T.C.
İSTANBUL
2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/27 Esas
KARAR NO : 2024/303
DAVA : Markanın İptali
DAVA TARİHİ : 25/01/2023
KARAR TARİHİ : 12/12/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Markanın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, müvekkili ...’un 1975 yılında ... ve ... tarafından Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulmuş bir şirket olup yarım asra yaklaşan faaliyet süresi içinde dünyanın en büyük kişisel bilgisayar yazılım sistemleri ve uygulamaları geliştirici firması haline geldiğini, müvekkili şirketin TPMK nezdinde diğer markalarının yanı sıra ‘...’ ve ‘...’ gibi tanınmış markaların sahibi olduğunu, ‘...’ markasının TÜRKPATENT nezdinde...sayı ile tanınmış marka kaydına sahip olduğunu, müvekkilinin tescilli ve tanınmış ‘...’ markalarının bir serisi niteliğinde olan ‘... ’un müvekkili şirketin yeni bir uygulaması olduğunu, müvekkilinin ‘... ’ marka başvurularının pek çok ülkede Kasım 2021’de yapılmış olup ülkemizde de 02.11.2021 tarihinde, ... ve ... sınıflar için yapılmış ... sayılı ‘... ’ marka başvurusu bulunduğunu, ayrıca müvekkilinin ‘...’ makasının grafik logosu niteliğinde olan şekil markasının da ... sayı ile tescil edildiğini, müvekkilinin ... ve .... sınıflarda tescili istenen ...sayılı ‘... ’ marka başvurusunun davalı şirket adına kayıtlı ve ... sınıfta tescilli ... sayılı ‘...’ markasına dayanılarak yapılan yayına itiraz üzerine SMK 9/1 maddesi uyarınca ... sınıf malları bakımından kısmen reddedildiğini, davalıya ait ... sayılı ‘...’ markasının kullanmama sebebiyle SMK madde 27/2 uyarınca 29.03.2022 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde tümden iptalini, HMK m. 389 ve 390 uyarınca davalı şirket adına kayıtlı ... sayılı ‘...’ markasının dava sonucu kesinleşinceye kadar üçüncü kişilere devrinin engellenmesi yönünde teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin iptali istenen ... tescil nolu ... markasını 29.03.2017 tarihinde sicile kaydettirdiğini, bahse konu marka 23.08.2016 tarihinden itibaren de 10 yıl süreyle müvekkili adına tescil edildiğini, müvekkili şirketin 23.08.2016 tarihinden bu yana da markayı aralıksız olarak kullandığını, ‘...’ nolu sınıftali ... markasına ilişkin müvekkiline ait bilgisayar programının kullanımının ise 23.03.2017 tarihinden bu yana devam ettiğini, davacı tarafça yeni bir uygulama olduğu ve piyasaya yeni sürülen bir ürün olduğu anlaşılan ... markasının kullanımı amacıyla müvekkiline ait markanın iptalinin sağlanmasını amaçladıklarını, müvekkilinin 2017 yılından bu yana iptali istenen markanın kullanımına ara vermediği gibi ciddi biçimde kullanmaya da devam ettiğini, müvekkilinin bazı sözleşmelerde programlarının yıllık cirolarının 2.000.000,00 TL'nin üzerinde olduğunu, müvekkilinin yüksek kar elde ettiği ... markasına ilişkin programın ciddi biçimde kullanılmadığından bahsetmenin mümkün olmadığını, müvekkilinin müşteri firmalarınca ... web sitesi üzerinden ilgili programa giriş sağlayarak üründen faydalandıklarını, zamanaşımı itirazları da dahil olmak üzere davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmilini talep ve beyan etmiştir.
Mahkememizin 21/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "...Yapılan analiz ve tespit sonucunda davacı ve davalı yazılımları içerik fonksiyonel olarak tamamen farklı yazılımlar olduğu, davalının ticari defter tasdiklerinin yasal süresinde yapıldığı, defterlerin TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, defterlerin sahibi lehinde delil niteliğine haiz olduğu, davalının yıllar itibariyle satışları ve yapılan sözleşmeler kapsamında kesilen faturaları incelenmiş, davalı cirosu içerisinde dava konusu markaya ilişkin yapılan sözleşme bedelleri değerlendirildiğinde, davalı marka kullanımlarının ciddi kullanım olarak nitelendirilebileceği, davacı tarafın, davalı adına tescilli ... tescil numaralı markanın iptalini talep etmekte
hukuki yararı bulunduğu, dosyaya sunulan delillerden ... ibaresinin faturalardaki kullanımının ticaret unvanı kullanımı niteliğini aşmadığı ancak işletmenin çapı sektörün özellikleri ve iş hacmi dikkate alındığında 5 yıllık hoşgörü süresi içinde gerçekleşen 07.03.2019 tarihinde ... A.Ş. ile imzalanan yıllık 1.950.000,00-TL bedelli sözleşme 13.02.2021 tarihinde ...Tic. A.Ş. ile yapılan yıllık 2.150.000,00-TL bedelle sözleşmenin markanın tescil edildiği ... sınıfta yer alan “Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları” bakımından ciddi kullanım sayılabileceği, markanın bu mallar bakımından takdiri mahkemeye ait olmak üzere iptalinin istenemeyeceği, markanın tescil edildiği ... sınıfta yer alan “Bilim, denizcilik, topoğrafya, meteoroloji, sanayide ve laboratuvarda kullanım amaçlı olanlar dahil ölçme aletleri, cihazları: tıbbi amaçlı olmayan termometreler, barometreler, ampermetreler, voltmetreler, nem ölçerler, test cihazları, teleskoplar, periskoplar, pusulalar; taşıt göstergeleri; laboratuvarlarda kullanılan malzemeler: mikroskoplar, büyüteçler, deney malzeme ve cihazları. Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar. Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların parçaları. Bilet otomatları, nakit para çekme makineleri. Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı
iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler). Birim zamandaki tüketim miktarını ölçen sayaçlar ve zaman ayarlayıcıları. Koruyucu giysiler, koruma ve can kurtarma amaçlı donanımlar. Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrikli ziller, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler. Ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar (taşıt alarmları hariç), elektrikli ziller. Trafikte kullanım amaçlı sinyalizasyon, işaretle bildirme cihazları ve araçları. Yangın söndürme amaçlı taşıtlar dahil yangın söndürme aletleri ve cihazları (yangın söndürme hortumları ve yangın söndürme vanaları dahil). Radarlar, denizaltı radarları (sonarlar), gece görüşü sağlayıcı veya arttırıcı aletler ve cihazlar. Dekoratif mıknatıslar. Metronomlar” bakımından kullanımın ispatlanamadığı, markanın bu mallar bakımından iptal edilebileceği..." yönünde görüş ve kanaate ulaştıklarını belirtmişlerdir.
Mahkememizin 24/10/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; "...Davalı tarafın şirket kayıtlarındaki iştigal konusunun ... sınıfı da kapsadığı ancak davalı adına tescilli ... tescil numaralı markanın tescil sınıfında ... sınıf yer almadığı, davalının fiili kullanımlarının davalı tarafça yaratılan yazılımları da içermesi nedeniyle 09. sınıfta ilgili malları da kapsadığı, dosyaya sunulan delillerden ... ibaresinin faturalardaki kullanımının ticaret unvanı kullanımı niteliğini aşmadığı ancak işletmenin çapı sektörün özellikleri ve iş hacmi dikkate alındığında 5 yıllık hoşgörü süresi içinde gerçekleşen kullanımları yazılım satım ve desteğine ilişkin olmakla markanın tescil edildiği ... sınıfta yer alan “Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları” bakımından ciddi kullanım sayılabileceği, markanın bu mallar bakımından takdiri muhterem mahkemeye ait olmak üzere iptalinin istenemeyeceği, markanın tescil edildiği ... sınıfta yer alan “Bilim, denizcilik, topoğrafya, meteoroloji, sanayide ve laboratuvarda kullanım amaçlı olanlar dahil ölçme aletleri, cihazları: tıbbi amaçlı olmayan termometreler, barometreler, ampermetreler, voltmetreler, nem ölçerler, test cihazları, teleskoplar, periskoplar, pusulalar; taşıt göstergeleri; laboratuvarlarda kullanılan malzemeler: mikroskoplar, büyüteçler, deney malzeme ve cihazları. Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt
edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar. Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların parçaları. Bilet otomatları, nakit para çekme makineleri. Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler). Birim zamandaki tüketim miktarını ölçen sayaçlar ve zaman ayarlayıcıları. Koruyucu giysiler, koruma ve can kurtarma amaçlı donanımlar. Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrikli ziller, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler. Ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar (taşıt alarmları hariç), elektrikli ziller. Trafikte kullanım amaçlı sinyalizasyon, işaretle bildirme cihazları ve araçları. Yangın söndürme amaçlı taşıtlar dahil yangın söndürme aletleri ve
cihazları (yangın söndürme hortumları ve yangın söndürme vanaları dahil). Radarlar, denizaltı radarları (sonarlar), gece görüşü sağlayıcı veya arttırıcı aletler ve cihazlar. Dekoratif mıknatıslar. ...” bakımından kullanımın ispatlanamadığı, markanın bu mallar bakımından iptal edilebileceği..." yönünde görüş ve kanaate ulaştıklarını belirtmişlerdir.
Dava konusu uyuşmazlık; markanın kullanılmama sebebi ile iptali istemine ilişkindir.
Türk Patent Kurumundan marka tescil belgeleri celp edilmiş ve incelenmiştir.
Marka üzerindeki hakkın kazanılması için sicile tescil edilmesi yeterli olsa da kanun koyucu tescil edilmiş marka ile marka hakkı sahibine sağlanan korumanın devam edebilmesini bazı şartlara bağlamıştır. Bunun arkasında; tescil edilen bir markanın haksız yere sahibinin tekelinde kalmasının engellenmesi, Marka sicilinin kullanılmayan markalarla dolu bir 'çöplük' haline gelmesini önlemek veya kullanılmayan bir markadan onu kullanmak ve bir değer yaratmak isteyen bir başka kişinin yararlanmasının önünü açmak gibi pek çok ekonomik ve toplumsal nedenler yatmaktadır. Zira marka hakkı sahibine inhisari bir yetki veren ve herkese karşı ileri sürülebilir nitelikte olduğundan kanun koyucu, bu geniş hakkın yanı sıra marka sahibine hakkaniyet ölçüsünde birtakım sorumluluklar da yüklemiştir. Markanın usulünce kullanılması zorunluluğu da bunlardan bir tanesidir.
Bilindiği üzere, markanın en önemli fonksiyonu, farklı işletmelere ait mal veya hizmetleri birbirinden ayırt etmek olduğu için, ancak kullanılmakla hu fonksiyon yerine getirilmiş olur. Bu sebeple markanın, tescilli olduğu her bir mal ve/veya hizmet sınıfı bakımından kullanılması gerekir, her ne kadar markanın korunması için mutlaka kullanılıyor olması gerekli değilse de, bu kullanmamanın 5 yılı geçmemesi gerekir. Aksi halde marka, iptal yaptırımı ile karşı karşıya kalabilecektir. Kullanılmayan markaların marka teşdi kütüğünü işgal etmesinin önlenmesi ve tescil edilmiş olmakla birlikte kullanılmayan bir markanın, onu kullanmak isteyen kimselerin kullanabilmesine imkan tanınması gerekir. Bundan hareketle, markanın kullanılmaması bir iptal sebebi olarak kabul edilmiştir.
SMK m.9/f.1: "Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir" hükmüne amirdir.
Somut uyuşmazlıkta markanın kullanıldığını ispat yükü davalıda olup, davalı tarafça markanın tescil edildiği, sınıf/alt sınıflar için pazar yaratmak yahut mevcut pazarı korumak amacıyla, temel işlevine uygun olarak, anılan ürünlerin ve hizmetlerin menşeini garanti edecek şekilde ve ciddi biçimde kullanıldığının ispatı gerektiği, dosya içerisinde mevcut yukarıda özetlenen bilirkişi raporları ile de tespit edildiği üzere, 07.03.2019 tarihli ... A.Ş ile imzalanan ve 13.02.2021 tarihli ...A.Ş ile imzalanan sözleşmeler göz önünde bulundurulduğunda davaya konu markanın tescil edildiği ... sınıfta yer alan "Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları" bakımından davalının ciddi kullanımının bulunduğu ve bu yönden davanın reddinin gerektiği, 9. Sınıfta yer alan ve hükümde belirtilen diğer kısımlar yönünden ise davalı kullanımının ciddi nitelikte olmadığı, bu noktada SMK m. 9'da aranılan ciddi biçimde kullanılmama koşulunun sağlandığı, böylelikle bu kısım açısından markanın tescil tarihinden dava tarihine kadar pazar payı oluşturacak kadar ciddi ve etkin şekilde kullanıldığı hususunun davalı tarafça ispat olunamadığı anlaşılmakla davanın bu yönden kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile, davalı adına tescilli ... sayılı "..." markasının tescil edildiği 09. Sınıfta yer alan; “Bilim, denizcilik, topoğrafya, meteoroloji, sanayide ve laboratuvarda kullanım amaçlı olanlar dahil ölçme aletleri, cihazları: tibbi amaçlı olmayan termometreler, barometreler, ampermetreler, voltmetreler, nem ölçerler, test cihazları, teleskoplar, periskoplar, pusulalar; taşıt göstergeleri; laboratuvarlarda kullanılan malzemeler: mikroskoplar, büyüteçler, deney malzeme ve cihazları. Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar. Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların parçaları. Bilet otomatları, nakit para çekme makineleri. Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler). Birim zamandaki tüketim miktarını ölçen sayaçlar ve zaman ayarlayıcıları. Koruyucu giysiler, koruma ve can kurtarma amaçlı donanımlar. Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrikli ziller, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler. Ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar (taşıt alarmları hariç), elektrikli ziller. Trafikte kullanım amaçlı sinyalizasyon, işaretle bildirme cihazları ve araçları. Yangın söndürme amaçlı taşıtlar dahil yangın söndürme aletleri ve cihazları (yangın söndürme hortumları ve yangın söndürme vanaları dahil). Radarlar, denizaltı radarları (sonarlar), gece görüşü sağlayıcı veya arttırıcı aletler ve cihazlar. Dekoratif mıknatıslar. Metronomlar” bakımından 29.03.2022 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde iptaline, fazlaya dair talebin reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 427,60 TL harçtan daha önceden ödenen 179,90 TL peşin harç düşüldükten sonra eksik kalan 247,70 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL peşin harç + 179,90 TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-12.817,00 TL yargılama giderinin (bilirkişi ücreti ve posta gideri) kabul red oranı göz önüne alınarak takdiren 6.408,50 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen; 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Reddedilen kısım yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen; 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/12/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır