T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/1114 Esas
KARAR NO: 2019/196 Karar
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ:23/10/2019
KARAR TARİHİ:01/11/2019
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili mahkememize verdiği 23/10/2019 tarihli dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile Muhatap şirket arasında anlaşma yapıldığı ve toplam 50.000,00 TL 'lik 500 adet teleskopik direk ve 300 adet...sipariş edildiğini, bu siparişler karşılığında 05.11.2019 vade tarihli 25.000 TL tutarlı 0081987 seri numaralı ...Bankası ...Şubesi çeki ve 15.11.2019 vade tarihli 25.000,00 TL bedelli, 0081988 seri numaralı... Bankası... Şubesi çeki olmak üzere 2 adet çekin sipariş karşılığında müvekkili şirket tarafından davalıya keşide edilerek verildiğini, müvekkili şirket tarafından talep edildiğini ancak herhangi bir teslimatın yapılmadığını her iki çekin de bedelsiz olduğunu, tüm gerekçeler ile bedelsiz kalan iki adet çek hakkında müvekkilinin zarara uğramasını engellemek için ihtiyaten tedbir ile ödeme yasağı kararı verilmesini ve bankaya bildirilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava ; çekin zayi olduğu iddiası ile iptali isteminden kaynaklanmaktadır.
6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olduğu, zayi nedeniyle iptal davalarında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu, ayrıca çekin kimin elinde olduğunun bilinmemesinin bu davanın hasımsız açılmasına ilişkin diğer koşul olup, çekin kimin elinde olduğu biliniyorsa, esasen hasımlı olarak çek iptali davası açılamayacağından, bu durumda TTK'nun 792.maddesine göre hasımlı olarak istirdat davacı açılması gerekmektedir. (Y.11.H.D. 2014/418E- 2014/1830 K,2013/6711E-2013/22752K sayılı emsal ilamları)
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacı vekili dava dilekçesi ile sipariş karşılığında davalıya keşide ederek vermiş olduğu çekler hakkında bankaca ödeme yapılmaması için tedbir kararı verilmesini talep etmiş, Mahkememizin 25/10/2019 tarihli tensip zaptında dava dilekçesinde sadece tedbir talebinden bahsedildiği ve açık bir şekilde talep sonucunun bildirilmesi için davacı tarafa HMK 119/1-ğ maddesi delaleti ile 119/2 maddesi uyarınca kesin süre verildiği, davacı vekilinin 31/10/2019 tarihli beyan dilekçesi ile açık bir şekilde dava konusu çeklerin iptalini talep ettiği anlaşılmıştır. Dava konusu çekin kimlerin elinde olduğu davacı tarafından bilindiğinden TTK 792. maddesi gereğince hasımlı olarak istirdat davası açılması gerekip zayi nedeniyle hasımlı olarak çek iptali davası açılamayacağı Mahkememizce kabul edilmiştir.
Davanın zayi nedeni ile iptal olarak değerlendirilmesi halinde de, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 17/04/2013 tarih, 2012/8365 esas ve 2013/7471 karar sayılı ilamı; 26/06/2012 tarih, 2011/9069 esas ve 2012/10993 karar sayılı ilamı; 17/12/2013 tarih, 2013/9917 esas ve 2013/23042 karar sayılı ilamı; 18/11/2013 tarih, 2013/6068 esas ve 2013/20772 karar sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere bu, kıymetli evrakın iptaline ilişkin davanın, zayi edildiği anda kıymetli evrak üzerinde hak sahibi olan kişi, bir diğer söyleyişle ancak kıymetli evrakın yetkili hamili tarafından açılabilmesinin olanaklı olması nedeniyle davacının çekle işleyen hesap sahibi sıfatıyla bu nitelikteki davayı açmasına yasal olanak bulunmamaktadır.
Aktif husumet ehliyeti, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114/d maddesi uyarınca dava şartı niteliğindedir ve aynı Kanunun 115. maddesi gereğince davanın her safhasında ve re’sen nazara alınması zorunludur. Yukarda açıklanan nedenlerle, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1- Davacı tarafça açılan DAVANIN aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE;
2- Davacı tarafça yatırılan peşin harçtan alınması gereken 44,40-TL karar harcının mahsubu ile fazla yatırılan 809,48-TL peşin harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa iadesine,
3- Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4- Taraflarca yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının yatıran davacı tarafa resen iadesine,
Dair; tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 01.11.2019
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)