T.C.
İSTANBUL
2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/126
KARAR NO : 2026/176
DAVA : Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/01/2018
KARAR TARİHİ : 10/07/2026
Mahkememizde görülmekte bulunan Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesi : Davacı vekilinin mahkememize ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ...'in, elektrik, hırdavat, alüminyum döküm bağ makasları, boru kaynak makinaları, maket bıçakları ve her türlü el aleti malzemelerinin üretimi ve toptan satışı faaliyet alanlarında iştigal ettiğini, davalıların, Çin ve diğer ülkelerde üretimi yıllar öncesine dayanan, gerek müvekkilinin gerekse de yıllardır bu sektörde iştigal eden diğer ticari firmaların da ürettiği, ... , kötü niyetli olarak kendi adlarına tescil ettirdiklerinin öğrenildiğini,gerçek hak sahibinin davalılar olmamasına rağmen davalıların iş bu kötüniyetli tescili kullanarak ticari sektörde haksız kazanç elde etme çabasına giriştiklerini, davalılar adına tescilli olan faydalı modelin konusunun 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 142.maddesinde belirtilen şartları taşımadığını, faydalı model belgesinin “yenilik” ve “buluş basamağı” niteliklerine haiz olmadığını, belgenin başvuru tarihinin 14.01.2011 olduğu gözönüne alındığında dava konusu belgenin başvuru tarihinden çok daha önce hem Türkiye’de hem de diğer ülkelerde üretilmekte ve ticari faaliyetlerde kullanıldığını, dava konusu faydalı modelin koruma kapsamının, yekpare alüminyum malzemeden bir ana gövde ve çift tüplü kartuşun sıkılmasını sağlayan U hareket mili içermesi olduğunu, dava konusu ürünün alüminyumdan oluşmasının hiçbir şekilde koruma kapsamında değerlendirilemeyeceğini zira bu ürünün 4 farklı materyalden yapılabileceğini ve alüminyumun hem hafif hem de ekonomik olması nedeniyle yaygın olarak kullanıldığını, materyalin alüminyum olmasının tekniğin bilinen durumuna herhangi bir farklılık katmayan ve buluş konusuna katkı sağlamayan teknik bir özellikten ibaret olduğunu, davalıların dava konusu faydalı modeli diğer kimyasal madde sıkma tabancalarından farklı lanse ederek alüminyum gövdeyi istem konusuna almalarının tamamen kötü niyetten ibaret olduğunu, faydalı modelin 2 numaralı isteminde yer alan U hareket milinin de SMK kapsamında koruma kapsamında olamayacağını zira 2008 yılına ait kataloglarda bu U milinin kullanılmış olduğunu, bu yüzden yenilik kriterini taşımadığını, bu nedenlerle faydalı model belgesinin yenilik unsuru ihtiva etmediğini, buluş basamağı içermediğini, yasanın aradığı tescil şartlarının mevcut olmadığından bahisle, öncelikle davalılar adına tescilli ... numaralı "..." başlıklı faydalı modelin üçüncü kişilere devrinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalılar adına tescilli ... numaralı "..." başlıklı tescilli faydalı modelin iptaline, sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.
Davalı vekilinin cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; davacının müvekkillerinin tescilli faydalı modeline tecavüz oluşturan eylemlerini örtbas etmek için, müvekkillerinin ... tescil numaralı faydalı modelinin hükümsüzlüğünü talep etmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kötü niyetle açılan davada hukuki yararının bulunmadığını, müvekkillerinin davaya konu faydalı modellerinin başvuru tarihinin 14.01.2011 olduğunu, huzurdaki davanın ise başvuru tarihinden yaklaşık 7 yıl sonra açıldığını, bu nedenle HMK 114.maddesi kapsamında hukuki menfaatin yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkillerine ait “...” isimli faydalı modelin, silikon, mastik, polareten, kimyasal dübel gibi kartuş içerisine konulmuş kimyasal maddelerin pratik bir şekilde sıkılmasında kullanılan kimyasal madde tabancaları ile ilgili olduğunu, benzerlerinden daha uzun ömürlü, daha ekonomik, daha fazla baskı gücüne sahip özellikte olduğunu, yekpare yapısı ve sağladığı diğer avantajlarla emsallerinden ayrıldığını, bu hali ile yenilik özelliğini ve yine buluş basamağı özelliğini ihtiva ettiğini, buluşun amacının arzu edilen üretim kalitesi ve hızını sağlayan bir kimyasal madde tabancası ortaya koymak ve rekabet gücünü arttırmak olduğunu, bu hususların faydalı modele ait "tarifnamede" ilgililerine sunulduğunu, davacının dilekçesi ekinde sunduğu 2008/2009 tarihli katalog olduğunu iddia ettiği belgede, 2008/2009 ibaresinin fotokopi-kopyalama mantığıyla oluşturulduğunu, kataloglarda tarih olamayacağını, davacı tarafın haksız iddialarına dayanak oluşturmak için katalogun sol üst köşesine tarih oynaması yaptığını, ilgili katalogun orijinalinin sorulması, orijinalinin sunulması gerektiğini, ilgili katalogda bulunan ürünlerin müvekkilinin faydalı modelinin istem alanına girmediğini, bunların yekpare olmadığını ve alüminyum ana gövde içermediğini, davacı iddialarının aksine müvekkilleri adına tescilli faydalı modelde, tekniğin bilinen durumunu aştıran şeyin, tek başina hammaddesinin alüminyum olması değil, yekpare olarak alüminyum ana gövde olması olduğunu, davacı iddialarının aksine müvekkiller adına tescilli faydalı modelin tarifnamesinde yer alan istemlerin, buluşu açık ve öz olarak ifade ettiğini, müvekkilin patentinin, ... olup, yekpare alüminyum ana gövde içeren tabancalarda tasarım farklı olsa bile kullanma hakkı olduğunu, davaya konu müvekkillerine ait tescilli faydalı modelin tescil için başvurusu yapıldığı vakit yayın sürecinde, birçok firma tarafından itiraz edildiğini, tüm bu itirazların TPMK tarafından gerekçeli bir şekilde reddedildiğini, davacının asıl davaya konu hükümsüzlük talebinde kötü niyetli olduğunu, kendilerine ait daha önceki tarihli ... numara ile tescilli ... isimli endüstriyel tasarımları bulunmasına rağmen, davacının ... numaralı endüstriyel tasarımı tescil talebinde bulunduğunu ve bunun kötü niyeti sergilediğini, davacının müvekkiller adına tescilli faydalı modelin taklidini üretmek ve satmak suretiyle kazanç sağladığını öğrenen müvekkillerinin, davacıya ait mahalde tespit yaptırması üzere düzenlenen raporla davacının müvekkillerine ait tescilli faydalı modele tecavüz ettiğinin tespit edildiğini belirterek asıl davanın reddine karar verilmesini, Müvekkillerinin, FRS Makina ve Hırdavat olarak 1995 yılında Silikon Tabancası üretimine başladığını, Makina ve Hırdavat sektörünün genç, dinamik ve hızla büyüyen bir firması olarak hizmet verdiğini, kurulduğu günden itibaren arge çalışmalarına önem verdiğini, her zaman var olanın dışında farklılık yaratmak isteyen firma olarak çalışmalarına devam ettiğini, dünyada bir ilk olan yekpare alüminyum ana gövde içeren Metal Silikon Tabancası ve Epoksi Tabancalarını ürettiğini, ticari hayata sunduklarını Türkiye'de ilk Plastik Silikon Tabancasını üreterek fiyatı ve kalitesi sayesinde sektörün Silikon Tabancası anlayışını değiştirdiklerini, ... tescil numaralı, Sıkma Tabancası isimli endüstriyel tasarımın kimyasal maddelerin yüzeylere sıkılması amacıyla üretilen ürünlere ilişkin şekilleri haiz tasarım olduğunu ve TPMK nezdinde tescil edilmiş olduğunu, müvekkilince uzun yıllardır piyasada üretilen “...” tasarımı için davacı-karşı davalı tarafından 17.02.2017 tarihinde ... başvuru numarası ile Türk Patent Enstitüsüne başvurularak tasarım tescil belgesi alındığını, tasarım başvurularının kabulü sırasında Enstitü tarafından “yenilik” ve “ayırt edicilik” araştırılması yapılmamasından faydalandığını, dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfını haiz olmadığını zira davaya konu tasarımlarının, müvekkilleri tarafından başvuru tarihinden daha önceki tarihlerde tescilinin alındığını, müvekkillerine ait ... tescil numaralı, “...” başlıklı faydalı model ve ... tescil numaralı, Sıkma Tabancası isimli endüstriyel tasarımlar, verilmiş her hangi bir izin olmaksızın, haksız bir şekilde faydalı model ve tasarım hakkına tecavüz etmek suretiyle karşı tarafça üretilerek kullanılmakta ve bu suretle kendilerine menfaat temin etmek amacıyla taklit ürünler piyasaya sunulmakta olduğunu,... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyasında yaptırılan tespitte ... numaralı tasarımın tescili ile aleyhinde tespit istenene ait tespit adresinde tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak algılandıkları sonucuna varılmış olduğunu, haliyle müvekkilinin tescilli tasarımlarına tecavüzün tespit edilmiş olduğunu, davacı-karşı davalının eylemlerinin 6769 sayılı SMK gereğince faydalı model hakkına tecavüz oluşturduğu gibi, TTK gereğince haksız rekabet de oluşturduğunu, beyanla esas dava yönünden, davacı tarafça müvekkilleri aleyhine açılan haksız davanın reddine , davacı-karşı davalı tarafa ait TPMK nezdinde tescilli ... tescil numaralı tasarımının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, karar verilmesini, ... tescil sayılı tasarımların üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkiline ait ... tescil numaralı "..." başlıklı faydalı model tescilinden doğan faydalı model hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, giderilmesine, tecavüz suretiyle imal edilen ürünlere ve imalatında kullanılan araçlara el konulmasına, toplatılmasına, el konulan ürün ve araçların imhasına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkillerinin uğramış olduğu zarara karşı talep arttırma hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi tazminatın tespit tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte, 50.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı-karşı davacıdan tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin 03.05.2018 tarihli asıl davaya ilişkin cevaba cevap ve karşı dava dilekçesine ilişkin cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesi ekinde sundukları ...Cumhuriyeti menşeli bir firma olan ... ünvanlı şirketin çıkarmış olduğu kimyasal madde sıkma tabancalarının yer aldığı söz konusu orijinal kataloğun kapak sayfasının siyah beyaz olması nedeni ile tarih belirtilen kısmın bu yüzden siyah beyaz şekilde sunulduğunu, katalog aslını dilekçeleri ile sunduklarını, kataloglarda tarih bulunmayacağına dair davalı beyanının abesle iştigal olduğunu, keza davalının dosyaya sundukları kendi kataloglarında da tarih ibaresinin olduğunu, hem yekpare malzemeden mamul ana gövde hem de U hareket mili içeren birçok kimyasal madde sıkma tabancasının davalıların başvuru tarihinden çok daha önce piyasada mevcut olduğunu, ürünün hangi materyalden olduğu hususunun koruma kapsamı dışında olduğunu, zira bunun buluş konusuna katkı sağlamayan teknik bir özellik olduğunu, davalıların sadece dava konusu faydalı model için değil farklı ürünler içinde haksız tesciller aldıklarını, bunlardan birinin ... tescil no.lu faydalı model olduğunu, bu üründe de davalının dava konusu üründe olduğu gibi farklı materyalden mamul şeklinde zaten var olan bir ürünü yine kötü niyetli şekilde tescil ettirdiğini, yenilik kriterine sahip olmaksızın sırf patent ve faydalı model korumasından yararlanabilmek için dava konusu ürünün ana gövdesinin alüminyum olarak belirtilerek tescil ettilemesinin hukuk düzenince korunmayacağını belirterek asıl davalarının kabulüne karar verilmesini talep ettiği, devamla müvekkili tarafından tescil ettirilen ... tescil no.lu tasarımın yenilik ve ayırtedicilik vasfı taşıdığını, tasarımcının seçenek özgürlüğü dikkate alındığında müvekkiline ait tasarımın, davacıya ait tasarımlardan oldukça farklı olduğunu, söz konusu tasarımın oluşması için gövde, tetik ve iç itici mekanizma ile buna bağlı bileşenlerden oluşmasının teknik zorunluluk olduğunu, müvekkiline ait tasarımın seçenek özgürlüğü kısıtlı olmasına rağmen davacıya ait tasarımdan farklılaştığını, oysa ki davacının piyasada yer alan mevcut tasarımlarda hiçbir değişiklik yapmadan tasarımları birebir kopyalayarak haksız tescil sağladığını, bunlara ilişkin dava haklarını saklı tuttuklarını, davacının kötüniyetli olduğunun açık olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini, faydalı modele tecavüz ve haksız rekabete ilişkin tazminat davasında harç yatırılmadığını ve davanın açılmamış sayılması gerektiğini, açılan hükümsüzlük davasının öncelikli görülmesi gerektiğini belirterek asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Deliller:
TPMK Kayıtları: ... tescil numaralı "..." buluş başlıklı faydalı modelin davalılar-karşı davacılar ... ve ...'e ait olduğu ve tescil korumasının devam ettiği , ... nolu tasarımın 26.08.2011 tarihinde davalı-karşı davacı ... adına tescil edildiği, tescil korumasının halen devam ettiği, ... tescil numaralı tasarımın 17.02.2017 tarihinde davacı-karşı davalı ... adına tescil edildiği
Bilirkişi Raporu: bilirkişi raporunda " asıl dava yönünden1. Davalıya ait, 14/01/2011 tarihinde başvurusu yapılan, ... tescil numarası ile 23/01/2012 tarihinde tescil edilen faydalı modelin hiçbir isteminin, başvuru tarihi itibariyle yenilik unsurunu içermediği, zira, faydalı model belgesinin koruma alanını gösteren istemler ile davacının dayandığı yenilik bozucu belgeler karşılaştırıldığında daha önceki tarihli anılan belgelerde, faydalı modelin istemleri aynen yer aldığından faydalı model konusunun yenilik vasfını taşımadığının açık olduğu, yekpare gövdede kullanılan malzemeyi, yenilik ve tekniğin bilinen durumunu aşma açısından değerlendirmenin mümkün olmadığı zira kataloglarda yer alan ürünlerin bir kısmında farklı şekilde de olsa alüminyum gövdeden oluşan yekpare ürünlerin yer aldığı, keza kataloglarda yer alan ürünlerin kamuya sunum tarihlerinin de başvuru tarihinden önceki tarihleri içerdiği Kaldı ki 1 nolu ana istemin yenilik vasfının olmaması nedeniyle buna bağımlı olan diğer isteminde aynı akıbete uğrayacağı sonuç ve kanaatine ulaşılmış olup, karşı dava yönünden: ...no.lu tasarımın....sıra no.lu tasarımlarının genel kalıp ve görünüm özelliği ve detaylar yönünden bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, Tasarımlar arasında ayırt edicilikten ziyade tasarım bütünlüğü açısından benzerlik bulunduğu, bu sebep ile... no.lu tasarım ile benzer olarak algılandıkları, Tarafların tescilli tasarımlarını kullanmalarının her ikisi açısından da tecavüz oluşturmayacağı, model belgesine vaki tecavüzün söz konusu olmayacağı, Davalı/karşı davacıya ait ...no.lu tasarımın, tescil tarihi olan ... tarihi dikkate alındığında, ... tescil no.lu tasarım öncesinde, piyasada yer alan ve üretilen bir ürün olduğu, haliyle ... tescil no.lu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfının bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmış olup," kanaatini bildirmiştir.
Mahkememizce verilen ilk karar: "Dava konusu tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihi tespit açısından davalı/karşı davacının ...no.lu tasarım tescil tarihinin dikkate alınması gerekir.Dosya içerisinde mevcut davacı tarafından sunulan belgeler incelendiğinde farklı firmalara ait kataloglarda, yer alan ...tabancası ürünlerinin davalıya ait istemlerde belirtildiği şekilde yekpare gövdeden oluşan ürünler oldukları, bu ürünlerde hareket milininde davalının istemlerini kapsayacak şekilde yer aldığı, davacının sunduğu delillerin yayınlandığı tarih olarak 2007-2008-2009-2010 yıllarının gözüktüğü, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere; davalıya ait, 14/01/2011 tarihinde başvurusu yapılan, ... tescil numarası ile 23/01/2012 tarihinde tescil edilen faydalı modelin hiçbir isteminin, başvuru tarihi itibariyle yenilik unsurunu içermediği, zira, faydalı model belgesinin koruma alanını gösteren istemler ile davacının dayandığı yenilik bozucu belgeler karşılaştırıldığında daha önceki tarihli anılan belgelerde, faydalı modelin istemleri aynen yer aldığından faydalı model konusunun yenilik vasfını taşımadığının açık olduğu, yekpare gövdede kullanılan malzemeyi, yenilik ve tekniğin bilinen durumunu aşma açısından değerlendirmenin mümkün olmadığı zira kataloglarda yer alan ürünlerin bir kısmında farklı şekilde de olsa alüminyum gövdeden oluşan yekpare ürünlerin yer aldığı, keza kataloglarda yer alan ürünlerin kamuya sunum tarihlerinin de başvuru tarihinden önceki tarihleri içerdiği, Kaldı ki 1 no.lu ana istemin yenilik vasfının olmaması nedeniyle buna bağımlı olan diğer isteminde yenilik vasfının olmayacağı dolayısı ile davalı adına tescilli ...numaralı "..." başlıklı faydalı model belgesinin hükümsüz kılınması gerekeceği kanaatine, davacıya ait ... no.lu tasarımın ....sıra no.lu tasarımlarının genel kalıp ve görünüm özelliği ve detaylar yönünden bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, tasarımlar arasında ayırt edicilikten ziyade tasarım bütünlüğü açısından benzerlik bulunduğu, bu sebep ile ... no.lu tasarım ile benzer olarak algılandıkları tespit olunmuştur. Gerek ... gerekse de ... no.lu tasarımların tescilli tasarım oldukları sabittir ve hükümsüz kılınmadıkları sürece tescil korumasından yararlanacakları açıktır. Bu açıdan, tarafların tescilli tasarımlarını kullanmaları her ikisi açısından da tecavüz oluşturmayacaktır. Yukarıda ayrıntıları ile izah edildiği üzere davalıya ait ...numaralı faydalı model belgesinin hükümsüz kılınmasına ilişkin değerlendirme nazara alındığında faydalı model belgesine vaki tecavüzün söz konusu olmayacağı, dolayısı ile haksız rekabet koşullarının da oluşmadığı esas davanın kabulüne karşı davanın reddine" dair karar verilmiştir.
İstinaf İlamı:İstanbul BAM 44. Hukuk Daire'sinin 13/05/2024 Tarih,... Esas- ... Karar sayılı ilamı ile; " davacı-karşı davalı adına tescilli ... tescil numaralı tasarımların hükümsüzlüğü talep edilmiş olup, mahkemece bilirkişi heyet raporuna istinaden bu talep yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de, davalılar karşı davacılar vekilince, katalog tarihlerinde oynama yapıldığının ileri sürüldüğü, mahkemece bu iddia üzerinde durulmadığı ve inceleme yapılmadığı gibi dosya kapsamında alınan raporun yeterli olmadığı anlaşılmakla, bilişim uzmanı bilirkişinin heyete eklenmek sureti ile rapor aldırılarak, katalog tarihlerine itirazlar incelenerek, katalogdaki internet sitelerinde inceleme yapılarak katalogların ve ürünlerin kamuya sunum tarihlerinin tespitinin yapılması, ... FSHHM ... D.iş dosyasının getirtilmesi ve taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmesi için ek rapor alınması ve dava tarihinde yürürlükte olan mevzuat çerçevesinde değerlendirme yapılarak karşı davaya yönelik taleplerin incelenmesi yönünden ek rapor aldırılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme neticesinde karar verildiği anlaşıldığından, davalı-karşı davacının istinaf başvurusunun sair istinaf istemleri incelenmeksizin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği ve ... 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 14/10/2020 tarih, ...E. ..K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA," dair karar verildiği anlaşılmıştır.
İstinaf İlamı Sonrası Yapılan İşlemler: Dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine tevdii edilerek bilirkişi raporu alındığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi Raporu: 12/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda asıl dava yönünden; davacının sunduğu belgeler-kataloglar incelendiğinde; ... firmasına ait 2008/2009 yılı kataloğu ... firmasına ait 2010yılı kataloğu ... firmasına ait 2007 yılı kataloğu ... firmasına ait 2009 yılı kataloğu ... firmasına ait 2009 yılı kataloğunda Yer alan Silikon/Epoksi tabancası ürünlerinin davalıya ait istemlerde belirtildiği şekilde yekpare gövdeden oluşan ürünler oldukları, bu ürünlerde hareket milininde davalının istemlerini kapsayacak şekilde yer aldığı,
Davacının sunduğu delillerin yayınlandığı kataloglarda tarih olarak 2007-2008-2009-2010 yıllarının gözüktüğü; BAM kararı ve görevlendirme kapsamında yapılan Bilişim incelemesi ile söz konusu kataloglara ilişkin olarak yapılan araştırmada; ...adlı firmaya ait katalog görüntülerine internette ulaşılamamış ancak ... URL adresinde davaya konu ürünlere ilişkin 2011 yılı öncesi arşiv kayıt tarihinin 19.09.2008 olduğu ve söz konusu arşiv kaydında 2008-2009 tarihli katalogda olduğu belirtilen ... ürün isimlerinin yer aldığı ancak ürün görsellerinin olmadığı tespit edilmiştir.
... adlı firmaya ait katalog görüntülerine internette ulaşılamamış ancak https://www. ... .com/ URL adresinde davaya konu ürünlere ilişkin 2011 yılı öncesi arşiv kayıt tarihinin 24.12.2009 olduğu ve söz konusu arşiv kaydında 2010 tarihli katalogda olduğu belirtilen ... ve ... ürün isimlerinin yer aldığı ancak ürün görsellerinin olmadığı tespit edilmiştir. İnternette yapılan incelemede...firmasına ait herhangi bir web sitesi veya kataloglar bulunamamıştır. Söz konusu katalogda belirtilen www.jiufatools.com alan adlı web siteye ait herhangi bir veri bulunamamış olup işbu kataloğa ulaşılamamıştır. Söz konusu katalogda belirtilen http://.../ alan adlı web sitesine ait 2009-2010 tarihli arşiv kaydında veri bulunamamış olup işbu kataloğa ulaşılamamıştır. Bu bilgiler ışığında Sayın Mahkemece, fiziki kataloglarda yer alan tarihlere ve bilişim incelemesi ile tespit edilen hususlara (kataloglarda yer alan ürün isimlerinin yer alması ama ürün görsellerinin olmadığı) itibar edilmesi durumunda kök raporda ulaşılan; Davalıya ait, 14/01/2011 tarihinde başvurusu yapılan, ... tescil numarası ile 23/01/2012 tarihinde tescil edilen faydalı modelin hiçbir isteminin, başvuru tarihi itibariyle yenilik unsurunu içermediği, zira, faydalı model belgesinin koruma alanını gösteren istemler ile davacının dayandığı yenilik bozucu belgeler karşılaştırıldığında daha önceki tarihli anılan belgelerde, faydalı modelin istemleri aynen yer aldığından faydalı model konusunun yenilik vasfını taşımadığının açık olduğu, yekpare gövdede kullanılan malzemeyi, yenilik ve tekniğin bilinen durumunu aşma açısından değerlendirmenin mümkün olmadığı zira kataloglarda yer alan ürünlerin bir kısmında farklı şekilde de olsa alüminyum gövdeden oluşan yekpare ürünlerin yer aldığı, keza kataloglarda yer alan ürünlerin kamuya sunum tarihlerinin de başvuru tarihinden önceki tarihleri içerdiği, Kaldı ki 1 no.lu ana istemin yenilik vasfının olmaması nedeniyle buna bağımlı olan diğer isteminde aynı akıbete uğrayacağı kanaatine ulaşılmakta olup, Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine ilişkin karar ve tüm değerlendirmelerimize ilişkin nihai takdir Sayın Mahkemenizindir. KARŞI DAVA YÖNÜNDEN: ... no.lu tasarımın 1-2-3-4.sıra no.lu tasarımlarının genel kalıp ve görünüm özelliği ve detaylar yönünden bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, Tasarımlar arasında ayırt edicilikten ziyade tasarım bütünlüğü açısından benzerlik bulunduğu, bu sebep ile... no.lu tasarım ile benzer olarak algılandıkları, Faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi durumunda, faydalı model belgesine vaki tecavüzün söz konusu olmayacağı, Davalı/karşı davacıya ait .. no.lu tasarımın, tescil tarihi olan 26/08/2011 tarihi dikkate alındığında, ...tescil no.lu tasarım öncesinde, piyasada yer alan ve üretilen bir ürün olduğu, haliyle ... tescil no.lu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfının bulunmadığı" kanaatini bildirmiştir.
28/04/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda "asıl dava ve karşı dava yönünden esasen ek raporda itirazlar noktasında yukarıda belirtilen şekilde değerlendirmelerin yapılmış olduğu, dolayısıyla ek raporumuzda varılan görüşten dönülmesini gerektirecek bir durum olmadığı, " kanaati bildirlmiştir.
08/04/2026 tarihli bilirkişi raporunda " Dosya kapsamında davacı tarafça delil olarak sunulan ..., ..., ...ve...firmalarına ait ürün katalogları teknik olarak incelenmiş olup, söz konusu kataloglarda silikon tabancası ve kimyasal madde sıkma tabancası kategorisinde çeşitli ürün modellerine yer verildiği, İnceleme konusu kataloglarda yer alan bazı modellerin yapısal özellikleri itibariyle yekpare gövde yapısına sahip kimyasal madde sıkma tabancaları niteliğinde olduğu teknik olarak gözlemlendiği,
...Ltd. firmasına ait katalog ve internet sitesi hakkında yapılan teknik incelemede, katalog içeriğinde yer aldığı belirtilen bazı ürün model isimlerinin “...” alan adlı internet sitesinin web arşiv kayıtlarında yer aldığı tespit edildiği, yapılan arşiv incelemesinde söz konusu siteye ait 01.08.2008 tarihli arşiv kaydında katalogda belirtilen bazı ürün model isimlerinin sayfa içeriklerinde yer aldığı görülmüş olup, bu kayıtlar ürün isimlerinin internet ortamında belirli bir tarihte yayımlandığını göstermekte olduğu, ancak arşiv kayıtlarında ürün görsellerinin tamamına ulaşılamadığı, ...Ltd. firmasına ait katalog ve internet sitesi üzerinde yapılan teknik incelemede, katalogda yer aldığı belirtilen bazı ürün model isimlerinin ... alan adlı internet sitesinin 24.12.2009 tarihli web arşiv kayıtlarında sayfa içerikleri içerisinde yer aldığı tespit edildiği, arşiv kayıtlarında model isimlerinin yer aldığı görülmekle birlikte ürün görsellerinin arşiv kayıtlarında bulunmadığı, ... firmasına ait 2007 yılı katalog içeriğinde silikon ve kimyasal madde sıkma tabancası kategorisinde ürün görsellerinin bulunduğu görülmüş olup, yapılan internet araştırmalarında söz konusu firmaya ait aktif bir internet sitesi veya katalog arşivine ulaşılamadığı, bu nedenle katalog içeriğinin internet ortamındaki dijital karşılığına ilişkin teknik bir doğrulama yapılamadığı, ... firmasına ait 2009 yılı katalog içeriğinde silikon tabancası modellerine ait çeşitli görseller bulunduğu görülmüş olup katalog içerisinde belirtilen www. ... .com alan adlı internet sitesi üzerinde yapılan araştırmalarda söz konusu alan adına ait herhangi bir güncel veya geçmiş web arşiv kaydına ulaşılamadığı, bu nedenle ilgili katalog içeriğine ait internet ortamında doğrulanabilir dijital bir kayda erişim sağlanamadığı, ... firmasına ait 2009 yılı katalog içeriğinde yer alan ürünlere ilişkin incelemede silikon tabancası modellerinin bulunduğu görülmüş olup katalog içerisinde belirtilen .... alan adına ait web arşiv kayıtlarına ulaşıldığı, ancak arşiv kayıtlarında katalog içeriklerine veya katalog görsellerine ilişkin herhangi bir veri bulunmadığı tespit edildiği, Yapılan teknik incelemelerde; bazı kataloglarda yer aldığı belirtilen ürün model isimlerinin internet sitelerinin geçmiş tarihli web arşiv kayıtlarında sayfa içerikleri içerisinde bulunduğu tespit edilmiş olmakla birlikte, bazı kataloglara ilişkin internet ortamında doğrulanabilir dijital katalog içeriklerine veya görsellerine erişilemediği, bu nedenle katalog içeriklerinin internet ortamındaki dijital karşılıkları yönünden elde edilen veriler kısmi nitelikte olup, arşiv kayıtları yalnızca sayfa içeriklerinde yer alan metinsel veriler üzerinden değerlendirildiği,
Davalı/Karşı davacı tarafa ait 14.01.2011 başvuru tarihli ... numaralı ... başlıklı Faydalı Model ile Yenilik Kırıcı olarak sunulan kataloglarda bulunan ürünlerin karşılaştırılması ile davaya konu faydalı model istemlerindeki unsurların ve ürünün YENİLİK UNSURUNA haiz olmadığı , Karşı dava açısından; Davalı/Karşı davacı tarafa ait 26.08.2011 başvuru tarihli ... numara tescilli sıkma tabancası tasarımları ile Davacı/Karşı davalı tarafa ait 17.02.2017 başvuru tarihli... numara tescilli Silikon Tabancası ve Epoksi tabancası tasarımları arasında, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim açısından belirgin benzerlikler bulunduğu, bu sebep ile tasarımların benzer olarak algılandıkları , Her ne kadar asıl dava ile ... no ile tescilli FM belgesinin YENİLİK kriterine haiz olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu kanaatimiz mevcut olsa da, görevlendirme uyarınca söz konusu değerlendirmeyi ....1. FSHHM nın ... D İş sayılı dosyasında yapılan tespitlere göre davacı-karşı davalı nezdinde tespit edilmiş olan kimyasal madde sıkma tabancası incelendiğinde; tabancanın alüminyumdan mamul yekpare gövdeli olarak üretildiği ve ... ile tescilli FM kapsamında olduğu,
" kanatini bildirmiştir.
Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki dava esas dava bakımından TPMK nezdinde davalılar adına tescilli bulunan ... tescil numaralı "... " isimli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ile sicilden terkininin gerekip gerekmediğine ilişkindir. Davacı taraf tescil konusu edilen faydalı modelin daha önce çin halk cumhuriyeti ve diğer ülkeler tarafından üretilen ve sektörde ülke içinde de üretilen sıkma tabancasının kötü niyetli olarak tescil edildiğini, SMK gereğince faydalı model belgesinin tescili için yenilik buluş basamağı içermesi ve sanayiye uygulanabilir olması şartlarının arandığını, davalılar adına tescil edilen faydalı modelin yenilik ve buluş basamağı niteliklerine haiz olmadığını, faydalı modelin başvuru tarihi olan 14/01/2011 tarihinden önce yekpare gövde içeren kimyasal madde sıkma tabancalarının çok fazla kullanıldığını belirterek davanın kabulünü savunmuştur. Esas dava bakımından davalı taraf davacının hükümsüzlük davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, dava konusu faydalı modelin yenilik ve buluş basamağına haiz olduğunu, davacı tarafça dosyaya sunulan katalogların tarihinin değiştirildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Karşı dava bakımından taraflar arasındaki dava ise TPMK nezdinde karşı davalı adına tescilli bulunan ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine, davalının eylemlerinin TPMK nezdinde davalı karşı davacı adına tescilli bulunan faydalı model belgesine tecavüz haksız rekabet niteliğinde olduğunun tespitine tecavüz eylemlerinin durdurulmasına, maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Karşı davacı taraf karşı dava bakımından karşı davalı adına tescil edilen ... tescil numaralı tasarımın müvekkiline ait ... tescil numaralı tasarımla aynı mahiyette olduğunu, müvekkilinin tasarım başvuru tarihinin 2011 olduğunu, karşı davalının ise 2017 yılında tasarım için başvuruda bulunduğunu, karşı davalı adına tescilli bulunan tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliğinde olmadığını, başvuru tarihinden önce müvekkili tarafından tescil alındığını belirterek hükümsüzlük açısından davanın kabulünü savunmuştur. Tecavüz iddiası bakımından ise davalının eylemlerinin davalı karşı davacı adına tescilli bulunan ... tescil numaralı faydalı model belgesine tecavüz ile haksız rekabet niteliğinde olduğunu belirterek davanın kabulünü savunmuştur. Karşı davalı ise hükümsüzlük davası bakımından müvekkili adına tescilli tasarımın davalı karşı davacı adına tescilli tasarımdan farklı olduğunu, tasarımın yenilik ve ayırt edici nitelikte olduğunu belirterek hükümsüzlük davasının reddini savunmuştur. Faydalı modele tecavüz ve haksız rekabete ilişkin dava bakımından ise ... 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde ... Değişik iş dosyasında alınan rapora itiraz edildiğini ve raporun geçerli olmadığını, dayanak gösterilen faydalı modele ilişkin esas davada hükümsüzlük talep edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında TPMK nezdinde davacı karşı davalı adına ... tescil numaralı tasarımın bulunduğu, davalı karşı davacı adına ise ... tescil numaralı tasarım ile ... tescil numaralı faydalı model belgesinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Esas dava ... tescil numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü karşı dava ise ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğü ile karşı davalının eylemlerinin faydalı model hakkına tecavüz ile haksız rekabet niteliğinde olup olmadığına ilişkin olup öncelikle hükümsüzlük davasının incelenmesi gerekmektedir.
Esas dava bakımından yapılan incelemede TPMK nezdinde ... tescil numaralı "..." isimli faydalı modelin davalılar adına tescil edildiği, istinaf öncesi alınan 04/12/2019 tarihli raporda başvuru tarihi itibari ile faydalı modelin yenilik unsurunun içermediği kanaatinin bildirildiği, istinaf ilamı sonrası alınan 16/11/2025 ve 08/04/2026 tarihli kök raporlarda istinaf öncesi alınan raporla aynı mahiyette rapor düzenlendiği, istinaf sonrası alınan 08/04/2026 tarihli bilirkişi raporunda; davacıya ait faydalı modelin 14/01/2011 tarihli başvuru ile tescil edilmesi için başvuruda bulunulduğu, bilişim uzmanı tarafından yapılan incelemede davacı tarafça yenilik kırıcı olarak bildirilen kataloglara ilişkin web arşiv araştırmasının yapıldığı, bir kısım internet sitelerinde web arşivine ulaşılmamış ise de ... isimli internet adresinde web arşiv kayıtlarında inceleme yapıldığı ve 2011 yılı öncesine ait arşiv kayıtlarının tespit edildiği,... isimli internet adresinde web arşiv kayıtlarında inceleme yapıldığı ve 2011 yılı öncesine ait arşiv kayıtlarının tespit edildiği, ... isimli internet adresinde web arşiv kayıtlarında inceleme yapıldığı ve 2009-2010 yıllarına ait arşiv kayıtlarının tespit edildiği ancak kataloglara ulaşılmadığının tespit edildiği, bu kapsamda davacı tarafça dosyaya sunulan kataloglar ile web arşiv üzerinden yapılan inceleme birlikte değerlendirildiğinde davalı adına tescilli ... tescil numaralı faydalı modelin başvuru tarihi olan 14/01/2011 tarihinden önce piyasaya sunulduğu, faydalı modele ilişkin istemlerin yenilik unsurunu içermediği, faydalı modeldeki bir nolu istemin yenilik vasfının olmaması nedeniyle, iki nolu istemin de yenilik vasfının bulunmadığı anlaşılmakla, açılan davanın kabulü ile esas davada davalı adına tescilli bulunan faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir.
Karşı dava yönünden faydalı model belgesine tecavüz ve haksız rekabet yönünden yapılan değerlendirme bakımından, karşı davacının dayanağının ... tescil numaralı faydalı model belgesi olduğu esas davada hükümsüzlük bakımından yapılan incelemede faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verildiği, faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü halinde faydalı modele ilişkin hakların korunamayacağı anlaşılmakla açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Haksız rekabet bakımından ise ...1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... Değişik iş sayılı dosyasında yapılan tespitlerin faydalı model belgesindeki haklara tecavüz ettiğinin tespit edildiği, TTK 54 ve devamı maddeleri gereğince davalı eylemlerinin haksız rekabet niteliğinde olmadığı ayrıca dayanak konusu faydalı model belgesininde hükümsüzlüğüne karar verildiği anlaşılmakla haksız rekabete ilişkin talepler bakımından davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Faydalı modele tecavüz ve haksız rekabete ilişkin davaların reddedilmesi nedeniyle bu taleplere bağlı maddi ve manevi tazminat talepleri de reddedilmiştir.
Karşı davada tasarım hükümsüzlüğü bakımından yapılan incelemede; davacının talebi TPMK nezdinde davacı karşı davalı adına tescilli bulunan ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediğine ilişkindir. Karşı davacı taraf ... tescil numaralı tasarımın karşı davacı adına tescilli bulunan ... tescil numaralı tasarımla aynı mahiyette olduğunu belirterek davanın kabulünü savunmuştur. Bu kapsamda yapılan incelemede ... tescil numaralı tasarımın silikon ve epoksi tabancası tasarımı olduğu, ... tescil numaralı tasarımın ise sıkma tabancası tasarımı olduğu, davalı adına tescilli tasarımın 17/02/2017 başvuru tarihli olduğu, davacı adına tescilli tasarımın ise 26/08/2011 başvuru tarihli olduğu ve tescil korumasının devam ettiği, davacı tarafça dosyaya ibraz edilen yenilik ve ayırt ediciliğin bulunmadığına ilişkin delillerde değerlendirildiğinde davacı tasarımı ile davalı tasarımlarının benzer olarak algılandıkları ayrıca 17/02/2017 tarihinden önce piyasaya sunulan benzer mahiyetteki ürünlerin bulunduğu, bu haliyle davalı adına tescilli ... tescil numaralı tescil numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin bulunmadığı, dosya kapsamında alınan istinaf öncesi ve sonrası alınan raporlarda da bu hususun ayrıntılı olarak irdelendiği anlaşılmakla karşı dava bakımından açılan hükümsüzlük davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Yapılan yargılama sonucunda esas dava bakımından davalı karşı davacı adına tescilli bulunan ... tescil numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü, karşı dava bakımından ise davacı karşı davalı adına tescilli bulunan ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, karşı davada faydalı modele tecavüz, haksız rekabet ve buna bağlı maddi manevi tazminat taleplerine ilişkin davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan sebeplerle;
1-Esas dava bakımından açılan davanın kabulü ile TPMK nezdinde davalılar adına tescilli bulunan ... tescil numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine,
2- karşı dava yönünden açılan davanın kısmen Kabul- kısmen reddine,
a-)TPMK nezdinde davacı karşı davalı adına tescilli bulunan ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine,
B-)Karşı davada faydalı modele tecavüz, haksız rekabet, maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin davanın reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 732,00 TL karar harcından peşin alınan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 696,10 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı karşı davalı tarafından yapılan: 4.795,00 TL posta + bilirkişi gideri ve 71,80 TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 4.866,80 TL yargılama giderinin davalı karşı davacılardan alınarak davacı karşı davalılara verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen hükümsüzlük talebi yönünden hesaplanan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalı karşı davacılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacı karşı davalıya verilmesine,
6-Karşı dava bakımından Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 732,00 TL karar harcının peşin alınan 977,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan kısmın davalı karşı davacılara iadesine,
7-Davalı karşı davacılar tarafından yapılan: 21.000,00 TL bilirkişi gideri ve 977,40 TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 21.977,40 TL'nin kabul ve ret oranı dikkate alınarak takdiren 1/5 oranında 4.395,48 TL yargılama giderinin davacı karşı davalılardan alınarak davalı karşı davacılara verilmesine, bakiye kalan kısmın davalı karşı davacılar üzerinde bırakılmasına,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen hükümsüzlük talebi yönünden hesaplanan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacı karşı davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı karşı davacılara verilmesine,
9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen tecavüz iddiası yönünden hesaplanan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalı karşı davacılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacı karşı davalıya verilmesine,
10-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen haksız rekabet iddiası yönünden hesaplanan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalı karşı davacılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacı karşı davalıya verilmesine,
11-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen maddi tazminat davası yönünden hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davalı karşı davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacı karşı davalıya verilmesine,
12-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen manevi tazminat davası yönünden hesaplanan 50.000,00 TL vekalet ücretinin davalı karşı davacılar
dan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacı karşı davalıya verilmesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/07/2026
Katip ...
¸
Hakim ...
¸