T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/264 Esas
KARAR NO: 2021/123
DAVA: Haksız Rekabetten Kaynaklı Tazminat Davası
DAVA TARİHİ: 26/01/2018
KARAR TARİHİ: 09/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Haksız Rekabetten Kaynaklı Tazminat Davası davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı asilin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Program formatı kendisine ait olan ve telif hakları genel müdürlüğünde de tescilli olan yarışma programının isminin değiştirilerek "... ..." adı altında ... kanalında yayınlandığını,dava önce ... FSHHM'ne açtığı programın eser niteliğinde olduğu yönündeki davada alınan rapor kapsamına göre proğramın eser niteliğinde olmadığının tespit edildİğini, ancak haksız rekabet hükümlerine göre dava açılabileceğini tespit ettiğini, bu nedenle davalı eyleminin TTK'nun 55. maddesinde yer alan hükümlerine aykırılık teşkil ederek haksız rekabet yaratığını bu durumunda manevi zarara neden olduğunu, iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 60.000 TL manevi tazminatın haksız iktibas tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, TTK 55.madde kapsamında tecavüzün refi, programın ref'i ile tekrardan yayına başlanmasının önlenmesini ve yayınlanmış bölümlerin imhasını, masrafı davalıdan alınarak verilecek hükmün ulusal gazetelerde yayınlatılmasını, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; ... San. ve Tic. Ltd. Şirketi, Koordinatörlüğüne 27/10/2015 tarihli dilekçesi ve ekinde dosyası ile "... ..." adlı programı hazırlamayı teklif etmiş, Fırmanın teklifi Koordinatörlük yetkilileri tarafından Program Öneri Değerlendirme Komisyonuna sevk edilmiş, Komisyonun 28.10.2015 tarihli toplantısında öneri uygun bulunarak, ön inceleme, görseller, formatın ekrana yansıması ve reyting gibi sebepler göz önüne alınarak 3 pilot bölüm ısmarlanması uygun görülmüş, firmadan komisyon kararını kabul ettiğine dair belge alınarak, diğer gerekli belgeleri istenilmiştir. Firma belgelerini tamamladıktan sonra konu yetki çerçevesinde ... Başkanlığı onayına sunulmuş, satın alınması onayı alınmış, alınan Onay sonucunda ... San. ve Tic. Ltd. Şirketi ile '... ..." adlı programın 3 pilot bölüm yapımına dair sözleşme imzalanmış, firma hazırlıklarını yaparak programı hazırlamış 3 pilot bölümü teslim etmiş, denetim aşamalarından geçirilmiş, 23-24-25.12.2015 tarihinde 3 pilot bölüm televizyonda yayınlanmış, program yayınlanan 3 pilot bölüm sonunda devam bölümlerinin satın alınması uygun görülmediği için yayınına son verilerek bitirilmiş, asıl bölümler olarak satın alınmamış ve yayınlanmamış, bu bağlamda ... Film San. ve Tic. Ltd. Şti'den 3 pilot bölüm satın alınmasına ilişkin anılan firma ile müvekkil Kurum arasında imzalanan sözleşme ve eklerinde yer alan muvafakat namelerden de anlaşılacağı üzere, pilot bölümlere ilişkin hak sahiplerinden fikri mülkiyete ilişkin tüm hakları ayrı ayrı sayılarak müvekkil Kurumca devralınmış olup davacı yanın dava konusu program üzerinde herhangi bir hakkının mevcudiyetinden söz edilemez , "denilmektedir. Esastan kabul etmemekle birlikte, ilgili bölümlere ilişkin husumetin de yanlar arasında bağıtlanan sözleşme uyarınca ... Film San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne tevcihi gerektiğini, bu bağlamda davacıya karşı hak ihlalinden söz edilemeyeceğinden ref, men, maddi ve manevi tazminat istemleriyle diğer taleplerinin reddi gerektiğini, yine esastan kabul etmemekle birlikte,faizin türünün ve başlangıç tarihinin de kabulüne olanak olmadığını, öncelikle dava konusu iddialarla ilgili olarak manevi tazminat koşulları oluşmamış, davacıya karşı haksız,hukuka aykırı ve kişilik hakalarını muhtel kılacak bir eylem sözkonusu olmadığı gibi manevi tazminat için ticari veya avans faizi talep edilemeyeceğini, esastan kabul etmemekle birlikte faizin türünün ve başlangıç tarihinin kabulüne olanak olmadığını, davanın usul ve esastan reddini talep ederek arz edilen nedenlerle davanın usul ve esas yönlerinden reddine, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
DELİLLER: ... Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi 2017/... esas sayılı dosyası, ... San. ve Tic. Ltd. Şirketi ile ... arasında imzalanan ... ..." adlı programa ilişkin 13.11.2015 tarihli sözleşme sureti, Telif Hakları Sinema Genel Müdürlüğünün 05/04/2010 tarih ve ... no lu kayıt tescil belgesi, davacı tarafından ... kanalına sunulmuş 18/08/2010 tarih ve 1264 sayılı ... Yarışması resmi başvuru dilekçesi ve program yapım teklif dosyası, ... kanalında yayınlanan "... ..." programının bölümlerine ilişkin CD, bilirkişi kök ve ek raporları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava; davacı tarafça Telif Hakları Sinema Genel Müdürlüğünce tescil edilmiş yarışma formatının; ... kanalında yayınlanan "... ..." isimli programla haksız rekabet teşkil edip etmediği, davacının manevi zararının bulunup bulunmadığı, 6102 Sayılı TTK'nın 55. Maddesi gereğince tecavüzün ref'i ve tekrar bölümlerinin yayınlanmasının önlenmesi ve yayımlanmış bölümlerin imhası talebinin koşullarının oluşup oluşmadığı uyuşmazlık noktasında toplanmaktadır.
Dava ... Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde açılmış olup, 2018/... E. 2019/... K. Sayılı ilamı ile davanın TTK'nın haksız rekabet hükümlerini ihlal ettiği iddiasına ilişkin olarak açıldığı ve mutlak ticari dava olması gerekçesiyle asliye ticaret mahkemesinin görevli olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmiş ve dosya Mahkememize tevzi edilerek yargılamaya başlanmıştır.
... Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi 2017/... esas sayılı dosyasının incelemesinde; davacının 07/01/2016 tarihinde davalıya yönelik olarak davacı tarafça ... nce tescil edilmiş yarışma programının rızası hilafına isim değiştirerek "... ..." adı altında ... kanalında yayınlanmasından dolayı FSEK kapsamında tecavüzün refi, önlenmesi ve maddi ve manevi zararların tazmini için dava açtığı, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporlarında sunulan program format metninin eser niteliği için gerekli olan somutluk kriterini taşımadığı, FSEK kapsamında düzenlenen eserlere ilişkin korumadan yararlanamayacağı, haksız rekabete ilişkin korumadan yararlanabileceği belirtilmiş, Mahkemenin 14/12/2017 tarihli 2017/275 K. Sayılı ilamı ile davacı tarafa ait ütünün format taslağının FSEK anlamında somutluk ve özgünlük kriteri taşımadığı, eser niteliğinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ve kararın 21/02/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafça davacının daha önceden ... Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi 2017/... E. Sayılı dosyasında dava açmış olması nedeniyle kesin hüküm ve derdestlik itirazında bulunmuşsa da söz konusu davada FSEK kapsamında düzenlenen eserlere ilişkin yasal düzenlemelere dayalı olarak davanın açıldığı, Mahkememizde açılan davanın TTK 54 vd m. uyarınca haksız rekabetin tespiti, sonlandırılması, önlenmesi ve uğranılan manevi zararın tazmini istemine ilişkin ayrı taleplere dayalı olduğu ve eser niteliğinde olmamasının haksız rekabet hükümlerinden faydalanamayacağı anlamına gelmediği, haksız rekabet teşkil edip etmediği konusunda Mahkememizce yargılama yapılması gerektiği anlaşılmakla davalı tarafın kesin hüküm itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Sunulan ve toplanan deliller değerlendirilerek iddia ve cevaplar kapsamında iddiaya konu yarışma programının davalının tescil edilen yarışma formatı ile haksız rekabet teşkil edip etmediği ve haksız rekabet yasal koşullarının sunulu deliller kapsamında oluşup oluşmadığı konusunda inceleme yapılıp rapor ibraz etmeleri için dosya konularında uzman resen seçilen bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bu bilirkişilerce yapılan inceleme sonrası düzenlenen 06/07/2020 tarihli rapor sonucuna göre; "davacının yazılı olarak sunduğu ... (...) adlı formatın hayata geçirilmediği, davalının yayınladığı "... ..." adlı programın yayınlandığı ve somutluktan soyutluğa geçiş noktasında aynı kategoride bulunmadığı, davalının yayınladığı "... ..." adlı programı ile davacının yazılı olarak sunduğu ... (...) adlı formatın aralarında benzerlik bulunmasına rağmen davacıya ait formatın detaylandırılmadığı, özgünlük bakımından herhangi bir ayırt edici özellik bulunmadığı, genel anlamlı olması nedeni ile bir yenilik sunmadığı, davacının eser iddiasıyla aynı taleplerle ... Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde açmış olduğu davada alınan bilirkişi raporlarında, dava konusu programın "eser" olarak nitelendirilemeyeceği yönünde görüş bildirildiği ve mahkemenin de davanın reddine karar verdiği, kararın kesinleşmesi halinde davacının haksız rekabet nedeniyle de herhangi bir talepte bulunamayacağının kabulü gerektiği" şeklinde rapor düzenlendiği, davacının rapora karşı beyan ve itirazlarını ayrıntılı olarak irdelenip değerlendirilmesi ve ayırt edici özellik bulunmayan durumların karşılaştırmalı ve denetime elverişli şekilde ayrıntılı şekilde ek rapor hazırlamaları için dosya bilirkişi heyetine yeniden tevdi edilmiş, bilirkişi heyetinin 05/01/2020 tarihli ek rapor sonucuna göre;"... (...) adlı format ile ... ’nün yayınladığı ... ... adlı programı aralarında benzerlikler bulunmasına rağmen, davacıya ait formatın detaylandırılmadığı, özgünlük bakımından herhangi bir ayırt edici özellik bulunmadığı, program akışının belirsiz olduğu, yarışma akışındaki farklılıklar, sorulan soru kategorilerinin uygulama şekillerinin cevap süreleri gibi içeriklerin bulunmadığı, stüdyo tasarımı ve benzer unsurların genel olarak anlatıldığı görülmekte olup, iki format arasında benzerlikler bulunmasına rağmen, içerik ve uygulama biçimi olarak birbirine benzerlik göstermediği, dava kapsamında sunulan delil DVD’si incelendiğinde, ... Müdürlüğü’nün yayınladığı ... ... adlı programın sadece ... branşında olduğu, davacının tescil ettirdiği yarışma programının ise değişik spor branşlarında da uygulanabileceği görüldüğü, sunulan teklifte 9 adet çift kişili masa grubu olmasına karşın ...’nin programında 6 adet tek kişilik masa grubu bulunduğu, davacının programın kaç haftada biteceği ile ilgili olarak bir sunumu bulunmazken, ...’nin sunduğu delillerde program akışının ... yarışmacı ... haftada tüm yarışmacıların katılımı ile devam eden formatta gerçekleştirdiği, ...’ye sunulan teklifte, soru içerikleri belirtilmemiş ve kategorize edilmemiş olup, ...’nin soruları sadece ... olarak değil, ... olarak da kategorize edildiği, davacı 36 soru ile yarışmanın tamamını belirlerken, ...’nin 30 soru ile ilk aşamayı bitirdiği görüldüğü, davacının attığı mailde belirtilen, takım amblemlerinin bulunacağı ... pano, seyircinin yer alacağı ... tribün, yarışmacı güncel puan ve averaj durumunu gösteren pano ...’nün yayınladığı ... ... adlı programda mevcut bulunmadığı, ayrıca, sunucunun kıyafeti, soruların sorulma biçimi ve yarışmaya başlanma şekli (Yarışmacılara tuttukları takımın o hafta aldığı galibiyet beraberlik veya yenilgi durumuna göre önceden verilen puan), puanlamanın numerik olarak değişikliği ( ...’nin 10 ve 10’nun katları kapsamında puanlama yapması), yarışmadaki... uygulamaları farklılık göstermekte olup, kök raporumuzda belirttiğimiz üzere benzerlikler bulunmasına rağmen, (... görünümlü taban uygulaması) içerik olarak farklı olduğu, davacının tescil ettirdiği yarışma programı fikri olan ...(...) ve ...’ye sunduğu yarışma programı olan ...(...) yarışma programının, ...’nin sunduğu ... (...) adlı yarışma programı arasında içerik ve uygulama farklılığı olduğu, benzer yarışma programlarına göre özgün olmadığı ve aynı kategoride bulunmadığı" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
TTK'nın 56. maddesi uyarınca haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, mesleki itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse maddede belirtilen davaları açabilecek ve aynı maddenin d bendi uyarınca kusur varsa zarar ve ziyanın tazminini ve e bendi uyarınca da Borçlar Kanunu’nun 58. maddesinde gösterilen şartlar mevcutsa manevi tazminat verilmesini isteyebilecektir.
Tüm dosya kapsamı, ... Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi 2017/... E. Sayılı dosyası, davacı tarafın yarışma formatı, davalının yayınladığı "... ..." isimli programı, bilirkişi heyetinden alınan kök ve ek rapor hep birlikte değerlendirildiğinde; düzenlenen bilirkişi kök raporu ve ek raporu dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olmakla davacıya ait ... (...) adlı format ile "... ..." isimli program arasında özgünlük bakımından herhangi bir ayırt edici özellik bulunmadığı, genel anlamlı olması nedeni ile bir yenilik sunmadığı, diğer televizyon programlarıyla benzer formatlar içerdiği, bilirkişi ek raporunda belirtildiği üzere davacının formatı ile "... ..." isimli programın içerik ve uygulama farklılığı olduğu, benzer yarışma programlarına göre özgün olmadığı ve aynı kategoride bulunmadığı anlaşıldığından düzenlenen bilirkişi raporları hükme esas alınarak davacının davalının haksız rekabet ettiği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmakla davacı tarafça davalı aleyhine açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça davalı aleyhine açılan davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken 59,30 TL harcın peşin alınan 1.024,65-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 965,35-TL'nin davacıya iadesine,
3-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7. Madde gereğince hesap olunan 8.600,00- TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5- Taraflarca yatırılan artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı asil ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 09/02/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır