T.C.
İSTANBUL
2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2017/744 Esas
KARAR NO : 2025/24
DAVA : Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 24/11/2017
KARAR TARİHİ : 23/01/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, müvekkilinin ... Tic. A.Ş.'de 03/03/2008 tarihinde eser sahibi dava harici ... ile imzalamış olduğu sözleşme ile formatın mali haklarını devraldığını, söz konusu formatın temelde bu içerikle fakat işlenerek geliştirilmiş 2008 yılından bugüne kadar evlilik programını müvekkili şirketin yapımcı ve hak sahibi olarak bünyesindeki sanatçı/sunucu eşliğinde bugüne kadar gerçekleştirdiğini, evlilik programının müvekkili şirket tarafından çeşitli kanallara pazarlandığını, çeşitli kanallarda yayınlandığını ve hala da yayınlanmaya devam etmekte olduğunu, davalıların izin almadan, telif ücretini ödemeden, davalılar mali hakları müvekkiline ait olan evlilik (izdivaç) program formatı ile birebir aynı şekilde taklit programı ... kanalında yayınlanarak müvekkili şirketin haklarını ihlal ederek, müvekkili şirkete telif ücreti ödemeden ve izin almadan programı ve formatı yayınlamakta olduklarını, bu program sayesinde reyting almakta ve dolayısıyla reklam geliri elde ederek müvekkili şirkete ait bir değer üzerinden haksız kazanç temin etmekte olduğunu, diğer taraftan söz konusu kusurlu davranışı neticesinde müvekkili şirketi zarara uğrattığını, söz konusu programın ... haricinde, internette ve video paylaşım sitelerinde ( ..., ..., ..., ...) yayınlanmakta ve davalıların bu yayınlardan fayda ve kazanç elde etmekte olduğunu, davalıların, formatı ve mali hakları müvekkili şirkete ait olan evlendirme programı formatını izinsiz şekilde kullanarak bu formatla çekilen müvekkilinin programını taklit ederek yapım ve yayınını gerçekleştirdikleri “ ...” programı nedeniyle; davalıların, mali hakları müvekkili şirkete ait eser üzerindeki müvekkili şirketin haklarını ihlal etmeleri dolayısıyla müvekkili şirketin zararlarının tazminine (FSEK 70), ayrıca davalılar aleyhinde FSEK 83 ve 84 kapsamında tazminata hükmedilmesine, ayrıca davalılar tarafından formatın ve formatla çekilen programın taklit edilmesi ve T.T.K'da açıkça yasaklanan davranışlarda bulunmaları nedeniyle haksız rekabete müteallik davranışları nedeniyle davalılar aleyhinde T.T.K 55 ve devam maddeleri gereğince tazminata hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...A.Ş vekili, ... 2. FSHHM'nin ...yılı dosyasında (... sayılı birleştirilen dosya dahil) benzer bir davanın açıldığını, davanın mahkemece reddedildiğini, davacının önceki davasında da aynı program formatı nedeniyle FSEK den doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ile tazminat talep ettiğini, davaya konu formatın anonim özellikte olduğu hem yerel mahkeme hem de Yargıtay kararı ile hüküm altına alındığını, mahkeme tarafından...esas sayılı dosyada alınan bilirkişi raporları ve daha önce aynı formatla ilgili verilmiş Yargıtay kararı da dikkate alınarak iş bu evlilik formatının iddia edildiğinin aksine haksız rekabet ve FSEK hükümleri bakımından korunmaya değer olmadığına karar verildiğini, davacının huzurdaki dosyada ileri sürdüğü iddiaları daha evvel yargılamaya konu edildiğini ve söz konusu format ve içeriğinin hususiyet taşımadığı ve yeni olmadığı gerekçesiyle davanın reddedildiğini ve Yargıtay tarafından onandığını, formatın hala yeni ve özgün olduğu iddiasıyla dava açılarak müvekkilinin sorumlu tutulması hukuken artık mümkün olmadığını, tamamen sıradan özelliklerde ve yaygın olarak kullanılagelen bir formatın bulunduğunu, tamamen kötü niyetli bir şekilde 3. Kez aynı iddialarla müvekkiline karşı dava açan davacının işbu davasının da daha önce... esas sayılı dosyada verilen red kararı ve yanı dosyadaki tüm beyan delil, rapor, mütalaa ve emsal kararlar da dikkate alınarak hem mahkeme hem de Yargıtay tarafından reddedilen taleplerden oluşan davanın derdestlik ve sair itiraz ve açıklamalar da dikkate alınarak reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili, davanın haksız olduğunu, kesin hüküm ve derdestlik itirazlarının bulunduğunu, davacının haksız rekabet ve FSEK hükümlerinden yararalanamayacağını, aktif ehliyetinin bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Dava, eser sahipliğine dayalı (Fsek kapsamında) tecavüzden ve (TTK kapsamında) haksız rekabetten kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.
Dosya kapsamında mahkememizin ... esas sayılı dosyasının kesinleşmesinin beklenildiği anlaşılmış, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... Esas ve... Karar sayılı onama ilamıyla dosyanın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacı dava konusu evlilik programı formatı kapsamında, hem FSEK kapsamında esere sağlanan korumadan kaynaklı, hem FSEK kapsamında haksız rekabet hükümlerinden kaynaklı hem de ayrıca formatın ve formatla çekilen programın taklit edilmesi iddiası nedeniyle FSEK m. 70, 83, 84 ve T.T.K m. 55 vd. hükümleri kapsamında davalılardan toplam 45.000 TL tazminat talebinde bulunmuştur.
Mahkememizin 2015/140 esas sayılı dosyasında, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin... Esas ... Karar sayılı kararında ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... Esas ve...Karar sayılı ilamında da tespit olunduğu üzere, dava konusu evlilik programının formatında katılımcıların yarış içerisinde olmaksızın kendileriyle evlenmek isteyen kişiler ile görüşmekte, ilk olarak paravan arkasından, daha sonra ise çiftler istedikleri takdirde yüz yüze görüşme aşamasına geçildiği ve devamında evlenme yolunda adımlar atıldığı, görüştüğü kişiyle anlaşamayan kişilerin programdan ayrılabileceği gibi, orada kalıp kendisiyle evlenmek isteyecek başka kişilerle de tanışmak üzere bekleyebildiği, bu tarz evlendirme programlarının ülkemizde geçmiş yıllarda yaygın olarak birçok televizyon kanalında yer aldığı, bu şekildeki programda yarışmanın değil, serbest katılım ve katılımcılarla evlenmek için gelen kişiler üzerinden programın yürütüldüğü, dolayısıyla bu çerçevedeki formatın hususiyet taşıdığından söz edilemeyeceği, somut olay bakımından dava konusu formatın hususiyet taşımadığından eser olarak korunamayacağı, öte yandan söz konusu format ve programın yönetim ve senaryo gibi unsurlar içermediğinden sinema eseri niteliğinin bulunmadığı, ayrıca ilim ve edebiyat eseri olarak da korunamayacağı, öte yandan karıştırılma ihtimaline dayalı haksız rekabetin koşullarının da bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Açıklanan sebeplerle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklanacağı üzere,
1-Davanın tümden REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 615,40 TL karar harcından peşin yatırılan 768,49 TL'nin mahsubu ile kalan 153,09 TL bakiye miktarın talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı ...A.Ş ve ... vekiline verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/01/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır