T.C.
İSTANBUL
2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/202
KARAR NO : 2026/106
DAVA : Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 15/04/2021
KARAR TARİHİ : 22/04/2026
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava Dilekçesi: Davacı vekili ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; müvekkilinin uzun yıllardır arkeoloji ve sosyal bilimlerle ilgili araştırmalar yaptığını, elde ettiği bilgileri romanlarına yansıttığını, ...
hakkında seminerler verdiğini, 2019 yılında ... kitap fuarında ... temasıyla katılan ülkemizi temsilen tek yazar olduğunu, 2020 yılında Skylife dergisinde ... ile ilgili yazılarının yayınlandığını, ayrıca ABD’de de makalelerinin çıktığını, ödüller aldığını, ... üzerine ülkemizde yazılmış ilk roman yazarı olduğunu, 2018 yılında ..., 2014 yılında ..., 2012 yılında ... isimli romanları yazdığını, müvekkilinin ... romanının konu, kahraman tiplemeleri, kurgu yönüyle davalı tarafça hazırlanarak 2019 yılında ... isimli platformda yayınlanan dizideki karakter, kurgu, fikir ve tema, obje, mekan, durum ve benzeri ögelerle bariz benzerlikler bulunduğunu, bu benzerliklerin tesadüf olamayacağını, tüketici nezdinde açık bir iltibas yarattığını, davalıya 05.03.2021 tarihinde ihtarname gönderildiğini, ancak davalının ihtara uymadığını, sonraki eserin hususiyet taşımadığını, bağımsız bir eser olarak kabulünün mümkün olmadığını, iktibasın miktarının önem taşıdığını, dört aşamalı inceleme tekniği dikkate alındığında davalının müvekkilinin eserinden haksız yararlanma ile oluşturulduğunu, eser benzerliklerinin büyük oranda olduğunu, davalıya ait ... isimli eser ile müvekkiline ait ... romanı arasında kurgusal, kahramanlar, fikir, obje, mekan, durum ve benzeri benzerlikler bulunduğunu, her iki eserde de ... yer aldığını, 2018 yılında basılan kitap ile 2019 yılında yayınlanan eserdeki benzerliklerin tesadüf olmayacağını, ... bulmalarının benzediğini, mitolojik varlıklar ile rüyaların olduğunu, iki eserde de mağaranın mavi ışıkta olduğunu, tazminat taleplerinin FSEK 68, 70 ve haksız rekabet yönünden olduğunu iddia ederek açıklanan nedenlerle öncelikle ve işin acili yetine binaen dava konusu ... isimli dizinin kullanılmasının ve tüm dijital ve benzeri platformlardan derhal kaldırılmasını, yayınının ivedilikle durdurulmasını
müvekkilinin manevi ve mali haklarına yönelik tüm tecavüzlerin tensiben ve tedbiren önlenmesini (men’ini); .... dizisinin yayınladığı ve tespit edilecek, Netflix isimli platform başta olmak üzere, sosyal medya hesaplarının bulunduğu
sayfalarına erişimin engellenmesini, bunun için ilgili yer sağlayıcılara (Erişim Sağlayıcıları Birliği, ...Vb.) müzekkere yazılmasını, dava süresince davacı müvekkilinin muhtemel zararlarını önlemek için, davalının dava konusu ... isimli dizinin kullanımının, yayım ve benzeri faaliyetlerinin, davalının internet üzerinden yaptığı reklam, tanıtım ve benzeri içeriklerinde kullanımlarının takdiren teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilerek, tüm kullanımlarının durdurulmasını, bu
kararın sayın mahkemenizin kararı kesinleşinceye kadar devamını, taraflara ait dava konusu ürünlerin FSEK’in ilgili maddeleri anlamında eser niteliğinde olduklarının tespiti, dava konusu ... isimli eserin, davacı müvekkiline ait manevi ve mali haklara tecavüz ettiğinin tespiti, hakka aykırı bu kullanımların men’i, önlenmesi, durdurulması ve ref’ini, FSEK 68. madde uyarınca, varsayımsal sözleşme bedelinin üç katı tutarında telif tazminatının ve FSEK 70. maddesi gereğince, yargılama sırasında belirlenecek tutara göre arttırılmak üzere, belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminata, 60.000,00 TL manevi tazminata, TTK.’nun 54. vd. maddeleri uyarınca, davalı şahsın eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitini, önlenmesine ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, 1.000,00 TL maddi ve 30.000,00 TL manevi tazminata,mahkeme kararının, TTK'nun 61. maddesi ve FSEK 78. madde hükümlerine, ayrı ayrı istinaden, kesinleşmesinden sonra, masrafı davalıdan alınmak koşulu ile “başlangıç” ve “gerekçe” bölümlerinin sayın mahkemece tayin edilecek bir özetinin, “hüküm” fıkrasının tamamının, ulusal düzeyde yayınlanan en yüksek tiraja sahip üç gazetenin yayınlanan nüshalarında ve birer hafta ara ile en az ikişer defa, ilanını;ihtarnamenin keşide edildiği 05.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle (maddi ve manevi tazminatın her ikisi yönünden) birlikte, müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap Dilekçesi: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının mevzuatta belirlenen tüm hakları aynı anda isteyemeyeceğini, ... dizisinin en çok izlenen yerli yapımlarından olduğunu, yazar... ile yapımcı müvekkili arasında akdedilen 12.10.2018 tarihli ... adlı eserin işlenmesi ve hakların devri sözleşmesi ile dizi olarak uyarlanmasının yapıldığını, ... romanından uyarlansa da her bölüm için çok uzun çalışmalar yapıldığını, dizi projesinin 2017 yılı Ekim ayında ...Ş’a ait ve henüz basılmamış olan ... romanının diz senaristi ile paylaşılması üzerine ... platformuna sunulduğunu, 2018 Kasım ayında dizinin ana hatlarının oluşturularak yazar ekibi kurulduğunu, romanın da 2018 Aralık ayında basılarak okurlara ulaştığını, yazar ekibinin başında yer alan Nuran Evren Şit’in açıklamasında belirttiği üzere ... adlı roman dışında bir yerden yararlanılmadığını, müvekkilinin etik ve yasalara saygılı hareket ettiğini, davalının harcı alem unsurların izinsiz kullanıldığı iddiasının yanılgıdan ibaret olduğunu, tematik benzerlikler dışında bir benzerlikler olmadığını, davacının kitabının arka kapak yazısından dahi farkın anlaşıldığını, karakterler, ana hikayeler, diyaloglar, ana akslar gibi unsurlarda hiçbir benzerlik tespit edilemediğini, sembollerin kullanılması astronomik ögelerin olması ve şahmeran hikayesi gibi atıfların anonim olduğunu, dizi yazar ekibinde pek çok kişinin günlerce ve sayfalarca çalışmaları olduğunu, davacının iddiaların temelinde davacının ... konusunda ilk olma çabasının yattığını, müvekkili hakkında başka intihal iddialarında da bulunulduğunu, davacı romanında yazarın esinlendiği ögelerin farklı olduğunu, mitolojik ögelerin pek çok eserde kullanıldığını ancak önemli olanın yaratıcıların gramer, doku, renk ve anlatım biçimi olduğunu, davaya konu Dizi ve davacı romanı incelendiğinde basit tematik benzerlikler haricinde iltibasa konu edilebilecek herhangi bir ihlal bulunmamasına rağmen davacının eserinin izinsiz işlendiği gibi gerçek dışı bir sonuca ulaştığını, müvekkilinin davacının bu haksız çıkarımları ile hiçbir bağlantısı bulunmadığını ve davaya konu eserler arasında da iltibas oluşturabilecek
nitelikte hiçbir benzerlik bulunmadığını, intihalin bir kimsenin başkasına ait eser sahipliği sıfatını sahiplenmek suretiyle, eser sahibinin hakkını ihlal etmesi olduğunu, burada intihal yapanın eseri kendisininmiş gibi göstererek sahiplendiğini, müvekkillinin yapım ve yayınını gerçekleştirdiği dizi, senaryo, kurgu, karakterler açısından ayrı ve özgün bir edebi eser, sinematografi açısından ayrı bir sinema eseri olduğunu, açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın,
dava ve tedbir talebinin reddini talep etmiştir.
Cevaba Cevap Dilekçesi: Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin ... isimli eserden elde ettiği haksız kazancın taraflarınca bilinmesinin mümkün olmayacağı ve kazanç miktarının ancak davalı şirketin paylaşacağı bilgi ve belgeler aracılığı ile hesaplanacağının tartışmasız olduğunu, bu halde davalı şirket tarafından iddia edildiğinin aksine, eldeki davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesinin yasa ve hukuka uyarlı olduğunun kabul edileceğini, davanın FSEK’in 68. Maddesine dayalı açılan bir davada, ayrıca FSEK’in 70/2. Maddesi gereğince maddi tazminat talep edilmesinde sakınca bulunmadığı davalının iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili ..., henüz kamuoyunda ...’nin tarihi ve önemi hakkında sadece uluslararası araştırmaların yer aldığı dönemlerde bile, ... hakkında, kitap, araştırma yazıları yazmak ve ulusal çaptaki kanallara röportajlar vermek suretiyle, ...’nin kamuoyunda
bilinmesini ve üzerinde başkaca araştırmalar yapılmasını sağladığını, bu bağlamda Müvekkili ...'in 2014 yılında ’’...’’ isimli eseri yayınladığını, ... isimli romanının geniş okuyucu kitlesine ulaşması nedeniyle, Türkiye'nin en çok takip edilen yazılı ve görsel medya organlarında kendine yer edindiğini, tek amacının bir yapım şirketi tarafından ortaya çıkartılan bir dizide yer almak olmadığını, diğer yandan davalı şirket tarafından sanki ...’nin tarihinin ve öneminin kendileri tarafından meydana getirilen dizi ile ortaya çıktığı gibi bir izlenim yaratılmaya çalışılmışsa da, durum davalı şirketin sandığı gibi olmadığını, ...’nin Temmuz 2018’de Dünya Miras Listesi’ne girmesi ve Türkiye’de 2019 yılının ... yılı ilan edilmesi ile zaten bilinirliği dünya çapında arttığını, bu çerçevede ... Temmuz 2018’de ...’nin dünya miras listesine girmesi üzerine, dünyanın en çok kopya basılan ve okunan dergilerinden biri olan ...’na ait ... Ağustos sayısında kapak
yazısını yazdığını, Benzer şekilde 2019 yılı ... ilan edildiğinde dünyanın en büyük kitap fuarı olan...’nda Türkiye teması ... seçilmiş ve ...'in Kültür Bakanlığı’nın resmi davetlisi olarak fuarda yer aldığını, nitekim davalı şirket tarafından, 2019 yılında ... isimli dizinin yayınlanmasını sağlayan en önemli sebebin, dizinin yayın tarihinden çok önceki tarihlerde, Müvekkili ...başta olmak üzere, müvekkil gibi pek çok değerli bilim insanının ve araştırmacının ... üzerinde
yapmış olduğu araştırmalar ve yayınladıkları eserlerle kamuoyunda ...’nin bilinmesi olduğunu, müvekkilinin davalı şirket başta olmak üzere, benzer kişi/kişilerin meydana getirdiği eserler üzerinde adının geçmesine ihtiyacı olmayacağı, konunun ... dizisinde yer almamaktan kaynaklı basit bir kıskançlığa indirgenerek intihal gerçeğinin saptırılamayacağının kabul edileceğini, davacı müvekkiline ait eser ile benzer olduğu düşünülen diğer eserlerle ilgili dava açılıp
açılmayacağı tamamen müvekkilinin inisiyatifinde olduğu, davalı tarafın işbu inisiyatif ile alakalı olarak iyi niyet/kötü niyet tartışması başta olmak üzere, nedense ve her nasılsa şeklindeki mesnetsiz ifadelerle varsayımda bulunmasının hayatın olağan akışına, mantığa ve hukuka tamamen aykırı olduğunu, Nitekim, ... isimli platformda, ...’nin konusunun açıklandığını, ... isimli platformda yazılı olan konudan ...’nin çıktığı kişisel yolculukta tek başına hareket ettiği anlaşılmakta ise de, davalı şirketin ifadelerinde, ...’nin tek başına değil, kendisine pek çok farklı kişinin eşlik ettiğinin anlaşıldığı, Anadolu’da çok fazla sayıda arkeolojik alanın bulunması nedeniyle, tüketicinin aklına ilk olarak ...’nin gelmeyeceği, ancak davalı şirket tarafından ifade edilen konudaki tüm hikaye örgüsünün ...’yi kapsadığı gibi pek çok hususun ... platformunda yer almadığını, taraflara ait eserlerin kurgu, kahraman, hikaye örgüsü ve kurguda kullanılan mitolojik unsurlar
arasında bariz benzerlikler bulunduğunu, eserlerinin konusunun benzer olduğunu, eserlerin kurgusu ve kurguda kullanılan mitolojik ögelerin, mekanların, sembollerin benzer olduğunu, her iki eserde de tapınakların altında mağaraların
bulunması ve bu mağaraların birbirine geçit/tünellerle açılan bir sistemin olması, her iki eserdeki tünellerin giriş kapılarının yerlerinin takım yıldızlarının izdüşümüne bakılarak bulunması, Takım yıldızı ya da yıldız çiziminin tapınakların üzerine
denk gelecek şekilde çakıştırılması ve bu çakıştırmalar sonucunda tapınaklara dair anlamlar çıkartılmaya çalışılması, Her iki eserde de, ana kahramanlar tarafından kullanılan sembollerin (eserlerdeki ana semboleler) tüm tünellerin
yerini gösteren/tespit eden bir örtük haritaya dönüşmesi, Türk ve İslam tarihinde pek çok farklı mitolojik karakter bulunmasına rağmen, sembollerle bulunan mağaralarda yılandan kadına dönüşen ... isimli mitolojik kahramanın görülmesi,Rüyaların yaşarken şuursuzluk anlamına gelen bir uykuda olma halini temsil ederek kahramanlara tümmacerada yol göstermeleri ve sonucunda mecazi anlamda uyanan kahramanların kadın erkek birliğini sağlaması gibi çoğaltılabilecek bir çok benzerlik bulunduğunu, kahramanlar ve yan karakterler arasında benzerlikler bulunduğunu, müvekkiline ait ... isimli eserde yer alan ve özü anonim olsa dahi, sıra dışı biçimde bir araya gelerek özgün kurgunun oluşmasını sağlayan; ..., ... gibi unsurların çok benzer/aynı şekilde ... isimli dizide de yer aldığı, taraflara ait eserler arasında kurgu, konu, kahraman karakterleri, mekan, obje, çatı fikirleri arasında bariz benzerlikler bulunduğu, davalı tarafın, Türkiye’de ... konusunda ilk roman yazarı unvanına sahip müvekkiline ait eserlerden haberdar olmayacağının söylenemeyeceği, davalı tarafın, meydana getirdiği eser ile haksız yararlanma yapmak suretiyle, müvekkilinin manevi ve mali haklarını açıkça ihlal ettiği açıklanan nedenlerle davalı tarafın dava dilekçesindeki iddialarının herhangi bir yönünü dahi karşılayabilmekten bütünüyle uzak kalan savunmaları karşısında, delillerin de toplanması ile, hâsıl olacak sonuç çerçevesinde, sabit olacak davayı veçhile, dava dilekçesinin netice-i talebi gibi karar verilmesini talep etmiştir.
İkinci Cevap Dilekçesi: Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle; Davacının gerek FSEK 68/1 gerekse de FSEK 70/2 madde gereğince tazminat talep edebileceğini iddia ettiğini, cevap dilekçesinde de sunmuş olduğumuz Yargıtay Hukuk Genel Kurul kararı gereğince davacının kanuna uygun olmayan suretteki bu taleplerinin reddi gerektiğini, zira FSEK 68. maddesine dayanılarak açılan bir davada ayrıca FSEK’in 70/2 maddesi gereğince maddi tazminat talep edilmesi mümkün olmadığını, bu suretle cevap dilekçelerinde usuli itirazlarında ısrar ettiklerini, davacının kitap kapağının arkasında yazan kitap konusunun, kitap içeriğiyle birebir örtüşmediğini bu hatanın yayınevinden kaynaklandığını iddia ettiğin, bir yazarın kitap kapağının arkasında yer alan yazıdan bilgi sahibi olmaması veya yazarın onayı olmaksızın kitap kapağının tasarlanarak kitap üzerine basılmasının hayatın olağan akışına ve sektörel teamüllere aykırı olduğunu, gerek ... tarafından ... Dizisi'nin logline tanıtımındaki içeriğin gerekse de cevap dilekçelerinde belirtilen hikaye özeti ve anlatımın birbirleriyle örtüştüğünü cevaben ve tekraren belirttiklerini, davacının müvekkilinin eserinin ...'ın romanından esinlenmediği/uyarlanmadığı yönündeki soyut iddialarının herhangi bir dayanağı bulunmadığını, senarist ...'in ...'la tanışıklığının müvekkilinin eserinin ...eserinden değil davacının ... eserinden uyarlandığına delil olarak gösterilmesi ise davacının iddialarının objektiklikten ve ciddiyetten uzak olduğuna karine olabileceğini, davacının iddia ettiği surette kendisi yerine ... ile bir uyarlama eser sözleşmesi yapması yani bir paravan uyarlama sözleşme yapmasındaki sözde menfaatinin ne olduğu kısmı da bu ithamlarda eksik bırakıldığını, zira gerek senarist ...gerekse de müvekkilinin halen karşılıklı davacı/davalı olduğu ...'ın müvekkil şirketin ortağı olduğunu paydaşı olmadığını, özetle haksız bu ithamlar kendi içerisinde dahi tutarlı olmayan subjektif iddialardan ibaret olduğunu, dünya çapında tanınmış ve en çok izlenen dijital platformlardan biri olan ...'in ve yurtiçinde bu platform için en fazla içerik üreten yapımcı müvekkilinin neden davacı ile sözleşme akdetmemek için ... ile sözleşme akdetmiştir? müvekkilin motivasyonu nedir? ... roman sahibine, romanın sinema eseri olarak uyarlanması için ciddi, miktarlarda bedel ödemek yerine müvekkilinin öncelikle davacı yazara bir teklif yapmamış olmasının nedeninin anlaşılamadığını, müvekkilinin haksız bu ithamlar sebebiyle davacıya yönelteceği dava ve talep hakları saklı olduğunu, davacının işleme eserlerin ana eser ile aynı veya çok benzer olması gerektiği yönündeki iddiasının işbu dava ile bir ilişkisi olmadığı gibi işleme eser kavramına ilişkin akademik ve teorik tartışmalarda da özellikle sinema eserleri yönünden metinler arasındaki benzerliğin çok kısıtlı olabileceği veya birebir aynı olabileceğinin kabul edildiğini, zira sinema eserlerinin edebi metinler olmadığını, ilim edebiyat eserlerinden farklı olarak seyirciye sürükleyici bir hikayeyi görsel ve işitsel olarak anlatma gayesinde olan, senaristin yanı sıra müzisyen ve yönetmenin de eser sahibi olduğu, aynı şekilde oyuncuların icralarıyla özgünleşen eserler olduğunu, uyarlama eserler de kimi zaman yalnızca esinlenmek suretiyle kısıtlı unsurların sinema eserine aktarıldığı (birbirini takip eden bölümlerden oluşan diziler genellikle uyarlanan ana eserden sinema filmlerine göre daha uzak olduğunu), kimi zaman ise sahne ve planların ilim edebiyat eserinde tasvir edildiği şekilde birebir çekilerek ana eseri görsel ve işitsel olarak betimlemeyi gaye edilmiş eserler olabileceğini, davacının kendi ifadesiyle intihalin en net göstergesi olarak tanımladığı; mağaranın masmavi olması, ... dizisinin kahramanının kendisini engellemek için, yabancı ve çok nüfuzlu uluslararası örgüt işin içinde olması yerine, Türk gizli örgüt, tarikat, derin devlet gibi unsurlara yer verilmesi, iki eserin ana kahramanının çıktığı yolculukta peşinde yabancı ve çok nüfuzlu örgütün olması, şeklinde ifade edilen benzerlik iddiaları, ... ve diğer mitolojik ögeler ile ve diğer tüm benzerlik iddiaları kişilerin tekeline bırakılamayacak nitelikte olan ve diğer bir çok eserde kullanılmış bu ögelerin her iki eserde de farklı şekillerde ve olay örgülerinde kullanılan ögeler olduğu, cevap dilekçelerinde belirttikleri üzere söz konusu benzerlik veya intihal iddialarının hukuki hiç bir dayanağı bulunmadığını, davacının intihal yahut haksız rekabet iddiasıyla yöneltmiş olduğu tüm iddialarının haksız olduğu her iki eserin incelenmesi sonucunda kolaylıkla ortaya çıkabileceğini, Mistik, metafizik, şamanik, mitolojik temaların, doğaüstü detayların ya da sevgili karakterlerinin tek bir esere özgülenemeyeceği, tekeline bırakılamayacağını, önemli olan eserin bütün yapısında bu herkese ait unsurların nasıl hususiyet katılarak farklılaştığı, kurgulandığı, geliştirildiğinin belirlenmesi olduğunu, bu durumun Yargıtay’ın kararlarında da yer alan sabit kriterleri oluşturduğunu, dizi’nin senaryosundaki olay örgüsü çok daha karmaşık olduğunu, dizinin semboller, zamanın bükülmesi, farklı boyuta geçiş, hamile kadınların ölmesi, kuşaklar arası bilinç gibi olayların yanında kardeşin aslında evlatlık çıkması, ölmüş sanılan anneannenin yıllarca gizli tutulması, ...’nin ilk günahı zamanında kızını kurban vererek işlemesi (ilk günah miti), kızını kaçıran eski nişanlısının içindeki iyiliğe inanıp ona yeniden güvenmek gibi çatışmalarla 3 sezon toplam 24 bölüm yayınlanmış bir dizi filmin haiz olması gereken sürükleyicilik ve konu çeşitliliğine haiz olduğunu, açıklanan nedenlerle eser sahipliğinden kaynaklı mali ve manevi haklarının haleldar edildiği iddiası ile davacı tarafça ikame edilen işbu haksız ve mesnetsiz davanın ve tedbir taleplerinin usul ve esas bakımından tümden reddine karar verilmesini, müvekkilinin davacının haksız ithamları sebebiyle dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, önceki beyanları ve işbu cevapları ile sundukları deliller uyarınca; haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller:
- Dosyaya sunulan deliller, belgeler ve davalı şirketten ... isimli diziye ait senaryo örneklerinin, davalı şirket ile ... isimli dizinin yayınlandığı Netflix arasında imzalanan sözleşmenin örneğinin ve davalı şirketin ... isimli dizinin yayın, temsil, reklam, tanıtım ve benzeri faaliyetleri için yurt içinde ve yurt dışında 3. Kişiler ile imzalamış olduğu, sözleşme/anlaşma/protokollerin bir örneğinin çıkartılarak gönderilmesinin istenilmiş ve ilgili belgeler Mahkememiz dosyası içerisine alınmıştır.
Bilirkişi Raporu: Mahkememizce alınan 29/06/2022 tarihli raporda özetle; Davacının davaya konu kitabının (...) “eser” niteliğine haiz olduğu ve FSEK gereği hak sahibi olduğu, Davacının eseri ile davalı dizi (...) arasında bir intihal ilişkisi bulunmadığı, ancak harcıalem unsurlarda benzerlikler bulunmakla birlikte bunların topluma mal olmuş ögeler olduğu için kullanımının davacı tekelinde olmadığı, aksine dizinin davalı savunmalarında bahsi geçen ... kitabından işleme eser olarak ve ayrıca hususiyet taşıyan kısımlarla meydana getirilmiş olduğu, Davacının FSEK’den kaynaklanan mali ve manevi haklarına yönelik bir tecavüz gerçekleşmediği, dolayısıyla FSEK gereği taleplerde bulunmayacağı görüş ve kanaatlerini belirtmişlerdir.
Mahkememizce verilen ilk karar: "Davacının eseri ile davalı dizi (...) arasında bir intihal ilişkisi bulunmadığı, ancak harcıalem unsurlarda benzerlikler bulunmakla birlikte bunların topluma mal olmuş ögeler olduğu için kullanımının davacı tekelinde olmadığı, aksine dizinin davalı savunmalarında bahsi geçen ... kitabından işleme eser olarak ve ayrıca hususiyet taşıyan kısımlarla meydana getirilmiş olduğu, davacının FSEK’den kaynaklanan mali ve manevi haklarına yönelik bir tecavüz gerçekleşmediği anlaşılmakla, Davanın REDDİNE" dair karar verilmiştir.
İstinaf İlamı:İstanbul BAM 44. Hukuk Daire'sinin 02/10/2025 Tarih, ... Esas- ... Karar sayılı ilamı ile; "Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 15/12/2022 tarih,... E. ... K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA" dair karar verildiği anlaşılmıştır.
İstinaf İlamı Sonrası Yapılan İşlemler: Dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine tevdii edilerek bilirkişi raporu alındığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi Raporu: Mahkememizce alınan 08/01/2026 tarihli bilirkişi raporu; " Sektör Yönüyle Yapılan İnceleme ve Değerlendirmeler Işığında, Yukarıda yapılan detaylı inceleme sonucunda Davacı/Davalı eserde benzer biçimde kullanıldığı iddia edilen unsurların; Her iki eserin de daha önce benzer unsurları kullanarak yazılmış, çekilmiş eserlerin ve de yaygın inanç sistemlerinde var olan, bilinen ögeler olduğu bunların hususiyet taşımadığı, kamuya açık bilgiler olduğu, Her iki eserde de seçilen temaların bir inanç sistemine, spiritüel olaya dayanması itibariyle her türlü işleme çerçevesinde kurgulanan hikayelerde görülmesi çok muhtemel unsurları barındırmasının doğal olduğu, Benzer hikayeleri işleyen filmlerde, romanlarda ve de yaygın inanç sistemlerinde de var olan unsurlar olarak kullanıldığı, Davacı yazarın önemli eksenlerinden biri olan... sisteminde önemli unsurlar olarak geçtiği, ....sistemi ile ilgili işlemelerin de kamuya açık olduğu, hususiyet taşımadığı; Her iki eserdeki annelerin sır saklamaları ve çocuklarını statükocu bir hayata zorlamaları ise fikir düzeyinde benzer olsa da olay örgüsü, karakterler ve karakterler arası ilişkileri farklı işlendiği, FSEK Yönüyle Yapılan İnceleme ve Değerlendirmeler Işığında, Yapılan teknik inceleme neticesinde eserler arasında esinlenme bile olmadığı tamamen iki farklı eser olduğu, İntihale neden olabilecek bir benzerlik bulunmadığı, İntihal iddiasına gerekçe olarak sunulan benzerliklerin benzer pek çok eserlerde kullanılabilen genel ve harcıalem kurgusal özellikler olduğu, Davaya konu roman ile dizi film arasında esinlenme sınırını aşacak bir durumun yada intihale neden olabilecek bir durumun olmadığı, benzer konuları işlemesi nedeniyle oluşan olağan ve makul bir benzerlik olduğu, davacının iddiasına gerekçe olarak sunulan benzerliklerin benzer diğer eserlerde de kullanılabilen genel kurgusal özellikler olduğu ve davalı dizi ile dava konusu eser arasında intihali oluşturacak herhangi bir benzerlik ilişkisinin bulunmadığı ve davacı tarafın hak ihlali iddiasının geçersiz olduğu"na dair kanaatlerini bildirmişlerdir.
Dava ve uyuşmazlık:Taraflar arasındaki dava eser sahipliğine tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi, ortadan kaldırılması ve eser sahipliğine tecavüze, haksız rekabete ve vekaletsiz iş görmeye dayalı tazminat taleplerine ilişkindir. Davacı taraf davalıların bünyesinde bulunan ... isimli platformda yayınlanan "..." isimli dizinin davacıya ait 2018 yılında yayımlanan " ..." isimli romandan intihal edildiğini, romanın kahramanları, kurguları ve konusu ile temaları dikkate alındığında davalı dizinin bariz şekilde kitaptan intihal yapıldığını ve arasında benzerlik bulunduğunu belirterek davanın kabulünü, davalı ise dava konusu dizi projesinin dava dışı ...'a ait "..." isimli romandan uyarlanarak dizi haline getirildiğini, belirterek davanın reddini savunmuştur.
Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında; davacının hak sahibi olduğunu iddia ettiği “ ... ” adlı eserinin Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında eser niteliği taşıdığının dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında tespit edildiği, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında farklı görüşler belirtilerek intihalin varlığı konusunda farklı raporlar olduğu görülmüş ise de; dosya kapsamında alınan 08/01/2026 tarihli son bilirkişi raporunda intihalin olmadığı hususunun tespit edildiği anlaşılmakla bu raporlarda belirtilen görüşün hükme esas alınması gerektiği kaanatine varılmıştır.
Bu kapsamda dava konusu edilen ve davacıya ait olan eserin Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında korunan bir edebi eser olduğu ve davacının bu eser üzerindeki mali ve manevi haklara sahip olduğu yapılan inceleme ve karşılaştırmalar neticesinde, dava konusu ... adlı televizyon dizisinde yer alan unsurların, davacıya ait eser sahibinin hususiyetini taşıyan özgün karakterlerini, olay örgüsünü veya temalarını içermediği, dava konusu kitap ve dizi senaryosunda her ne kadar şamanizm ve mistisizm gibi temalarda bazı benzerlikler bulunsa da, bu benzerliklerin edebiyat ve sinema sektöründe yaygın olarak kullanılan genel temalar ve anonim unsurlar olduğu, dolayısıyla “...” dizisinin davacının eserinden esinlenme düzeyinde kaldığı ve intihal teşkil etmediği; “...” adlı televizyon dizisinin ...'ın “...” isimli kitaptan ufak değişikliklerle birlikte sahibinin hususiyetini alarak yaratıldığı, bu nedenle, davalıların “...” dizisinde “ davavcıya ait esere ait korunan unsurları izinsiz olarak kullanmadıkları ve FSEK kapsamında bir hak ihlali teşkil etmedikleri dolayısıyla, davacının FSEK m. 68 uyarınca maddi tazminat talep etme hakkının bulunmadığı, aynı şekilde, FSEK m. 70 uyarınca manevi tazminat talep etme koşullarının oluşmadığı, bu hali ile davalının eylemlerinin davacının fikri haklarına tecavüz etmediği anlaşılmakla davanın reddine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan sebeplerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 732,00TL karar harcından peşin yatırılan 1.571,13TL'nin fazladan yatırıldığı anlaşılmakla 839,13TL'nin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4- Davalı tarafından yapılan 91,00 TL (posta/müzekkere) masrafın davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddolunan tecavüz ve haksız rekabete yönelik talepler yönünden hesaplanan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddolunan maddi tazminat talebi yönünden hesaplanan 2.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddolunan manevi tazminat talebi yönünden hesaplanan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
8-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.22/04/2026
Katip ...
¸
Hakim ...
¸