T.C.
İSTANBUL
2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/62
KARAR NO : 2025/124
DAVA : Endüstriyel Tasarım (Manevi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 05/03/2024
KARAR TARİHİ : 15/04/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Manevi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesi: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin tescilli tasarım hakkına yönelik tecavüz, davalı tarafın bilinçli ve kötü niyetli eylemleriyle gerçekleştiğini, davacı müvekkile ait ... tescil numaralı kulp tasarımının izinsiz üretimi ve ticari faaliyetlerde kullanımı, ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan yerinde incelemeyle tespit edildiğini, incelemede, davalının ikinci adresinde 1200 sahte ürün ve bu ürünlerin üretimi için kullanılan kalıplar bulunduğunu, bu durum, davalının bilerek ve kasten müvekkilin haklarını ihlal ettiğini açıkça gösterdiğini, davalı, ilk inceleme adresinde ürünlerin müvekkile ait olduğunu öğrendiklerini ve seri üretime geçmediklerini beyan etmişse de, sonraki adreste yüzlerce ürünün üretildiği tespit edildiğini, bu çelişkili beyanlar, davalının tasarım haklarını ihlal eden ürünlerini ticari faaliyette kullanmasının, müvekkilinin itibarını zedelediğini ve manevi zarara neden olduğunu ayrıca davalının müvekkille aynı sektörde faaliyet gösteren bir tacir olduğunu, tasarım haklarını izinsiz kullanarak müvekkilin tasarımlarını taklit ettiğini ve bu amaçla defalarca kötü niyetli girişimlerde bulunduğunu, geçmişte açılmış davalarla da sabit olduğunu, tasarım haklarına yönelik bu tecavüzün sadece maddi kayıplara değil, müvekkilin sektördeki güvenilirliğine ve itibarına da zarar verdiğini, bu sebeplerle, 200.000 TL manevi tazminat talebiyle birlikte, davalının ihtiyati tedbir kararlarıyla haksız eylemlerinin önlenmesini, ihlale konu ürünlerin üretim ve satışının durdurulmasını, üretim araçlarına el konulmasını talep ettiğini, tüm bu hususlar,...D.İŞ sayılı bilirkişi raporuyla delillendirildiğini ve müvekkilin zararının tazmininin hukuki bir zorunluluk olduğunu beyan etmiş ve Mahkeme huzurunda açılan davanın kabulünü talep etmiştir.
Cevap Dilekçesi: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin... TİC. LTD. ŞTİ'nin 2012 yılında kurulan ve mobilya aksesuar sektöründe lider konumda bulunan bir firma olduğunu, sektördeki etkin konumu ve geniş ürün yelpazesiyle tanındığını, davalı firmanın ... Tic. Ltd. Şti.'nin ortakları... ve ...'nın müvekkili bünyesinde çalıştığını ve ayrıldıktan sonra müvekkilinin bilgi ve birikimlerini kullanarak sektörde haksız rekabete neden olacak şekilde hareket ettiklerini, bu kişilerin müvekkilin ürünlerini ve sektörde yaygın olarak kullanılan tasarımları tescil ettirerek haksız tekel hakkı elde etmeye çalıştığını, bunun neticesinde ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde ... D.İş dosyası üzerinden haksız davalar açtıklarını, 05.02.2024 tarihli bilirkişi raporu, endüstriyel tasarım tescil süreçleri ve 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 55 ve 56. maddeleri çerçevesinde hatalı değerlendirmeler içerdiğini, İlgili tescillerin hukuka uygunluğunun sorgulanması ve müvekkilimin mağduriyetinin önlenmesi gerektiğini, müvekkilin haklarını korumak amacıyla, asıl davanın hukuka aykırı taleplerinin reddini, tescilli tasarımın dava sonuçlanıncaya kadar 3. kişilere devrinin ihtiyati tedbir kararıyla engellenmesi ve... kod numaralı tasarım tescili için hükümsüzlük kararı verilmesi talep edildiğini, ayrıca, tescil belgesinden doğan hakların müvekkile karşı kullanılmasının durdurulması yönünde tedbir kararı verilmesi istendiğini, müvekkiline açılan davanın tüm taleplerinin reddini, karşı davanın kabulüne, müvekkiline yönelik haksız fiillerin engellenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talep ve beyan etmiştir.
Karşı Dava Dilekçesi: Davalı-karşı dava dilekçesinde özetle; Endüstriyel Tasarım Tescillerinin “22.12.2016 Tarihli ve 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu” md.55 ve md.56 kapsamınca incelenip tescil altına alındığını, TPMK tarafından tescil edilmiş ... şirketi ne ait ürünün aynısı olduğunu, bu bağlamda ... kod Numaralı Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesinin terkini yönünde karar verilmesini, karşı dava yönünden ... kod numaralı tasarım tescili yönünden hükümsüzlük kararı verilmesine, karşı dava açısından tüm taleplerin kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine dair arar verilmesini talep etmiştir.
Cevaba cevap dilekçesi: Davacı-karşı davalı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İkinci cevap dilekçesi: Davalı-karşı davacı vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle: cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İhtiyati Tedbir Talebi: Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin Mahkememizce verilen 05/03/2024 tarihli ara karar ile reddine dair karar verildiği, yapılan istinaf incelemesi sonucunda istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Deliller:
Değişik İş Dosyası: ... 2 Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasının fiziken dosyamız arasına alındığı yapılan incelemede mahkememiz dosyasında davacı karşı davalı tarafından davalı karşı davacının adresinde delil tespiti yapılmasının istendiği verilen karar ile birlikte davalı karşı davacıya ait iki adreste inceleme yapıldığı, inceleme sonucunda alınan bilirkişi raporunda davalı karşı davacıya ait ikinci adreste davacı adına tescilli tasarım ile benzer mahiyette ürünlere rastlanıldığı, ürünler arasında tasarım bakımından benzerliklerin bulunduğu kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi Raporu:11/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "Esas dava yönünden; Davacı/karşı davalı tarafa ait ... numaralı tasarım ile davalı/karşı davacı tarafa ait iş yerinde tespit edilen ürün arasında (... 2.FSHHM ... D.iş dosyası bilirkişi raporundan alnmıştır) bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, benzer olarak algılandıkları, Karşı dava yönünden; Hükümsüzlüğü istenen davalı/karşı davacı tarafa ait ...numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen tasarımlar arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, farklı olarak algılandıkları, Davalı/karşı davacı tarafa ait ... numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine haiz olduğu" na dair kanaatlerini bildirmişlerdir.
Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki dava esas dava bakımından davalının eylemlerinin davacı adına tescilli tasarım hakkına tecavüzün tespiti, tecavüz eylemlerinin men'i ve ref'i ile manevi tazminat talebine ilişkin olduğu, karşı dava yönünden ise davacı karşı davalı adına tescilli bulunan ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediğine ilişkindir. Davacı karşı davalı taraf TPMK nezdinde ... tescil numaralı tasarımın müvekkili adına tescilli olduğunu, davalı karşı davacının değişik iş dosyasında yapılan tespit işleminde yapılan yerinde inceleme sırasında davalı karşı davacıya ait adreste davacı karşı davalı adına tescilli tasarıma benzer nitelikte ürünlerin bulunduğunu belirterek davalı karşı davacının eylemlerinin tasarım hakkına tecavüz niteliğinde olduğunu belirterek davanın kabulünü, karşı davanın reddini; davalı karşı davacı ise davacı karşı davalı adına TPMK nezdinde tescilli bulunan... tescil numaralı tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmadığını, daha önce TPMK nezdinde tescil edilmiş ... tescil numaralı tasarımla aynı mahiyette olduğunu, ayrıca davacı karşı davalı tescilli tasarımın kamuya arz edildiğini belirterek esas davanın reddini, karşı davanın kabulünü talep etmiştir.
Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında TPMK nezdinde ...tescil numaralı tasarımın davacı karşı davalı adına tescilli olduğu, davalı karşı davacının ... tescil numaralı tasarım için TPMK'ya başvuruda bulunduğu , davacı karşı davalının tescile başvuru tarihinin 08/09/2023 olduğu, davalı karşı davacının tescil başvuru tarihinin ise 12/10/2023 olduğu, davalı karşı davacının tescil başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkememizin ... D.İş sayılı dosyasında yapılan delil tespiti sırasında davalı karşı davacıya ait adreste yapılan inceleme sonucunda davacı karşı davalı adına tescilli tasarımla benzer mahiyette bulunan ürünlerin tespit edildiği, bu ürünlere ilişkin hem değişik iş dosyasında hemde mahkememiz esas dosyasında alınan bilirkişi raporlarında davacı karşı davalı adına tescilli tasarım ile davalının üretimini yaptığı ürünler arasında benzerlik bulunduğu kanaatinin bildirildiği, mahkememiz dosyasında alınan bilirkişi raporunda davacı karşı davalı adına tescilli tasarım ile davalı karşı davacının adresinde tespit edilen ürünlerin ayrıntılı olarak karşılaştırıldığı, tasarımların bir biri ile benzer nitelikte olduğu bu haliyle davalı karşı davacının eylemlerinin tasarım hakkına tecavüz niteliğinde olduğu, hükümsüzlük davası bakımından yapılan incelemede ise davalı karşı davacı tarafça ileri sürülen hükümsüzlük nedenlerinin incelenmesinde davalı karşı davacı adına tescilli tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmadığı, ayrıca tescilli tasarımın daha önce kamuya arz edildiğinin iddiasının ileri sürüldüğü, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda davacı karşı davalıya ait tasarımla hükümsüzlüğe dayanak gösterilen tasarımların karşılaştırıldığı, davacı karşı davalıya ait tasarımın yeni ve ayırt edici özelliğinin bulunduğu ve daha önce kamuya sunulan benzer ürünlerden farklılıkların bulunduğu kanaatine varıldığından karşı davanın reddine dair karar vermek gerekmiştir.
Esas davada tecavüz iddiası yönünden davacı karşı davalı adına tescilli tasarım ile davalı karşı davacı kullanımları irdelendiğinde kullanımlar arasında benzerlik bulunduğu anlaşılmakla davalı karşı davacının eylemlerinin davacı karşı davalı adına tescilli tasarım hakkına tecavüz niteliğinde olduğunun tespitine, tecavüz eylemlerinin durdurulmasına ve ref'ine dair karar vermek gerekmiştir. Esas davada davacının manevi tazminat talebi bakımından yapılan incelemede davalı karşı davacının eylemlerinin tasarım hakkına tecavüz niteliğinde olduğu bu eylemler nedeniyle davacı karşı davalının manevi haklarının zarar gördüğü anlaşılmakla manevi tazminatın belirlenmesine ilişkin temel ilkeler göz önüne alınarak takdiren davacı karşı davalı lehine 100.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir.
Karşı dava bakımından ise davacı karşı davalıya ait tasarımın yeni ve ayırt edici özelliğinin bulunduğu ve daha önce kamuya sunulan benzer ürünlerden farklılıkların bulunduğu kanaatine varıldığından karşı davanın reddine dair karar vermek gerekmiştir.
Yapılan yargılama sonucunda esas davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Esas davanın KISMEN KABULÜ ile davalının eylemlerinin davacı adına tescilli tasarıma tecavüz niteliğinde olduğunun tespitine, tecavüz eylemlerinin men'i ve refi'ne,
2- Esas davada manevi tazminat talebinin Kısmen Kabulü ile takdiren 100.000,00 TL manevi tazminatın 29/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3- Karşı davanın REDDİNE,
4- Esas dava yönünden;
A- Alınması gereken 6.831,00 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 3.415,50 TL peşin harcın düşümü ile kalan 2.965,50 TL harcın davalı/ karşı davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
B-Davacı/ karşı davalı tarafından yapılan 3.415,50 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.450,00 TL posta / müzekkere gideri olmak üzere toplam 13.293,10 TL yargılama giderinden kısmen kabul / kısmen red oranı göz önüne alınarak takdiren 8.646,55 TL 'sinin davalı/ karşı davacıdan alınarak davacı/ karşı davalıya verilmesine, kalan kısmın davacı/ karşı davalı üzerinde bırakılmasına,
C-Manevi tazminat davası yönünden; davacı/ karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalı/ karşı davacıdan alınarak davacı/ karşı davalıya verilmesine,
D-Reddolunan kısım yönünden; davalı/karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacı/karşı davalıdan alınarak davalı/ karşı davacıya verilmesine,
5-Karşı dava yönünden;
A-Alınması gereken 615,40 TL peşin harç bedelinden davalı/karşı davacı tarafından yatırılan 427,60 TL'nin mahsubu ile eksikliği tespit edilen 187,80 TL'nin davalı/karşı davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
B-Davacı/Karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalı/ karşı davacı dan alınarak davacı/ karşı davalıya verilmesine,
C-Davalı/Karşı davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerine bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.15/04/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır