T.C.
İSTANBUL
2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/208
KARAR NO : 2026/171
DAVA : Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/10/2024
KARAR TARİHİ : 10/07/2026
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesi : Davacı vekilinin mahkememize ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava dilekçesi: Davacı yan, davalı ... Şirketi adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde kayıtlı olan ... ve... numaralı endüstriyel tasarımların, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 56. maddesinde aranan "yenilik" ve "ayırt edicilik" vasıflarını taşımadığını ileri sürerek hükümsüzlüklerine karar verilmesini talep etmektedir. Davacı vekilleri, söz konusu tasarımların başvuru tarihinden önce dünya genelinde kamuya sunulmuş benzer örneklerinin bulunduğunu, dolayısıyla tasarım korumasından yararlanmalarının mümkün olmadığını savunmaktadır. Dilekçede özellikle...numaralı "..." tasarımının, 2020 yılına ait farklı marka ve butiklerde yer alan ürünlerle teknik ve görsel açıdan benzerlik taşıdığı; ... numaralı "..." tasarımının ise tekstil sektöründe uzun yıllardır kullanılan ve "..." niteliğinde olan anonim bir tasarım olduğu vurgulanmaktadır. Ayrıca davacı, davalının bu tescillere dayanarak ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde (... E.) bir tasarım tecavüzü davası açtığını belirterek, aradaki hukuki bağlantı nedeniyle huzurdaki davanın anılan dosya ile birleştirilmesini talep etmiştir. Sonuç olarak davacı taraf, davalının herkesçe kullanılan tasarımlar üzerinde münhasır hak iddia etmesinin kötü niyetli bir yaklaşım olduğunu savunarak, her iki tasarımın da SMK hükümleri uyarınca hükümsüz kılınmasını ve kararın ilgili sicile tescilini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesi: DavaLı vekilinin mahkememize ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; Davalı tarafın cevap dilekçesi: Davalı vekili, sunduğu cevap dilekçesinde öncelikle davacı ...’ın işbu davayı açmakta hukuki bir menfaatinin bulunmadığını savunarak, davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini ileri sürmüştür. Davalı yan, davacının hükümsüzlük talebine dayanak gösterdiği ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyasının ...’a değil, ...’a karşı açıldığını, bu sebeple davacı ile aralarında hukuki bir uyuşmazlık veya husumet bulunmadığını iddia etmiştir. Esasa ilişkin beyanlarında ise, dava konusu ... ve... numaralı tasarımların müvekkili tarafından özgün bir şekilde tasarlandığını, Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) kapsamında gerekli olan yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olduğunu ve ilk kez müvekkili tarafından kamuya arz edildiğini savunmuştur. Davacı tarafından dosyaya sunulan ürün görsellerinin müvekkilinin kamuya arzından veya tescil tarihinden öncesine ait olduğunun ispatlanamadığını, aksine bu ürünlerin müvekkilin tasarımlarından esinlenilerek üretilmiş taklitler olabileceğini vurgulayan davalı vekili; ispat yükünün davacıda olduğunu belirterek, haksız ve dayanaksız gördüğü davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Cevaba Cevap Dilekçesi: Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne dair karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller:
... 1. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası celp edilmiştir. Yapılan incelemede... şirketi tarafından dava dışı Hülya Kayapunar aleyhine tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat davası açılmış olduğu, mahkememiz dosyasının bekletici mesele yapılmış olduğu anlaşılmıştır.
TPMK Kayıtları: dava konusu tasarımlara ilişkin renkli sicil kayıtları celp edilmiştir.
Bilirkişi Raporu: bilirkişi raporunda "Yapılan teknik inceleme sonucunda, İnternet üzerinden incelenen ürünün (B), ... tescil numaralı tasarımın ayırt edici temel unsurları (A kesim form, kalıcı dikey plise,yatay renk yerleşimi) ile bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, aynıya yakın benzer olarak algılandıkları ve iltibas oluşturabileceği, İnternet üzerinden incelenen ürün (C), ... tescilli tasarımın temel tasarım fikrini (plise üzerine yatay renk yerleşimi) paylaşsa da, uygulama detayları ve ürün kategorisi bakımından özgün bir varyasyon niteliği taşıdığı, İnternet üzerinden incelenen ürünün (D),... tescil numaralı tasarımın ayırt edici temel unsurları (A kesim form, kalıcı dikey plise, yatay renk yerleşimi) ile bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, aynıya yakın benzer olarak algılandıkları ve iltibas oluşturabileceği, İncelenen üründeki asimetrik/diyagonal renk geçişi, tescilli tasarımın statik yatay yapısından ayrışan önemli bir görsel unsurdur. Bu bağlamda, internet üzerinden incelenen ürün (E), ... tescilli tasarımın genel konseptinden esinlenmiş olabileceği ancak kullanılan kesim geometrisi (diyagonal hat) ve renk tercihleri ile yeni bir görsel kimlik kazandığı,
İnternet üzerinden incelenen ürünün (F), ... tescil numaralı tasarımın ayırt edici temel unsurları (A kesim form, kalıcı dikey plise,yatay renk yerleşimi) ile genel tasarım prensiplerini paylaşmakla birlikte, bilirkişi heyetimizde, inceleme konusu Kate Spade markalı ürünün, tescilli tasarımın sağladığı genel izlenimi bilgilenmiş kullanıcı nezdinde değiştirmediği,
İnternet üzerinden incelenen ürünün (G), ...tescil numaralı tasarımın ayırt edici temel unsurları (A kesim form, kalıcı dikey plise, yatay renk yerleşimi) ile genel tasarım prensiplerini paylaşmakla birlikte, bilirkişi heyetimizde, inceleme konusu ürünün, tescilli tasarımın sağladığı genel izlenimi bilgilenmiş kullanıcı nezdinde değiştirmediği, İnternet üzerinden incelenen ürünün (I1) teknik özellikleri, ... tescilli tasarım ile “farklı bir genel izlenim” yaratmasını engellemekte; aksine, kullanıcı nezdinde bu ürünlerin aynı tasarımın farklı renk veya model varyasyonları olduğu algısını güçlendirdiği, İncelenen ürünlerin (J) ... tescilli tasarımdaki kontrast biye yerleşimleri (omuz hattı, yaka ve kol birleşimi) ve düşük omuz silueti ana tasarım unsuru olarak görülmektedir ve bilirkişi heyetimizde bilgilenmiş kullanıcıda aynı tasarımın varyasyonları olduğu algısını uyandıracağı, " kanaatini bildirmiştir.
Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki dava TPMK nezdinde davalı adına tescilli bulunan ... tescil numaralı çoklu tasarım içerisinde yer alan ... numaralı tasarımların hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediğine ilişkindir. Davacı taraf davalı adına tescil edilen tasarım içerisinde yer alan 15 ve 16 numaralı tasarımların yenilik ve ayırt edicilik unsurunu taşımadığını, tasarımlarla benzer nitelikte ürünlerin tescil başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğunu, kamuya sunulan ürünler ile tasarımlar arasında fark bulunmadığını belirterek davanın kabulünü savunmuştur. Davalı ise davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, dava açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığını, dava konusu tasarımların davalı tarafça kamuya arz edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında TPMK nezdinde .... tescil numaralı tasarımın davalı adına tescilli olduğu, eldeki davanın bu tasarım içerisinde yer alan ... numaralı tasarımların hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediğine ilişkin olduğu, dava konusu 15 numaralı tasarım yönünden dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere 20/09/2020 tarihinde yapılan paylaşımlarda davalı adına tescilli tasarımla birebir aynı nitelikte ürünün ayırt edici temel unsurları bakımından kullanıcı nezdinde belirgin farkların bulunmadığı, bu nedenle davalı adına tescilli tasarım ile daha önce piyasaya sunulan ve bilirkişi raporunda "..." modeli olarak belirtilen ürünlerin tüketici nezdinde ve genel izlenim bakımından bilgilenmiş kullanıcı nezdinde aynı olduğu ve daha önce kamuya arz edildiğini, bu haliyle 15 numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edici özelliğinin bulunmadığı hususunun tespit edildiği anlaşılmakla hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir. Dava konusu edilen 16 numaralı tasarım yönünden ise bilirkişi raporunda "I1,I2 ve J " modeli olarak belirtilen ürünler ile davalı adına tescilli tasarımın birebir aynı olduğu ve dava konusu tasarımdan önce piyasaya sunulduğu, kamuya arz edilen ürünler ile davalı tasarımının bilgilenmiş kullanıcı ve tüketici nezdinde aynı tasarımın farklı varyasyonları olarak karıştırılabileceği hususunun tespit edildiği anlaşılmakla 16 numaralı tasarımın da hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir.
Yapılan yargılama sonucunda davalı adına tescilli ...tescil numaralı çoklu tasarım içerisinde yer alan 15 ve 16 numaralı tasarımların tescil başvuru tarihinden önce kamuya arz edildiği, kamuya arz edilen ürünler ile davalı tasarımlarının benzer nitelikte olduğu, tüketici ve bilgilenmiş kullanıcı nezdinde aynı ürünün farklı varyasyonları olarak algılanabileceği anlaşılmakla açılan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan sebeplerle;
1-Davanın KABULÜ ile TPMK nezdinde davalı adına tescilli bulunan ...tescil numaralı çoklu tasarım içerisinde yer alan 15 ve 16 nolu tasarımların hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 732,00 TL karar harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 301,40 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan: 12.130,00 TL posta + bilirkişi gideri ve 855,20 TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 12.985,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen hükümsüzlük talebi yönünden hesaplanan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
5- Davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.10/07/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır