T.C.
İSTANBUL
2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/63 Esas
KARAR NO : 2025/154
DAVA : Fikir ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi ve Tazmini
DAVA TARİHİ : 23/02/2023
KARAR TARİHİ : 15/05/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi ve Tazmini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, müvekkilinin ülkemizin en sevilen sanatçılarından biri olduğunu, müvekkilinin davaya konu albümler ve içerdikleri icralar üzerinde icracı sanatçı sıfatıyla FSEK kapsamında mali ve manevi hak sahibi olduğunu, davaya konu albümlerin dijital müzik platformlarında umuma iletimine ilişkin olarak davalıya herhangi bir izin verilmediğini ve herhangi bir hakkının ve yetkisinin olmadığını ancak haksız ve hukuka aykırı bir şekilde davalı tarafından dijital müzik mecralarında umuma iletildiğini, davalı ile akdedilen herhangi bir dijital hak devir sözleşmesinin olmadığını beyan ederek ihtiyati tedbir taleplerinin teminatsız olarak kabulü ile müvekkilinin hak sahibi olduğu albümlerin ve içerdikleri icraların ...vb. dijital müzik platformlarda umuma iletiminin tedbiren durdurulmasına, erişiminin engellenmesine, tecavüzün tedbiren önlenmesine, işbu kararın HMK md. 390/2 gereği davalıya tebligat yapılmaksızın verilmesini, davaya konu albümler ve içerdiği icralara yönelik olarak davalının haksız eylemlerinin müvekkilinin hak sahipliğine tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, tecavüzün men’ine, durdurulmasına ve önlenmesine, tecavüzün ref’ine karar verilmesini, dava konusu albümlerin ve icraların davalı tarafından dijital müzik platformlarında kullanılmasının ve umuma iletilmesinin yasaklanmasına, durdurulmasına, önlenmesine karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretlerinin davalı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının ... üyesi olduğunu, davacı icracı sanatçının her türlü umuma iletim hakkını Türkiye'de ve tüm dünyada geçerli olacak şekilde tam ruhsat olarak yetki belgesi ile ...’e devrettiğini, davacı icracı sanatçının müvekkili davalı fonogram yapımcısı aleyhine umuma iletim hakkı bakımından yasaklama hakkını kullanarak tecavüzün ref’i davası açma hak ve yetkisi dolayısıyla davacı olma sıfatının olmadığını, davanın davacının aktif husumet ehliyeti bulunmaması sebebiyle dava şartı yokluğundan esasa girilmeksizin usulden reddedilmesi gerektiğini, davacının verdiği muvakatname uyarınca dava konusu icralar üzerindeki mali hakların kullanım yetkisinin müvekkili davalı fonogram yapımcısına ait olduğunu beyan ederek davanın reddine, davacının meslek birliğine üye olup olmadığı ve eğer üye ise, meslek birliğine verilen yetki belgesinin örneğinin gönderilmesi için ...'e müzekkere yazılmasına, davacı tarafından verilen muvafakatnameler, taraflar arasında akdedilen sözleşmeler ve eser işletme belgelerinin asıllarının istenmesi için T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na müzekkere yazılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen 2023/64 Esas sayılı dosyada davacı vekili, müvekkili ...'ın ülkemizin en sevilen sanatçılarından biri olduğunu, müvekkilinin işbu davaya konu albüm ve içerdikleri icralar üzerinde icracı sanatçı sıfatıyla FSEK kapsamında mali ve manevi hak sahibi olduğunu, işbu davaya konu albüm ve müzik eseri icraları davalı tarafından hukuka aykırı olarak dijital mecralarda kullanılmakta olduğundan huzurdaki davanın açıldığını, davalıların hukuka aykırı eylemleri nedeniyle uğranılan tüm zararların tazmini için her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; dilekçelerinde özetle izah olunan fiili ve hukuki gerekçeleri ve Mahkeme’ce re'sen gözetilecek yasal gerekçelerle haklı davalarının kabulü ile; dilekçelerinde özetle izah olunan fiili ve hukuki gerekçeleri ve Sayın Mahkeme’ce gözetilecek yasal gerekçelerle, tedbir taleplerinin (ihlale ilişkin linkler ve somut kanıtlarımız dosyada mübrez olduğu, teknik bilirkişi incelemesine lüzum bulunmadığından, bilirkişi incelemesi yapılmaksızın) teminatsız olarak kabulü ile; davacı müvekkilinin hak sahibi olduğu; ... - ... (...), isimli albümün, albümdeki "..." isimli icraların (şarkıların); ..., isimli albümün, albümdeki "..." isimli icraların (şarkıların); ..., isimli albümün, albümdeki "... " isimli icraların (şarkıların); isimli eserlerin ve icraların (şarkıların);... vb dijital müzik platformlarda umuma iletiminin tedbiren durdurulmasına (erişiminin engellenmesini) tecavüzün tedbiren önlenmesine karar verilmesini (İşbu kararın HMK md.390/2 gereği davalılara tebligat yapılmaksızın verilmesini) ve mahkeme kararının acele şekilde ...’un (.... ŞTİ. - ADRES: ...A.Ş. - ADRES: ... ve ...’in (...Ltd. - ADRES:... türkiye’deki yasal temsilciliğine tebliğine karar verilmesini, davaya konu albüm; içerdiği eser ve icralara yönelik olarak davalıların haksız eylemlerinin Müvekkilin hak sahipliğine tecavüz teşkil ettiğinin tespitini, tecavüzün men’ine (durdurulmasına ve önlenmesine) ve tecavüzün ref’ine (kaldırılmasına) karar verilmesini, dava konusu albümün, eserlerin ve icraların davalılar tarafından dijital müzik platformlarında kullanılmasının ve umuma iletilmesinin yasaklanmasını, durdurulmasını, önlenmesini karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretlerinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen 2023/64 Esas sayılı dosyada davalı vekili, dava konusu üç adet albümün müvekkili şirket tarafından eser sahiplerine ödenen teliflerin her türlü yapım giderleri ve okuma ücreti ödenerek, hak sahiplerinden izin alınmak suretiyle müvekkili tarafından gerçekleştirildiğini, bu albümlerin ilk olarak 1986 yılında 3257 sayılı SVMEK geçici 3. maddesi kapsamında eser işletme belgesine bağlandığını, 07.06.1995 yılında 4110 sayılı yasa ile FSEK m.80/1-A hükmü ihdas edilerek fonogram yapımcısı müvekkilinin hakları ile bir kültür varlığı olan müzik eserleri ve bunların ilk tespiti olan dava konusu albümler koruma altına alındığını, son olarak 21.01.2001 tarih ve 4630 sayılı yasa ile FSEK 25. maddede değişiklik yapılarak umuma iletim hakkının yeniden düzenlendiği, ancak bu değişiklik yapılırken uygulamada çıkacak ihtilafların önlenmesi, özellikle 1995 öncesi yapımların hukuki korumadan yararlanması amacıyla EK.2. maddenin getirildiğini, tüm tarafların maddi menfaat temin ettiği bir noktada davacının kişisel kaygıları ile bu yolu kapatmasında hukuki bir hak olamayacağını beyan ederek şartları oluşmayan tedbir talebinin reddine, dava şartları ve hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın bu aşamada reddine, esasa girilmesi halinde haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya kapsamında tarafların bildirmiş oldukları deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan rapor dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizin 27/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "...Dava dilekçesinde belirtilen icraların ... isimli dijital platformda umuma arz edildikleri, dava konusu eserlerin yayınlandığı tespit edildikleri ... isimli dijital platformda dava konusu eserlerin bu platformlara davalı ...şirketleri tarafından yüklendiğinin anlaşıldığı, davacının bağlantılı hak sahibi olarak huzurdaki davayı açabilmek için eser sahibinden ayrıca izin almasına gerek olmadığı, davacı tarafından ...’e verilen yetki belgesinin 15.06 (f) maddesinde açıkça belirtildiği üzere davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının olduğu, davacının ... ile arasında imzaladığı “Dijital Haklar Yorumcu Edisyon Sözleşmesi”nin 01.09.2019 tarihi itibari ile süresinin dolması nedeni ile davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının olduğu, davacının uzun süre sessiz kalmasının mevcut olayda söz konusu olmadığı, huzurdaki davanın açılmasının M.K. m. 2’ye aykırılık teşkil etmediği, davacı eserlerinin tescil tarihinde internette dijital iletim haklarına ilişkin herhangi bir hakkın FSEK m. 80’de düzenlendiği olduğu, FSEK m. 51 hükmü dikkate alındığında davaya konu eserler için dijital iletim haklarının devredilmediği sonucu ortaya çıkmakla birlikte, dolayısıyla eserlerin dijital iletim hakkı kapsamında internet üzerinden dijital platformda umuma arz edilmesi eylemlerinin eser sahibi davacının FSEK m. 80’de düzenlenen mali haklarının ihlali olarak değerlendirilebileceği, davalı tarafından davacıya verilmek üzere dijital gelirlerden elde edilen gelirin %10’unun meslek birliğine ödenmesinin işbu davanın açılmasına engel olmayacağı..." yönünde görüş ve kanaate ulaştıklarını belirtmişlerdir.
Dava; gerek asıl gerekse de birleşen dosyada, davacının hak sahipliği bulunduğu belirtilen eserlere ilişkin olarak fikir ve sanat eseri sahipliğinden kaynaklanan haklara davalılar tarafından yapıldığı iddia olunan tecavüzün tespiti, meni, durdurulması, önlenmesi, ortadan kaldırılması ve dava konusu albümlerin ve icraların davalılar tarafından dijital müzik platformlarında kullanılmasının ve umuma iletilmesinin yasaklanması istemlerine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı yukarıda özetlenen bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirildiğinde, gerek asıl gerekse de birleşen davada davaya konu albüm ve içerdiği eserlere ilişkin davacının davalılar ile bir sözleşmesinin bulunmadığı, davacının rızası olmaksızın anılan albümün davalılar tarafından piyasaya sunulduğu ve davacının eserlerinin, adının ve görüntüsünün kullanıldığı, davaya konu fonogramın yapıldığı tarihte davacı icracı sanatçının internette dijital iletim haklarına ilişkin herhangi bir hakkın FSEK 80’de düzenlenmediği, FSEK'in 51.maddesi hükmü dikkate alınarak davaya konu davacıya ait eserlere ilişkin dijital iletim hakkının davacıya ait olduğu, fonogram yapımcısının bağlantılı hak sahibi olarak korunabilmesinin ön şartının eser sahibinden ve icracı sanatçıdan mali hakları kullanma yetkisini devralmış olması gerektiği, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre davacının dava konusu albümdeki icralarının dijital mecralarda kullanımına ilişkin davalılara herhangi bir muvafakat vermediği, böylelikle davalılar eylemlerinin davacının hak sahipliğine tecavüz ettiği anlaşılmakla davalılar eylemlerinin menine ve refine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Asıl Dava Yönünden;
1-Davanın kabulü ile,
... (...'LİK), isimli albüme, albümdeki "..." isimli icralara (şarkılara);
... (...'LİK), isimli albüme, albümdeki "..." isimli icralara (şarkılara);
..., isimli albüme, albümdeki "..." isimli icralara (şarkılara);
..., isimli albüme, albümdeki "..." isimli icraların (şarkıların);
..., isimli albüme, albümdeki "..." isimli icralara (şarkılara);
..., isimli albüme, albümdeki "..." isimli icralara (şarkılara);
..., isimli albüme, albümdeki "... " isimli icralara (şarkılara);
... isimli albüme, albümdeki "..." isimli icralara (şarkılara);
...isimli albüme, albümdeki "..." isimli icralara (şarkılara);
... isimli albüme, albümdeki "..." isimli icralara (şarkılara);
... isimli albüme, albümdeki "..." isimli icralara (şarkılara); yönelik olarak davalının haksız eylemlerinin davacının hak sahipliğine tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, tecavüzün men’ine (durdurulmasına ve önlenmesine) ve tecavüzün ref’ine (kaldırılmasına), dava konusu albümlerin ve icraların davalı tarafından dijital müzik platformlarında kullanılmasının ve umuma iletilmesinin yasaklanmasına, durdurulmasına, önlenmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 615,40 TL karar harcından peşin yatırılan 179,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 435,50 TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan, 179,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı ve 31.203,00 TL yargılama gideri (bilirkişi ücreti, talimat masrafı, posta tebligat gideri) toplamından oluşan 31.562,80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tespit davası yönünden hesap olunan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
-Mahkememizin birleşen 2023/64 Esas sayılı dosyası yönünden;
1-Davanın kabulü ile,
..., isimli albüme, albümdeki "..." isimli icralara (şarkılara);
..., isimli albüme, albümdeki "..." isimli icralara (şarkılara);
..., isimli albüme, albümdeki "..., " isimli icralara (şarkılara);
yönelik olarak davalının haksız eylemlerinin davacının hak sahipliğine tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, tecavüzün men’ine (durdurulmasına ve önlenmesine) ve tecavüzün ref’ine (kaldırılmasına), dava konusu albümlerin ve icraların davalı tarafından dijital müzik platformlarında kullanılmasının ve umuma iletilmesinin yasaklanmasına, durdurulmasına, önlenmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 615,40 TL karar harcından peşin yatırılan 179,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 435,50 TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan, 179,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı ve 493,00 TL yargılama gideri (bilirkişi ücreti, talimat masrafı, posta tebligat gideri) toplamından oluşan 852,80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/05/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır