsamında mevcut ... FSHH Mahkemesinin ... D.İş nolu 07.07.2021 tarihli bilirkişi marifetiyle davalılardan ... ... Tekstil Ltd.Şti. (...) şirketine ait iki (2) farklı adreste yapılan incelemede, davalı taraflardan ... ... Tekstil Ltd.Şti.'nin “...” ünvanlı mağazasında satışa sunulan elbiselerin tasarımı ile davacıya ait tescilli ... nolu elbise tasarımı arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları sonucuna varıldığı, SMK 81/1-A maddesi gereğince tasarım hakkına tecavüz bulunmadığı, dosya kapsamında mevcut ....Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.İş nolu 07/07/2021 tarihli bilirkişi marifetiyle davalılardan ...'a ait olduğu belirtilen “... Butik” isimli sosyal medya sayfasında bulunan tespite konu elbise görseller ile davacıya ait tescilli 2020/...-... nolu elbise tasarımı arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile aynı olarak algılandıkları sonucuna varıldığı, davacı adına tescilli tasarımın aynısının tasarım sahibinin izni olmaksızın ticari amaçla kullanılması nedeniyle SMK 81/1-A maddesi gereğince tasarım hakkına tecavüz olduğu, dava konusu olayda davacı adına tescilli olan elbise tasarımı ile davalı taraflardan ...'ın “...” ünvanlı mağazasında satışa sunulan elbise tasarımları karşılaştırıldığında genel izlenim olarak davalı tarafından satışa sunulan elbiselerde kullanılan tasarımın davacı adına tescilli ... nolu tasarıma genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzediği bu durumun davacı ile davalı arasında ticari ilişki var olduğu algısını yaratabileceği karşısında tüketicide oluşacak bu karıştırılmanın TTK 55/1-A-4 maddesi anlamında haksız rekabet oluşturacağı, dava konusu olayda davacı adına tescilli olan elbise tasarımı ile davalı taraflardan ... ... Tekstil Ltd.Şti.'nin “...” ünvanlı mağazasında satışa sunulan elbise tasarımları karşılaştırıldığında genel izlenim olarak davalı tarafından satışa sunulan elbiselerde kullanılan tasarım ile davacı adına tescilli 2020/...-13 nolu elbise tasarımı arasında genel izlenim itibarıyla belirgin farklılıklar bulunduğu, TTK 55/1-A-4 maddesi anlamında haksız rekabet şartlarının oluşmadığı, dava konusu olayda davacı adına tescilli olan elbise tasarımı ile davalı taraflardan ...'a ait olduğu belirtilen “... Butik” isimli sosyal medya sayfasında bulunan elbise tasarımları karşılaştırıldığında genel izlenim olarak davalı tarafından sosyal medya hesaplarında bulunan elbiselerde kullanılan tasarımın davacı adına tescilli 2020/...-13 nolu tasarıma genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzediği bu durumun davacı ile davalı arasında ticari ilişki var olduğu algısını yaratabileceği karşısında tüketicide oluşacak bu karıştırılmanın TTK 55/1-A-4 maddesi anlamında haksız rekabet oluşturacağı," yönünde görüş ve kanaate ulaştıklarını belirtmişlerdir.
25/09/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda, tarafların kök rapora karşı itirazları değerlendirilmiş, kök rapordaki sonuç ve kanaatin değişmediği anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan 20/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda; " @... kullanıcı adlı instagram hesabının güncel durumda kapalı durumda olduğu; ancak ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D. İş ve .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D. İş dosyasına sunulan bilirkişi raporunda hesabın geçmişte yayında olduğu ve fakat güncelde hesabın kapalı duruma getirildiğinin görüldüğü, ilgili instagram hesabı adının “... AVM (tesettür)” şeklinde oluşturulduğu, ... ve ... ile “Orman işletmesi karşısı Denizli/...” iletişim bilgilerine yer verildiği, elbise tasarımlarında yer alan yaka, kol ve manşet kesim ve detayların benzer olduğu; tasarımlar arasında bulunan fark işleme detayları olup bu fark tasarımların bütüncül algısı içinde küçük ayrıntı olarak algılanmakta, tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığı, elbise tasarımlarının benzer olarak algılandıkları; Sayın Mahkemece davalılar eyleminin tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiği kanaatine varılacak olması ihtimalinde, tacir olan davalılar yönünden tazminata hükmedilebilmesi için aranan kusur şartının gerçekleştiği kabul edilebileceği, dava konusu elbiseler dosyaya sunulmamış olmakla, itibar tazminatı konusunda bir inceleme yapılamadığı, Yargıtay'ın kümülatif koruma kapsamında tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin birlikte olabileceği yönündeki içtihadındaki değişiklik göz önüne alınarak, davaya konu eylemlerin TTK m. 55/1/a/4 uyarınca haksız rekabet teşkil edip etmediğini takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, davalı ... Ltd. Şti. ait yapılan defter incelenmesi neticesinde; toplam satışların içinde dava konusu tasarımdan kaç adet ürün üretip sattığının tespitinin imkansız olduğu davalı satışlarını tek bir hesap altında takip ettiği, satışları için düzenlemiş olduğu faturaların tamamında ELBİSE yazdığı bu elbiselerin dava konusu tasarımdan kaç adet olduğunun bilinemediği, davalı ... "..." markasını faturalarında kullandığı, diğer davalı iş yerinde yapılan tespitte dava konusu tasarımlara ait ürün etiketlerinde ... yazdığı, davacının talebi olan 151/2-a bendine göre dava konusu tasarımlarının hazır giyim ürünü olmasına ve sektörde seri üretimin olduğu dikkate alındığında ... ... Ltd.Şti. adına minimum 1000 adet üzerinden 43.838,98 TL tazminat hesap edildiği, diğer davalı ... ... işyerinde yapılan tespitte göre 5.335,00 TL Tazminat hesap edildiği" yönünde görüş ve kanaate ulaştıklarını belirtmişlerdir.
Davacı vekili 22/05/2025 tarihli dilekçesi ile, 1.000 TL maddi tazminat talebini 42.838,98 TL arttırarak 43.838,98 TL olarak neticelendirmiştir.
İNCELEME VE DEĞERLENDİRME :
Dava, tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi, ortadan kaldırılması ile maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Davaya dayanak yapılan tasarımların 2020/... tescil no.lu çoklu tasarımdaki 13.1 ve 13.2 nolu tasarımlar olduğu, davacı adına tescilli olan tasarımların 29/01/2020 tarihinde tescil edildiği, davacı adına tescilli olan elbise tasarımların taklidi olduğu ürünlerin tespiti amacıyla delil tespitinin yapıldığı,... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... D.iş sayılı dosyası ile davalı ...'ın iş yerinde ve @... adlı instagram sayfası üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığı, .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ... D.iş dosyası ile davalı ... Ltd. Şti.’nin iş yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığı anlaşılmıştır.
Davalı .... Ltd. Şti. Tarafından "..." markası ile üretim ve satış yapıldığı, davalı tüzel kişiliğin müdürü olan ... ve ...'e de davanın yöneltildiği, davalı ...'ın ise diğer davalı ... Ticaret Ltd. Şti. tarafından "..." markası ile üretimi yapıldığı tespit edilen davaya konu ürünleri, kendisine ait iş yerinde ve yine kendisine ait @... adlı instagram satış sayfasında satışını gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır.
Davalı ...'un "..." markasını faturalarında kullandığı, diğer davalı ...'a ait iş yerinde yapılan tespitte dava konusu tasarımlarda ... etiketlerinin bulunduğu 20/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda tespit olunmuştur.
Davacı adına tescilli 2020/... numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait 13 nolu abiye tasarımı ile dosya kapsamındaki 07.07.2021 tarihli .... FSHM ... D.İş dosyasından alınan davalı ...'a ait ... Avm isimli Instagram sosyal medya hesabında paylaşıldığı ve davalı şirket tarafından üretildiği tespit olunan abiye görseli karşılaştırıldığında, anılan tasarım ile ... Avm isimli Instagram sosyal medya hesabında paylaşıldığı tespit edilen abiye görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, instagram hesaplarında elbise tasarımlarında yer alan yaka, kol ve manşet kesim ve detayların benzer olduğu, tasarımlar arasında bulunan farkın işleme detayları olduğu, bu farkın tasarımların bütüncül algısı içinde küçük ayrıntı olarak algılanmakta olduğu ve tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığı, elbise tasarımlarının benzer olarak algılandıkları, ayrıca davalı ...'a ait işyerinde tespit edilen ürünler ile de benzer olarak algılandıkları sonucuna varıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen değişik iş raporları çerçevesinde mahkememizce alınan 20/11/2024 tarihli bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun olduğu ve yukarıda açıklanan esaslar çerçevesinde davalıların eylemlerinin davacının tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiği anlaşılmakla tasarım hakkına tecavüz davasının kabulüne karar verilmiş, bilirkişi raporundaki hesaplamalar da gözetilmekle, davacının toplam satışların içinde dava konusu tasarımdan kaç adet ürün üretip sattığının tespitinin imkansız olduğu, davalı satışlarını tek bir hesap altında takip ettiği, ihlale uğradığı kabul edilen tasarım yönünden davacı zararının net tespitinin mümkün olmadığının anlaşıldığı, buna göre, bilirkişi raporundaki tespit ve hesap yöntemine göre 43.838,98 TL maddi tazminat isteminin yerinde olacağı ancak bu tazminatın davalılara sorumlukları oranında yüklenmesi gerekeceği, bu noktada ıslah dilekçesi içeriği kapsamında -taleple bağlı kalınmak suretiyle- ihlalin ağırlığı gözetilmekle hakkaniyet gereği ve rapordaki tespitler ışığında davalı ...'ın sorumluluğunun 5.335,00 TL olacağı ve fazlaya dair davacı isteminin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Tasarım hakkına tecavüzden dolayı davacının şeref ve saygınlığının da ihlal edildiği anlaşılmış, tecavüz eyleminin işleniş şekli, kusurun ağırlığı, tarafların birbirlerine göre konumları ve hakkaniyet gereği sorumluluklar değerlendirilmekle manevi tazminat miktarı takdiren belirlenmiştir.
SMK m. 150/2 kapsamında itibar tazminatı şartlarının oluşabilmesi için ihtilaf konusu sınai ürünün kötü veya uygun olmayan bir şekilde piyasaya sürülmüş olması/hizmet verilmiş olması gerektiği ancak taraflarca hazırlama ilkesine tabi davada bu hususun davacı tarafça ispatlanamadığı ve bu yönden davanın reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Davacı taraf tasarım hakkına ilişkin hükümlerin yanı sıra ayrıca TTK'nın haksız rekabet hükümleri gereğince de istemde bulunmuştur. Bu noktada emsal alınan Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2019/5189 esas, 2022/1852 karar sayılı ilamı ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2021/439 esas, 2023/201 karar sayılı kararında vurgulandığı üzere, davacı yana SMK hükümleri kapsamında hukuki koruma sağlanmış olup aynı zamanda haksız rekabete ilişkin hükümlerin kümülatif olarak uygulanmasına yer olmadığı sonucuna varılması gerekmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2015/7562 esas ve 2016/2180 karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere, 4721 sayılı TMK'nın 50. maddesinde, tüzel kişinin iradesinin, organları aracılığıyla açıklanacağı, organların, hukuki işlemleri ve diğer bütün fiilleriyle tüzel kişiyi borç altına sokacağı, yine organların, kusurlarından dolayı ayrıca kişisel olarak sorumlu olduğu belirtilmiştir. Yani haksız fiilden dolayı müdür veya müdürler genel hükümlere göre, şirketler ise 6102 sayılı TTK'nın 632. maddesine göre sorumlu olabilirler. Somut olayımızda tasarım hakkına tecavüz sebebiyle sorumluluk davası haksız fiil ika eden ortaklık veya müdür aleyhine ayrı ayrı açılabileceği gibi birlikte de açılabilir. Dolayısı ile davalı şirket yetkililerinin husumet itirazları yerinde görülmemiştir.Davalı ... ise her ne kadar davalı şirket tarafından kendisine satıldığını belirttiği ürünlerin taklit olduğunu bilmediğini iddia etmiş ise de, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre, anılan davalının diğer davalılarla arasındaki ticari ilişki gözetildiğinde bu hususu bilebilecek durumda olduğu ve ayrıca basiretli tacir olarak hareket etmesi gerektiği değerlendirilmekle bu doğrultudaki iddialara da itibar olunmamıştır.
Açıklanan hususlar çerçevesinde davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kısmen kabulü ile,
1-Davalıların eylemlerinin davacının tasarım hakkına tecavüz oluşturduğunun tespitine, eylemlerin durdurulmasına ve önlenmesine,
2-43.838,98 TL maddi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 01.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte - davalı ... ...'nin sorumluluğu 5.335,00 TL ile sınırlı olmak üzere - davalılardan müştereken ve müteselsilen -tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla- alınarak davacıya verilmesine,
3- 20.000 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 01.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte - davalı ... ...'nin sorumluluğu 5.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere - davalılardan müştereken ve müteselsilen -tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla- alınarak davacıya verilmesine,
4-İtibar tazminatı, haksız rekabete dayalı talepler ve sair taleplerin reddine,
5-Mahkeme kararının masrafı davalılara ait olmak üzere ülke çapındaki tirajı yüksek olan gazetelerden bir tanesinde bir kez yayınlanmasına,
6-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 4.360,85 TL harçtan peşin yatırılan 360,34 TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 732,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.268,50 TL'nin davalılardan alınarak hazineye irad kaydına, (davalı ...'ın sorumluluğunun 653,7 TL ile sınırlandırılmasına)
7-Davacı tarafından başvuru harcı olarak yatırılan 80,70 TL, peşin yatırılan 360,34 TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 732,00 TL'nin toplamından oluşan 1.173,04 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (davalı ...'ın sorumluluğunun 234,60 TL ile sınırlandırılmasına)
8-14.084,50 TL (bilirkişi, posta, tebligat gideri) yargılama giderinin davadaki haklılık durumuna göre takdiren 8.450,70 TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, (davalı ...'ın sorumluluğunun 1.690,14 TL ile sınırlandırılmasına)
9-Davalı ... tarafından yatırılan 5.250,00 TL'nin 2.100,00 TL'sinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Davalı ... tarafından yatırılan 300,00 TL'nin 120,00 TL'sinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
11-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden;
a)Tasarım Hakkına Tecavüz davası yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (davalı ...'ın sorumluluğunun 8.000,00 TL ile sınırlandırılmasına)
b)Maddi Tazminat davası yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (davalı ...'ın sorumluluğunun 8.000,00 TL ile sınırlandırılmasına)
c)Manevi Tazminat davası yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (davalı ...'ın sorumluluğunun 4.000,00 TL ile sınırlandırılmasına)
12-Davalılar ..., ... ve ... ... Ltd. Şti. kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden;
a)Reddedilen itibar tazminatı davası yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalılara verilmesine,
b)Reddedilen haksız rekabet davası yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalılara verilmesine,
13-... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İŞ sayılı dosyasında davacı tarafından sarf edildiği anlaşılan harç, bilirkişi ücreti, posta gideri ve sair giderler toplamı 1.326,90 TL'nin davadaki haklılık oranına göre 796,14 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (davalı ...'ın sorumluluğunun 159,22 TL ile sınırlandırılmasına)
14-.... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İŞ sayılı dosyasında davacı tarafından sarf edildiği anlaşılan harç, bilirkişi ücreti, posta gideri ve sair giderler toplamı 1.207,00 TL'nin davadaki haklılık oranına göre 724,20 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (davalı ...'ın sorumluluğunun 144,84 TL ile sınırlandırılmasına)
15-Arabuluculuk ödeneğinden sarf edilen 1.360,00 TL arabuluculuk bedelinin, davalı ...'a davet mektubunun ulaşmasına rağmen davalının arabuluculuk toplantısına katılmadığı anlaşılmakla, 6325 sayılı HUAK'nın 18/A maddesinin 11 numaralı fıkrası gereği davalı ...'dan alınarak hazineye irat kaydına,
16-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.09/10/2025
Katip ...
¸
Hakim ...
¸