T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/299
KARAR NO:2020/219
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:16/09/2019
KARAR TARİHİ:16/06/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle;.... Tic. Ltd. Şti ’ne ait ... plakalı aracın kasko sigorta poliçesinin müvekkili şirket tarafından düzenlendiğini, sigortalı aracın 09.10.2017 tarihinde .... ... inşaatında çalışma yaparken dolgu alanında kontrolsüz bir şekilde dönüş yapmakta olan ... seri numaralı ... çarpması sonucu hasara uğradığını, sigortalı araçta meydana gelen hasarın eksper raporu ile 39.163,25 TL olarak tespit edildiğini, tespit edilen hasar tazminatının dava dışı sigortalısına 11.12.2017 tarihinde ödendiğini, sigortalıya yapılan ödemenin sorumlulardan tahsili maksadı ile ... inşaatı Adi Ortaklığına baş vurulduğunu, ancak ret edildiğini, davaya konu olayda ... İş Mak. A.Ş’nin kazada sigortalı araca zarar veren ... mal sahibi bulunduğunu, ... İnşaatı Adi Ortaklığını oluşturan 5 şirket ile ... İş Mak. A.Ş’nin sorumlu bulunduğunu, alacağı tahsil amacıyla .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin itiraza uğradığını belirterek icra takibinin itirazın iptaline ve %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Ortaklığı vekili 24.10.2019 tarihli davaya cevap dilekçesinde özetle;Dava konusu kazada kusurlu olduğu iddia edilen aracın diğer davalı ... Firmasına ait olduğunu müvekkil şirketlere husumet yöneltilemeyeceğini, olayın Ekskavatör operatörünün dikkatsizliği yüzünden meydana geldiği ve ağır kusurlu davranışı sebebi ile illiyet bağının kesilmesinden dolayı müvekkili şirketlere rücu edilmesinin mümkün bulunmadığını, davacı şirket eksperi tarafından şirket sigortalısına ödeme yapılmasının davacının kendi takdirinde olduğunu ve basit bir eksper raporuna dayalı olarak 3. Kişilerden talepte bulunulamayacağını bilirkişi incelemesi yapılması gerekeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... İş. Mak. İmalat Pazarlama ve Satış A.Ş vekili davaya cevap dilekçesinde özetle;Müvekkil şirketin kazaya konu iş makinasını davalı ... Ortaklığı’na makine kiralama sözleşmesi uyarınca uzun süreli olarak kiralandığını ve söz konusu iş makinasının kaza tarihinde de bu sözleşme uyarınca ...’nın kullanımında olduğunu, bu nedenle müvekkil şirkete yükletilebilecek bir sorunluluk olmadığını, kaza sırasında iş makinasını kullanan operatörün müvekkil şirket ile bir işçi işveren ilişkisi veya ilişiği bulunmadığını, uzun süreli kiralama nedeni ile müvekkili şirketin işleten sıfatının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:Kasko Sigorta poliçesi, ekspertiz raporu, Alkol testi, Ödeme belgesi temlik ve İbraname, .....'nin 20.06.2018 tarihli red yazısı, arabuluculuk sonuç tutanağı, ... İnşaatı Adi Ortaklığı Ticari İşletmesi ve ... A.Ş arasında düzenlenen ve kazaya karışan ekskavatöre ilişkin makina kiralama sözleşmesi, .... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyası Uyap kayıtları, kaza olay formu, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı
.... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; Davacı alacaklı sigorta şirketi tarafından davalılar ... İnşaatı Adi Ortaklığı ve ... A.Ş aleyhine ödenen hasar bedeli alacağına ilişkin 39.163,00 TL asıl alacak ve 2.489,80 TL işlemiş faiz alacağı için başlatılan ilamsız icra takibine davalılar tarafından itiraz etmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Makina Yüksek Mühendisi Bilirkişisi ... ve Sigorta ve Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 27/02/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre; " ... plakalı ... operatörü ...'un olayda %100 oranda kusurlu olduğu, davacıya sigortalı ... plakalı kamyon sürücüsünün ...'nin olayda kusursuz olduğu, ... plakalı kamyonda meydana gelen hasarların kazanın oluş şekli ile uyumlu olduğu, ... plakalı kamyonun 09/10/2017 tarihindeki kaza nedeniyle meydana gelen hasarının toplam 39.163,00 TL(KDV dahil) olduğu, belirtilen miktar yönünden piyasa araştırmasına göre kadri marufunda olduğu, davalılardan ... A.Ş'nin ekskavatörü uzun süreli kiraladığı ve işleten sıfatına haiz olmadığı, sorumluluğunun bulunmadığı, davalılardan ...İnşaatı Adi Ortaklığının işleten sıfatı ile sorumlu bulunduğu, davacı ... Sigorta A.Ş'nin sigortalısına ödeme yaptığı 11/12/2017 tarihinden 20/07/2018 takip tarihine kadar işlemiş avans faizinin doğru olarak hesaplandığı " şeklinde bildirmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; . Dava; davacı sigorta şirketinin sigortalısına ait olan ... plakalı aracının, davalı ...'ya ait ve diğer davalı adi ortaklığın işleteni olduğu ekskavatöre çarpması neticesinde davacının sigortalısına yaptığı hasar ödemesinin rücuen tahsiline ilişkin davacı alacaklı tarafından borçlu davalılar aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... E esas sayılı icra takibine İ.İ.K. 67.maddesi kapsamında itirazın iptali davasıdır.
Davacı vekili, dava dışı sigortalısına ait ... plakalı araca .... ... inşaatında ... marka ... model ... makine seri numaralı ... tescil plaka no lu R-129 ekskavotörün çarpması neticesinde meydana gelen ve ödenen hasar bedelinin meydana gelen kazada kusurlu ve sorumlu olan ekskavatorün sahibi ve işleteni davalılardan rücuen tahsiline yönelik başlattığı icra takibine yapılan haksız itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... İş. Mak. İmalat Pazarlama ve Satış A.Ş vekili cevap dilekçesinde; yetki itirazında bulundukları , söz konusu iş makinası diğer davalı adi ortaklık tarafından uzun süreli kiralandığını ve kullanımında olduğunu herhangi bir sorumluluğunun olmadığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı ... Ortaklığı vekili cevap dilekçesinde zamanaşımı definde bulundukları, iş makinası diğer davalı ... adına kayıtlı olduğundan husumet itirazında bulundukları, kazanın dava dışı ...'un ağır kusuru nedeniyle meydana geldiğini bu nedenle illiyet bağının kesildiğini taraf ise davacıya ödeme yapıldığını tek taraflı ekspertizin kabul edilemeyeceğini ve sorumluluğun kalmadığını herhangi bir sorumluluğunun olmadığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
.... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; Davacı alacaklı sigorta şirketi tarafından davalılar ... İnşaatı Adi Ortaklığı ve ... A.Ş aleyhine ödenen hasar bedeli alacağına ilişkin 39.163,00 TL asıl alacak ve 2.489,80 TL işlemiş faiz alacağı için başlatılan ilamsız icra takibine davalılar tarafından itiraz etmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... İş. Mak. İmalat Pazarlama ve Satış A.Ş vekilinin icra dairesine ve mahkemenin yetkisine ilişkin itirazın bir kısım davalıların yerleşim yeri ve kazanın meydana geldiği yer dikkate alınarak reddine karar verilmiştir.
Davalı ... Ortaklığı vekili zamanaşımı definde bulunmuşsa da 6098 Sayılı TBK'nın 73. Maddesi gereğince; "Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." düzenlemesi gereğince davacı sigorta şirketinin sigortalısına 11/12/2017 tarihinde ödeme yaptığı, davanın 16/09/2019 tarihinde açıldığı anlaşılmakla davanın 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında alınan bilirkişi heyet raporunda yapılan kusur tespiti incelemesine göre; somut olayda ... ili, ... ilçesinde ... İnşaat Projesi ...dolgu sahasında davacıya sigortalı ve sürücü ... yönetimindeki ... plakalı kamyon seyir halindeyken sol ön ve sol yan üst kısımlarına, davalı ... firması adına tescilli ve operatör ... idaresindeki ... tescil plakalı ... kırıcı ucunun kontrolsüz ve ani dönüşlü manevrasıyla çarpması sonucu hasarlandığı, kazanın meydana gelmesinde ... tescil plakalı ... operatörü ...'un dikkatinin dağınık olduğu, görüş alanını kontrol altında bulundurmadığı, tutum ve davranışlarını kontrolünde bulundurmadan tehlike arz edecek tarzda dikkatsiz ve tedbirsizce manevra yaptığından, meydana gelen olaya sebebiyet vermiş olmakla kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğu, davacıya sigortalı ... plakalı kamyon sürücüsü ...'nin kazayı önleyici alabileceği bir tedbir bulunmadığından, kazanın oluşumunda atfı kabil kusur imkanı bulunmadığı tespit edilmiştir. Mahkememizce dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunan kusur durumuna ilişkin bilirkişi raporuna itibar edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında alınan bilirkişi heyet raporunda yapılan hasar tespiti incelemesine göre; kazanın oluş şekli, ... plakalı kamyonun hasarlarını gösteren fotoğrafların, dosyasındaki 10/10/2017 tarihli ekspertiz raporundaki eksperin tespit ettiği hasarlı parça ve malzemeler, işçiliklerin birbiriyle uyumlu olduğu, tespit edilen hasarların onarılması ve boyanması gerektiği ve kazanın oluşuna uygun olduğu, 09/10/2017 günü meydana gelen trafik kazası neticesinde ... plakalı kamyonda meydana gelen toplam malzeme ve işçilik zararının 33.189,19 TL(KDV dahil 39.163,24 TL) olduğu, tespit edilen her bir malzemenin ve işçiliklerin kaza sonucu meydana gelen hasarlarla ilgili olduğu piyasa araştırmasına göre malzeme ve işçilik değerlerin kadri marufunda olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunan hasar bedeline ilişkin bilirkişi raporuna itibar edilmiştir.
Dosyada bulunan makina kiralama sözleşmesinin incelemesinde; davalı ... İş ... İş. Mak. İmalat Pazarlama ve Satış A.Ş'ye ait kazaya karışan ... model-... seri numaralı ... 17/04/2017 tarihli makina kiralama sözleşmesi ile 19/04/2017-19/10/2017 tarihleri arasında ... Ortaklığı Ticari İşletmesine kiralandığı anlaşılmıştır. Sözleşmenin 3.2.6 maddesinde "makinenin kiracı tarafından kullanılması sırasında kiracının 3. Kişilere zarar vermesi ya da kazaya sebep olması halinde bundan kaynaklanan tüm zarar ve ziyandan kiracının sorumlu olacağı" belirlenmiştir. Sözleşmenin 3.2.3. Maddesinde "kira müddetince makineyi kullanacak operatörlerin kiracı tarafından sağlanacağı, kiracının veya sözleşmeli taşeronuna ait olacağı" yer almaktadır. Sözleşmenin 3.2.1 maddesinde makinenin kullanımının kiracı sıfatı ile ... Ortaklığına bırakıldığı düzenlemesinin yer aldığı anlaşılmaktadır.
Karayolları Trafik Kanunu 3. Maddesindeki yer alan tanıma göre; "işleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği veya araç üzerinde fiili tasarrufta bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." düzenlemesine yer verildiği, davalı ... İş ... İş. Mak. İmalat Pazarlama ve Satış A.Ş ile diğer davalı ... Ortaklığı Ticari İşletmesi arasında kazaya karışan ... model-... seri numaralı ... uzun süreli kiralanmasına ilişkin sözleşme yapıldığı, kiracı ... Ortaklığı Ticari İşletmesinin kiracı işleten konumunda bulunduğu, davalı ... İş ... İş. Mak. İmalat Pazarlama ve Satış A.Ş'nin araç sahibi olarak sorumluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından davalı ... İş ... İş. Mak. İmalat Pazarlama ve Satış A.Ş yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Dosya kapsamında bulunan bilirkişi raporu, icra dosyası, ekspertiz raporu, hasar dosyası, ödeme evrakları, makina kiralama sözleşmesi, sigorta poliçesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalısı ... plakalı araca ilişkin 16/03/3017-16/03/2018 tarihlerini kapsar şekilde genişletilmiş mavi ticari kasko poliçesi düzenlendiği, 09/10/2017 tarihinde ... ili, ... ilçesinde ... İnşaat Projesi ...dolgu sahasında davacıya sigortalı ve sürücü ... yönetimindeki ... plakalı araç seyir halindeyken sol ön ve sol yan üst kısımlarına, operatör ... idaresindeki ... tescil plakalı ... kırıcı ucunun kontrolsüz ve ani dönüşlü manevrasıyla çarpması sonucu hasarlandığı ve ekskavatör operatörünün %100 oranında kusurlu olduğu, 09/10/2017 günü meydana gelen trafik kazası neticesinde ... plakalı kamyonda meydana gelen toplam malzeme ve işçilik zararının 33.189,19 TL(KDV dahil 39.163,24 TL) olduğu, ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faizin 2.489,00 TL olduğu, hasar tutarının 11/12/2017 tarihinde davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına ödendiği ve yapılan ödeme uyarınca TTK 1472. Maddesi kapsamında sigortalının haklarına halef olduğu, davalı ... Ortaklığı Ticari İşletmesi'nin işleten sıfatıyla söz konusu hasar bedelini ödemesi gerektiği anlaşıldığından; davacı tarafça borçlu davalı ... Ortaklığı Ticari İşletmesi(1- ... SAN. VE TİC. A.Ş. 2- ... VE İNŞAAT ANONİM ŞİRKETİ 3 - ... VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - 4 - ... İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - 5 - ... VE TİC. A.Ş.) aleyhine başlattığı ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında 39.163,00-TL asıl alacak, 2.489,00-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 41.652,00 TL alacağa yönelik ... Ortaklığı Ticari İşletmesi tarafından yapılan itirazın İİK'nın 67/1. maddesi uyarınca iptali ile, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, icra inkar tazminatı talebi alacak likit olmadığından reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
1-....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyasına davalılar ... İnşaatı Adi Ortaklığı tarafından yöneltilen itirazın İİK'nın 67/1. maddesi uyarınca iptali ile, 39.163,00-TL asıl alacak, 2.489,00-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 41.652,00 TL alacağın, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile takibin devamına, fazlaya dair istemin reddine, icra inkar tazminatı talebi alacak likit olmadığından reddine,
2-Davalı ... İş. Mak. İmalat Pazarlama ve Satış A.Ş yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 2.845,24-TL nispi karar harcından peşin yatırılan 503,06-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 2.342,18 -TL harcın davalılar ... Ortaklığı İşletmesi, ... San. Ve Tic. A.ş., ... ve inş. A.ş. , ... Tic. A.Ş. ,... Tic. A.Ş. Ve .... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 6.214,76-TL nisbi vekalet ücretinin davalılar ... Ortaklığı İşletmesi, ... San. Ve Tic. A.ş., ... ve inş. A.ş. , ... Tic. A.Ş. ,... Tic. A.Ş. Ve .... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-)Davalı ... A.Ş. vekili lehine karar tarihinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 3.400-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... A.Ş. verilmesine,
5-)Davacı tarafça yatırılan 503,06..-TL peşin harcın davalılar ... Ortaklığı İşletmesi, ... San. Ve Tic. A.ş., ... ve inş. A.ş. , ... Tic. A.Ş. ,... Tic. A.Ş. Ve .... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-)Davacı tarafından yatırılan 44,40-TL başvuru, 6,40-TL vekalet harcı, 1.400-TL Bilirkişi ücreti ve 310,50-TL posta ve müzekkere giderinden ibaret toplam 1.761,30-TL yargılama giderinin Davalılar ... Ortaklığı İşletmesi, ... San. Ve Tic. A.ş., ... ve inş. A.ş. , ... Tic. A.Ş. ,... Tic. A.Ş. Ve .... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına;
7)Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin Davalılar ... Ortaklığı İşletmesi, ... San. Ve Tic. A.ş., ... ve inş. A.ş. , ... Tic. A.Ş. ,... Tic. A.Ş. Ve .... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
8-)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, Davacı ve Davalılar ... ve ... Ortaklığı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 16/06/2020
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)