T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/802 Esas
KARAR NO: 2021/455
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/10/2019
KARAR TARİHİ: 04/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in ticari münasebeti sebebiyle dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti teslim almış olduğu ... bankası .../İstanbul Şubesi (şube kodu:...)'ne ait ... ... hesap numaralı çeklerden; 07.05.2019 Keşide tarihli, ... çek nolu 60.000,00-TL meblağlı keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti,18.05.2019 Keşide tarihli, ... çek nolu 60.000,00-TL meblağlı keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti, 25.05.2019 Keşide tarihli, ... çek nolu 100.000,00-TL meblağlı keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti, 13.06.2019 Keşide tarihli, ... çek nolu 100.000,00-TL meblağlı keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti olan 4 adet çek müvekkilin zilyetliğinde iken kaybolduğunu, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... E. sayılı dosyası ile çek iptal davası açılmış ve %15 teminat yatırılmak suretiyle işbu çekler için ödeme yasağı konulduğunu, müvekkili emrine yazılı çekin müvekkil tarafından cirolanmaması nedeni ile davalı çekte yetkili hamil de olmadığını, bu nedenlerle dava konusu çek ile ilgili olarak icra takibi başlatılmamış olduğundan tüm icra takiplerinin ve haciz işlemlerinin, ihtiyati hacizlerin teminatsız tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacı yedinde bulunduğu sırada kaybettiğini iddia ettiği 07.05.2019 keşide tarihli, ... çek no'lu 60.000,00 TL bedelli ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Şirketine ait çekin müvekkili tarafından bankaya ibraz edildiğini ve müvekkili ile davalı arasında hiçbir ticaret olmadığını, müvekkilinin kötü niyetli olarak çeki iktisap ettiğini iddia ettiğini, Müvekkili dava konusu çeki düzenli olarak ürünlerinin montajını yapmakta olan ...'ten müvekkiline olan borcuna karşılık teslim aldığını ve 18.02.2019 tarihinde ... Bankası ... şubesine verildiğini, Müvekkili davaya konu çeki teslim aldıktan kısa bir süre sonra 18.02.2019 tarihinde T.C. ... Bankası,... şubesine teminat olarak verdiğini, Davacı çekin rızası hilafında elinde çıktığı iddia etmiş olmasına rağmen, söz konusu çekin ne zaman ve hangi suretle rızası hilafında elinden çıktığı konusunda bir beyanda da bulunmadığını, haksız ve hukuka aykırı olarak açılmış işbu davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava niteliği itibariyle çek istirdadı talebine ilişkin olup davacı vekili ... Bankası .../İstanbul şubesine ait keşidecisi ... Sanayi Ve Ticaret Ld. Şti., lehdarı ... olan, 07/05/2019 keşide tarihli, ... çek numaralı 60.000,00 TL bedelli çekin müvekkilinin uhdesinde bulunduğu esnada üzerinde müvekkilinin cirosu olmadan kaybolduğunu, çekin iptali için dava açtıklarını ve ödeme yasağı kararı verildiğini, bu yasaktan sonra davalı tarafında çekin ibraz edildiğini, çekin arkasındaki cironun müvekkiline ait olmadığını, çeki haksız ve kötü niyetli olarak el geçirildiğini ve davalı ile müvekkili arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını belirterek davalıda bulunan çek yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini ve çekin istirdadını talep etmiştir.
Davalı vekili de cevap dilekçesi ile çeki müvekkilinin teslim aldığı ...'e teslim ettiğini ve bu haliyle istirdat talebi bakımından müvekkilinin muhatap alınamayacağını, çeklerin kaybolduğu tarih ile davanın açıldığı tarih arasındaki süre dikkate alındığında davacının bu davayı açmakta kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin bu çeki iktisabında iyi niyetli olduğunu belirterek davanın esastan reddini talep etmiştir.
Somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde dava davacı tarafça davalı aleyhine açılan kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit istemi ve istirdat istemine ilişkindir.
Dosyada davalı tanığı olarak dinlenen ... 2 no'lu celsedeki beyanında davaya konu çekin kendi uhdesinde olduğunu beyan etmiştir. Bunun üzerine davacı vekiline HMK m.124 uyarınca ...'i dahili davalı olarak dosyaya dahil etmesi için süre verilmiş ve davacı ve ilgili kişiyi dahili davalı olarak dosyaya dahil etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında dosya grafolog bilirkişiye tevdi dilmiş ve ciro imzasının davacının eli ürünü olmadığını belirtir rapor tanzim edilmiştir.
Toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre; davacı tarafça çekteki imzaya itiraz edilmesi nedeniyle davacının alınan ıslak imza örnekleri, kurumlardan celbedilen davacıya ait imza asılları ile dava konusu çekteki imzanın karşılaştırılması suretiyle davacı ...'in eli ürünü olup olmadığı hususunda yapılan imza incelemesi sonucunda düzenlenen grafolog bilirkişi raporu ile dava konusu çekteki imzanın davacının eli ürünü olmadığı tespit edilmiş olmakla, düzenlenen rapor denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olduğundan davacı tarafın çekteki imzaya itirazının geçerli olduğu ve çekteki imzanın davacının eli ürünü olmadığı sabit olduğundan dava konusu çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığı anlaşıldığından davanın kabulü ile davacının ... Bankası .../İstanbul şubesine ait keşidecisi ... Sanayi Ve Ticaret Ld. Şti., lehdarı ... olan, 07/05/2019 keşide tarihli, ... çek numaralı 60.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davacı ...'in İİK m.72 uyarınca borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.
Davacının çekin istirdatı talebi yönünden ise; iş bu dava esas itibariyle menkullerin iadesini sağlamak için açılan menkul davası mahiyetindedir. Medeni Hukukta bu dava gasp, çalınma veya ziyaa hallerinde sadece kötüniyetli değil, iyiniyetli hamile karşı da açılır. Oysa hukuki işlemlerde emniyeti korumak gerekçesiyle, kambiyo senetleri yönünden bir sınırlama yapılmış ve ayni haklardaki genel prensipten ayrı olarak söz konusu davanın yalnızca kötüniyetli veya senedi iktisabında ağır kusuru bulunan kimselere karşı açılabileceği esası benimsenmiştir. Bu davada davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Davacının ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... E. sayılı dosyası ile çek iptali davası açılmış olması tek başına davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiği sonucunu doğurmayacaktır. Ayrıca dahili davalı ...'in 2 no'lu ve 5 no'lu celselerdeki beyanında da açıkça anlaşılacağı üzere çek aslının dahili davalıda olduğu sabittir. Bu açıklamalardan davalının kötüniyetli olduğunu ispat yükünün davacıda olduğu, ancak davacı tarafından bu hususun ispat edilemediği anlaşıldığından, davalının meşru hamil olduğu kanaatine varılarak davcının çek istirdadı taleninin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile;
1-Davacı ...'in ... Bankası .../İstanbul şubesine ait keşidecisi ... Sanayi Ve Ticaret Ld. Şti., lehdarı ..., 07/05/2019 keşide tarihli, ... çek numaralı 60.000,00 TL bedelli çekten dolayı BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Davacı vekilinin fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
3-Alınması gerekli olan 4.098,60 TL peşin harcın başlangıçta alınan 1.024,65 TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.073,95TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 1.024,65 TL peşin harç, 44,40 TL başvuru harcı, 800,00 TL bilirkişi ücreti ve 232,70 TL tebligat-posta gideri olmak üzere toplam 2.101,75 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereği 8.600,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Çek aslının dahili davalı ...'e iadesine,
7-Karar kesinleştikten sonra artan gider avansının davacıya ve davalıya İADESİNE, Davacı ve davalı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın “Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik”in 207. maddesi uyarınca davacının bildireceği İBAN numarasına, İBAN numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan gider avansında kalan paradan karşılanmak üzere PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürünce davacı tarafa iadesine,
8-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 216/1 maddesi uyarınca taraflardan birinin talebi olmadıkça gerekçeli kararın tebliğe çıkarılmamasına,
Dair verilen karar; kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine istinafı kabil olmak üzere, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı okunarak, alenen ve usulen tefhim olundu. 18/08/2021
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı