T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/1284 Esas
KARAR NO: 2022/402
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 09/12/2019
KARAR TARİHİ: 14/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafın davacı şirket hakkında .... İcra Müdürlüğü’nün 2014/... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra yoluyla icra başlattığını, davalı tarafından takip dayanağı olarak da 15.03.2013 tarihli 71.366,40 TL bedelli fatura gösterildiğini, davalının yurt dışından getirdiği makinelerin ticaretini yaptığından davacı şirketin sektöründe tanın öncü firmalardan olması nedeniyle araya tanıdıkları da koyarak davacı şirket yetkilisine ulaştığını, davacı şirkette makine ihtiyacı olmadığını kendisine bildirmesine rağmen makineleri bir süreliğine numune olarak bırakmak istediğini, bir reklam olacağını söyleyerek ricada bulunduğunu, bu şekilde herhangi bir talep ve sipariş olmadığı halde 4 adet çin malı makineyi emrivaki yaparak davacı şirkete getirip bıraktığını, davalının bu ricası karşısında makineleri istemediğini söyleyen davacı şirket yetkilisine yoğun ısrarda bulunan davalı makinelerin kullanılmasa da bir süre durmasını para vb. ödeme istemediğini söyleyerek makinelerin işyerinde kalmasını sağladığını, davalının makineler yurtdışından geldiğinden kanuni bir sıkıntı yaşamamak için bir miktar üzerinden fatura kesilmesi tüm vergi ve sair giderlerinin kendisi tarafından karşılanacağını, belirterek davacıya takip konusu faturayı da bıraktığını, davacı şirketin aradaki ortak tanıdıkların da hatırıyla davalıya makinelerin bir süre gelinip alınması kaydıyla tamam dediğini, davalı tarafın başlatmış olduğu icra takibine ilişkin ödeme emrinin davacı şirkete tebliğ olunduğunu, davalının ortakların zorladığını, reklam amaçlı olduğunu, göstermek amaçlı kağıt üstünde bir takip başlattığını, ödeme vs. istemediğini söylediğini, davacı şirketin itiraz süresini kaçırmasına neden olduğunu, itiraz süresi geçmiş olduğundan icra baskısı altında ödeme olarak davacı şirket tarafından çekleri düzenleyerek ve cirolayarak davalıya elden teslim ettiğini, çeklerin tamamı ödendiğini, davacı şirket çeklerin teslimi ve borcun sulhen bu şekilde tasfiye edildiğine dair bir protokol yapmak isteyince davalının ekte sunulan taslağı hazırladığını ancak hazırlanan protokolde kur farkının yazıldığını görünce protokol taslak halinde kaldığını, çeklerin davalıya imza karşılığı teslim edildiğini, bu şekilde yanıltılarak zoraki borçlandırılan ve icra baskısı altında ödeme yapmak zorunda kalan davacı şirketin söz konusu ödemenin icra dosyasına bildirilmediğini, takibin açık olduğunu ve hatta şirket araçlarının üzerine haciz şerhi işlendiğini öğrendiğini, davalı ile görüşmek istemişse de davalıya hiçbir şekilde ulaşamadığını, arz edildiği üzere takibin ihtiyati tedbir niteliğinde durdurulmasına, takip konusu fatura alacağı ferileriyle birlikte ödendiğinden davacı şirketin borçlu olmadıklarının tespitine ve takibin iptaline, kötü niyetle hareket ederek sebepsiz zenginleşme amacı güden davalının davacı şirkete verdiği zarar nedeniyle alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP: Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.
DELİLLER: .... İcra Müdürlüğü’nün 2014/... E. sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, davacı ve davalı tarafın ticari defter ve kayıtları, ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/... esas sayılı dosyası, ... Bankası A.Ş. Müzekkere cevabı, ... A.Ş müzekkere cevapları, Türk Ekonomi Bankası A.Ş. Müzekkere cevabı, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Müzekkere cevapları, davaya konu çek görüntüleri, bilirkişi kök ve ek raporları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacı tarafça davalı aleyhine açılan alım-satımdan kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından icra takibine 15/03/2013 tarihli 71.366,40 TL bedelli faturanın gösterildiğini, davalının yurtdışından getirdiği makinaları geri almak üzere müvekkiline bıraktığını, müvekkili tarafından makinaların alınmasını istemesine rağmen makinaların alınmadığını takip konusu faturanın düzenlendiğini, faturaya istinaden icra takibi başlatıldığını, icra takibine itirazın süresinin kaçırılması nedeniyle icra takibinin kesinleştiğini, toplam 164.839,60 TL bedelli çeklerin cirolanıp davalıya teslim edildiğini, icra takibine konu borcun ferileriyle birlikte çeklerle ödendiğini, davalıya borcunun bulunmadığını, davalı tarafça kur farkı ve vekalet ücreti talep edilmesi nedeniyle icra dosyasının kapatılmadığını belirterek icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline ve %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafa usul ve yasaya uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiş ve davayı inkar etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/... E. 2019/... K. Sayılı görevsizlik ilamı ile tevzi edildiği, tarafların ve dava konusunun Mahkememiz dosyası ile aynı olduğu ve 2019/21 K. Sayılı ilamı ile 12/09/2019 tarihinde arabuluculuk dava şartı yokluğunda usulden red kararı verildiği ve kesinleştiği anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün 2014/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davalı/alacaklı tarafından davacı/borçlu aleyhine 71.366,39 TL asıl alacak, 2.097,00 TL işlemiş faiz ve 5.996,24 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 79.459,63 TL alacağın ödenmesi amacıyla 19/09/2014 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, davacı/borçluya ödeme emrinin 23/09/2014 tarihinde tebliğ edildiği ve icra takibine itirazın olmadığı, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin ihtiyati tedbir isteminin kısmen kabulüne karar verildiği ve %15 teminat ile İİK 72/3 maddesi gereği icra veznesine ödenen paranın alacaklıya verilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiği, süresi içerisinde teminat yatırılmadığından Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararının kendiliğinden kalktığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı ve davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde Mali Müşavir Bilirkişi tarafından 31/08/2021 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "davacının 2013-2014 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının incelenen ticari defterlerine göre; Davalı yan tarafından başlatılan icra takibine konu edilen 15.10.2013 tarihli 71503 no.lu 71.366,40 TL bedelli faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, faturaya karşılık davacı yan tarafından keşide edilen; ... A.Ş. ... şubesi 07.08.2015 tarihli ... no.lu 10.000,00 TL bedelli, ... A.Ş. ... şubesi 25.09.2015 tarihli ... no.lu 10.000,00 TL bedelli, ... A.Ş. ... şubesi 25.10.2015 tarihli ... no.lu 10.000,00 TL bedelli, ... A.Ş. ... şubesi 30.11.2015 tarihli ... no.lu 10.000,00 TL bedelli, ... A.Ş. ... şubesi 28.02.2016 tarihli ... no.lu 16.366,00 TL bedelli, ... A.Ş. ... şubesi 28.04.2016 tarihli ... no.lu 15.000,00 TL bedelli, olmak üzere toplamda 71.366,00 TL tutarlı çek keşide ederek takip konusu faturaya karşılık borcunu sıfırlamış olduğu, davalının incelenen ticari defterlerine göre; Davalı tarafından davacı adına düzenlenen 15.10.2013 tarihli ... no.lu 71.366,40 TL bedelli faturanın davalının işletme defterinin 1. no.lu sayfasının gelir bölümünde kayıtlı olduğu, faturanın ödenip ödenmediğine dair yapılan incelemede davalı taraf işletme defteri tuttuğundan bu fatura bedelini ödediğine dair kayıt olmadığından defter ile ödeme tespiti yapılamadığı, davalı ... tarafından davacı adına tanzim edilen faturanın bedeli ödenmemiş (açık fatura) şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, söz konusu faturanın davacı ve davalı ticari defterlerinde mevcut olduğu, taraflar arasında takibe konu fatura yönünde bir ihtilaf bulunmadığı, neticeten; davacının cari hesabında yer alan 71.336,00 TL bedelli çeklerin nakten ve takasla ödenmiş olduğu görüldüğünden davacının incelenen ticari defter ve kayıtlarına göre davalı yana borç ve alacağının bulunmadığı" şeklinde rapor düzenlenmiştir. Davanın .... İcra Müdürlüğünün 2014/... E. Sayılı icra dosyasına konu fatura ve ferilerinden kaynaklı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup, bilirkişi raporunda fatura alacağı yönünden ve ... ... şubesine ait ..., ..., ..., ..., ... ve ... numaralı çekler yönünden değerlendirme yapıldığı anlaşılmakla; takip konusu fatura alacağına yönelik verildiği iddia edilen diğer çekler yönünden inceleme yapılarak davacının takip alacağının ferilerinden kaynaklı borcunun bulunup bulunmadığı, taraflar arasında başka ticari ilişki bulunup bulunmadığı, ... ... şubesine ait ..., ..., ..., ..., ... ve ... numaralı çekler dışındaki çeklerin hangi ticari ilişkiye istinaden davalı tarafa verildiği ve söz konusu çeklerin davacı ticari defter ve kayıtlarındaki durumu da hep birlikte değerlendirilerek davacının davalıya borcunun bulunup bulunmadığının tespiti ve davalı itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla raporu düzenleyen mali müşavir bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verildiği, mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 08/02/2022 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; "davacı tarafından davalı yana 13 adet olmak üzere toplamda 164.839,60 TL tutarlı çekler keşide edildiği, ilgili bankalardan gelen cevabi yazılarda çek bedellerinin takasla ve doğrudan ödendiği bilgisi verildiği, ancak ... şubesi 30.09.2015 tarihli ... no.lu 15.000,00 TL bedelli çekin akıbetine ilişkin dosyaya sunulu herhangi bir cevabi yazı vs. görülmediği, bu konuda Takdirin Mahkemenize ait olduğu, davacının incelenen kendi ticari defterlerinde takibe konu faturaya karşılık çek ile ödemeler yapılarak cari hesap bakiyesini sıfırlamış olduğu, netice itibariyle, davacı şirketle davalı arasında söz konusu geçici ve teşhir amaçlı bırkılan makineler için düzenlenen fatura dışında başkaca bir ilişkinin mevcut olmadığı, söz konusu çeklerin dava konusu icra takibine dair verilmiş olduğu anlaşılmakla davacının cari hesabında yer alan 71.336,00 TL bedelli çeklerin nakten ve takasla ödenmiş olduğu görüldüğünden davacının incelenen ticari defter ve kayıtlarına göre davalı yana borç ve alacağının bulunmadığı" şeklinde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı yan dava dilekçesinde davalı tarafın ısrarla reklam amaçlı makinelerini davacı işyerine bıraktığını, akabinde fatura düzenlediğini, davalı tarafın herhangi bir ücret talep etmeyeceğini, makinaların geri alınmadığını iddia etmişse de ispat yükünün davacı tarafça olduğu, icra takibine konu edilen faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olması da dikkate alındığında, makinaların geri alınmak üzere bırakıldığı, makinaların davacı tarafça kullanılmadığına yönelik iddianın davacı tarafça ispatlanamadığı, davacı tarafça .... İcra Müdürlüğünün 2014/... E. Sayılı icra dosyasının ve ferilerinin 13 adet çekle ödendiği ve borçlu olmadığı iddiasında bulunulduğu, davacı ve davalı ticari defterleri ve çeklerin ödenip ödenmediğine yönelik müzekkere cevapları doğrultusunda yapılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile davacının takip konusu faturadan kaynaklı 71.366,40 TL borcunu ... A.Ş. ... şubesi 07.08.2015 tarihli ... no.lu 10.000,00 TL bedelli, ... A.Ş. ... şubesi 25.09.2015 tarihli ... no.lu 10.000,00 TL bedelli, ... A.Ş. ... şubesi 25.10.2015 tarihli ... no.lu 10.000,00 TL bedelli, ... A.Ş. ... şubesi 30.11.2015 tarihli ... no.lu 10.000,00 TL bedelli, ... şubesi 28.02.2016 tarihli ... no.lu 16.366,00 TL bedelli, ... A.Ş. ... şubesi 28.04.2016 tarihli ... no.lu 15.000,00 TL bedelli, çeklerle ödediği, çeklerin ciro silsilesinin düzgün olduğu ve çeklerin davacı ... tarafından davalıya ciro edildiği ve çek bedellerinin ödendiği anlaşılmakla icra takibine konu faturadan kaynaklı 71.366,40 TL asıl alacağın ödendiği konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Davacı taraf icra takibinin ferileri ile birlikte yukarıda belirtilen çeklere ek olarak ... şubesi 26.06.2015 tarihli ... no.lu 10.000,00 TL bedelli, ... A.Ş. ... şubesi 28.01.2016 tarihli ... no.lu 12.133,60 TL bedelli, ... şubesi 28.04.2016 tarihli ... no.lu 15.000,00 TL bedelli, ... A.Ş. ... şubesi 28.08.2016 tarihli ... no.lu 21.140,00 TL bedelli, ... şubesi 30.09.2015 tarihli ... no.lu 15.000,00 TL bedelli, ... şubesi 30.10.2015 tarihli ... no.lu 15.000,00 TL bedelli, ... Bankası A.Ş. 31.07.2015 tarihli ... no.lu 5.200,00 TL bedelli çeklerle ödendiğini iddia etmişse de çeklerin icra takibine konu edilen faturaya ilişkin olarak ödendiği konusunda davacı ticari defter ve kayıtlarında bulunmadığı, çeklerin ciro silsilesinin incelemesinde Hasan Kisber tarafından davalıya çeklerin ciro edildiği, çekleri ciro edenin davacı şirket olmadığı anlaşılmakla icra takibinin ferilerinin belirtilen çeklerle ödendiği hususu sabit olmamakla birlikte davacı tarafça yemin deliline dayanıldığından davacı vekiline davacı vekiline ... A.Ş ... Şubesi 26/06/2015 tarihli ... no lu 10.000,00 TL bedelli, ... A.Ş ... Şubesi 28/01/2016 tarihli ... no lu 12.133,60 TL bedelli, ... A.Ş ... Şubesi 28/04/2016 tarihli ... no lu 15.000,00 TL bedelli, ... A.Ş /... şubesi 28/08/2016 tarihli ... no lu 21.140,00 TL bedelli, ... şubesi 30/09/2015 tarihli ... no lu 15.000,00 TL bedelli, ... şubesi 30/10/2015 tarihli ... no lu 15.000,00 TL bedelli, ...Bankası 31/07/2015 tarihli ... no lu 5.200,00 TL bedelli çekler yönünden ödeme defi noktasında yemin hakkı hatırlatıldığı, yemin deliline dayanılmadığı anlaşılmakla davacı tarafça icra takibine konu edilen asıl alacağın ödendiği Mahkememizce kabul edilerek davanın kısmen kabulü ile davacının .... İcra Müdürlüğünün 2014/... E. Sayılı icra takibine konu fatura alacağından kaynaklı 71.366,40 TL asıl alacaktan dolayı İİK 72. Maddesi uyarınca davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibin işlemiş faiz alacağı ve asıl alacağın ferileri yönünden devam ettiğinden icra takibinin iptali isteminin reddine, koşulları oluşmadığından davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacının .... İcra Müdürlüğünün 2014/... E. Sayılı icra takibine konu fatura alacağından kaynaklı 71.366,40 TL asıl alacaktan dolayı İİK 72. Maddesi uyarınca davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, takibin işlemiş faiz alacağı ve asıl alacağın ferileri yönünden devam ettiğinden icra takibinin iptali isteminin reddine,
2-Koşulları oluşmadığından davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 4.875,04-TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 1.356,98-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 3.518,06-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 10.077,63-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-)Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 5.100,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-)Davacı tarafça yatırılan 44,40-TL başvuru harcı ve 1.356,98-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.401,38-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-)Davacı tarafından yatırılan 850,00-TL Bilirkişi ücreti ve 150,10-TL posta giderinden ibaret toplam 1.000,10-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 898,18-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
8-)Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin kabul red oranına göre 1.185,49-TL'sinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 134,51-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
9-)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 14/06/2022
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*