T.C.
İSTANBUL
2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/258
KARAR NO : 2026/173
DAVA : Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavüzün Tespiti İstemli)
DAVA TARİHİ : 01/12/2023
KARAR TARİHİ : 10/07/2026
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavüzün Tespiti İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesi : Davacı vekilinin mahkememize ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili ..., sinema eğitimini ikinci üniversitesi olarak ..., Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema-TV Bölümü’nde tamamladığını, öğrencilik yıllarında ... adlı filmiyle ...'nin düzenlediği Kısa Film Yarışmasında en iyi kısa film ödülünü almış ve ayrıca...Öykü Yarışması'nda da "..." öyküsü... kazandığını, Eğitimini tamamladıktan sonra bir süre dizi sektöründe reji asistanı olarak çalıştığını, daha sonra reklam sektörüne geçmiş ve 4 yıl süreyle reklam sektöründe metin yazarlığı ve yönetmenlik yaptıktan sonra tekrar dizi sektörüne dönmüş ve hala bu sektörde senaryo yazarı olarak hayatını sürdürdüğünü, Müvekkilinin ... ve ...'nde gösterime girmiş "..." isimli bir de filmi bulunduğuınu, Sekiz yıldır ...'nde görev yapmakta olup, altı yıldır da Dramalar Müdürü olarak görevini sürdürdüğünü, Müvekkili, ... adıyla müstear merhum sanatçı ...’ın hayatını konu alan "..." isimli sinema filminin senaristi olarak ... ile birlikte eser sahiplerinden biri olduğunu, Müvekkilinin dava konusu filmin senaryosuna ilişkin çalışmaları davalı ... ile olan mesleki ilişkisinden kaynaklı olarak başladığını, Müvekkili davalı ... ile 2013 yılında ... için yazdığı "..." isimli televizyon dizisi sürecinden tanışmış olup, söz konusu projede davalı, senaryo ekibinin de şefi olarak görev aldığını, Müvekkili, ...adıyla müstear merhum sanatçı ...’ın hayatının filminin yapılacağını davalı ... ...’tan 25.09.2014 tarihinde yollamış olduğu röportaj ve araştırmaları içeren e-postadan öğrendiğini, E-posta içeriği ve ekinde gönderilen dökümanlar incelendiğinde senaryonun ...'in herkesçe bilinen hayatının ve eşi ... ile olan ilişkisini temel aldığı ve aslında ...'e satılan senaryonun biyografi türünün doğası gereği sanatçı ...’in iç dünyasını seyirciye açan, onun duygularının anlaşılmasını sağlayan bir senaryodan ziyade döküdrama şeklinde, sıralı bir hayat hikâyesi olduğu anlaşıldığını, Müvekkili, ...'ın bu talebi üzerine, davalı ... ve ...'den projenin ve senaryonun satış işlemini teyit etmiş, paralarını aldıklarını ve sürecin tamamlandığını ancak davalı ... 'ın yapım haklarını ve projeyi satın alan yapımcı ...’den fazladan para istediğini ve sonraki süreçte bu durumun çözüldüğünü bizzat davalı ... 'tan öğrendiğini, davalılar ... 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası üzerinden açmış oldukları davada, dava konusu filmin senaristi müvekkili ... ve ... olmasına rağmen, ne ...'a ne de müvekkile husumet yöneltmeksizin filmin senaryosu üzerinden hak sahipliği iddiasında bulunduklarını, müvekkiline ulaştırılan Müslüm filmi projesinde senaryodan ziyade dokü-drama şeklinde bir çalışmanın olduğunu, Davalı ... tarafından projenin ...'e satış sürecinde davalıların senaryo yönünden hiçbir katkısının bulunmadığını, mail suretiyle 30 Eylül 2015 tarihinde iletilen bu çalışmada dahi senaryo-tretman sahibi olarak ...'ın gözüktüğü davalıların ise proje-tasarım olarak isimlerine yer verildiği açıkça görüldüğünü, Olayın hikayesine ilişkin davalıların isimlerinin belirtilmiş olması davalılara senarist sıfatını kazandırmayacağı gibi filmin gerçek bir hayat hikayesini konu aldığı dikkate alındığında merhum sanatçının hikayesinin davalılara ait olamayacağını, ... 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasına bildirilmesine ve mümkünse anılan dosya ile davaların birleştirilmesini, davanın kabulü ile müvekkilinin “...” isimli sinema eseri kapsamında senaryo yazarı olarak ... ile birlikte iştiraken ve müşterek eser sahiplerinden biri olduğunu, davalıların senarist sıfatlarının bulunmadığının FSEK’in 15. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tespitini, davalıların senaryoya yapmış oldukları katkının tespiti ile katkı oranlarının hüküm altına alınarak filme ilişkin her türlü tanıtım, afiş, kayıt, reklam vs. Müvekkilin isminin altında isimlerine yer verilmesini, Hükmün FSEK 78. maddesi uyarınca ilanını, talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesi: davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; “...” adlı sinema filminin yapımcısı sıfatına haiz .... A.Ş.,...Şti., ... ve ... 'ya karşı ... 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas (esasen ilk dosya esası ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyadır) müvekkilinin, “...” adlı sinema filmine temel oluşturan kök öyküyü meydana getirdiği, senaryo ve diyalogların oluşumu katkıda bulunduğu, ancak filmin jeneriğinde, filmin kayıt-tescil belgesinde adının yazılmadığı, FSEK.nun 15/3. Madde kapsamında davacının eser sahibi olduğunun tespitine, 67/2. Madde uyarınca vaki tecavüzün ref’ine, filmin jeneriği ve tanıtım malzemelerindeki “...” ibaresi kaldırılarak, “....” ibaresi yanı sıra anılan materyallere davacının adının teamüllere uygun şekilde konulmasına, davalıların özür dilemelerinin teklif olunmasına, yahut Mahkeme tarafından kınanmasına, özür veya kınama metnini de içeren karar yahut karar özetinin yayınlanması talepleriyle diğer davalının da davacı sıfatı ile taraf olduğu dava ikame edildiğini, Davacının talepleri ile bahse konu dosya üzerinden incelenen senaryo aynı filme ... filmine ilişkin olup, anılan davada müvekkilinin senarist olduğunun tespiti huzurdaki davada ise müvekkilinin senarist olmadığının tespiti talep edildiğini, Bu halde davacının davasının dava şartı yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, Müvekkilinin “...” adlı sinema filmine temel oluşturan kök öyküyü meydana getirdiğini, Müvekkilinin diğer davalı ... ile birlikte senaryo ve diyalogların oluşumuna katkıda bulunmuşlarsa da filmin jeneriğinde, filmin kayıt-tescil belgesinde adları yazmadığını, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin ...İstinaf numaralı dosya esası ile gerçekleştirilen istinaf incelemesinin ve dolayısıyla ... 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, davacı yanca haksız ve hukuka aykırı iddialarla ikame edilen davanın reddini,yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin Davacıdan tahmilini, talep etmiştir.
davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava şartı olan “derdest dava bulunmama” koşulu gerçekleşmediğinden huzurdaki davanın usulden reddi gerektiğini, Dava konusu “...” adlı sinema filminin senaryosunun dosya davalıları ve dava dışı ... tarafından oluşturulduğu bilirkişi raporları ve mahkeme kararı ile tespit edildiğini, Davacı tarafın sunmuş olduğu deliller esasen müvekkilinin haklılığını ortaya koyduğunu, Davacı taraf Fsek Md. 16’yı ihlal etmiş ve aynı zamanda kötü niyetli şekilde hareket ettiğini, bu hususlar gözetildiğinde davanın öncelikle usulden mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddedilmesi gerektiğini talep etmiştir.
Cevaba Cevap Dilekçesi: Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne dair karar verilmesini talep etmiştir.
İkinci Cevap Dilekçesi: Davalı ... vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle; Cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.
İkinci Cevap Dilekçesi: Davalı ... vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle; Cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller:
3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası celp edilmiştir. Yapılan incelemede davacısının dosyamızda davalı bulunan ... ile ... olduğu, davalıların ..., ..., ... ve ... şirketi olduğu, davanın Müslüm isimli sinema eserinin kök yazarı olduklarının tespiti ile tretmanda isimlerinin belirtilmesine ilişkin olduğu, yapılan yargılama sonucunda " 1-Davacı ...'ün, "..." filminin tretmanının sahibi olduğunun tespitine, 2-Davacılar ... ve ...'ın dava dışı ... ile birlikte "..." filminin senaryo sahipleri olduklarının tespitine, 3-Davalıların FSEK 15. maddede belirtilen "..." aykırı hareket ettiklerinin tespitine, tecavüzün ref'ine , 4- "..." filminin ön jenerikleri ile tüm tanıtıcı malzemelerinde davacılar ... ve ...'ın adlarının teamüllere uygun yer ve sırada, diğer yazı karakteri ile aynı fontta, aynı büyüklükte görsel materyaller bakımından aynı süre ile yayınlanmak sureti ile umuma arz edilmesine, 5-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek üç gazetede bir kez ilanına, ilan masrafının davalılardan tahsiline, " karar verildiği, istinaf başvurusu üzerine İstanbul BAM 16.Hukuk dairesinin ... Esas...Karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin... Esas ... Karar sayılı ilamı ile davalılar ... ile ... vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar verildiği, hükmün kesinleştiği anlaşılmıştır.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kayıtları: dosya arasına alınan 22/10/2018 tarihli kayıt tescil belgesi incelendiğinde "..." isimli sinema eserinin yapımcısının %50 %50 ... olduğu, senaryo yazarı olarak ... ile ...''nin bildirildiği anlaşılmıştır.
Taraf tanıkları duruşmada dinlenmiştir.
Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki dava dava konusu “...” isimli sinema eserinin senaryo yazarı olarak ... ile birlikte iştiraken ve müşterek eser sahiplerinden biri olduğunun, davalıların senarist sıfatlarının bulunmadığının FSEK’in 15. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tespitine, bu talebin kabul görmemesi halinde terditli olarak davalıların senaryoya yapmış oldukları katkının tespiti ile katkı oranlarının hüküm altına alınarak filme ilişkin her türlü tanıtım, afiş, kayıt, reklam vs. Müvekkilinin isminin altında isimlerine yer verilmesinin gerekip gerekmediğine ilişkindir. Davacı taraf davacının ...'in hayatını konu alan "..." isimli sinema eserinin senaristi olarak eser sahiplerinden biri olduğunu, Kültür Bakanlığı kayıtlarında da ... ile beraber senarist olarak yer aldığını, ... 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında davalılar tarafından açılan ve davacı ile diğer senarist ...'ın gıyabında yürütülen yargılama sonrasında senaryo üzerindeki hak sahipliğinin çekişmeli hale geldiğini belirterek davanın kabulünü savunmuştur. Davalı ... derdestlik itirazında bulunmuş 3.FSHHM ...Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini belirterek bu dosyada alınan raporlarda yapılan tespitler sonucunda davanın kabulüne karar verildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Diğer davalı ise derdestlik itirazında bulunarak davanın reddini savunmuştur.
Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında davacının iddiası ile talebi dava konusu "..." isimli sinema eserinin senaryo yazarının ... ile birlikte davacı olduğu, davalıların senarist sıfatlarının bulunmadığı, terditli olarak ise davalıların senaryoya yapmış oldukları katkının tespit edilerek filme ilişkin afiş ve reklamlarda davacının ismi altında gösterilmesine ilişkindir. Davalıların ... 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında açmış olduğu dava sonucunda dava dışı ... ile birlikte senarist olarak tespit edildikleri ve bu hükmün istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafların derdestliğe ilişkin itirazlarının mahkememiz dosyası ile 3.FSHHM'nin ...Esas sayılı dosyasında tarafların aynı olmadığı anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunduğu anlaşılmıştır.
Davacı taraf bilirkişi incelemesi yapılmasını talep etmiş ise de bekletici mesele yapılan ve istinaf incelemesinden geçerek kesinleşen ... Esas sayılı dosyada bilirkişi incelemesi yapıldığı anlaşılmakla, bilirkişi incelemesi talebinin reddine karar verilmiştir.
Hem mahkememiz dosyasında hem de bekletici mesele yapılan ve istinaf incelemesinden geçerek kesinleşen ... 3.FSHHM'nin..Esas sayılı dosyasında dava konusunun "..." isimli sinema eserinin senaristinin tespitine ilişkin olduğu, bu mahkemece verilen kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği, bu dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları incelendiğinde davalılar ile dava dışı ...'ın senarist olarak tespitine karar verildiği, ilk derece mahkemesinin kararının başka bir ilk derece mahkemesi kararı ile ortadan kaldırılmasının mümkün olmadığı, kesinleşen dosyada yapıldığı ileri sürülen usulsüzlüklerin ve taraf teşkili sağlanmadan verildiği iddia edilen kararın yeniden yargılama hallerinin olması halinde ilgili mahkemesinden talep edilebileceği, kesinleşen mahkeme dosyası da dikkate alınarak dava konusu "müslüm" isimli sinema eserinin senaristlerinin dava dışı ... ile beraber davalılar olduğu anlaşılmakla açılan davanın esas ve terditli talepler yönünden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan sebeplerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 732,00-TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 55.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yatırılan gider avansı bulunmadığından bu yönde karar verilmesine yer olmadığına,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.10/07/2026
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır